Îlankirina ‘Sala Têkoşîna Bi Zarokên Karker Re’ jî tabloya tarî neguhert

  • rojane
  • 15:09 12 Hezîran 2019
  • |
img

AMED – Li Tirkiyeyê ji 2 milyonan zêdetir zarokên karker hene. Tevî ku li Tirkiyeyê “Sala Têkoşîna Bi Zarokên Karker Re” hat îlankirin jî lê di sala 2018’an de rêjeya zarokên karker zêde bû û 67 zarokan di cînayetên kar de jiyana xwe ji dest dan. Di meha gulana îsal de jî 163 cînayetên kar pêk hatin û 9 zarok bûn qurbana kar. 

 
İro Roja Têkoşîna Karkeriya Zarokan a Cîhanê ye. Li çar aliyê dinyayê yek ji birîna herî kûr ew e ku zarokên karker in û ev nayê astengkirin. Neteweyên Yekbûyî (NY) ji bo bikeve pêşiya karkeriya zarokan di sala 2002’an de vê rojê wek Roja Têkoşîna Karkeriya Zarokan a Cîhanê îlan kir. Ancak li gorî daneyên 2016’an ên Rêxistina Xebatê ya Navnetewî (ILO) li dinyayê zarokên temenê wan di navbera 5-17 diguhere 218 milyon zarokên karker hene. Li gorî daneyên Meclîsa Ewlehî Kar û Tenduristiya Karkeran (ÎSÎG) li Tirkiyeyê ji 2018’an ve 2 milyona zarokên karker hene. 
 
Li Tirkiyeyê tabloya zarokên karke dîsa tarî ye. Dema mirov li sarlên bihûr dinêhire di sala 2013’an de 59 zarok, di sala 2014’an de 54 zarok, di sala 2015’an de 63 zarok, di sala 2016’an de 56 zarok, di sala 2017’an de 60 zarok di cînayetên kar de jiyana xwe ji dest dan. 
 
Hikumeta AKP’ê di serdema desthilatdariya xwe de ji ber sal bi sal mirina zarokên karker zêde bû di sala 2018’an de wek sala “Sala Têkoşîna Zarokên Karker” îlan kir. Di vê çarçoveyê de Wezareta Malbat, Xebat û Xizmeta Civakî bernameya xwe vê têkoşîna bi zarokên karker re heta 2023’an derxist. Lê heta niha tu gav nehatên avêtin. Her ku çû rêjeya zarokên karker zêde bûn. 
 
Li gorî daneyên ÎSÎG’ê di sala 2018’an de gellek cînayetên kar pêk hatin û div an cînayetan de 67 zarokan jiyana xwe ji dest dan. Ji zarokên jiyana xwe ji dest dan 23 kes di bin 14 saliyê de bûn. Tabloya 2019’an ji tabloya salên çûyî ne cudatir e. Di meha gulanê ya 2019’an de 163 cînayetên kar pêk hatin û 9 zarokan jiyana xwe ji dest da. Ev mirin di nava karê çandiniyê, kîmya, dar, metal û veguhestinê de pêk tê. 
 
‘TIŞTA KU DIKIN TENÊ DÎMEN E’ 
 
Serokê Şaxa Jimara 1’an a Egîtîm Sena Amedê Abbas Şahîn da zanîn ku li Tirkiyeyê ji bo karkeriya zarokan bê astengkirin li gel peymanên navnetewî jî hatine îmzekirin tenê tiştek tê kirin ew jî ew e ku dîmenê wek ku tiştek dikin . Şahîn anî ziman ku bi ser 2 milyonî re zarokên karker hene û zarok di karên herî zor de tên xebitandin. Şahîn bal kişand ser perwerdehiya zarokan û got: “Dema em li herêmê dinêhirên, zarok nikarin perwerdehiya bi zimanê dayika xwe bibînin. Ji ber vê yekê jî ji perwerdehiyê dûr dimînin. Divê ji bo zarokan cîhanek xweş bê avakirin.”
 
‘ZAROKAN DIAJON NAV KARÊN ZOR Û ERZAN’ 
 
Seroka Komeleya Zarokên Rengarenk Dîlan Taşdemîr jî got karkeriya zarokan her tim di rojeva komeleya wan de ye. Taşdemîr destnîşan kir ku divê mafê zarokan her tim bê parastin û li gorî mafê gerdûnî mafên perwerde, tenduristiyê û parastinê bê temînkirin û zarokan diajon nav karên zor erzan. Taşdemîr got divê zarok bi zimanê dayika xwe perwerdehiyê bibînin. 
 
‘ZAROK BI QAÇAXÎ TÊN XEBITANDIN’ 
 
Ji Buroya Hiqûqê ya Bindestan Parêzer Sezîn Uçar jî got her çiqas bi gellek yasayan xebitandina zarokan qedexe be jî lê dîsa zarok tên xebitandin. Uçar diyar kir ku sererastkirinê ji bo zarokan tên kirin jî bi nêrînek li gorî zarokan pêk nayê û got: “Îstîhdama li derveyî qeydan ji sedî 98’ê wê ji zarokan pêk tê. Ji bo meriv balê bikişîne ser vê yekê jî ev dane bes e û girîng e.” 
 
