Cizre’yi dünya gördü, yargı görmedi

img

ŞIRNAK - Hafızalara kazınan yasak döneminde 177 insanın diri diri yakıldığı Cizre’deki soruşturmalarından bir arpa boy yol alınmadı. Yüzlerce delil, ses, fotoğraf ve görüntülere rağmen yargı üç maymunları oynuyor. 

Şırnak’ın Cizre ve Silopi ilçesinde 14 Aralık 2015’te ilan edilen sokağa çıkma yasaklarının üzerinden 4 yıl geçti. Cizre’de 2 Mart 2016’da sona eren 79 günlük yasak sırasında tanklar ve zırhlı araçların yanı sıra ağır silahlarla onlarca bina yıkılırken, kent harabeye çevrildi. Cizre Halk Meclisi Eşbaşkanı Mehmet Tunç’un “Biz diz çökmedik. Kalan insanların bizimle gurur duyması lazım” sözleriyle kentte yaşananlar hafızalara kazındı. Cizre Halk Meclisi Eşbaşkanları Mehmet Tunç ve Asya Yüksel ile dedesiyle birlikte öldürülen Miray bebeğin de aralarında olduğu 177’si üç ayrı binanın bodrum katında yakılmak üzere 288 kişi yaşamını yitirdi. Bu veriler, ailelerin verdiği bilgiler ve yaptıkları başvurularda ortaya çıktı. Ancak yerle bir edilen şehirde yaşamını yitirenlerin sayısı, bu rakamlardan daha fazla. 
 
İnsan hakları örgütlerinin hazırladıkları raporlara göre; öldürülenlerin 1’i bebek olmak üzere 41’i çocuk, 22’si kadın. Yaşamını yitirenlerden Cemile Çağırga, cenazesi 3 gün boyunca dondurucuda bekletilmesi ile gündeme geldi. Kentte yaşananlara tepki göstermek için farklı kentlerden dayanışma için gelen onlarca öğrenci ile birlikte 177 kişi sığındıkları üç ayrı binanın bodrum katında yakılarak öldürüldü. 
 
14 CENAZE HALEN BULUNAMADI
 
Öldürülenlerin yanmış bedenleri ailelerine teslim edilirken, Feride Yıldız, Sakine Durmiş, Mardin Çelebi, Hacer Aslan, Osman Gökhan, Hüseyin Derviş, Servet Aslan, İdris Susin, Ali Aslan, Cemal Pürlek, Emrah Aşkan, Osman Esmeray,  Mustafa Keçanlu ve Emrah Aşkın isimli 14 kişinin cenazeleri ailelerinin vermiş olduğu DNA örneklerine rağmen henüz bulunamadı. 
 
86 DOSYA AYM’YE TAŞINDI
 
Cizre Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturmalarda ise bugüne kadar 86 dosya hakkında “Takipsizlik” kararı verildi. Karara yapılan itirazlar da reddedilirken, 86 dosya Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşındı. İçişleri Bakanlığı’na yapılan maddi-manevi tazminat başvurularının 59’u hakkında “ret” kararı çıktı.
 
Cizre’de sokağa çıkma yasakları döneminde yaşamını yitirenlerin avukatlarından Hüseyin Tül, sokağa çıkma yasağı sırasında yaşamını yitirenlerin dosyalarına dair hukuki gelişmeleri Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirdi.
 
İHLALLER YASAKTAN SONRA DA SÜRDÜ 
 
Yasaklarla birlikte birçok hak ihlalinin ortaya çıktığını dile getiren Tül, “En başta yaşam hakkından tutalım da eğitim hakkı, özgürlük ve güvenlik hakkı. Yine sağlık hakkı gibi birçok hak ihlal edildi. Sadece yasak dönemini kapsayan ihlaller değildi bunlar. Yasak sonrası devam eden ihlallerdi. Nitekim yasak sonrası dahi hayatını kaybedenler oldu. İhlal uygulamaları da devam etti” dedi. Cizre’de sokağa çıkma yasakları sırasında yaşamını yitirenlerin sayısını halen net olarak bilemediklerini de sözlerine ekleyen Tül, net bir sayı olmamakla beraber 16 kişinin halen cenazesinin henüz cenazesinin tespit edilemediğini kaydetti.
 
