Berdevkê Pêşwaziya Koçberan a Şengalê Îdo Şekir:Vegera Şêniyên Şengalê li dijî êrişan bersiva herî xurte

  • rojane
  • 09:24 9 Tîrmeh 2020
  • |
img

ŞIRNEX - Berdevkê Pêşwaziya Koçberan a Şengalê Îdo Şekir der barê vegera ber bi Şengalê de axivî û got: “Li pêşiya me meha Tebaxê heye. Ev meh, ji bo gelê êzîdî meheke pir biêş e. Ji ber wê jî bi taybetî di vê mehê de vegera ber bi Şengalê biwate ye. Bersiva herî xurt e, ji kesên ku ev qirkirin pêk anîne."

Ji ber êrîşên DAÎŞ’ê li dijî Şengalê di 3’yê Tebaxa 2014’an de, bi hezaran şêniyên Şengalê ji xaka xwe koçber bibûn. Piştî koçberbûnê 6 sal şûnde niha gelê êzidî hêdî hêdî vedigere warê xwe. Di rojên dawî de bi sedan şêniyên ku ji warê xwe koçber bibûn, vegeriyan çûn Şengalê. Şeniyên ku vedigerin ser warê xwe ji aliyê Komîteya Pêşwaziya Koçberan a Şengalê ve tên pêşwazîkirin. Berdevkê Komîteya Pêşwaziya Koçberan a Şengalê Îdo Şekir der barê vegerê de axivî. Şekir, anî ziman ku vegera gelê êzidî pir girîng e û got, veger bersiva herî xurt e, ji kesên ku êrîş birine ser Şengalê û gelê êzidî. 
 
‘DI ROJÊ HERÎ KÊM 50'Î MALBAT VEDIGERIN’
 
Şekir, diyar kir ku di vê pêvajoyê de gelek kes vegeriyan û got: “Ev du meh in veger dest pê kirine. Beriya niha destûra nedidan ku gel vegere. Di rojên dawî de nêzî 2 hezar veger çêbûne. Ji van gelek kes li gundên cuda cuda bicih dibin. Di destê me de dane hene. Lê em nikarîn bibêjîn ku vegereke sedî sed heye. Lê ji ber ku her roj veger çêdibe em nikarîn hejmareke aşkere parve bikin. Malbatên ku vedigerin herî zêde li gundên Qibedîc, Telezîr,Tilqesab û Şengalê bicih dibin. Heta niha nêzî 800 malbat vegeriyane. Malbatên ku vegeriyan jî hemû malbatên ku malên wan hatin hilweşandin. Malbatên ku malên wan hatin hilweşandin, bi tu awayî malên wan nehatine avakirin. Ji bo ku ev mal bên avakirin jî, heta niha xebatek nehatiye kirin. Lê em ji bo avakirina van avahiyan di nav hewldanan de ne. Avahiyên ku paceyên wan tune ne, yan jî deriyên wan tune ne, em ê ji wan re bibin alîkar. Bi vê rêbazê em ê ji bo avakirina malan di nav hewldanan de bin. Kesên ku vegeriyan bi derfetên xwe vegeriyane û bi derfetên xwe malên xwe avakirine. Qasî 200 hezar malbat hene. Ji van 8 hezar vegeriyan malên xwe. Lê li gorî rojan ev hejmare carna diguhere. Di nava rojê de herî kêm 50 malbat tên. Îro nêzî 70 malbat hatin. Dibe ku sibê 100 an jî 200 malbat bên. Ji ber ku havîn e jî gelek ji van malbatan di baxçeyên avahiyan de konên nayylonî vedane û dı wan konan de dimînin. Bi kurtayî ez dikarim bibêjim ku gel bi derfetên xwe vedigere ser axa xwe. “
 
