Doç. Dr. Arsan: Salgında kutuplaştırıcı yayınlardan kaçınılmalı

img

İSTANBUL - Gazetecilerin Kovid-19 salgını tehdidine karşı dezavantajlı konumda olduğunu söyleyen Doç. Dr. Esra Arsan, bu süreçte özellikle “Toplumu kutuplaştırıcı, belli bir gruba veya ırka dönük nefreti körükleyen yayınlardan kaçınılmasının” önemi üzerinde durdu.

Türkiye’de giderek yayılan koronavirüs (Kovid-19) salgınından kaynaklı bugüne kadar 59 kişi yaşamını yitirirken, 2 bin 433 kişinin de testleri pozitif çıkmış durumda. Hükümet tarafından salgına ilişkin alınan tedbirler kapsamında başta hizmet işkolu olmak üzere birçok alanda faaliyetler durduruldu. Sağlık, tekstil, sanayi, inşaat gibi işkollarında çalışmalar devam ederken, salgın tehdidi karşısında en riskli meslek grupları arasında gazeteciler de var.
 
Gazetecileri salgından korumak için medya sahiplerine tüm dünyanın uyguladığı evden çalışma yönteminin devreye konulması çağrısında bulunan Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), yine Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Basın İlan Kurumu ve Hükümet’ten de bu konuda harekete geçilmesini istedi.
 
Gazetecilerin bu süreçte karşı karşıya bulunduğu riskler ve alınabilinecek önlemlerin yanı sıra nasıl bir yayıncılık izlenmesi gerektiğine ilişkin Doç. Dr. Esra Arsan, MA’ya konuştu. 
 
‘GAZETECİLERİN İZİN YAPMA ŞANSI YOK’
 
Türkiye gibi ülkelerde salgına rağmen pek çok işkolunda günlük iş rutinlerinin devam ettiğini, bunun da hastalık kapma riskini artırdığını belirten Arsan, sağlık çalışanları ile birlikte gazetecilerin de pandemi dönemlerinde izin yapma şansının olmadığını dile getirdi.
 
Kamu sağlığı için hastanelerin çalışacağını, gazeteciler de kamu yararına gazetecilik yapmaya devam edeceklerini söyleyen Arsan, tabi bu durumun gazetecilerin kendi sağlıkları pahasına halka bilgi taşıması anlamına gelmediğini ifade etti. Arsan, “Gazeteciler son derece dikkatli şekilde kendilerini korumalı ve çalıştıkları medya kurumları da bu gazetecilerin can güvenliği için gerekli her türlü önlemi almak durumunda. Virüse karşı korunmada gerekli hijyen, eldiven, maske, gerekirse daha da koruyucu ekipman vs. hep medya kurumları tarafından temin edilmek zorunda” dedi.  
 
‘ÖLÜM-KALIM ZİNCİRİNDE BİR HALKA…’
 
Sokakta haber takibi yapan gazetecilerin sürekli sahada olmalarından kaynaklı evdeki yakınlarının başına gelen veya gelecek olan tehlikeleri düşünerek, psikolojik olarak kırılgan duruma geldiklerini kaydeden Arsan, “Belki hasta bir yakınını evde veya hastaneye bırakarak çalışmak zorunda veya yaşlı bir yakınını yalnız bırakarak sokaklara çıkacak. Bütün bu psikolojik baskılar, gazetecinin habere bakışını ve haberi hazırlama sürecini etkiler. Bu nedenle çalışma günleri azaltılarak, mutlaka nöbetleşe göreve gitmek gerekir bu dönemde. Böylelikle kendisi de ölüm-kalım zincirinde bir halka olan gazeteci, insani ihtiyaçlarını karşılayabilecek zaman bulsun” diye belirtti. 
 
Doç Dr. Arsan, böylesi salgın zamanlarında sürekli sokakta olmaması gereken gazetecilerin sokakta oldukları zamanlarda ise gerekli hijyen kurallarını yerine getirmesi ve sosyal mesafeyi korumak zorunda olduklarını özellikle vurguladı. 
 