TEK ‘ŞÜPHELİ’ YOK 
 
Yaşananların ardından savcılığın kendiliğinden harekete geçerek, ilk yapması gerekenin delilleri toplamak olduğunu dile getiren Tül, “Yapılması gereken; olayın yaşandığı yerde olay yeri incelemesi yapıp, fotoğraflayıp, delil toplamaktı. Hiçbir savcı olay yerine gitmedi. Israrla talep etmemize rağmen gitmedi. O dönemde birçok sivil toplum kuruluşu avukat örgütlenmeleri hepsi geldi. Başsavcıyla da görüşmemize rağmen sonuçsuz kaldı ve hiçbir şekilde savcılığın bizatihi katıldığı bir olay yeri incelemesi yapılmadı. Tabi delilleri toplayan kişiler bu anlamda önem arz ediyor. Nitekim Cizre’de sokağa çıkma yasaklarında hayatını kaybedenlerin hepsinin olay yeri incelemesinde olayda fail, şüpheli olabilecek polis memurları inceleme yaptı. Yani soruşturmaya en başından beri gölge düştü. Delilleri karartmaktan tutun da delil yaratmaya kadar şüpheler oluştu. Ne yazık ki; şu ana kadar 5’inci yılına girmesine rağmen bırakın kamu davası açılmasını, tek bir polis memurunun bile şüpheli konumunda ifadesi alınmış değil. Muhtemelen de alınmayacaktır” ifadelerini kullandı.
 
SORUŞTURMA SÜREÇLERİ 
 
Soruşturmalarda yaşamını yitirenlere “örgüt üyesi” şeklinde bir yaklaşım sergilendiğini ifade eden Tül, soruşturmaların yapılış şeklini “Ölümün üzerinden bir soruşturmadan ziyade bir örgüt üyesinin soruşturmasına dönüştürüldü. Nihayetinde de birçok dosyada da takipsizlik kararları verildi. Takipsizlik kararı verilmesinde tam da ‘örgüt üyesi birinin öldürüldüğü’ ve bunun ‘meşru müdafaa’ kapsamında kaldığı, ‘hukuka uygun bir ölüm olduğu’ şeklinde gerekçelendirilerek, takipsizlik kararları verildi. Yine açık ve gizli tanık beyanları da gerekçe yapıldı. Açık tanıkların kendi yargılandıkları dosyalarda verdikleri beyanları baskı altında verdiklerini, kendilerine işkence yapıldığını, bu şekilde iradelerinin sakat bir hale getirildiğini ısrarla ifade etmelerine rağmen dayanak gösterildi. Şu an takipsizlik kararı verilen 86 dosya Anayasa Mahkemesi’nde. Muhtemelen yakın bir zamanda da incelenecektir” sözleriyle anlattı.
 
EMNİYET DELİL KAÇIRIYOR
 
Savcılığın Cizre’de sokağa çıkma yasağı döneminde yaşamını yitirenlerin dosyasına bakış açısının soruşturmanın başlamasıyla birlikte kendisini gösterdiğini kaydeden avukat Hüseyin Tül, savcılıkların sunduğu gerekçelere dair ortada bir delil olmadığını söyledi. Savcılığın iddialarını çürütecek delillerin söz konusu olduğunu kaydeden Tül, bunların o dönem kullanılan zırhlı araçlar, tank ve insansız hava araçları üzerindeki kameraların aldığı kayıtlar olduğuna dikkat çekti. Ancak söz konusu görüntü kayıtlarının dosyalarda mevcut olmadığını dile getiren Tül, savcılığın emniyet kaynaklarından istemesine karşı emniyetin görüntülerin olmadığı yönünde cevap vererek, görüntüleri göndermediğini söyledi. Görüntülerin olduğunu bildiklerini dile getiren Tül, AİHM’de görülen ancak “İç hukuk yolları tükenmediği” gerekçesiyle reddedilen davayı hatırlatarak, “Türkiye’nin verdiği savunmalara baktığımızda bu görüntülerin olduğunu anlıyoruz. AİHM’deki savunmada Bakanlık görüntülerin olduğunu söylüyor. Bu tam da delil kaçırma ve saklamadır” ifadelerini kullandı.
 
‘FAİLİ MEÇHULE SÜRÜKLENİYOR’
 
Yasak döneminde öldürülenlerin dosyalarında verilen “takipsizlik” kararlarıyla birlikte dosyaların “faili meçhule” sürüklendiğini belirten Tül, Türkiye’de yüzlerce “faili meçhul” dosyanın daha ortaya çıkma riskiyle karşı karşıya kalındığını dile getirdi. Tül, şunları söyledi: “Bu dosyaların hiçbirinde fail tespit edilmedi. Tespite yönelik etkili bir soruşturma da yürütülmedi. Görünen pratik de yürütülmeyeceği yönünde bir kanı da maalesef bizde oluştu. Biz AYM başvurularını yaptık ve yapmaya devam ediyoruz. En nihayetinde AİHM’ye götürmeyi düşünüyoruz. Tabi bu hukuki süreçleri işletmek ne yazık ki faillerin bulunmasında etkili olmuyor. Ne yazık ki siyasi iradenin de bu konuda etkili olması gerekiyor.”
 