 
 

Sernavên din

10:16 Qeyûmê Wanê kurdî rakir
10:16 17 kesên li Enqereyê hatin binçavkirin hatin berdan
09:54 Di mehekê de li heman cihî 8 qeza pêk hatin: 11 kes mirin 39 kes birîndar bûn
09:37 Li Stenbolê yek ji rojnamger 8 kes hatin binçavkirin
09:08 'Darbeyên siyasî' yên li dijî siyaseta kurd: Gelê kurd bi tevahî hedef tê girtin
09:07 Dersimî: Li dijî bêhiqûqîtiyê em bi hev re tev bigerin
09:06 Rewşenbîr û hunermend: Divê em berpirsiyariya xwe ya dîrokî bi cih bînin
09:05 Helbestvanê nemir Fêrîkê Ûsiv û Mal-Mûzeya li gûndê Sîpanê
09:00 ROJEVA 23'YÊ TEBAXA 2019'AN
08:29 Li Amedê 3 rojnameger 5 roj
Li Mêrdînê 5 rojnameger 4 roj di bin çavan de ne
22/08/2019
22:10 3 roj in 5 rojnamevan di binçavan de ne
19:18 Şêniyên Serêkaniyê ji hêzên navneteweyî xwestin sînor biparêzin
19:05 81 kes li ser 'şikê' hatine binçavkirin!
16:54 Ahmet Turk: Ne tenê gelê Kurd wê gelê Tirk jî têkeve zorê
16:37 Li Amedê 4 kes hatin binçavkirin
16:30 Li çoltara Stewrê agir bi daristanê ket
15:56 Çalakiya rûniştinê ya parlamenteran didome
15:56 Li Mêrdînê 11 kes di bin çavan de ne
15:40 Li Edeneyê qada bajar jî bînaya partiyê jî qedexeye!
15:37 Jina berxwedêr a Amedê: Em bêdeng bimînin wê qeyûm tayînî malê jî bike
15:06 Komeleyên li Stenbolê qeyûm şermezar kirin: Em ê li dijî zilmê bi hevre têbikoşin
14:20 Polisan li Peyasê kesekî binçav kirin
14:13 Li Amedê çalakiyên li dijî qeyûm didomin: Emê bi berxwedanê erîşan bişkinin
14:12 KKP: Em ê qeyûman nas nekin
13:39 Polîsan Temellî û Ozturk li rê rawestandin
13:04 Polîsan li Îzmirê êrîşî parêzeran kir û gelek kes binçav kirin
12:57 Parêzerê ciwan ê hat derbkirin: Daxuyaniya walîtiyê dûrî aqil e
12:29 Li şûna 4 keyayan qeyûm tayîn kirin
12:16 Baroya Amedê wê tundiya polîsan bibe darazê
12:03 Li Rihayê 3 kes hatin binçavkirin
11:54 Parêzeran careke din ji bo ku biçin Îmraliyê serlêdan kirin
11:47 Li Amedê çalakiya rûniştinê dest pê kir
11:37 Başaran: Ne gaz û ne jî TOMA'yên we têra bi milyonan nakin
11:17 Serokê OHD'ê: Şaredarî û kuçe hatin binçavkirin
10:48 ‘Bi zilm û zorê tiştekê bidest naxin'
10:13 Nakokiyên Erdogan ên sindoqan: Duh û îro hev nagire
09:10 'Kes nikare îpotekê deyne ser vîna gel'
09:09 Unsal: Ger Îmamoglû biçe Amedê wê çûyîna wî çûyîneke di cî de be
09:08 Aydin Engîn: Dewletê careke din nîşan da ku aştiyê naxwaze
09:08 Kanar: Pêdivî bi qanûneke bingehîn a ji Qanûna Bingehîn a 1921'ê wêdetir heye
09:07 'Bi qedexeyan dixwazin gelê herêmê bitepisînin'
09:05 Rayedarên girtîgehê çopa li girtîgehê paqij nake
09:00 ROJEVA 22'YÊ TEBAXA 2019'AN
21/08/2019
17:44 Platforma Rojnamegerên Jin: Rojnamegeran berdin
17:27 Li Mêrdînê 5 li Amedê 3 rojnameger hêj di bin çavan de ne
17:03 Bi hezaran mamosteyên Kobanê û Hesekê gefên Tirkiyê red kirin
16:13 Muxtar: Li Taxê şerê çekdarî heye
Qereqol: Ji ber ewlehiyê em nikarin bên
16:10 Li Licê şerekî dijwar derket
15:42 Temellî: Ev wêneyê darbeyê ye
15:18 Li Rihayê 14 kes hatin girtin