'İNSANİYET YOKSUNLUĞUDUR’
 
Türkiye’de birçok iş kolunda iş sağlığı ve güvenliğine dikkat edilmediğini, özellikle büyük medya kuruluşlarında çalışan gazetecilerin durumunun çok daha sıkıntılı olduğunu belirten Arsan, nedeni şöyle açıkladı: “Kâr hırsı içindeki patronlar, gazetecinin can güvenliğini teferruat olarak görüyorlar. Demirören Medya’ya ait CNN Türk’ün sokakta çalışan muhabirleri bina önünde tecrit etmesi ve onları küçücük bir konteynırda içi içe çalışmaya zorlaması resmen işkence ve kötü muameledir. Bina içindeki görece değerli yazar, çizer, yönetici sokaktan gelecek virüse karşı korunuyor, ama sokaktaki muhabir ölse ağlayanı olmayacak. Bu bir suçtur ve aynı zamanda insaniyet yoksunluğudur, vicdansızlık ve ahlaksızlıktır.” 
 
‘TEHLİKENİN İÇİNDE HABER GEÇİYORLAR’
 
Gerçek gazetecilerin böylesi zamanlarda kendisini toplumdan izole edemeyeceğini söyleyen Arsan, “En iyi gazeteci, hayatta olan gazetecidir. Buradan hareketle, aynı inşaat sektöründeki gibi ‘önce can güvenliği’ deyip, kendimizi koruyacağız. Ancak kendimizi ne kadar korursak koruyalım, yine de en kırılgan ve virüse yakalanma riski yüksek olan bir kitle gazeteciler. Bu nedenle dünyanın en zor haberciliği aslında. Aynı savaş muhabirliği gibi. Tehlikenin içinden haber geçmek zorunda. Kendisini izole ederek, ancak dünya basınını izleyip, yapabiliyorsa çeviri haber yapabilir, bilimsel makalelerden haber konusu çıkartabilir. Bir şekilde faydalı olur aslında. Bir de dünyanın her yerinde freelance çalışan gazeteciler var. Onlar bu durumdan çok rahatsız. Örneğin spor muhabirleri… Salgından dolayı maçlar iptal oldu. Hal böyle olunca onlar da haber yapamaz durma geldiler. Bu insanlar haber başına telif ücreti kazanıyorlar ve haber yapmazlarsa, para da kazanamıyorlar. Ancak evde oturdukları müddetçe, harcamaları, ev kiraları veya kredi borçları devam ediyor” sözleriyle yaşanan olumsuzluklara dikkat çekti.  
 
'HABERLER KORKU VE PANİĞE SEVK ETMEMELİ'
 
Arsan, sahada yaşanan bu zorluklara rağmen gazetecilerin kaleme aldıkları haberlerinde doğru bir dil kullanması gerektiği üzerinde önemle durdu.
 
Gazetecilerin öncelikle doğru kaynaklardan doğru bilgi alması, konunun uzmanlarıyla görüşmesi gerektiğini söyleyen Arsan, “Diyanet İşleri, sporcular, ünlüler, konunun uzmanı olmayan doktorlar haber kaynağı olmamalı. Her önüne gelene konu hakkında konuşma imkânı verilmemeli. Tiraj veya reyting uğruna sansasyonel başlık, fotoğraf kullanılmamalı. İnsanların özel hayatlarının dokunulmazlığına saygı gösterilmeli ve hasta bireylerin, izinleri olmadan fotoğrafları veya videoları paylaşılmamalı. Haber dili bilgilendirici olmalı, korkutucu veya paniğe sevk edici değil” dedi. 
 
Fakat bunlar yerine belli bir yaş grubuna dönük dışlayıcı ve ötekileştirici yayınlar yapılabildiğini belirten Arsan, şunları ifade eti: “Bu çok yanlış. Toplumu kutuplaştırıcı, belli bir gruba veya ırka dönük nefreti körükleyen yayınlardan kaçınılmalı. İçinde bulunduğumuz bilinmezlik, her gün değişen gerçeklik karşısında gazeteci son derece bilgiye, veriye, grafiklere ve tablolara dayalı habercilik yapmalı.” 
 
‘ŞEFFAF BİR DEVLET MEKANİZMASINA İHTİYACI VAR’
 
Gazetecilerin doğru habere ulaşmasının çok zorlu olduğu koşullardan geçildiğini vurgulayan Arsan, bu salgın döneminde doğru bilgiye ulaşabilmeleri için gazetecilerin şeffaf bir devlet mekanizmasına ihtiyacı olduğunu söyledi.
“Biz de maalesef devlet ve hükümetin gazetecilere sunduğu veriler çok kısıtlı, hatta yanıltıcı, belki de hiç doğru değil” diyen Arsan, böyle toplumlarda gazeteciliğin kalitesinin de düştüğünü belirtti.
 
