Muslim: PKK hincet e, armanc Kerkuk û Silêmanî ne

  • rojane
  • 11:32 20 Nîsan 2024
  • |
ENQERE - Hevserokê PYD’ê Salîh Muslim destnîşan kir ku divê gelê kurd li dijî êrişan yekitiya xwe pêk bîne û destnîşan kir ku dewleta tirk PKK’ê dike hincet û Kerkuk, Mûsil û Silêmaniyê armanc dike. 
 
Li Rojhilata Navîn rewşa krîzê bi şer, dagirkirin û pirgirêkên civakî kûrtir dibe. Li aliyê din rageşiya di nava Îran û Îsraîlê de fikarên pêvajoya pevçûneke nû ya li herêmê jî bi xwe re anîn. Di pêvajoyeke wiha de desthilata AKP’ê jî polîtîkayên xwe yên dijberiya gelê kurd û israra xwe ya şer didomîne. Bi taybetî israra dewleta tirk a di pirsgirêka kurd de destkeftiyên kurdan ên li herêmên din jî hedef digire. Pêvajoya şer a di sala 2014’an de li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê dest pê kir, bi êrişên hewayî yên dewleta tirk didome. Li başûrê Kurdistanê jî bi piştgiriya PDK’ê polîtîkayeke dagirkirinê ya pir alî di dewrê de ye. Serokkomarê AKP’î Tayîp Erdogan dê vê mehê serdana Iraqê û di meha pêşiya me de jî dê serdana Amerîkayê bike. Ev her du serdan di nav serenavên girîng ên rojên pêşiya me de ne. 
 
Pirsa “Kurd wê bersiveke çawa bidin” hewldana “bênasnamekirinê” ya li her çar parçeyên Kurdistanê dewam dike jî di rojevê de ye. Hevserokê Partiya Yekitiya Demokrat (PYD) Salîh Muslum têkildarî geşedanên li Rojhilata Navîn û rewşa kurdan a li herêmê ya niha ji ajansa me re axivî. 
 
‘HERKES VAN PIRSGIRÊKAN BIKARTÎNE’ 
 
Muslum, bal kişand ser geşedanên li Rojhilata Navîn wiha got: “Li Rojhilata Navîn du pirsgirêkên mezin hene. Heta ku ev neyên çareserkirin aştî nayê Rojhilata Navîn. Lê herkes van her du pirsgirêkan jî li gorî plan, armanc, pêvajoyên xwe yên siyasî û hedefên xwe bikartîne. Mesele; pêvçûnên navxweyî hene û hinek kurdan digirin cem xwe û dibin sedemê nedayîn mafên wan. Pişt re bi rêya zextê li ser dewletan lîstikên cûr bi cûr ên weke gefê bên dîtin tên lîstin. Niha meseleya tu ferqa meseleya Filistînê jî ji van nîne. Niha herkes vê meseleyê bikartîne. Ereb û dewletên ereban ji bo gel hişyar nebe gotinên weke ‘Meseleya Filistînê ez ê çareser bikim, ez ê li ber xwe bidim, ez Filistînê xelas bikim’ gotin. Ew jî tê re nekir niha mesele veguherîne meseleyeke Îslamê.”
 
 ‘NE NETENYAHÎ NE JÎ HAMAS DIKARE VÊ PIRSGIRÊKÊ ÇARESER BIKE’ 
 
Muslum, di berdewama axaftina xwe de wiha got: “Niha van rojên dawî vê meseleyê herî zêde Îran bi kar tîne. Hamas heye; di sala 1982’yan de ew tesfiye kirin û dan koçkirin. Ji Lubnan, Filistîn û Urdunê derxistin û ew marjînal kirin. Lê meseleya misilmantiyê rêxistinên cîhadîst ên weke Hamasê hêj bikartînin. An ku projeyên herkesê hene. Herî dawî Îranê jî ev bikaranî. Ev rêya nû nayê hesaba Îran û Tirkiyeyê. Elbet ji bo vê li Tirkiyeyê hin kesên piştgiriya Hamasê dikin hene. Me di serî de got, heke bi rastî jî hûn çareseriyê bixwazin; ev çareserî bi van fikrên wiha çênabe. An ku ev meseleya dewletê ya netewî ye. Filistîn dewleteke oldar dixwaze, Îsraîl dewleteke oldar dixwaze. Ereb jî wiha ne, Hamas jî dewleteke îslamî dixwaze. Ev ji bo her duyan jî ne çareserî ye.”
 
