Dr. Yılmaz: Libya’da ‘mavi vatan’ bahane, mesele yayılma

img
İSTANBUL - Türkiye’nin Suriye’de “sınır güvenliği”, Libya’da “mavi vatan”ı gerekçe göstererek yayılma politikası izlediğini söyleyen Ortadoğu uzmanı Dr. Arzu Yılmaz, ABD’nin dolaylı destek verdiği bu politikaya Avrupa’nın da göz yumduğunu belirtti.
 
Dünya koronavirüs salgınıyla mücadele ederken, Libya’daki çatışmalı durum tüm hızıyla devam ediyor. Hafter kuvvetleri karşısında zayıf bir pozisyonda olan Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH), yeniden saldırıya geçti. MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ın geçen hafta Libya’ya yaptığı ziyareti sonrası UMH'nin istihbarat başkanı Abdulkadir Tehami'nin yaşamını yitirmesi akıllarda soru işareti bıraktı. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “İnşallah yakında Libya’dan yeni müjdeli haberler alacağız” sözleriyle NATO’nun “Trablus hükümetine destek vermeye hazırız” açıklamaları ülkedeki çatışmaların bir süre daha hız kesmeden devam edeceğini gösteriyor. 
 
Hamburg Üniversitesi’nden Ortadoğu uzmanı Dr. Arzu Yılmaz, Libya'da yaşanan gelişmeleri değerlendirdi.  
 
Türkiye'nin desteklediği ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından meşru hükümet olarak tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin (UMH) son süreçte Libya’nın batısında stratejik öneme sahip bazı yerleri ele geçirmesi üzerinde duran Yılmaz, özellikle El Vatiyye Askeri Hava Üssü'nün ele geçirilmesinin UMH’nin Libya hava sahasının kontrolü konusunda önemli bir avantaj sağladığını söyledi. 
 
HAFTER’İN ÖNÜ KESİLDİ
 
Bu son gelişmeler ile birlikte geçen yıl Nisan ayından bu yana ilerleyişini sürdüren Hafter kuvvetlerinin durma noktasına geldiğini belirten Yılmaz, “Zira henüz geçen ay Hafter, BM öncülüğünde 2015 yılında imzalanan ve ulusal birlik hükümeti kurulmasını öngören anlaşmanın geçmişte kaldığını söyleyerek kendini Libya'nın hakimi ilan etmişti. Ama bugün bu çıkışın önü kesilmiş gibi” dedi. 
 
MUTLAK ZAFERİN ÖNÜNE ALMANYA GEÇTİ
 
Yine Almanya inisiyatifinde gelişen diplomatik müdahalelerin de Hafter cephesinin mutlak bir askeri zafer kazanmasının önünü kestiğini vurgulayan Yılmaz, Berlin’de yapılan Libya toplantısının en önemli sonucunun Libya’daki taraflar arasında bir anlaşmanın sağlanması konusunda bir mutabakata varılması olduğunu hatırlattı. Bir diğer önemli kararın ise Libya’daki taraflara silah yardımının yapılmaması konusunda alındığını dile getiren kaydeden Yılmaz, ancak bu kararın hiç uygulanmadığını kaydetti.
 
Yılmaz, “BM’nin yaptığı açıklamayla da teyit edildiği üzere özellikle Türkiye ve Birleşik Arap devletleri bu yasağı delen ülkeler oldu. Libya toplantısının hemen ardından koronavirüs salgının patlamasıyla birlikte bu ihlaller yeterince gündeme gelmedi. Ama sonuçta Libya’da özellikle Türkiye’nin sağladığı askeri destekle UMH lehine dengeler değişti. Bu haliyle UMH’nin atağa kalkmasının arkasındaki güç Türkiye diyebiliriz. Ancak koronavirüs salgınına bağlı gelişmeler, ABD’nin özellikle son bir yıldır Libya’daki gelişmeler konusunda gösterdiği ikircikli tavır ve nihayetinde Libya toplantısında ortaya çıkan Hafter’e mutlak bir zafer sağlamama mutabakatının bu sonuca etkisi olduğunu gözden kaçırmamak gerekir” dedi.
 
