Cîhanê Cizîr dît, lê daraza Tirkiyeyê nedît!

  • rojane
  • 09:20 11 Kanûn 2019
  • |
img

ŞIRNEX - Li Cizîrê 177 mirov bi saxî hatibûn kuştin. Lê belê di lêpirsînên derbarê van kuştinan de bi qasî serê derziyê jî pêşketinek çê nebûye. Tevî gelek delîl, deng, wêne û dîmenan jî daraz xwe li ker û lalîtiyê datîne. 

Di ser qedexeyên derketina derve yên li Cizîr û Silopiyaya Şirnexê ku di 14'ê Kanûna 2015'an de hatibûn ragihandin, 4 sal derbas bûn. Qedexeya li Cizîrê 79 rojan dewam kiribû û di 2'yê Adara 2016'an de bi dawî bûbû. Di dema qedexeyê de bi tanq, wesayîtên zirxî û çekên giran bi dehan avahî hatibûn rûxandin û bajar veguherandibûn kavilekê. Hevserokê Meclîsa Gel a Cizîrê Mehmet Tûnç, ji bo tiştên li Cizîrê qewimîn gotibû: "Me çok danenî. Ên mayî bira bi me serbilind bin." Hevserokên Meclîsa Gel a Cizîrê Mehmet Tûnç û Asya Yuksel û Mîrayê biçûk ku tevî kalê xwe hat kuştin jî di nav de, 177 kes li jêrzemînên sê avahiyan hatibûn şewitandin. Di dema qedexeyê de bi giştî 288 kesî jiyana xwe ji dest dabû. Ev dane bi serlêdanên malbatan derketibûn holê. Lê belê tê gotin hejmara kesên li bajêr jiyana xwe ji dest dane zêdetir in. 
 
Li gorî raporên ku rêxistinên mafên mirovan amade kirin, ji kesên hatine kuştin yek jê pitik, 41 jê zarok û 22 jê jin bûne. 
 
14 CENAZE HÎN JÎ NEHATINE DÎTIN 
 
Ji kesên hatin kuştin cenazeyên hin kesan ên hatibûn şewitandin radestî malbatên wan kiribûn. Lê belê hîn jî cenazeyê Ferîde Yildiz, Sakîne Dûrmîş, Mardîn Çelebî, Hacer Aslan, Osman Gokhan, Huseyîn Dervîş, Servet Aslan, Îdrîs Sûsîn, Alî Aslan, Cemal Purlek, Emrah Aşkan, Osman Esmeray,  Mustafa Keçanlû û Emrah Aşkin nedane malbatên wan. 
 
86 DOSYE JI AYM'Ê RE HATIN ŞANDIN 
 
Di lêpirsînên ji hêla Serdozgeriya Komarê ya Cizîrê hatin destpêkirin de, heta niha derbarê 86 dosyeyan de biryara "neşopandinê" hatiye dayîn. Îtirazên ji bo van biryaran jî hemû hatine redkirin û her 86 dosye ji Dadgeha Qanûna Bingehîn (AYM) re hatine şandin. Her wiha ji serlêdanên ji bo tazmînata madî-manewî jî 59 jê hatine redkirin. 
 
Ji parêzerên kesên li Cizîrê jiyana xwe ji dest dane Parêzer Huseyîn Tul, qewimînên derbarê dosyeyên kesên navbirî de ji bo Ajansa Mezopotamyayê (MA) re nirxandin. 
 
BINPÊKIRINÊN MAFAN PIŞTÎ QEDEXEYÊ JÎ DEWAM KIRIN 
 
Tul, anî ziman ku bi qedexeyên hatin ragihandin re gelek maf jî hatine binpêkirin û got: "Berî her tiştî mafê jiyanê, mafê perwerdehiyê, mafê azadî û ewlehiyê. Her wiha wekî mafê tenduristiyê gelek mafên din jî hatin binpêkirin. Ev binpêkirin tenê ne di dema qedexeyan de, piştî qedexeyan jî dewam kirin. Piştî qedexeyê hin kesên jiyana xwe ji dest dane jî hene. Pêkanînên binpêkirinî jî dewam kirin." Tul, da zanîn ku hîn jî tam nayê zanîn hejmara kesên di dema qedexeya li Cizîrê de jiyana xwe ji dest dane çend heb in û got, tê gotin hîn jî cenazeyê 16 kesan nehatiye tespîtkirin. 
 