 
Muslum, bi lêv kir ku vê pirsgirêkê ne Netanyahû ne jî nêrîna cîhadîst a îslama radîkal a Hamasê dikare çareser bike û wiha lê zêde kir: “Meseleya Filistînê gelek cuda ye. Divê weke daxwaza gelê Filistînê were çareserkirin lê mixabin kes van guhdar nake. Li aliyekî sosyalîzmeke hişk li aliyê din cihada îslama hişk. Ev ne çareseriyê encax hilweşînê bi xwe re bînin. Em weke Rojhilata Navîn dibin şahidê vê yekê. Herkes dibêje ‘te li konsolosxaneyê xist’ lê kes nabêje ‘çi karê evqas generalan li konsolosxaneyê heye. Ev hemû fermandarên ku şer bi rê ve dibinin’. Avahiya li konsolosxaneyê û avahiya li rex wê veguherandine baregeheke leşkerî û navenda rêvebirina şer. Îsraîlê jî li wan xist. Niha ev jî (Îran) tola wan dihilîne. Êdî em nizanin ka dê çi bibe, wiha didome. Lê bi rastî jî rewş gelek bixeter e. Hêvî dikim ku Rojhilata Navîn ber bi hilweşînekê ve nabin.
 
Bi gelê Filistînê re piştevaniya me heye. Em wan ji serî ve dizanin. Hevalên me ne, têkiliyên me jî hene. Lê fikrên Hamasê çareseriyê pêk naîne. Cihû ji xwe di dîrokê de parçeyekî Rojhilata Navîn in. Realiyeteke Rojhilata Navîn in. Em vê jî qebûl dikin. Beriya ku Îsraîl were avakirin ji xwe piraniya wan li Mezopotamyayê li Kurdistanê dijiyan. Di nava wan û kurdan de nakokiyek nebû. Em nakokiyeke wiha qebûl nakin. Ji ber wê yekê ne siyonîzm ne jî cîhadîzim ne rê ye. Her du jî ne ji Rojhilata Navîn re ne jî ji gelên vê derê re çareseriyê naînin. Bibe bibe dê zêdetir windahiyan bi xwe re bîne.”
 
‘MESELEYA KURDAN MESELEYA HEBÛNÊ YE’ 
 
Muslum, destnîşan kir ku şer hemû ji bo berjewendiyan tên derxistin û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Yek ji bo petrolê yek jî ji bo bazirganiyê dixebite. Têkoşîna kurdan gelekî cuda ye. Ji ber ku meseleya hebûnê ye. Hêj jî tu kes kurdan qebûl nake ku geleke û bi statuyê dikarin xwe bi rê ve bibin. Mînak weke li Başûr naxwazin kurdan nas bikin. Derdê me cuda ye. Em xwe bidin kîjan alî em ê winda bikin. Ji ber vê yekê divê xeta me cuda be. Divê xeta me rêya sêyemîn be. Projeyên me hene; projeya neteweya demokratîk. Heke em vê pêkbînin em ê hem li Rojava hem li cihên din bikarin xwe biparêzin. Ji xwe hêzên me jî di şerekî wiha de cih nagirin. Ji ber ku hêzên me ji destpêkê di çarçoveya xweparastinê de parastin. Heke bi ser me de neyên, em êrişê kesê nakin. Heke bi ser me de werin jî em ê xwe biparêzin û li ber xwe bidin. 
 
