Parêzer Kahraman: Ji bo pêkhatina mafê hêviyê hemû kes berpirsyar e

img

STENBOL - Endamê TOHAV'ê Alî Kahraman diyar kir ku divê Tirkiye li gorî peymanan 'mafê hêviyê' nas bike û bal kişand ku ji bo li meclisê rêziknameyên pêwîst bên çêkirin berpirsiyariya her kesî heye.

Li gorî Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê (DMME), girtiyekî bêyî mafê berdana bi şert tê ragirtin, li dijî Peymana Mafên Mirovan a Ewropayê (PMME) ye. Tevî biryarên di vî warî de ji aliyê DMME ve hatin dayîn jî, Tirkiyeyê der barê girtiyên ku cezayê muebbetê yê giran li wan hatiye birîn de ti amadekarî nekiriye. Berevajî vê yekê ji 'mafê hêviyê' yê van girtiyan bêpar dihêle.
 
Yek ji wan girtiyan e ku Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê biryareke binpêkirinê daye Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ku 15'ê Sibata 1999'an bi rêya komployeke navneteweyî anîn Tirkiyeyê û li Girava Îmraliyê di nava şert û mercên tecrîdê de tê ragirtin. DMME'yê di 18'ê Adara 2014'an de bêyî ku mafê serbestiya bi şert û merc bistîne cezayê muebetê yê giran li Ocalan birî. DMME'yê ji Tirkiyeyê xwest ku di vî warî de amadekariyan bike. Ji bo girtiyên bi navê Hayatî Kaytan, Emîn Gurban û Civan Boltan jî biryareke bi heman rengî hate dayîn.
 
Lê heta niha Tirkiyeyê ji bo mafê hêviyê tu sererastkirinên qanûnî nekiriye û girtiyan vî mafî bêpar dihêle. Konseya Wezîran a Konseya Ewropayê dê di meha îlonê de careke din mafê hêviyê bîne rojevê. Heta niha saziyên hiqûqê û baroyên Amed, Wan, Şirnex, Colemêrg û Rihayê beriya civînê rewşa heyî ji Konseya Ewropayê re ragihandin. Hat xwestin ku bila DMME'yê biryarên ku dayê pêk bîne. 
 
4 HEZAR GIRTÎ DI HEMAN REWŞÊ DE NE 
 
Endamê TOHAV'ê û parêzer Alî Kahraman teblîxat û têkildarî "mafê hêviyê" axivî. Kahraman bibîr xist, ku piştî girtîbûna Abdullah Ocalan cezayê îdamê hatiye rakirin û li şûna vê yekê rêziknameya ji bo cezayên muebbetê yên girankirî hatiye pêşkêşkirin û niha 4 hezar kes bêyî derfetên berdanê li girtîgehan tên ragirtin.
 
Kahraman wiha axivî: "Niha muzakere dewam dikin û birêz Ocalan weke sermuzakerevan tê qebûlkirin. Ne tenê Kurd li aliyê din jî dewlet wî bi vî rengî dibîne û qebûl dike. Nebaşbûna rewşa Birêz Ocalan, girtîbûna wî ya domdar û nebûna ti rêziknameyên derbarê wî de di bin 'mafê hêviyê' de çarenûsa pêvajoyê nediyar kir. Beşeke mezin a gel jî li vê rewşê dipirse û li benda pêşketinekê ye."
 
'PIRSGIRÊKA HEMÛ CIVAKÊ YE'
 
Kahraman diyar kir ku Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê bêyî ku hêviyeke ji bo berdanê weke 'îşkenceyê' dibîne ku mirovekî li girtîgehê bigire û wiha got: "Eger ji helwesteke siyasî cezayê girtina heta bi hetayê lê bê birîn, darvekirina vê cezayê ne tenê weke girtîgehê, bi rengê tecrîdê heta mirinê tê kirin. Ji ber vê yekê, ev ceza bi taybetî der heqê girtiyên siyasî de, ragirtina heta bi hetayê û ragirtina di nava şert û mercên tecrîdê de ye. Ev yek ne tenê bi rûmeta mirovahiyê re ne li hev e, di heman demê de îşkenceyê di nava sîstema ceza de jî dike wek sazî. Girtina heta hetayê ne tenê ji bo girtiyan pirsgirêk e; Ji ber ku îşkenceyek di nav de heye, divê weke pirsgirêkek ji bo tevahiya civakê bê destgirtin, ji baro û rêxistinên hiqûqî dest pê bike."
 