GUMANBAREK JÎ TUNEYE 
 
Tul, anî ziman ku piştî van pêkanînan diviya dozger xwe bi xwe tev bigeriyana û ewilî delîl berhev bikirana û got: "A diviya bê kirin; lêkolîna li cihê bûyerê û berhevkirina delîlan bû. Lê dozgerek jî neçûye cihê bûyerê. Me çend caran got jî lê neçûn. Wê çaxê rêxistinên parêzeran hatin. Me hevdîtin bi serdozger re çê kir, lê tiştek jê derneket û tu dozger li cihê bûyerê lêkolîn nekirin. Helbet kesên delîl berhev kirine girîng in. Li Cizîrê ji bo mirina kesên jiyana xwe ji dest dane hema bêje polîsan lêkolîna cihê bûyerê kirine. Yanî hîn di destpêkê de lêpirsîn hatiey binpêkirin. Ji windakirina delîlaln bigirin heta afirandina delîlên bigumanbar. Niha hindik maye têkeve sala xwe ya pêncan, lê belê dev ji dozê berddin hîn wekî gumanbar îfadeya polîsekî jî nehatiye girtin. Wisa xuyaye wê negirin jî." 
 
PÊVAJOYÊN LÊPIRSÎNÊ 
 
Tul, anî ziman ku di lêpirsînan de ji bo kesên jiyana xwe ji dest dane gotine "endamên rêxistinê û got: "Lêpirsîna derbarê mirinê de veguherandin lêpirsîna endamên rêxistinê. Û ji ber vê derbarê gelek dosyeyan de jî biryara neşopandinê hat dayîn. Ji bo biryarên neşopandinê jî hincetên wekî 'kuştina endamekî/e rêxistinê', 'ev parastina rewa ye' û 'li gor hiqûqê ye' hatin berpêşkirin. Her wiha beyanên şahidên aşkere û nepen jî hene. Şahidên aşkere, di di danişînan de gotin bi darê zorê ev îfade dane, hatine îşkencekirin. Derbarê 86 dosyeyan de biryara neşopandinê hatiye dayîn û her 86 dosye jî niha li AYM'ê ne. Wisa xuyaye wê di nêze de bên vekolandin." 
 
EMNIYET DELÎLAN VEDIŞÊRE 
 
Parêzer Tul, anî ziman ku roja lêpirsîn dest pê kirine nêrîna dozgeriyê ya ji bo dosyeyên kesên jiyana xwe ji dest dane diyar bûye û got, derbarê hincetên ku dozgeran berpêş kiriye li holê delîl tunene. Tul, destnîşan kir ku delîlên ku dikarin îdiayên dozgeran pûç bikin hene û got, ev jî qeydên kamerayên wesayîtên zirxî yên wê demê ne. Tul, diyar kir ku lê belê ev delîl ne di dosyeyê de ne û got, dozgeriyê ji emniyetê dîmen xwstine lê belê emniyetê gotiye dîmen tunene û dîmen neşandine. Tul, destnîşan kir ku ew dizanin dîmen hene û ji bo vê doza li DMME'yê bibîr xist ku DMME'yê gotibû ji ber rêyên hiqûqa navxweyî nexitimîne û red kiribû. Tul, got: "Gava em li parêziyên Tirkiyeyê dinerin, em dibînin ku dîmen hene. Wezaret di parêziya xwe ya li DMME'yê de dibêje dîmen hene. Ev jî tê wateya veşartin û revandina delîlan." 
 
 
Tul, anî ziman ku ji bo dosyeyên kesên di dema qedexeyan de hatin kuştin biryara "neşopandinê" tê dayîn û ev jî tê wateya ku tê xwestin dosyeyan ber bi dosyeyên "kiryar nediyar" ve bişînin. Tul, diyar kir ku li Tirkiyeyê bi sedan dosyeyên "kiryar nediyar" hene û got: "Di van dosyeyan yekê de jî kiryar nehatin tespîtkirin. Ji bo tespîtkirinê lêpirsîneke çalak jî nehat kirin. Wisa dixuyê wê neyên kirin jî. Me serî li AYM'ê da û em ê bidin jî. Tavilê em ê ji DMME'yê re bişînin." 
 