DIVÊ KURD YEKITIYA XWE PÊK BÎNIN 
 
Di rewşeke wiha de divê kurd di nava xwe de yekitiya xwe pêk bînin. Qet nebe ji bo ku xwe bi parêzin. Çi li Başûr be çi li Rojava an li cihekî din be em bikarin xwe biparêzin em nakevine nav rewşeke xetere. Hêvî dikim ku bikarin xwe wiha biparêzin. Gefên li ser me qet kêm nebûn. Di serî de jî yên dewleta tirk, faşîzma tirk. Projeya wan a Osmaniya Nû û misak-i mîllî heye. Dixwazin ji Rojava dest bi vê projeyê bikin. Beriya niha jî hewldanên wan çêbûn. Dagirkirina Efrînê, pişt re ya Girê Spî û Serê Kaniyê. Heke hûn rastiyê bixwazin ji sala 2016’an ve em di nava şer de ne. Tirkiye xwe avêtiye holê û şûna DAIŞ’ê girtî ye. Piştî ku DAIŞ têkçû ketin şûna wan û hêj jî hemû amûrên di destê xwe de ji bo vê yekê bikartîne. El Nûsrayê bikartîne. Komên din ên terorîst bikartîne. Li cihên ku dagirkirine baregeh û cihên wan ên perwerdehiyê hene. Hem li Serêkaniyê û Girê Spî, hem li Efrînê û Idlîbê. Hemû têkiliyan bikartîne. Kî ji Tirkiyeyê tiştekê bixwaze dibêjin ‘Tu dê dijminatiya kurdan bikî, pişt re vê yekê bikî’. Em li deriyê kê bidin an Tirkiyeyê girtî ye an jî hewl dide bigire. Êriş ji xwe nesekinîne. Êdî dê heta ku biçe nizanin lê em amade ne.” 
 
‘HERÎ ZÊDE LI SER BAŞÛR GEF HENE’ 
 
Muslum, bal kişand ser êrişên li dijî başûrê Kurdistanê û wiha pê de çû: “Herî zêde li ser başûrê Kurdistanê gef hene. Dixwazin wan deran dagir bikin. Ji xwe projeya wan diyar e. Hincet tenê PKK nîne. Hem Kerkuk, hem Mûsil hem jî Silêmaniyê dixwaze. Dixwaze dagir bike û tev li projeyên xwe bike. Hem jî naxwaze ku li Rojava gelê kurd bibin xwedî statu. 8 salan dema biryara 2-2-54 Neteweyên Yekbûyî (NY) derket, herî zêde dewleta tirk li dijî vê derket. Naxwazin ev were pêkanîn. Ji ber ku dê ew der hinekê biîstîkrar bibe. Qet nebe kurd jî dê hinek mafên xwe yên demokratîk bi dest bixin. Ji ber wê jî ev yek tê astengkirin. Em li her cihî li ber xwe didin. Şer nesekinî ye. Ji ber Tirkiye pirsgirêka kurd a di nava xwe de nikare çareser bike, heta ji ber naxwaze çareser bike êrişî me dike. Heke li wir çareseriyek pêk were, bi kurdên li wir hev bikin em jî dê rehet bibin. Ji ber vê yekê pirsgirêka kurd girêdayî hev e. Faşîzma tirk dijminê herkesî ye.”
 
Muslum, axaftina xwe wiha domand: “Em tişta ji destê me tê dikin. Rêveberiya Rojava, Rêveberiya Xweser, yên din em weke PYD tişta ji destê me tê dikin. Ji ber vê yekê em dikevin nava têkiliyê de lê Tirkiye bi taybetî Başûr bi dest xistiye. Bi taybetî meseleya PDK’ê hem ji bo şantajê hem jî ji bo berjewendiyan bi kar tîne. Elbet em vê dibînin û temaşe dikin. Rewşa li Başûr ji bo kurdan destkeftiyek e. Pergaleke federatîf heye. Divê ev jî teqez were parastin. Lê wisa xuya dike ku Tirkiyeyê ew xistine bin kontrola xwe û teslîm girtine. Weke ku ev tê re neke jî bi Bexdayê re têkiliyên xwe zêde dikin. 
 