MA / Ahmet Kanbal – Müjdat Can

Diğer başlıklar

19/01/2020
23:18 İzmir’de bir kadın katledilmek istendi
22:42 Lübnan'da protestolar: Çatışmada 400 kişi yaralandı
21:51 Libya Konferansı sona erdi: Ateşkes ve ambargoya saygı duyulacak
21:18 AKPM: Türkiye, gazetecileri susturmak için keyfi cezaya son versin
19:48 ‘Katili durduralım, gerekirse kepçenin önüne yatalım’
19:40 Macron: Türkiye, Libya'ya savaşçı göndermeyi bırakmalı
19:36 HDP 3. Kadın Konferansı sona erdi
18:52 Yemen’de rejim güçlerine saldırı: 80 ölü
18:26 HDP Erzurum İl Örgütü 3. Olağan Kongresi'ni yaptı
18:20 Libya’da petrol üretimi durduruldu
18:14 Van'da ‘Mahabad Cumhuriyeti’ üzerine panel
17:45 Libya Konferansı başladı
17:24 Metal işçisinin sabrı taştı: Şubat’ta genel grev kararı
17:14 Ulusal Birlik Çalıştayı’nın sonuç bildirgesi: 4 parçada ortaklaşarak ulusal kongre hedefini büyütmek
16:54 HDP Beyoğlu kongresi gerçekleştirildi
16:34 HDP'li Çepni: AKP-MHP ekolojik talanla krizden çıkmaya çalışıyor
16:28 Dink vurulduğu yerde anıldı: Kötülüğe karşı nefret değil bitimsiz mücadele
16:08 'Katilleri biliyoruz hepiniz oradaydınız'
15:52 HDP ailelerle bir araya geldi
15:50 Girê Spî’de sokağa çıkma yasağı
15:45 Tutuklu yazarların kitapları imzalandı
15:44 Ferat Der yeni yönetimini belirledi
15:22 ‘Adalet’ yürüyüşüne müdahale: Vekil darp edildi, çok sayıda kişi gözaltına alındı
15:20 HDP: ÇED olumlu raporu yasal ve meşru değildir
15:15 Seyda Abdülkerim Çevik öldürüldü
15:09 Özgür Gündem çalışanı Karaağar mezarı başında anıldı
14:49 Hrant doğduğu evde anıldı
14:24 Sultanbeyli'de cemevine saldırı
13:50 Mısır'da gözaltına alınan AA çalışanları bırakıldı
13:26 Nurcan Bakır için mevlit verildi
12:58 Hrant Dink mezarı başında anıldı
12:35 IMF'den yeni küresel kriz uyarısı!
12:30 HDP Kadın Konferansı'nda 2'nci gün
12:05 Çalıştayda ikinci gün: Ulusal birlik için model aranıyor
12:03 Şehriban Çatı’nın kardeşi: Ablam tasarlanarak öldürüldü
11:50 Erdoğan: Libya'da kalıcı çözümün diyalogla sağlanabileceğini vurguladık
10:57 ‘Her Kürt dilini konuşmalı, kültürüne sahip çıkmalı’
10:47 'Umudumuzu büyüterek, mücadele edeceğiz'
10:29 Libya Temsilciler Meclisi üyesi: Berlin zirvesi de başarısız olur
09:44 Çiçekçilik yapan iki kadın katledildi
09:38 Bozgeyik'ten ortak mücadele çağrısı
09:14 Yazar Kakşar Oremar: Mahabad Kürt Cumhuriyeti değil Kürdistan Cumhuriyeti
09:13 Kayıp Keldani ailenin köyüne ulaşılamıyor!
09:12 Gazeteci Cuzdan: Günün sonunda ihale Türkiye’ye kalacak
09:11 ‘İstismarın üstünü kapatma çabasıdır'
09:07 Kadın merkezine erkek müdür atandı: Tabelası indirildi, kahvehane yapıldı
09:04 Yatalak annenin tek dileği 24 yıldır tutuklu olan oğlunu görebilmek
09:01 Efrîn’i huzurdan kaosa çevirdiler
09:00 19 OCAK 2020 GÜNDEMİ
18/01/2020
22:47 Karnelerindeki zayıf notlar yüzünden korkup kaçan kardeşler Urfa'da bulundu
21:19 İzmir'de 'İklim Krizi ve Mültecilik' konuşuldu
20:55 Görevden alınan CHP İl Başkanı: Genel Merkezin kararı, saygı duymak gerekir