MA / Ahmet Kanbal – Mujdat Can

Sernavên din

19:46 68 kesên din jî ji ber şewba Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane
16:49 Rêxistinên civak sivîl HDP’ê ziyaret kirin
16:22 Polîsan dest bi girtina îfadeyên siyasetmedaran kirin
16:22 Balafirên şer çoltera Amediyê bombebaran kirin
15:58 Bûldan li Qersê ye: Berpirsiyarê çalakiyên Kobanê AKP ye
15:57 Li Dersimê banga ‘bibe endamê HDP’ê’ hat kirin
15:10 Malbata Safiturk: Di nava buyerê de amirê emniyetê heye
14:56 Kerestecîoglû: Xwarina kevin didin hevalên me
14:29 Serokê Giştî yê DAD’ê: Îqtîdar xwe ji qedandinê re amade dike
14:20 Zilamê ku sê salan tacîz kir, teşhîr kir
14:02 Li Çewligê operasyona li dijî HDP’ê hat şermezarkirin
13:48 Li Mersînê binçavkirin hatin şermezarkirin
13:42 Li qada navnetewî piştgiriya ji bo HDP'ê didome
13:00 Başaran: Em ê têkoşînê mezin bikin
12:49 Ji Girtîgeha Şirnexê 6 girtiyan sewq kirin
12:48 ‘Yên dixwazin me bitirsînin bila li dîroka me binêrin’
12:24 Ketin û derketina Qersê ji HDP’iyan re hat girtin
12:19 Biryara berdewamkirina girtinê: Hincet lêpirsîna dubarebûyî ye
12:10 Dadgehê jî pejirand ku ‘Lêpirsîna Kobanê’ dubarebûn e
11:54 Sever: Tirkiye armanc dike li Ezerbaycan barageha eskerî ava bike
11:53 Parêzerên Ocalan ji bo biçin Îmraliyê serlêdan kirin
11:39 Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê, bi Cemiyeta Belavkirina Zanîstê ve hat girêdan!
11:11 Li Hezoyê 2 kes binçav kirin
10:59 2 dozên Bîlgen wê di vê heftê de bên dîtin
10:55 'Em bi hevre têbikoşin em ê bi ser bikevin'
10:36 Parlamenterên Partiya Çep piştgirî dan HDP'ê
10:23 Piştevanî û endamtiya HDP’ê zêde dibe
10:08 ‘Tenduristvan hatine asta ku dest ji kar berdin’
09:53 Ugurlu: Divê em faşizmê ji xwe dûr bixin
09:21 Hevseroka HDP’ê ya Mêrsînê û endamê Meclîsê hatin binçavkirin
09:20 ‘Divê em her roj her saet xwe biparêzin’
09:19 Piştî operasyona li dijî HDP'ê gelek dibin endamên HDP'ê
09:13 Li Amedê ji bo 7 hezar xwendekaran serdemeke nediyar a perwerdehiyê
09:12 Çalakiya xwendina pirtûkan a li dijî texrîbkirina xwezayê mezin dibe
09:12 Zanîngeha Enqereyê der barê parvekirinên medyaya civakiyî de tenduristkar hişyar kirine
09:11 Helwesta Porsipiyan: Cihgirtina li cem HDP'ê divêtiyek e
09:04 Penaberên sûriyeyî: Jiyan pir zehmet e
09:03 Ava Bendava Ilisûyê hat kêmkirin, masî mirin
09:00 ROJEVA 29'Ê ÎLONA 2020'AN
28/09/2020
20:09 65 kesên din jî ji ber Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane
17:03 Li Egeyê di 4 mehan de 197 binpêkirinên mafan pêk hatine
16:25 Girtiyên li Girtîgeha Panosê: Korona belav bû ye
16:24 Endama Rosayê Remziye Sizici tehliye bû
16:06 Komkujiya Roboskî di meha 105’emîn de ye: Bêcezahiştin didome
15:49 Serokwekîlên Koma HDP’ê: Divê desthilat hesab bide
15:00 Bûldan dê sibê bi gelê Qersê re bê gel hev
14:55 Rêxistinên Sivîl banga xwedî derketina li HDP’ê kirin
14:29 TUM BEL-SEN bertek nîşanî îxrackirina karmenda da
14:18 Şermezarkirina binçavkirinan dewam dike: Tekane çareserî berxwedan e