Rêveberiya Başûr çiqas hişyar e? Ji ber ku divê hişyar bin. Heke êdî dê pir bibe dereng. Niha Tirkiye şer derxîne û bêje ‘Ez ji bo aştiyê hatime vir’ kî dikare li dijî wê tiştekê bike? Iraq dê asteng bike? Ji xwe di heman fikrî de ne. Ew jî her çiqas bi awayekî vekirî nebêjin jî dixwazin ji meseleya federasyonê xelas bibin. Anku tiştên li wir tên jiyîn gefan li pergala federatîf dixwin. Dibêjin ‘ev meseleya PKK’ê’ ye. Lê ne wisa ye. Ev ji sala 2014’an ve li Başîkayê ne û hemû çeteyên DAIŞ’ê li wir tên perwerdekirin û ji wir tên şandin. Kes nikare ji vê yekê re tiştekî bêje. Heta rêveberiya Bexdayê got ‘bila Başîka were girtin’ lê Tirkiyeyê got ‘ez nagirim’. Ji ber wê yekê tişteke gelekî bixeter e. Ji ber vê yekê yekitiya kurdan di vê pêvajoyê de gelekî girîng e. Heke rastî jî dê Başûr ji destan derkeve. Niha PDK girtiye cem xwe. Pişt re dest bi xwarina gefan a li YNK’ê kir. Heke ew jî serî bitewînin dê Başûr biçe. Ji xwe li wir dora 100 baregehên wan hene û leşkerên wan hene. Qet ne li cihên wisa çoltar. Tirkiye li hemû rastiyan û bajaran e. Di serî de Hewlêr her der xistiye bi destê xwe. Kes nikare van derxîne. Divê mirov gelekî bi baldar be. Divê biaqil tevbigerin.”
 
‘JI BO KU KURD TUNE BIBIN HEMÛ TIRKIYE FIROTIN’ 
 
Muslum, axaftina xwe bi van gotinan bi dawî kir: “Tirkiye çima kete vê rewşê? Tirkiyeyê çima ji aliyê aboriyê ve îflas kir? Tirkiye çima ji Ewropayê dûr ket? Tirkiye çima nikare têkiliyan bisekinîne? Tirkiyeyê çima bi NATO’yê re alozî çêkir? Ev hemû niha têkildarî meseleya kurd e. Hûn lê dinêrin dewlet dikeve şer. Pişt re 10 salan hûn êşa wê dikişînin. Helbet nikare aboriya xwe çareser bike. 8 sal in tu di nava şerekî de yî, evqas mesref çêbû ye. Ji xwe wan bi xwe jî got; ku guleyek bûye çend lîre. Li dronên ku van rojên dawî hatine xistin binêrin. Her drone herî kêm 5 milyon dolar e. 100 milyon dolar ji vir re çû. Şerekî 8 salan aboriya Tirkiyeyê têk bir. Ev sedema ewil e. Ya duyemîn; Tirkiye 30-40 sal in li ber deriyê Ewropayê disekine. Çima nikare bikevê? Ji ber ku hin krîterên demokratîk ên li wir dê ji bo başiya kurdan bin, kurd dê rêveberiyên demokratîk bi dest bixe. Nêzî wir jî nabin. Ji ber wê ji Ewropayê dûr ketin. Kurdan ji xwe di mijara şer de xwe îspat kirin. Têkiliyên wan ên bi koalîsyona navnetewî re baş bûn. Têkçûna Tirkiyeyê ji ber pirsgirêka kurd e. Rast î ev e. Pirsgirêka kurd êdî bûye çalereşek, çi hebe daqûrtîne. Têkiliyan, aboriyê, siyasetê daqûrtîne. Kî ji kurdan re du gotinan bibêje Tirkiyeye berîka xwe vedike û çi dixwaze dide. Hemû Tirkiye firotin. Çima ji bo ku kurd tune bibin.”
 
MA / Firat Can Arslan
 
 