PIRSGIRIKA AV Û CEYRANÊ
 
Şekir, axaftina xwe wiha domand:” Bi giştî gelê Şengalê rojên zor û zehmet derbas dikin. Ji aliyekî av tune ye û li aliyê din ve jî ceyran tune ye. Aliyeke din ve jî pirsgirîkên siyasî hene. Dema ku ev pirsgirîkên heyî nayên çareserkirin, gel bi pirsgirîkên mezin re rû bi rû dimîne. Dema ku me ev pirsgirîk li ber çavan girtin, me dît ku hem hêzên ji derve û hem jî hêzên navxweyî li ser Şengalê projeyên mezin difikirin. Di nava 24 saetan de tenê 6 saetan de ceyran heye. Carna jî ceyran qet tuneye. Tu amûrên ceyranê tunene. Bi taybetî jî şênîyên li Tîlhesab, Tîlbenad, Tîlezîz bi pirsgirîkên mezin re rû bi rû ne. Lê ji xeynî van gundan li herêma Şamalê gundên Sînon, Kanesor, Dîgor, Burîk û Hîrdabê ev pirsgirêk pir zêde nayê dîtin.”
 
ŞENGAL Û POLÎTÎKAYÊN TAYBET 
 
Şekir, anî ziman ku hêzên navnetewî li Şengalê bi polîtîkayên taybet dixwazin civaka êzidî belawela bikin û got:” Gelê Şengalê ji her aliyên xwe ve birîndar e. Niha helwesta hikûmeta Iraqê ya li hemberî Şengalê li berçavan e. Lê hêzên navnetewî li dijî van pêkanîna bêdeng in. Ev bêdengî jî pirsgirêkeke siyasî ye. Li hemberî van pirsgirêk û êrîşên heyî ne Îran, ne Iraq û ne jî DYA deng nake. Di xeta Iraqê de bi taybetî li ser Şengalê polîtîkayeke taybet tê meşandin. Siyaseta ku tê meşandin birînên heyî derman nake. Ji xwe ji bo dermankirina van birînan jî tu hewldanên wan tunene û dijberî vê tevdigerin. Ji bo ku civaka êzidî belawela bikin û rêxistina heyî perçe bikin siyasetê didin meşandin. Înkarkirina van rêxistinan û astengkirina van xebatan, înkarkirina gelê êzidî ye. Bi taybetî jî hêzên leşkerî ji gelê li vir re dibêje ‘Em we êzidî qebûl nakin û pêwîste hûn jî mîna me bin.’ Ji gel re ev gotin tên kirin. Birînên gelê êzidî wê çawa bên dermankirin? Di destpêkê de divê hêza leşkerî bihêz bikin. Ya duyemîn jî hêza siyasî. Gelê Şengalê hêz û bawerî ji nasnameya xwe ya êzidîbûnê digire. Li ser gelê êzidî polîtîkayên înkarkirinê tên meşandin. Hêzên wekî hikûmeta Tirkiyeyê dixwazin ku pêşiya qirkirina êzidiyan vekin. Bi van polîtîkayan dixwazin sala 2014’an cardin pêk bînin. Lê heta niha me tu caran ev polîtîka qebûl nekirin û em ê tu caran jî qebûl nekin.”
 
‘LI IRAQÊ TENÊ JI CIWANÊN ŞENGALÊ RE KAR TUNE YE’
 
Şekir, di berdewamiya axaftina xwe de da zanîn ku ji bo avakirina aboriya xweser heta niha bi tu awayî gavên girîng nehatine avêtin û got: “Li ser Başûr êrîşên mezin hene. Em baş dizanin ku bi piştgiriya hikûmeta Iraqê, Tirkiye van êrîşan pêk tîne. Bi rêbazên cuda ev êrîş pêk tên. Ji bo avakirina aboriya gelê Şengalê heta niha tu gavên girîng nehatine avêtin. Gel bi derfetên xwe aboriya xwe ava dike. Gelê Şengalê hemû bê kar e. Ciwanên ku zanîngeh qedandine kar bi dest wan nakeve. Ev jî nîşanî me dide ku hikûmeta Iraqê gelê êzidî nas nake. Li Iraqê tenê ji ciwanên Şengalê re kar tune ye. Ji ber ku kar tune ye jî ev ciwan ji nêçarî koçî Ewropayê dikin.”
 