13:49 Serdanên HDP’ê didomin: Divê bloqa antîfaşîst bê avakirin
13:44 Salih Muslim: Tirkiye serkeftina Kobanê hezm nake
13:03 Pirtûka Serokê AYM’ê Arslan ‘bifikar’ hat dîtin
12:59 Binçavkirina HDP’iyan li Cizîrê hat şermezarkirin
12:55 Li çoltera Xîzanê operasyona leşkerî
12:50 Di doza Kaşikçi de doznameya duyemîn hat amadekirin
12:50 Cezayê heta hetayê yê girankirî li kujerê parêzer Boylû hat birîn
12:50 Dema binçavkirina siyasetmedaran hat dirêjkirin
12:37 Bîlgen: Yên danîna qeyûm difikirin bila bîranînên waliyê eskerî yê Rûs bixwînin
12:37 Şerê Ermenîstan û Azerbaycanê dewam dike
12:22 11 sal derbas bûn lê faîlek nehat darizandin
12:17 Ji Weşanên Aryen'ê yek jê tirkî 3 pirtûkên nû derçûn
12:03 Siyasetmedarên dibin çavan de anîn Edliya Enqerê
12:03 Ji Fîlîpînê heta Ewropa ji Fasê heta Brezîlyayê piştevaniya ji bo HDP’ê
11:48 Doza rojnamevan Suren hat taloqkirin
11:20 Dengdêrên AKP û MHP’ê: Binçavkirina Bîlgen bêhiqûqî û bêdaletî ye
10:15 Dema binçavkirina siyasetmedaran wê were dirêjkirin
09:05 Birayê Nadîra Kadîrova: Dîmen pişt rast dikin ku Unal ê AKP’î Nadîra kuştiye
09:03 Li herêma dîrokî destûra kana kevir hat dayîn
09:01 Krîza aborî kûr dibe: Em di nava çiravê de ne
09:01 Li girtîgehê, bêyî ku girtiyan muayene bikin, derman didin!
09:00 ROJEVA 28'Ê ÎLONA 2020'AN
27/09/2020
19:55 Hejmara kesên ji ber vîrûsê mirin 1 mîlyonî derbas kir
19:39 Di 24 saetên dawî de 68 kesan jiyana xwe ji dest dan
19:24 Koma ku hilbijartina TTB'ê qezenc kir diyar bû
19:00 MKM'ê 29'emîn salvegera xwe pîroz kir
18:34 Li Stenbolê zarokek hat tecawîzkirin
18:21 Azerbaycanê ‘rewşa şer’ îlan kir
16:20 Li dijî binçavkirinan bûn endamê HDP’ê
16:03 Cîhanerê CHP’î HDP ziyaret kir: Divê em vê lîstikê xera bikin
15:31 Lêpirsîna strana kurdî li hunermend Ermîş vekirin
15:21 Guven rexneya “bêdengiyê” li muxalefetê kir
14:59 Şibanê ku ji helîkopterê hat avêtin: Ne rehet im, nayê bîra min
14:06 Îtîfaqa Kurdistanê bang li îqtîdarê kir: Rêyên diyalogê negirin
13:58 Ji derveyî sînor piştgiriya HDP’ê
13:15 Belavkarê rojnameyê Sûbaşı hat binçavkirin
13:09 Bilgen: Me rêya dizan girt û rêyek nû vekir
12:57 Ermenistanê rêveberiya awarte îlan kir
12:40 Piştî parastina rewa gilî kir
12:01 Servet Tûrgût ê ji helîkopterê hat avêtin 17 roj in di beşa lênêrîna awarte de ye
11:45 Karkerê 44 salî bû qurbana asansorê
11:19 Li Qersê kesên deng nedane HDP’ê jî li dijî binçavkirinan bi bertek in
10:55 Di 9 mehan de 20 girtî mirin: Vê dijmirovahiyê bi dawî bikin
10:39 Bi nîşeya taybet derket holê ku ehliyeta pispor tuneye
09:58 Taşdemîr: Li dijî siyaseteke ku jinan hedef digire divê em xwe bi rêxistin bikin
09:45 Buldan bang li Davutoglu kir: Dem dema vegotina rastiyan e
09:45 Parêzerê Ocalan: Divê êdî azadiya Ocalan bê armanckirin
09:05 'Wê maden bedewiya xwezayê tune bike'
09:04 Li Amasyayê ji ber HES'an çandinî nemaye
09:04 Tîryakî: AKP heyfa binketina polîtîkayên xwe yên derve ji kurdan distîne
09:03 Êzingvan û komirvan dikanên xwe digirin