Sernavên din

09:30 Dê ji bo girtiyê nexweş Çam dîsa serî li ATK’ê bidin
09:17 Berga Kovara Jînê ya vê hefteyê Dayikên Şemiyê bû
09:08 Bal kişandin ser çareserkirina krîza aborî: Divê hikûmet biguhere, meseleya kurd çareser bibe
09:02 Çalakiya girtiyên siyasî ya bi daxwaza azadiya Abdullah Ocalan didome
09:01 Parêzer Ece: Girtiyê nexweş daketiye 41 kîloyan, tenê dikare bêhnê bistîne
09:00 Berxwedana li Marûnisê didome: Em dixwazin maden bê girtin
09:00 Li Hezexê ev rê bûye 'rêya mirinê': Bû sedema mirina 12 kesan
09:00 ROJEVA 26’Ê GULANA 2024’AN
08:27 Dewleta tirk bi obûsan êrişî Minbicê kir
08:23 Yildirim hate definkirin
25/05/2024
22:55 Cenazeyê Yildirimê li Licê hat qetilkirin radestî malbatê hat kirin
21:59 Li Pîranê Cejna Zimanê Kurdî hat pîrozkirin
19:23 Li Curnê Reş ji namzetan serdana dikandaran
19:21 Emîne Şenyaşar: Wê li hember qêrîna dayikan têk biçin
19:12 Behsa êrişa li Licê kirin: Gund hat gulebarankirin, nehiştin em derkevin derve
17:06 Li Îzmîrê belgefîlma ku Komkujiya Madimakê vedigot hate nîşandan
17:04 Ji bo girtiyê nexweş Siddik Guler banga berdanê hat kirin
16:53 ‘Hevdîtinên Edalet û Azadiyê’ li Hatayê didome: Qurbaniyên li Rehanliyê hatin bibîranîn
15:48 Cenazeyê Yildirim ê li Licê hate qetilkirin li ATK’ê tê sekinandin
15:47 Ji bo hemû girtiyên nexweş banga berdanê hat kirin
15:22 ‘Mehmûdê Tirko’ yê Dîlokê jiyana xwe ji dest da
15:08 'Her der Qada Galatasaray, Parka Koşûyolû û Cadeya Gulistanê ye'
15:02 Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê, otobusek hîbeyî Şaredariya Dêrsimê kir
14:41 Li Erdîşê mitînga zimanê kurdî: Erka her kesî ye ku bi zimanê kurdî biaxive
13:38 Jinan di çalakiya 'azadiyê' de pirtûk xwendin
11:52 Girtiyê nexweş ê 72 salî krîza dil derbas kir
11:47 Çalakiya Dayikên Şemiyê di hefteya 1000’emîn de ye: Em ê dest jê bernedin
11:23 Dayikên Şemiyê di hefteya hezaremîn de li Qada Galatasarayê dest bi kombûnê kirin
10:52 Bariyerên polîsan ên li Qada Galatasarayê piştî 300 hefteyan hatin rakirin
10:43 Zarokek ji ber gotina ‘Dîktator Erdogan’ hatiye cezakirin
10:39 Namzeta Hevşaredariyê ya Periyê: Em ê şaredariya xwe ya hatiye xespkirin paşve bigirin
10:15 Çalakiya 'azadiyê' ya girtiyan berdewam dike
10:14 Êşa ku aş nabe: Çîroka windayan
09:41 Rênas Jiyan: Vîn bawerî û evînê çêdike
09:30 Ji bo girtiya ku daxwaza wê ya berçavkê hat redkirin serlêdaneke nû
09:29 Li Mêrdînê faîlê tecawizê hate girtin
09:13 Ji ber ku lêgerîna tazî qebûl nekir xistin ber du lêpirsînan
09:12 39 meh in agahî ji Îmraliyê nayê girtin: 551 serlêdan bê bersiv man
09:10 64 sal in li çiyayan nebatan berhev dike
09:06 Rojnameger Dîcle: Herêma Kurdistanê di bin metirsiya parçebûnê de ye
09:05 Fuara Gastronomiyê didome: Gel bi çavê ‘şaredariya me’ li standan dinêre
09:00 ROJEVA 25'Ê GULANA 2024'AN
08:34 Di operasyona li Licê de welatiyekî jiyana xwe ji dest da
24/05/2024
23:42 Li Amedê 'Rojên Belgefîlman ên Ekolojik' dest pê kirin
21:56 Li Curnê Reş xebatên hilbijartinê didomin
21:34 Jinan destdirêjiyê şermezar kir: Bêcezatî tê wêrekkirin
18:55 Şenyaşar: Edelet li hundir berxwe dide
16:43 Hevserokên DAD’ê serdana Yenî Yaşamê kirin