‘EM Ê BI HEV RE QADÊN RÊXISTINÎ, BÎRDOZÎ Û ÇANDÎ AVA BIKIN’
 
Şekir, diyar kir ku veger berteka herî xurt e, li dijî êrîşên navnetewî û got:” Niha pêşiya me meha Tebaxê ye. Ev meh ji bo gelê êzîdî meheke pir biêş e. Ji ber wê jî bi taybetî di vê mehê de vegera ber bi Şengalê ve biwate ye. Ji kesên ku ev qirkirin pêk anî re, bersiva herî xurt e. Bi vegeran van êrîşan û polîtîkayên tunekirinê pûç û vala derbixînin. Ger ku em hêza xwe ya rêxistinî û leşkerî bi hêz nekin, wê demê vegerên me jî dê bêwate bin. Gelê me yê ku li Ewropayê divê vegere ser axa xwe. Em ê bi hev re qadên rêxistinî, bîrdozî û çandî bi hêz bikin û Şengalê ji nû ve ava bikin. Ji ber vê yekê jî divê gelê Şengalê vegere ser axa xwe û xwedî li axa xwe derbikeve.
 
‘DIVÊ EM HÊZA XWE YA XWESER AVA BIKIN’
 
Şekir, bal kişand ser rol û misyona hêza leşkerî û ev tişt anîn ziman: ” Wekî YBŞ û YJŞ sedî 70’î û 80’î Şengal destê me de ye. Zarokên vê xakê gelê Şengalê diparêzin. Kesên ku ewlehiya me diparêzin ew in. Dijmin nahêle ku em bi aramî bijîn. Lê li hemberî dijmin me jî tedbîrên xwe girtine. Divê wekî gelê Şengalê em hêza xwe ya leşkerî bi hêz bikin. Ez dikarim bibêjim ku ewlehiya ku li Şengalê, li Iraqê nîne. Divê li hemberî her êrîşê çavên me vekirî bin. Divê gelê me nebêje ku dijminê me xelas bûye. Li hemberî vê divê hêza xwe ya xweser ava bike.”
 
‘GELÊ ŞENGALÊ WÊ HÊZA XWE YA SERBIXWE BI RÊXISTIN BIKE ‘
 
Şekir, di dawiya axaftina xwe de bang li gelê Şengalê kir û got:” Divê em xwedî li vê hemleyê derbikevin. Ger ku her yek ji me ji aliyekî ve xwedî li vê hemleyê derket, em bawerin ku em ê serbikevin. Gelê Şengalê di vê pêvajoyê de wê hêza xwe bi rêxistin bike û bersiv bide van êrîşan. Qedera me ne di destê kesan de ye. Em bi bawer in û hêvîdar in û dikarîn her êrîşê vala derxin.”
 