'LI DIJÎ PEYMANÊ YE'
 
Kahraman diyar kir ku divê Abdullah Ocalan bigihije rêxistina xwe, komên civakî û rewşenbîran û ev astengî ji bo civakîbûna aştiyê rîskeke cidî ye. Kahraman destnîşan kir ku hikûmet bi naskirina 'mafê hêviyê' re dikare samîmiyeta xwe ya di pêvajoyê de nîşan bide û wiha axivî: "Naskirina mafê hêviyê ne tenê mijareke têkildarî pêvajoyê ye. Di rastiyê de Peymana Mafên Mirovan a Ewropayê ku Tirkiye jî aliyekî wê ye, ji aliyê hiqûqî ve peymaneke pêwendiyê ye. Wekî din, li gorî xala 90/5'an a Destûra Bingehîn, tê gotin ku eger xalên peymanê bi rêziknameyên li ser maf û azadiyên bingehîn re têkildar be, divê xalên peymanê pêşî lê bigirin. Lê belê Tirkiye ji sala 2014'an û vir ve bi israr serî li vê rêziknameyê dide, ku ev rêzikname li dijî xala 3'emîn a peymanê ye."
 
Kahraman da zanîn ku ger gel ji bo mafê hêviyê têbikoşe dikare gav bi meclisê bide avêtin û ji bo pêkhatina mafê hêviyê hemû kes berpirsyar e.
 
