Îlankirina ‘Sala Têkoşîna Bi Zarokên Karker Re’ jî tabloya tarî neguhert

  • rojane
  • 15:09 12 Hezîran 2019
  • |
img

AMED – Li Tirkiyeyê ji 2 milyonan zêdetir zarokên karker hene. Tevî ku li Tirkiyeyê “Sala Têkoşîna Bi Zarokên Karker Re” hat îlankirin jî lê di sala 2018’an de rêjeya zarokên karker zêde bû û 67 zarokan di cînayetên kar de jiyana xwe ji dest dan. Di meha gulana îsal de jî 163 cînayetên kar pêk hatin û 9 zarok bûn qurbana kar. 

 
İro Roja Têkoşîna Karkeriya Zarokan a Cîhanê ye. Li çar aliyê dinyayê yek ji birîna herî kûr ew e ku zarokên karker in û ev nayê astengkirin. Neteweyên Yekbûyî (NY) ji bo bikeve pêşiya karkeriya zarokan di sala 2002’an de vê rojê wek Roja Têkoşîna Karkeriya Zarokan a Cîhanê îlan kir. Ancak li gorî daneyên 2016’an ên Rêxistina Xebatê ya Navnetewî (ILO) li dinyayê zarokên temenê wan di navbera 5-17 diguhere 218 milyon zarokên karker hene. Li gorî daneyên Meclîsa Ewlehî Kar û Tenduristiya Karkeran (ÎSÎG) li Tirkiyeyê ji 2018’an ve 2 milyona zarokên karker hene. 
 
Li Tirkiyeyê tabloya zarokên karke dîsa tarî ye. Dema mirov li sarlên bihûr dinêhire di sala 2013’an de 59 zarok, di sala 2014’an de 54 zarok, di sala 2015’an de 63 zarok, di sala 2016’an de 56 zarok, di sala 2017’an de 60 zarok di cînayetên kar de jiyana xwe ji dest dan. 
 
Hikumeta AKP’ê di serdema desthilatdariya xwe de ji ber sal bi sal mirina zarokên karker zêde bû di sala 2018’an de wek sala “Sala Têkoşîna Zarokên Karker” îlan kir. Di vê çarçoveyê de Wezareta Malbat, Xebat û Xizmeta Civakî bernameya xwe vê têkoşîna bi zarokên karker re heta 2023’an derxist. Lê heta niha tu gav nehatên avêtin. Her ku çû rêjeya zarokên karker zêde bûn. 
 
Li gorî daneyên ÎSÎG’ê di sala 2018’an de gellek cînayetên kar pêk hatin û div an cînayetan de 67 zarokan jiyana xwe ji dest dan. Ji zarokên jiyana xwe ji dest dan 23 kes di bin 14 saliyê de bûn. Tabloya 2019’an ji tabloya salên çûyî ne cudatir e. Di meha gulanê ya 2019’an de 163 cînayetên kar pêk hatin û 9 zarokan jiyana xwe ji dest da. Ev mirin di nava karê çandiniyê, kîmya, dar, metal û veguhestinê de pêk tê. 
 
‘TIŞTA KU DIKIN TENÊ DÎMEN E’ 
 
Serokê Şaxa Jimara 1’an a Egîtîm Sena Amedê Abbas Şahîn da zanîn ku li Tirkiyeyê ji bo karkeriya zarokan bê astengkirin li gel peymanên navnetewî jî hatine îmzekirin tenê tiştek tê kirin ew jî ew e ku dîmenê wek ku tiştek dikin . Şahîn anî ziman ku bi ser 2 milyonî re zarokên karker hene û zarok di karên herî zor de tên xebitandin. Şahîn bal kişand ser perwerdehiya zarokan û got: “Dema em li herêmê dinêhirên, zarok nikarin perwerdehiya bi zimanê dayika xwe bibînin. Ji ber vê yekê jî ji perwerdehiyê dûr dimînin. Divê ji bo zarokan cîhanek xweş bê avakirin.”
 
‘ZAROKAN DIAJON NAV KARÊN ZOR Û ERZAN’ 
 
Seroka Komeleya Zarokên Rengarenk Dîlan Taşdemîr jî got karkeriya zarokan her tim di rojeva komeleya wan de ye. Taşdemîr destnîşan kir ku divê mafê zarokan her tim bê parastin û li gorî mafê gerdûnî mafên perwerde, tenduristiyê û parastinê bê temînkirin û zarokan diajon nav karên zor erzan. Taşdemîr got divê zarok bi zimanê dayika xwe perwerdehiyê bibînin. 
 