MA / Zeynep Dûrgût / Mujdat Can
 

Sernavên din

08/08/2020
21:31 Hejmara kesên jiyana xwe ji dest dane bû 5 hezar û 829
17:04 Zarokê 16 salî ji aliyê pastarên Îranê ve hat îşkencekirin
16:44 Li Bedlisê şewat li gundekî hat vemirandin lê li gundekî hê jî didome
16:16 Meclisa Bila Mûnzûr Azad Biherike: Em ê destûr nedin
16:07 Esker mewlîda kurdî di nivîde birî: Yan bi Tirkî yan jî bi Erebî bixwîne
16:04 Li Edeneyê bertek nîşanî binçavkirin dan
15:23 Li Edenê ciwanek din hat binçavkirin
15:06 Derp heye, rapor tuneye
14:53 Bal kişandin ser rewşa Bûlût ku li gel raporê nayê berdan
14:37 DFG'ê 3 rojnameger bi bîr anî: Em ê pênûsa wan li erdê nehêlin
14:13 Dayika rojnameger Tepe 27 sal in li benda edaletê ye
14:11 Li Sîncanê rewşa tenduristiya 4 girtiyên jin krîtîke
13:54 MKGP: Em ê bibin pênûs û kameraya Deniz Firat
13:48 Paylan tenê pirsek ji Albayrak kir: Hûn difikirin ku îstîfa bikin?
13:26 Li Kanîreşê pevçûn: Jinek birîndar bû
13:09 Rapora binpêkirina mafan a girtîgehên Marmarayê hat aşkerakirin
12:47 Hefteya 600’emîn: Heta windayê dawîn bên dîtin wê têkoşîna me bidome
12:29 Mîraçê 4 salî 9 rojin winda ye
12:18 Li gundê ku Goristana Xerzanê lê bû şewat derket
12:06 Bû 28 sal: Me Huseyîn Denîz ji bîr nekir û em ê nedin jibîrkirin
11:45 Jinên li Îzmîrê hatin îşkencekirin: Emê dest ji Peymana Stenbolê bernedin
10:58 Hevberdevkên HDK’ê: Kilîda demokratîkbûnê şikandina tecrîdê ye
09:59 Merasîma ‘Plaketên Edaletê yên Rêwiyên Xelayan’ hat qedexekirin
09:09 Li dijî ÇAYKÛR'ê wê li cem hilberîneran be
09:07 'Heger demildest tevdîr neyên girtin wê pêşî li şewbê neyê girtin'
09:07 'Ligel şewatan ne tenê darek, hemû mîkroorganîzmayên zindî tune dibin'
09:07 Li Amedê rewşa Covîd-19'ê
09:00 ROJEVA 8'Ê TEBAXA 2020'AN
07/08/2020
22:47 Li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê hejmara kesên ji ber Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane bû 3
21:22 Di 24 saetên dawî de hezar û 185 kes bi Covîd-19'ê ketine
20:15 Çalakiya greva birçîbûnê ya li Girtîgeha Aksarayê bi ser ket
20:05 Encamnameya konferansa 'Êzidî pêşeroja xwe gotûbêj dikin'
18:27 Karkerê di bin maşîneya kar de ma mir
18:18 Li Çiyayê Gabarê agir bi daristanê ket
15:43 Balafirên TSK'ê dîsa Şarbajêr bombebaran kir
15:36 SES'ê îqtîdar hişyar kir: Şewb belav dibe û nexweş zêde dibin
14:50 Maşîna şaredariya ku Qeyûm tayînî wê kirine zarokek kuşt
14:43 Di bin cila suîkastên li Dêra Zorê de 'petrol' derket
14:17 154 kes di teqîna li Beyrûdê de mirin
14:07 HDP: Li dijî Covît-19 tedbîrên xwe bigirin
13:49 Êzidî li Êzidxanê Cejna Kombûnê pîroz dikin
13:46 SOHR: Tirkiyeyê noqteyên hêzên hikumeta Sûriyê topbaran kir
13:14 ‘Bi kepçeyan dikevin navenda baweriyê'
13:03 Malbatan ji bo çûyîna Îmraliyê serî li dozgeriyê dan
13:00 Parêzera Komaleya Rosa îfade da
12:59 ÎHD'ê rapora Girtîgeha Mereşê aşkere kir: Girtî di tecrîda giran de ne
12:30 Malbat 600 hefte ne ji bo edaletê li ber xwe didin
12:03 Berdevka HDP'ê Gunay: Tirkiye kirin Îmralî
11:43 Parêzera Ocalan Turgut: Divê CPT rêbazek bi bandor pêş bixe