MA / Yeşîm Tukel
 

Sernavên din

30/08/2025
17:01 Li Qamişloyê panela ‘Ber bi Sûriyeke pirreng û nenavendî ve’
16:40 Meclisa Ziman a Konseya Bajêr rêveberiya xwe diyar kir
16:20 Rêveberiya Nûnertiya TUAY-DER a Êlihê diyar bû
16:11 Îtalyayê hemwelatiya fexrî da sê jinên ku cezayê îdamê li wan hatiye birin
16:06 Daxwaza edaletê ya xizmên windayan didome
16:04 Roja Windakirinên Bi Zorê: Ji ÎHD’ê 10 daxwaz
15:51 Nasnameya jina ku di Gola Wanê de hat dîtin diyar bû
15:42 Ji bo girtiyên nexweş Tenzîle Acar û Emîn Aladag daxwaza berdanê
15:33 Li daristanên Westanê şewat derket
15:24 Bafil Talebanî bû serokê Hevpeymaniya Sosyal Demokrat a Welatên Erebî
15:07 Piştî 30 salan li Amedê hate pêşwazîkirin
14:02 Li Kerboranê agir bi daristanê ket
13:47 Di civîna nivîskarên Kurd de peyama ‘yekitiyê’ hate dayîn
13:23 Dayikên Şemiyê: Aştî bi ronîkirina paşerojê pêkan e
13:22 Bi girtiyan korîdorên girtîgehê didin paqijkirin
13:17 Bernameya 1'ê Îlonê ya Stenbolê diyar bû
12:46 Jinên ku beşdarî Kursiya Aştiyê bûn: Em ê piştgriyeke mezin bidin pêvajoyê
12:45 Di operasyona li dijî DAIŞ’ê de 39 çete hatin girtin
12:43 Piştî hat berdan bi 7 mehan jiyana xwe ji dest da
12:38 Banga meşa 1'ê Îlonê ya Amedê
11:53 Endamê Komîsyonê Ekmen: Demokrasî û edaletê baweriya bi pêvajoyê xurt bike
11:38 Li Rihayê mirineke biguman
11:07 Li Behra Reş gund bi gund civînên pêvajoyê: Fikar û pêşniyar bi Ocalan re hate parvekirin
10:07 Banga ji bo 1'ê Îlonê: Em bi ruhê Newrozê pêşwazî bikin
09:44 Şaredariya Erdîşê tevî deynan jî xizmeta ji bo gel paşguh nake
09:39 Birca dîrokî ji gel re girtî ye
09:26 Parêzer Akin: Tecrîd didome, bendewariya gel gavên berbiçav e
09:12 ‘Berdana girtiyên nexweş gava herî berbiçav a ji bo aştiyê ye'
09:03 Ji ESP'ê xebata civakîkirina pêvajoyê
09:00 ROJEVA 30'YÊ TEBAXA 2025'AN
08:51 Li Hesekê li dijî DAIŞ’ê operasyon
08:36 Li Rihayê navçe bi navçe xebatên ji bo 1’ê Îlonê didomin
29/08/2025
21:01 Çalakiyên 1'ê Îlonê: Divê bingeha qanûnî ya pêvajoyê bê çêkirin
20:59 Li Şirnexê ferzkirina sîxurtiyê ya li xwendekaran hat protestokirin
16:26 Li Silêmaniyê helîkopterek kete xwarê
16:25 Heşîşa leşkeran şewitandî rê li ber şewatê vekir
16:24 Jinan bertek nîşanî xutbeyên Diyanetê dan: Em dev ji mafên xwe bernadin
16:05 Şîna Berat Nazlican bi girseyî hate ziyaretkirin
15:23 Şandeya DBP’ê û DEM Partiyê gora Celal Talabanî ziyaret kirin
14:53 Dogrudemîr piştî 30 salan hate berdan: Em ê ji banga Ocalan re bibin bersiv
14:36 SOHR: Li Siwêdayê hejmara miriyan gihîşt 2 hezaran
14:12 NY: Di 8 mehan de li Îranê 841 kes hatin darvekirin
14:05 Endamên komîsyonê yên DEM Partiyê: Pêşniyarên tên kirin ji bo me biqîmet in
13:59 Sekreterê Giştî yê NY’ê ji bo Xezeyê Îsraîl hişyar kir
13:50 Îsraîlê ‘agirbesta’ li Xezeyê bi dawî kir
13:38 Sergardiyanê Girtîgeha Dumluyê êrişî girtiyan kir
12:50 DBP’ê têkildarî êrişa li Nîgdeyê daxuyanî da
12:32 ‘Konferansa Hevpeymaniya Sosyal Demokrat’ di roja 3’yan de didome
12:20 Di êrişa li dijî karkerê Kurd de şaredarê MHP’î xwest mudaxileyê girtenameyê bike
11:49 Bernameya 1’ê Îlonê ya bajarên Kurdistan û Tirkiyeyê