SAHADAKİ ASKERİ DENKLEM DEĞİŞTİ
 
Türkiye’nin ise, İdlib’de hem iç hem de dış politikada zora girdiği için Libya’yı öne çıkardığının altını çizen Yılmaz, sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Aynı zamanda Doğu Akdeniz’de son yıllarda Kıbrıs karasularında petrol ve hidrokarbon kaynaklar konusunda Türkiye dışında ve Türkiye’yi dışlayan bir işbirliği denklemi oluştu. Bu ortamda Doğu Akdeniz’de nerdeyse tek ilişki içinde bulunduğu Libya ile yapılan Münhasır Ekonomik Bölge Anlaşması adeta bir can simidi oldu Türkiye için. Sonuçta bu anlaşmayla ortaya konulan maksimalist pozisyonun uluslararası deniz hukuku açısından bir karşılığı olmasa da Türkiye’ye politik bir manevra alanı sağladı. Ama daha da önemlisi Türkiye, Ortadoğu’da sürdürdüğü genişleme stratejisi bağlamında Libya’da kendine yeni bir cephe açma imkanı buldu. Resmi kaynaklarca sayıları 2 bin olduğu açıklanan Suriyeli militanları Libya’ya gönderdi. Ardından deniz kuvvetleri Libya’ya güç yığdı ve önce Libya konusunda kurulan diplomasi masasına dahil oldu, ardından da son gelişmelerden anlaşılacağı üzere sahadaki askeri denklemi değiştirdi.”
 
GELİŞMELERİN GÖSTERDİĞİ 2 ŞEY
 
Libya konusunda yaşanan gelişmelerin iki şey gösterdiğini söyleyen Yılmaz, bunlardan ilkinin Türkiye’nin Suriye’ye askeri müdahalesine gerekçe gösterdiği “sınır güvenliği” meselesinin bir kurmaca olduğunun tekrar görülmesi olduğunu vurguladı. 
 
‘AFRİN'E GÖZ YUMULDU’
 
Bu kurmacanın başından beri bilindiğini belirten Yılmaz, “Uluslararası bağımsız kuruluşların da ilan ettiği üzere, en baştan beri -Afrin’i kastediyorum-  Türkiye’ye karşı bir saldırı yoktu. Ama bu kurmacaya Suriye’deki uluslararası dengeler gereği göz yumuldu ve Türkiye sınırlarını Suriye’de de facto genişletti. Libya bu genişlemenin bir başka biçimiyle, ‘mavi vatan’ üzerinden devamının sahnesi oldu. Yani görmemiz gereken ya da benim gördüğüm şey nihayetinde Türkiye’nin yürüttüğü yayılma politikasıdır” diye konuştu.
 
ERDOĞAN’IN TEKLİFİNE İTİRAZ OLMADI
 
Dr. Yılmaz, Libya konusunun gösterdiği ikinci şeyin ise, Türkiye’nin yayılma politikasında devşirdiği radikal İslamcı grupların rolü olduğunu ifade etti. Suriye’de olduğu gibi Libya’da da Türkiye’nin devşirdiği radikal İslamcı gruplardan bir askeri güç oluşturulduğuna işaret eden Yılmaz, “Bunu da aslında tek başına değil, ABD’nin dolaylı bir destek verdiği, Avrupa’nın göz yumduğu herkesin malumu. Sonuçta Erdoğan’ın Berlin’e Libya toplantısına giderken söylediği gibi, Türkiye Batı’ya ‘madem sizin savaşmaya niyetiniz yok, bırakın biz savaşalım’ diyor. Bu savaşı da radikal İslamcı grupları kullanarak yapacağını gizlemiyor. Doğrusu şu ana kadar da bu teklife bir itiraz olduğu söylenemez” ifadelerini kullandı.
 
BEKLENEN 'MÜJDELİ’ HABER
 
Erdoğan’ın “İnşallah yakında Libya’dan yeni müjdeli haberler alacağız” sözlerine de değinen Yılmaz, şunları söyledi:  “Bu müjdeli haber ne olabilir doğrusu bilmiyorum. Ama hali hazırda UMH’nin kazandığı gücün Erdoğan’ı sevindirdiğini tahmin etmek güç değil. Eğer Hafter’in tümüyle denklemden düşmesi bir ‘müjde’ olarak görülüyorsa, bunun pek mümkün görünmediğini söyleyebiliriz. Öyle anlaşılıyor ki Libya’da her iki taraf arasında bir anlaşma sağlama yönündeki mutabakatın hayata geçirilmesine imkan verecek bir denge arayışı vardı ve o denge oluştu gibi.”
 