‘ZAROK BI QAÇAXÎ TÊN XEBITANDIN’ 
 
Ji Buroya Hiqûqê ya Bindestan Parêzer Sezîn Uçar jî got her çiqas bi gellek yasayan xebitandina zarokan qedexe be jî lê dîsa zarok tên xebitandin. Uçar diyar kir ku sererastkirinê ji bo zarokan tên kirin jî bi nêrînek li gorî zarokan pêk nayê û got: “Îstîhdama li derveyî qeydan ji sedî 98’ê wê ji zarokan pêk tê. Ji bo meriv balê bikişîne ser vê yekê jî ev dane bes e û girîng e.” 
 
 
 

Sernavên din

15:49 3 girtiyên li Girtîgeha Tipa D a Amedê dimînin bi vîrûsê ketin
15:38 Endama Komeleya Jinan a Rosa Gultekîn hat berdan
15:25 Li Giyadînê serdegirtina şaredariyê hat şermezarkirin
14:44 Ciwanan ji bo Pirsûsê banga têkoşînê kirin
14:41 Ji bo hevdîtinên demokrasiyê yên li Amedê bang kirin
14:19 Olûç: Şaredariyên xebatên jinan bi rêve dibin di hedefê dene
14:16 Hejmara miriyên keleka noqî avê bûbû derket 29’an
12:20 3 girtî ji bo mafê xwe yê tedawiyê di greva birçîbûnê de ne
11:54 HDK: Birîna Zîlan hêj nû ye
11:28 Agahî ji rojnamegerê ku asayîşa PDK’ê ew binçav kiribû nayê girtin
11:10 ‘Kesên şer naxwazin divê li dijî tecrîdê berpirsiyarê bigirin ser xwe’
11:08 Cenazeyê zarokê ku bi lehiyê re çû hat dîtin
09:07 Şahidên 14’ê Tîrmehê: Tiştek neguheriye, wê demê Esadek û Co’yek hebû, niha bi sedan hene
09:06 Koç ê HDP’î: Pir baroyî xurtkirina faşîzmê ye
09:05 Turgut Kazan: Guhertina Pir Baroyî ‘Zagona Feyzîoglu ye'
09:04 Hasan Ozgûneş: Bi operasyonên eskerî Kurdistanê talan dikin
09:00 ROJEVA 13'Ê TÎRMEHA 2020'AN
07:39 Polîsan bi ser Şaredariya Giyadînê ya HDP'ê de girt
07:30 Zarokek li Agiriyê bi lehiyê re çu û winda bû
07:29 Jinan astengî nasnekirin û gotin: Têkoşîna jinan li her derê ye
12/07/2020
20:10 'Îşkenceya li Rojbîn hatiye kirin li hemû jinan hatiye kirin'
19:44 Ji bo 33 rêwiyê xeyalan ‘Zincîra edaletê'
18:18 Jinek li Îzmirê kuştin
17:16 Tanrikulu: Di hezîranê de 281 mafê jiyanê hatin binpêkirin
16:54 Polîsan meşa jinan a Aydinê asteng kirin
16:05 Meclîsa Jinan a HDP'ê: Li Kurdistanê mirov tên windakirin
16:05 Li Mêrdînê kesek hat girtin
15:33 Karkeran têkoşîna xwe ya 12 salan dewam kirin
14:52 Hejmara kesên di kêştiya noqî avê bû de mirin, derket 21’an
13:49 Dr. Ûlûgûna: Merheleya îro ya Komkujiya Zilan çêkirina HES’a ne
13:35 HDK: Gelê herêmê ji ber komkujiya Srebrenica li ser agir e
12:54 Ji bo parêzerên di rojiya mirinê de bang li Dadgeha Bilind kirin
12:28 Li Êlihê, serlêdanên qursên kurdî dest pê kirin
11:44 Serdozger îstîsmar aşkere kir û saetek şûnde înkar kir
11:27 Li Edenê kesek hat berdan
11:12 Rejîma Îranê di mehekê de 9 kolber kuştin
10:31 Şerê Tirkiyeyê yê avê herî zêde bandorê gel dike
09:11 Lijneya Koordînasyona TMMOB'ê ya Mêrdînê xwest projeya RES'ê betal bikin
09:03 Dîrokzan Dînç: Dîroka roja vekirina Ayasofyayê dîrokeke manîdar e
09:03 Axtamara hê jî bivênevêya serdêran e
09:02 4 dozgeran li şûna kuştinê ronî bikin cihê goran lêkolîn kirine
09:00 ROJEVA 12'Ê TÎRMEHA 2020'AN
11/07/2020
22:21 Li nêzî Parka Newrozê agir bi pirêzeyan ket
20:06 Hejmara kesên ji ber Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane bû 5 hezar û 344
19:21 Bi çalakiya rûniştinê Kadîr Bagdû bibîr anîn
16:57 Komeleyên Dersîmê: Neçîra pezkoviyan perçeyekî êrîşan e