10:34 Banga 1’ê Îlonê: Ji bo daxwaza demokrasiyê em li Kadikoyê li benda we ne
10:23 Êdî bazar jî gelek biha ye
10:17 Ekîn Yeter Moray: Divê komîsyon guh bide Abdullah Ocalan
10:14 'Neqebûlkirina ziman, neqebûlkirina aştiyê ye'
10:03 Ocalan: Civaka demokratîk, aştî û entegrasyon sê têgehên sereke yên vê pêvajoyê ne
09:50 Bernameya 1’ê Îlonê ya Êlihê diyar bû
09:43 Li Basayê bîra sondajê ya nû tê vekirin: Texrîbat dê zêdetir bibe
09:08 Serokê Giştî yê PSAKD'ê: Ji bo aştiyeke rast divê Ocalan serbest bê berdan
09:07 Ji komîsyonê re ragihandin: Divê hevdîtin bi Abdullah Ocalan re bê kirin
09:03 Belgefîlma bîra berxwedêr: Bîra Sûrê
09:00 ROJEVA 29’Ê TEBAXA 2025’AN
08:45 Nîjadperestan li Nîgdeyê êrişî karkerên Kurd kirin
28/08/2025
17:23 Şandeya Îmraliyê ya DEM Partiyê ji Îmraliyê vegeriya
16:14 SOHR: Hîkûmeta Demkî 95 Durzî qetil kir
16:05 Salih Muslim: Rojava dikare ji bo Rojhilata Navîn bibe projeya aştiyê
15:24 Kesên di Komkujiya Roboskê de hatin qetilkirin hatin bibîranîn
15:11 ‘Êrişkirina goran, bêwijdanî ye’
14:28 Bafil Talabanî: Ji bo cîhaneke demokratîk divê em bi hev re bixebitin
14:23 TJK-E’yê li dijî darvekirinan bang kir
13:48 Dengbêj Eda Mehdo bi stranan xwe ve hate definkirin
13:48 Namzeta berê ya serokkomariya Sûriyeyê dixwaze bi Abdullah Ocalan re hevdîtinê bike
13:44 Arinç: Divê mafê hêviyê teqez bê cibîcîkirin
12:19 Ugur ê hat îdiakirin di bin çavan de 'ji avahî kete xwarê' jiyana xwe ji dest da
12:16 TJA dê li Amedê ‘Kursiya Aştiyê’ deyne
12:08 DFG’ê rojnamegerên di salên 90’î de hatin qetilkirin bi bîr anî
11:24 Îsraîlê li Şamê operasyona bejahî kir
11:17 Rûsyayê êrişî Kîevê kir: 10 kes mirin, 38 kes birîndar bûn
11:11 Serokên Meclisê yên berê tev li civîna komîsyonê bûn
11:07 Di hevdîtina Rêveberiya Xweser û DYA’yê de li ser çi hate axaftin?
10:58 Trump civîna ‘Xezeyê’ li dar xist
10:43 Şahidê nîvsedsalê Aykol: Tişta ku îro li ser maseyê, çîroka ji duh ber bi îro ve hatiye veguhestin e
10:20 Şandeya DEM Partiyê ber bi Îmraliyê ve bi rê ket
10:02 Kursên Kurdî dest pê dikin
09:52 Tehliyeya Ay bi hinceta 'pêvajo şîrove nekir' ji bo 3 mehan hat taloqkirin
09:51 Karsazê AKP’î guh neda biryara darazê: Gund wêran kir
09:41 Sûltan Bozkurt a li komîsyonê lê hat guhdarîkirin: Zimanê me xeta me ya sor e
09:20 Li Amed û Wanê bendewariyên gel ên ji komîsyonê
09:04 Jinên Rihayê bi rêya Yaşameviyê hildiberînin û bihêz dibin
09:02 Di 8 mehan de 3 jin hatin qetilkirin û 23 jî bi guman jiyana xwe ji dest dan
09:00 ROJEVA 28’Ê TEBAXA 2025’AN
27/08/2025
21:08 Cenazeyê Berat Nazlican li Çewligê hat veşartin
21:04 Endamên komîsyonê yên DEM Partiyê: Divê hawirdoreke ewle bê afirandin
19:51 Serokên baroyan: Divê Tirkiye modela xwe pêş bixe
16:39 Cenazeyê Berat Nazlican piştî 6 salan hate dayin
16:34 Serokê TBB’ê Sagkan 4 daxwaza ji komîsyonê kir
15:51 Gelek kes çûn ziyareta şîna Bulut Kîşîn
15:29 Tulay Hatîmogûllari: Divê mercên azad ku Ocalan bikare bixebite bên avakirin
14:53 Şandeya DBP û DEM Partiyê li Herêma Federe ya Kurdistanê ne
14:39 Ji ÎHD û OHD’ê rapora merasîma îmhakirina çekan û pêşniyarên çareseriyê
14:22 Kurtulmuş: Ji bo komîsyonê dê bingeheke qanûnî were nîqaşkirin