NATO’NUN AÇIKLAMASI
 
Dr. Yılmaz, NATO’nun “Trablus hükümetine destek vermeye hazırız” açıklamasını da değerlendirdi. Açıklamanın askeri bir operasyonu ima etmediğini, fakat NATO üyeleri arasında Libya’daki taraflar konusunda farklı tutum alan ülkelerin olduğunu söyleyen Yılmaz, “Dolayısıyla ortak bir karar çıkması neredeyse imkansız. Bunun ötesinde zaten dünyanın içine düştüğü ekonomik krizde ciddi bir külfet gerektirecek Libya operasyonu için deyim yerindeyse kimsenin parmağını kaldıracak bir durumu yok. Bu açıklama en fazla politik bir mesaj anlamı taşıyor, ki bu politik mesajı da BM’nin 2015 yılında aldığı ve Berlin zirvesiyle pekişen, tarafların uzlaştırmaya dönük diplomatik çabalar bağlamında okumak sanırım doğru olur” dedi.
 
MA / Ferhat Çelik

Diğer başlıklar

22:41 Polis şiddetinin yeni adresi Zeytinburnu
20:27 Urfa’da 8 bina daha karantinaya alındı
20:24 Özerk Yönetim yasakları 5 Haziran’a kadar uzattı
20:12 Türkiye’de can kaybı 4 bin 397’e yükseldi
19:38 Bir doktor daha koronadan hayatını kaybetti
19:30 Baraja düşen işçinin cenazesine ulaşıldı
17:53 Siirt'te traktör devrildi: 5 yaralı
17:25 Sağlıkçılardan dilekçe kampanyası
17:04 Silahla vurulan çocuk taburcu edildi
16:34 Karakoldan Gabar’a havan atışları
16:13 SOHR: Türkiye ve Rusya silahlı grupları Libya'ya taşıyor
15:57 Çorlu'da polisin darp ettiği aile o anları anlattı
15:36 Karantinadaki mahallede bir ölüm
15:34 Diyarbakır’dan ortak tepki: Sivil toplumu susturamazsınız
15:21 Kılıçdaroğlu’ndan Akşener’e bayram ziyareti
14:46 Dünyada Kovid-19: Salgında ikinci zirve uyarısı
13:58 Tıp öğrencileri koronavirüse yakalandı
13:51 Zrîng kaldırıma gömülen cenazeleri çizdi
12:35 Şüpheli asker ölümü Meclis gündeminde
11:56 Öcalan ‘çözüm’den hiç vazgeçmedi
10:35 Kadınlar: Haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz
10:24 Polis ve bekçi şiddeti bu kez Sultanbeyli'de
10:15 Vali AKP’li başkandan ‘umre’ istedi
10:00 Van’da 18 bin kişi karantinada
09:59 Öldürülmeden önce emniyete başvurmuş
09:44 Siya Avê filmi erişime açıldı
09:19 800 yıllık çınara gözleri gibi bakıyorlar
09:18 ‘20 yıl dağlara, taşlara ağıtlar yaktım’
09:17 İhraçtan sonra solucan gübresi üretmeye başladı
09:17 Şeyh Said’in torunu: Saldırılara karşı bir olalım
09:14 Bir yıl geçti: Tecrit ortak mücadeleyle yıkılır
09:12 Gezen’in annesi: Tutuklulara sahip çıkalım
09:11 Tarım nefes alamaz hale getirildi
09:10 HES’lerle yaşam tutsak ediliyor
09:01 Hayvan pazarı açılsa da satış yok
09:01 Köyüne dönüp tavuk yetiştiriciliği yapıyor
09:01 Kilyos tepkisi: Bu utanca ortak olmamalıyız
09:01 Bülbül: Zulmü mezara kadar ulaştıysa o iktidar bitmiştir
09:00 26 MAYIS 2020 GÜNDEMİ
07:44 Van'da yol kavgası: 13 yaralı
25/05/2020