20:42 Kadınlar Gülistan Doku’nun akıbetini sordu
20:02 Arpat: İmza attığınız sözleşmelere göre suçlusunuz
19:32 Doku Ailesi: O kişinin Gülistan olduğu yönünde bilgimiz yok
19:05 HDP 3’üncü Kadın Konferansı’nın ilk gün programı sona erdi
18:31 'KHK’ler gidecek biz kalacağız' dediler
17:50 'Kanal İstanbul istihdam değil rant yaratacak'
17:21 Kanal İstanbul’a karşı insan zinciri
16:42 ABD ve Rus askerleri burun buruna geldi
16:20 Halkevi Mersin Şubesi yeni yönetimini belirledi
15:57 20 yaşındaki genç intihar etti
15:53 Siverek’te 2 çocuktan haber alınamıyor
15:49 İstanbul'da polis bir kişiyi öldürdü
15:45 3 kentte hasta tutuklular için eylem: Cezaevi koşulları ölüme davetiye çıkarıyor
15:31 Erdoğan 'Berlin Zirvesi' öncesi Hafter'e destek verenleri hedef aldı
15:20 Demirtaş'tan Hrant Dink'e mektup
15:15 2019’da Türkiye’de en az 1736 işçi, İzmir’de ise 74 işçi can verdi
14:24 Kayıp yakınlarından Gülistan Doku tepkisi: Vali kara tablonun üstünü örtmek istiyor
14:17 Kılıçdaroğlu: Farklı düşündükleri için öğretmenlerin ihraç edilmesi doğru değil
14:11 Dink ve Ocak ayında katledilen gazeteciler anıldı
13:56 Somali'de Türk mühendislerin bulunduğu lokantaya bombalı saldırı
13:46 Silopi’de kadınlar Gülistan Doku’yu sordu
13:35 Abdullah Canan’ın oğlu: Bunlar DAİŞ’in öğretmenleridir
12:54 ‘Bu pınardan barış akmaz’ haberine dava
11:45 Yüksekdağ: Hep birlikte değiştirebiliriz
11:44 HDP 3’üncü Kadın Konferansı başladı
Buldan: 2019 direniş yılıydı, 2020 zafer yılı olacak
11:41 Ailelerin İmralı başvurusu yine reddedildi
11:39 'Yasak kararı kolluk güçlerinin taraf ve fail olduğunun ispatı'
10:51 ‘Ulusal Birlik Çalıştayı’ başladı: Başka seçenek yok
10:17 Mardin'de istinat duvarı örme çalışması sırasında mağara bulundu
10:16 Hrant Dink vurulduğu yerde anılacak
09:34 Kîno Gabriyel: Lavrov’a iletilen raporlar gerçek dışı
09:14 Emek ve Demokrasi Güçleri: Dersim’de özel savaş politikaları uygulanıyor
09:03 Tutuklu yazarların kitapları imzalanacak
09:03 Özgür basını son nefesine kadar savundu
09:03 Çocuk yardımı için başvuran gazeteciye ajanlık teklifi
09:02 Hrant Dink'in arkadaşları: Yaşasaydı cezaevinde olurdu
09:01 DTK Eşbaşkanı Güven: Tek engel ulusal birlik eksikliği
09:00 18 OCAK 2020 GÜNDEMİ
08:16 Rahşan Ecevit hayatını kaybetti
17/01/2020
23:50 Berlin’de yapılacak Libya konferansının taslak metnine ulaşıldı
20:37 SOHR: Türkiye, paramiliter gruplara mensup bin 750 kişiyi Libya'ya gönderdi
20:33 MKGP’den Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü’ne: İddiaları gündeme taşımak görevimiz
20:24 Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü gazetecileri hedef gösterdi
20:06 Kadıköy'de ‘Sağlıkta Şiddet Yasası Çıkarılsın' nöbet eylemi
19:11 Dersim Barosu’ndan 3 uzman çavuş hakkındaki iddialara ilişkin suç duyurusu
18:33 Ankara’da gözaltına alınan kadınlar serbest bırakıldı
18:30 Emekçiler Haber-Sen'in kuruluşunu kutladı
18:20 HKP’den YSK’nin seçime girecek partiler listesine itiraz