Bu noktada gazetecilere yazdıkları her haberde mutlaka hükümetin vermiş olduğu bilgilerin yetersizliğini, arayıp yanıt alamadıkları yetkilileri, merak edip öğrenemedikleri soruları bıkıp usanmadan tekrar etmelerini salık veren Arsan, yine haberlere bu çabaya dair ‘bugün de şu sorulara yanıt alamadık’ veya ‘Bakanlık hala ısrarla şu sorularımıza yanıt vermiyor’ cümlelerinin eklenmesi gerektiğini kaydetti.
 
MA / Erdoğan Alayumat

Diğer başlıklar

22:14 BM’den çatışmalı bölgeler için salgın uyarısı
22:05 Mardin’de Kovid-19'dan ölenlerin sayısı 4’e yükseldi
21:49 Newroz Kampı’nda yangın:4 çocuk yaşamını yitirdi
21:42 Batman’da kayyım protestosu sürüyor
21:38 Hatay’da 4.7 büyüklüğünde deprem
20:49 CHP’li Beko: Gemide bulunan yurttaşlar çözüm bekliyor
20:24 Erdoğan: 20 yaş altı için de sokağa çıkma yasağı uygulanacak
20:03 İnfaz düzenlemesi komisyonda görüşülüyor: Muhalefet ne diyor?
19:32 Sağlık Bakanı Koca: Toplam can kaybımız 425 kişi oldu
19:18 Karantinadaki gemide koronavirüs testleri pozitif çıktı
18:43 Gazeteci Hakan Aygün tutuklandı
18:33 Helin Bölek törenle anıldı
18:24 78’liler: Helin'in ölümü bir uyarı olmamışsa...
18:20 Avukat Kahraman tahliye edildi
17:55 Milli Eğitim Bakanlığı’ndan LGS sınavına dair açıklama
17:48 HDP’den yaşamını yitiren Helin Bölek için anma çağrısı
17:42 TGS İzmir Şubesi’nden tutuklu gazetecilerle dayanışma çağrısı
17:36 Sağlıkçılar virüsü yenen hastayı alkışlarla uğurladı
17:32 Silvan’da sağanak yağmur hayatı felç etti
17:26 Patnos Cezaevi’nde koronavirüs iddiası!
17:20 Virüs tanısı konulan yurttaş hastaneden kaçtı
17:16 İstanbul’daki işçilerin durumu raporlaştırıldı
17:02 TTB Merkez Konseyi: Sağlık çalışanlarının sözleşmeleri feshediliyor
16:41 İmamoğlu’ndan kampanya resti: Kimin ne dediği beni ilgilendirmiyor
16:36 HDP’nin engellenen yardımları İçişleri Bakanı'na soruldu
16:33 Kazada yaşamını yitirenler toprağa verildi
16:32 İnfaz düzenlemesi görüşmelerinde ‘af’ tartışması
16:28 4-D'li sağlıkçılardan 'ayrımcılık yapmayın' çağrısı
16:23 İBB’nin Haydarpaşa ve Sirkeci ihaleleri itirazına ret
16:17 Diyanet'ten 'Cuma namazı' açıklaması
16:10 Bölge kentleri için yağış uyarısı
16:10 Ağır hasta tutuklu Kaya tekrardan cezaevine götürüldü
16:09 ‘Dijital ortam’ kararına uyulmuyor
16:05 İHD ve TİHV: İktidar bu kayıptan siyaseten sorumludur
15:39 Af Örgütü: Sınırda bir kadın halen kayıp
15:32 Mahkemeden Elçi davasını nakletme girişimi
15:29 DTK ve TJA’dan Helin Bölek açıklaması
15:11 Aileler ve avukatlar İmralı’ya gitmek için başvurdu
15:11 Sağlık çalışanları hastaneye gönderildi, poliklinik kapatıldı
15:09 Helin Bölek'in en son mesajı: Bu sürecin yükü sizin omuzlarınızdadır
14:55 HDP Eş Genel Başkanları: Bu kaybın vebali iktidarın boynunadır
14:54 Cizre sular altında
14:43 Bakan 'Ölüm yok' demişti: Can kaybı 3'e çıktı
14:23 Virüs toplumda panik ve fobik davranışlara yol açtı
14:18 Amara’nın tepeleri de ablukada
14:12 Siirt Belediyesi su faturalarını erteledi