11:21 3 girtiyan li Girtîgeha Xarpêtê dest bi greva birçîbûnê kirin
10:20 Xebatkarên ODTU yên ketibûn grevê bi ser ketin
10:19 Ji bo Doku dîsa dest bi lêgerînê kirin
09:58 Maşîna karkerên zeviyê qulipî: 20 karker birîndar bûn
09:53 Cotkarên Mêrdîn ji ber DEDAŞ'ê garis neçandin
09:05 Ferhat Tepe tim 19 salî ye: Êş, heta hetayê ye
09:05 Banga Porspiyan: Guh bidin danezana 'hawariya' ji bo welêt
09:04 Şêniyên Mûnzûrê: Em ê nehêlin proje pêk bê
09:00 ROJEVA 7'Ê TEBAXA 2020'AN
08:06 13 endamên Meclîsa Ciwanên HDP'ê bi lêdanê binçav kirin
06/08/2020
21:24 Berteka Tirkiyeyê ya ji bo peymana behrê ya di navbera Yûnanîstan û Misirê de
20:49 14 kesên din jî ji ber Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane
19:24 Îhmalkariya nexweşxane û qereqolê: Kesek mir, yek jî birîndar bû
16:15 Tecawîzkar ligel rapora nexweşxanê jî hat berdan
14:17 Li Cizîrê kurdî qedexe ye!
14:12 Rêxistina Efûyê: Girtî di şertên tirsnak de dimînin
14:01 Parêzeran ji bo Îmraliyê serlêdan kirin
13:46 Li cîhanê hejmara pêketiyên covid-19’ê 19 milyonî derbas kir
13:41 Buroya Hiqûqê ya Sedsalê: Rapora CPT têr nake divê îşkenceya li Îmraliyê bi dawî bike
13:34 AKP’ê îstîfaya serokên xwe yên navçeyên Amedê xwest
12:45 Dolar derket 7.17'an
12:29 Piştî jina li malê hat kuştin HDP kirin hedef
12:24 Demîrtaş: Binyadeke xwe di nava dewletê de birêxitsin kiriye, planên xwe bi cih tîne
11:40 Li Amedê tedawiya koronayê: Dema rewş xedar bû li 112 bigerin
11:01 Walî gelê Dersimê kir hedef
10:52 Ez 5 deqîqeyan dereng hatibûma dê hemû sewalên min şewitîbûna
10:10 Xebata lêgerîna Gulîstan Dokû wê sibe dîsa dest pê bike
10:00 Aborînas Ûlûsoy: Wê deynê derve bibe deynê civakî
09:36 Pektaş ê di greva birçîbûnê de: Ezê çalakiya xwe dewam bikim
09:34 Dr. Kiran: Unîteyên Venêrtina tijî bûne
09:03 RMM: Ji 2011'an heta niha 464 welatî bi guleyên eskerên Tirkiye hatin kuştin
09:03 Der barê nûçeya tecawizê de lêpirsîn
09:02 Bijîşkan hişyar kir: Ku tedbîran negirin dê bedêl giran be
09:02 Qedexeya li Wanê di roja 1355'an de ye: Armanc bêdengkirina muxalifan e
09:02 Yolerî: Dixwazin xespkirina mafan mayinde bikin
09:00 ROJEVA 6'Ê TEBAXA 2020'AN
08:15 Jinên li Îzmîrê hatibûn binçavkirin hatin berdan
05/08/2020
20:50 Hezar û 178 kesên din jî bi Covîd-19'ê ketine
16:33 Malbata Ozçalimli yê li eskeriyê mirî hat dîtin gilî kir
16:17 Endamên Grûp Yorûm di dema prova dikirin de hatin binçavkirin
16:10 Şaxa ÎHD'ê ya Îzmirê: Bila kuştina eskeran bê ronîkirin
15:58 TTB: Em ê dest ji Peymana Stenbolê bernedin
15:45 Maşînê Zirxî ketin kaniyên ava Munzurê
15:35 Koç ê ji doza Nisêbînê girtî ye, 7 rojin di grevê de ye
15:29 Hejmara nû ya Jineolojiyê derket
15:15 Qedexeya li Wanê hat dirêjkirin
15:14 DFG’ê rapora tîrmehê aşkere kir: Dozger li 3 rojnamegeran doz vekir
15:01 Li Heftanînê şer: 2 cerdevan hatin kuştin
14:41 Li Rihayê Komkujiya Şengalê hat şermezarkirin
14:36 Malbata Aksoy cenazeye keça xwe ya Rojnameger li Mêrdînê defin kirin
14:11 Li Amedê ji bo qeydên îmam hatîbê civîna veşarî hatiye lidarxistin