15:35 Der barê Sevîl Rojbîn Çetin de cardin biryara girtinê dan
15:16 Ji bo girtiyên nexweş li Stenbol û Enqere çalakî
15:15 Karkerên agiriyî piştî 11 rojan hatin definkirin
15:04 Derbarê kuştina zarokê 5 salî kesek hat girtin
14:47 HDP: Ayasofya, aîdê dîrokê ye nikare weke qadeke lîstika polîtîk bê bikaranîn
14:22 Jinên SKM’î: Jinên girtî serbest berdin
14:06 Dayikên Şemiyê: Dawî li bêcezahiştin û înkara 40 salan bînin
14:04 Peymana Îstanbulê pêk bînin û sûcê îstîsmarê efû nekin
13:36 Li Bismil zarokeke biçûk mirî hat dîtin
13:24 CÎSST'ê binpêkirina mafan a li girtîgehan kir rapor
12:35 Tevlîbûna çalakiyên ’15’ê Tîrmehê’ li xebatkaran ferz kirin
12:31 Piştî operasyona eskeran hemû dahl û rezê welatiyan şewitî
12:10 Cigirê midurê dibistanê ji sûcê îstîsmarê hat berdan û dest peywira xwe kir
11:59 Xizmên windayan çîroka Kadrî Yilmaz pirsîn
11:01 AKP-MHP'ê pêşnûmeya Pir Baroyî li meclîsê erê kir: Îqtîdar cudakariyê dike
11:00 Li Agiriyê nêzî 100 mih bi lehiyê re çûn û mirin
09:30 44 hezar û 680 abone li Êlihê bê av in
09:14 'Pirbarobûn' wê bibe sedema cihêkariyê
09:13 Hawirdorparêzan xwest demildest nêçîrkirina pezkoviyan qedexe bikin
09:12 Rojnamevan Guleş: Girtiyên nexweş tedawî nakin
09:12 Dozger îdeanameya Dayika Aştiyê Kiran amade kir
09:11 Jin wê ji bo Dokûyê li Dersimê bin
09:10 Ji ber bê eleqeyê edî xaliyên Wanê nayên çêkirin
09:00 ROJEVA 11'Ê TÎRMEHA 2020'AN
10/07/2020
20:31 23 kesên din jî ji ber şewba Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane
17:23 Navenda Şêwirmendiya Jinan a Dayîka Taybet hat vekirin
17:00 Ciwanan ji bo 33 qurbaniyan ‘meşa edaletê’ li dar xist
16:26 Di Doza Nisêbînê de cezakirina 47'emîn
16:04 SES: Li nexweşxaneyan şewba Covît 19 ji sedî 51 zêde bû
15:26 Di karesata keştiyê de hejmara miriyan derket 19’an
15:24 Parêzer meşiyan
14:53 Polîsan 4 kes li Amedê binçav kirin
14:14 Onlu ji bo betalkirina îhaleya nêçîra pezkoviyan daxwazname da Wezareta Daristanê
14:08 Di bîranîna Garê de ji bo Pirsûsê bang kirin
13:46 Gunay: Li dijî êrîşên cudakariyê nakin divê em bi hevre têbikoşin'
13:33 Malbat ji bo biçin Îmraliyê serlêdan kirin
12:55 Vedat Aydin li ser gora xwe hat bibîranîn: Berpirsiyar dewlet e
12:48 Ferda Îldan di serdegitina malê de hat binçavkirin
12:31 Serokê Baroya Îzmîrê Yucel: Bi vê guhertinê civakê çavtirsandî dikin
12:26 Ji bo kesên hatin binçavkirina hevdîtina parêzeran qedexe kirin
11:51 Di keştiya noqî avê bû de hejmara miriyan derket 16'an
11:38 'Bi peymana Îstanbulê wekheviya jinan dikin armanc'
11:29 Hevdîtina Îlham Ehmed û Ann Lînde Tirkiyê aciz kir
11:23 Bi ser avahiya HDP'ê ya Hezoyê de girtin
10:54 Kanên komirê yên çem qirêj dikin ceza kirin
10:49 Tecrîdkirina Ocalan bir rojeva Meclîsê
10:37 Parlamenterên HDP’ê: Di doza malbata Şenyaşar de kî çi vedişêre?
10:29 Serokên baroyan şeva xwe li ser bank û kaşûnka derbas kirin
09:04 BEKSAV ji bo 33 rêwiyên xeyalan kampanyayeke hunerî li dar dixe
09:04 Hevalên Seyîdxanê Boyaxçî: Me çinareke sedsalî winda kir
09:04 Ma wê jineke extiyar û nexweş çawa karibe bireve?
09:04 ‘Heger tiştek neyê kirin wê Denîz jiyana xwe ji dest bide'
09:04 Bênavber êrîş birin hem ser miriyan hem jî goristanan
09:04 Korona û krîza aborî bandorê li ser cil û bergên Botanê jî dike