13:47 İnfaz yasası görüşülüyor: Yaşam hakkını koruyan bir düzenleme değil
13:34 Elçi cinayeti iddianamesi kabul edildi
13:24 AK Başkanı Mayer İtalya’dan özür diledi
13:22 Kılıçdaroğlu: İktidar, Bilim Kurulu’nun kararlarına uymadı
12:34 Grup Yorum üyesi Helin Bölek yaşamını yitirdi
12:25 Tabiplerden 'işyeri hekimliği' açıklaması
12:06 Günay: İnfazda eşitlik lütuf değil anayasal haktır
12:04 Demirtaş için tahliye başvurusu
12:03 Kocaeli Valiliği 'iş bırakma' yasağını kaldırdı
11:57 Elektrik dağıtım şirketi binası karantinaya alındı
11:48 Lice’de yaralanan çocuk yaşamını yitirdi
11:16 Ege TUHAY-DER: Koğuşlarda 20 kişi kalıyor, önlemler yetersiz
10:54 Elektrik ve doğalgaz faturaları kıyasen kesilecek!
10:49 Salgına karşı yeni önlemler gündemde
10:41 Diyarbakır’da Kovid-19 testi pozitif çıkanların sayısı artıyor
10:40 Enflasyondaki artış beklentilerin üstünde gerçekleşti
10:38 Diyarbakır’da salgına karşı dayanışma ağı büyüyor
10:00 Van'da deprem
09:58 5 Nisan'dan sonra tufan
Önder: İmralı zemini yol göstericidir
09:24 Kanser hastasına ilacı verilmiyor
09:16 Coşkun: Devletin kontrol etme rolü elinden alınmalı
09:14 'Tanıların tamamı sisteme Kovid-19 olarak girilmiyor'
09:13 Salgın nedeniyle temizliğe gidemeyen kadınlardan çağrı
09:12 İhraç edilen sağlık emekçileri meslektaşları için koruyucu siper üretti
09:12 Babasını cezaevinde tanıyan Arin: Eşitlik istiyorum
09:11 Sur’da kayyım yolsuzlukla suçlanan 4 kişiyi tekrar işe aldı
09:01 Haber-Sen Genel Başkanı: İnternet üzerinden zaruri olmayan ihtiyaçlar istenmemeli
09:01 Kayyım eşbaşkanın evine el koydu!
09:01 Aynı koğuşta 3 hasta tutuklu birbirine nasıl bakacak?
09:01 'Ayrımcılığa karşı bir imza da sen at'
09:01 'Avukat-hükümlü görüşmesine dair yönetmelik OHAL KHK'lerinden öte bir durum'
09:01 İnşaat işçileri memleketlerine dönemiyor
09:01 Kocaeli Tabip Odası Başkanı Hamşioğlu: Yasakta geç kalındı!
09:01 Öğrenciler: YÖK 'Parası olmayan okumasın' diyor
09:01 İstanbul’u dayanışma ağları sardı!
09:00 Evi kamerayla izlenen HDP’linin başvurusuna takipsizlik
09:00 Dede: AKP kriz fırsatçılığı yapıyor
09:00 Öcalan'la anılarını anlattı: İlk görüşme zordu, son görüşme tedbirliydi
09:00 03 NİSAN 2020 GÜNDEMİ
00:34 Kocaeli Valiliği iş bırakmayı yasakladı!
00:25 Ankara’da 3.8 büyüklüğünde deprem
00:12 PTT şubeleri geçici olarak kapatılacak
02/04/2020
23:52 Siirt'te bir köy karantinaya alındı
23:36 Yıldırım’ın 80 yaşındaki annesinden cezaevi çağrısı
23:12 HDP’li Eksik: Kızılay nerede?
22:44 İran Meclis Başkanı koronavirüse yakalandı
22:11 Dünyada Kovid-19 vaka sayısı 1 milyonu aştı: 50 bin kişi öldü
22:05 Dersim’de bir kadının pencereden düştüğü iddiası
21:47 Woman TV kapandı
21:34 Hatay’da toplu halde sokağa çıkmak yasaklandı
21:30 Batman'da kayyım protestosu
21:22 Aydınlardan Erdoğan’a infaz yasasıyla ilgili mektup
21:09 Adıyaman’a giriş çıkışlar yasaklandı
20:51 AKP’li Urfa Belediyesi ‘Devlet içinde devlet olmaz’ kuralına uymamış!