16:42 Karkerê ku ji înşeatê ket xwarê mir
16:41 Ji ber kuştina cerdevan 2 kes hatin girtin
16:15 Li gelek bajaran banga ‘tecrîdê bi dawî bikin’ hate kirin
14:47 Ji bo girtiyê nexweş Kuday bang hate kirin
14:22 Şandeya DEM’ê çû serdana girtiyên Doza Kobanê: Dem dema berxwedanê ye
14:11 Dayikên Şemiyê bo hefteya 1000’emîn bang kirin: ‘Tu jî qerenfîlek deyne’
14:06 Turk: Qeyûm ji bo şaredariya bajarê xwe 15 milyon TL şandiye
13:20 Li Liceyê bi ser malan de hate girtin
13:07 Malbata Ocalan û malbatên din serî li dozgeriyê dan
13:03 Li Erziromê jinek hat qetilkirin
12:45 Li Farqînê êdî wê anonsa bi kurmancî jî bê kirin
12:18 DEDAŞ’ê tevî cendirmeyan bi ser malan de girt û ceza birî
12:14 Li Papuaya Gîneya Nû hezaz: Gelek kes mirin
11:43 Ji ber topbaranê agir bi zeviyên gundê Minbicê ket
11:31 Amadekariyên hilbijartina li Rojava ber bi dawiyê ve diçin
11:17 Li Stenbolê jinek hate qetilkirin
09:52 Li Edeneyê mal di bin avê de man
09:50 Jina ku digotin ‘xwe şewitandiye’ hatiye qetilkirin
09:50 Wezaretê bersiva ‘dikare bi gopal bimeşe’ ji bo girtiyê nexweş daye
09:33 Çalakiya girtiyan a bi daxwaza azadiya fîzîkî ya Abdullah Ocalan didome
09:32 Eren a hezar hefteye li Galatasarayê li pey edaletê: Em gorekî dixwazin
09:26 Hişyarî ji bo 'Giştînameya Malbatê' ya AKP'ê: Plana desteserkirina jiyana jina ye
09:14 ‘Divê em xwedî li birêz Ocalan û girtiyên xwe derkevin’
09:11 Koçer li ser rêya koçberiyê ne
09:01 Tecrîda mutleq di meha 38'an de ye: Îmralî bû navenda bêhiqûqîtiyan
09:01 Xizmên girtiyan: Divê tecrîd bê rakirin ku fikarên me nemînin
09:01 Lêçûn zêde bûn, dahat wekî xwe ma
09:00 ROJEVA 24'Ê GULANA 2024'YAN
23/05/2024
21:14 Li Stenbolê 27 kes hatin girtin
20:02 Şenyaşar: Kesên em qetil kirin bûn parlamenter
18:06 Piştî 30 salan hat berdan
16:49 Li Periyê mal bi mal xebatên hilbijartinê tên meşandin
16:45 Ciwanên li Rihayê hatin binçavkirin hatin berdan
16:39 Li dijî qanûna ‘kuştina’ sewalên li kuçeyan çalakî dan destpêkirin
16:38 Zarokê 17 salî yê di çarçoveya MESEM’ê de dihat xebitandin mir
16:25 DEM Partiyê li Curnê Reş lez da xebatên xwe
16:20 Li Enqereyê jinekê bi awayekî guman jiyana xwe ji dest da
16:13 Di doza îşkenceyê de 14 sal û nîv ceza ji polîsan re hat xwestin
16:07 Li Bîstanê Bajêr ê Denîz Poyraz şitil hatin danîn
15:58 Ji KCDK-E’yê banga ji bo Ocalan: Em bi ruhê seferberiyê dakevin qadan
15:56 2’yemîn Fuara Turîzm û Gastronomiyê ya Mezopotamyayê dest pê kir
15:05 Rûsyayê çolterên Laziqiye û Idlibê bombebaran kir
14:59 Şandeya Rêveberiya Xweser çû serdan Swêdê
14:04 Dê li Amedê Rojên Belgefîlmên Ekolojîk ên Gerok were lidarxistin
13:45 Di doza Aktar de dê mutalaa bê amadekirin
13:26 Ji Zelandaya Nû ji bo Dayikên Şemiyê ji Erdogan re name şandin
13:16 Parêzerê ji ber îfadeyên îtîrafkar dihat darizandin beraet kir
13:05 Li Mêrdînê zarokek a 16 salî rastî destdirêjiyê hat
12:38 Kekê girtiyê jiyana xwe ji dest dayî: Destûr nedan em birayê xwe bibînin
12:29 Di êrişa Tirkiyeyê de jinek jiyana xwe ji dest da
12:21 Dê di 25’ê gulanê de li Erdîşê mitînga ziman bê lidarxistin
12:20 Girtiya nexweş Hanîfe Arslan ji bo raporê sewqî nexweşxaneyê kirin