22:28 Taziye çadırının kurulduğu mahallede koronadan ölüm
22:17 Polis şiddeti tavan yaptı
21:44 Sıtma ilacının klinik araştırmaları durduruldu
21:24 AKP’li meclis üyesinden tepki çeken paylaşım
21:10 Tutuklanan kadınlar: Mücadelemizin önünde durabilecek tek bir güç yoktur
20:57 987 kişiye korona tanısı
20:33 Efrîn’de 2 ayrı patlama
20:06 Rüzgâr çatıları uçurdu, evleri su bastı
19:57 Babacan: AKP’de nemalanma kavgası var
19:40 16 yaşındaki çocuk silahla vuruldu
19:31 HDP: Polis saldırısının takipçisi olacağız
18:51 Erdoğan: Gönül bağımızı güçlendirmek için 3 yıllık vakit var
18:28 Almanya’da önlemler 5 Temmuz’a kadar uzatıldı
16:40 Siyasi partiler video konferansla bayramlaştı
16:39 Urfa Barosu: Hukuk değil polis devleti var
16:03 Böbrek hastası Dilgeş ilaçlarını alamıyor
15:52 40 mahalle 11 gündür elektriksiz ve susuz
15:42 Van'da bir mahalle karantinaya alındı
15:41 Ahmet Türk: Ellerini sıkacak kimse kalmaz
15:26 Buldan kadınların bayramını kutladı
15:20 Bünyan’da tutuklulara: Türk’ün gücünü göreceksiniz
15:18 Ölüm orucundaki avukatlar için çağrı
15:15 Türkiye, Libya’ya Kenya uçağıyla asker taşıyor
14:38 Tepkiler üzerine polisler açığa alındı
14:18 Fırtına çatıları uçurdu
14:17 The Royal Society: Diğer salgın için hazırlıklı olalım
13:32 Bakanlık Rosa soruşturmasında müdahilliği değerlendirecek
13:26 İsrail uçağı 13 yıl sonra İstanbul’a indi
12:26 Aile hekimlerine dayanışma ziyareti
11:59 Yeneroğlu: Çocuklarımın yüzüne bakabilmek için AKP’den ayrıldım
11:43 Çığ altında kalan araçlar gün yüzüne çıktı
11:42 Van'da bir ev kundaklandı
11:20 Türbe ve mezarları tahrip edip bayrak astılar
09:21 Apê Musa 100 Yaşında!
09:09 Yaban mantarı toplanmaya başlandı
09:08 Aile içi istismarın engellenmesi için emsal karar
09:07 Hatimoğulları: Kürdün ölüsüne bunu yapan, dirisine neler yapmaz?
09:07 Destek alamayan çiftçi üretimi borçla yapıyor
09:06 Siyanürlü Atık Barajı felaketlere yol açacak
09:05 Hasta tutuklular ölüme terk edildi
09:05 Kadınlar: Bu yanlıştan dönün
09:03 Sanatçı Erkan Benli Nusaybin'i anlattı
09:03 6 bin yıllık rölyef yerinden sökülmeye çalışıldı
09:03 'Zulmün doruğa çıktığı yer'
09:03 Çay üreticileri çözüm istiyor
09:00 25 NİSAN 2020 GÜNDEMİ
24/05/2020
23:42 'Kürde bayram yok'
22:37 Polis noktasına araç daldı: 7 yaralı
22:09 Urfa’ya 'normalleşme' yaramadı
21:56 'Çocukken taş atanlar' serbest
21:13 Polisler zorla kapı açtırdı, tehdit ve hakaret savurdu
20:27 MEBYA-DER özgürlük diledi
20:18 Can kaybı 4 bin 340'a yükseldi
20:08 Tutuklular için 'acil' kampanya
19:27 Van'da fırtına ve yağmur
19:15 Mezarlık tahribatı yargıya taşındı
18:56 DBP: Soykırım operasyonları sürüyor
18:10 Dolu fıstığı vurdu
18:01 Netanyahu hakim karşısında
17:45 Kuğulupark'ta ücretsiz maske kuyruğu