Cizre’yi dünya gördü, yargı görmedi

img

ŞIRNAK - Hafızalara kazınan yasak döneminde 177 insanın diri diri yakıldığı Cizre’deki soruşturmalarından bir arpa boy yol alınmadı. Yüzlerce delil, ses, fotoğraf ve görüntülere rağmen yargı üç maymunları oynuyor. 

Şırnak’ın Cizre ve Silopi ilçesinde 14 Aralık 2015’te ilan edilen sokağa çıkma yasaklarının üzerinden 4 yıl geçti. Cizre’de 2 Mart 2016’da sona eren 79 günlük yasak sırasında tanklar ve zırhlı araçların yanı sıra ağır silahlarla onlarca bina yıkılırken, kent harabeye çevrildi. Cizre Halk Meclisi Eşbaşkanı Mehmet Tunç’un “Biz diz çökmedik. Kalan insanların bizimle gurur duyması lazım” sözleriyle kentte yaşananlar hafızalara kazındı. Cizre Halk Meclisi Eşbaşkanları Mehmet Tunç ve Asya Yüksel ile dedesiyle birlikte öldürülen Miray bebeğin de aralarında olduğu 177’si üç ayrı binanın bodrum katında yakılmak üzere 288 kişi yaşamını yitirdi. Bu veriler, ailelerin verdiği bilgiler ve yaptıkları başvurularda ortaya çıktı. Ancak yerle bir edilen şehirde yaşamını yitirenlerin sayısı, bu rakamlardan daha fazla. 
 
İnsan hakları örgütlerinin hazırladıkları raporlara göre; öldürülenlerin 1’i bebek olmak üzere 41’i çocuk, 22’si kadın. Yaşamını yitirenlerden Cemile Çağırga, cenazesi 3 gün boyunca dondurucuda bekletilmesi ile gündeme geldi. Kentte yaşananlara tepki göstermek için farklı kentlerden dayanışma için gelen onlarca öğrenci ile birlikte 177 kişi sığındıkları üç ayrı binanın bodrum katında yakılarak öldürüldü. 
 
14 CENAZE HALEN BULUNAMADI
 
Öldürülenlerin yanmış bedenleri ailelerine teslim edilirken, Feride Yıldız, Sakine Durmiş, Mardin Çelebi, Hacer Aslan, Osman Gökhan, Hüseyin Derviş, Servet Aslan, İdris Susin, Ali Aslan, Cemal Pürlek, Emrah Aşkan, Osman Esmeray,  Mustafa Keçanlu ve Emrah Aşkın isimli 14 kişinin cenazeleri ailelerinin vermiş olduğu DNA örneklerine rağmen henüz bulunamadı. 
 
86 DOSYA AYM’YE TAŞINDI
 
Cizre Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturmalarda ise bugüne kadar 86 dosya hakkında “Takipsizlik” kararı verildi. Karara yapılan itirazlar da reddedilirken, 86 dosya Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşındı. İçişleri Bakanlığı’na yapılan maddi-manevi tazminat başvurularının 59’u hakkında “ret” kararı çıktı.
 
Cizre’de sokağa çıkma yasakları döneminde yaşamını yitirenlerin avukatlarından Hüseyin Tül, sokağa çıkma yasağı sırasında yaşamını yitirenlerin dosyalarına dair hukuki gelişmeleri Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirdi.
 
İHLALLER YASAKTAN SONRA DA SÜRDÜ 
 
Yasaklarla birlikte birçok hak ihlalinin ortaya çıktığını dile getiren Tül, “En başta yaşam hakkından tutalım da eğitim hakkı, özgürlük ve güvenlik hakkı. Yine sağlık hakkı gibi birçok hak ihlal edildi. Sadece yasak dönemini kapsayan ihlaller değildi bunlar. Yasak sonrası devam eden ihlallerdi. Nitekim yasak sonrası dahi hayatını kaybedenler oldu. İhlal uygulamaları da devam etti” dedi. Cizre’de sokağa çıkma yasakları sırasında yaşamını yitirenlerin sayısını halen net olarak bilemediklerini de sözlerine ekleyen Tül, net bir sayı olmamakla beraber 16 kişinin halen cenazesinin henüz cenazesinin tespit edilemediğini kaydetti.
 
TEK ‘ŞÜPHELİ’ YOK 
 
Yaşananların ardından savcılığın kendiliğinden harekete geçerek, ilk yapması gerekenin delilleri toplamak olduğunu dile getiren Tül, “Yapılması gereken; olayın yaşandığı yerde olay yeri incelemesi yapıp, fotoğraflayıp, delil toplamaktı. Hiçbir savcı olay yerine gitmedi. Israrla talep etmemize rağmen gitmedi. O dönemde birçok sivil toplum kuruluşu avukat örgütlenmeleri hepsi geldi. Başsavcıyla da görüşmemize rağmen sonuçsuz kaldı ve hiçbir şekilde savcılığın bizatihi katıldığı bir olay yeri incelemesi yapılmadı. Tabi delilleri toplayan kişiler bu anlamda önem arz ediyor. Nitekim Cizre’de sokağa çıkma yasaklarında hayatını kaybedenlerin hepsinin olay yeri incelemesinde olayda fail, şüpheli olabilecek polis memurları inceleme yaptı. Yani soruşturmaya en başından beri gölge düştü. Delilleri karartmaktan tutun da delil yaratmaya kadar şüpheler oluştu. Ne yazık ki; şu ana kadar 5’inci yılına girmesine rağmen bırakın kamu davası açılmasını, tek bir polis memurunun bile şüpheli konumunda ifadesi alınmış değil. Muhtemelen de alınmayacaktır” ifadelerini kullandı.
 
SORUŞTURMA SÜREÇLERİ 
 
Soruşturmalarda yaşamını yitirenlere “örgüt üyesi” şeklinde bir yaklaşım sergilendiğini ifade eden Tül, soruşturmaların yapılış şeklini “Ölümün üzerinden bir soruşturmadan ziyade bir örgüt üyesinin soruşturmasına dönüştürüldü. Nihayetinde de birçok dosyada da takipsizlik kararları verildi. Takipsizlik kararı verilmesinde tam da ‘örgüt üyesi birinin öldürüldüğü’ ve bunun ‘meşru müdafaa’ kapsamında kaldığı, ‘hukuka uygun bir ölüm olduğu’ şeklinde gerekçelendirilerek, takipsizlik kararları verildi. Yine açık ve gizli tanık beyanları da gerekçe yapıldı. Açık tanıkların kendi yargılandıkları dosyalarda verdikleri beyanları baskı altında verdiklerini, kendilerine işkence yapıldığını, bu şekilde iradelerinin sakat bir hale getirildiğini ısrarla ifade etmelerine rağmen dayanak gösterildi. Şu an takipsizlik kararı verilen 86 dosya Anayasa Mahkemesi’nde. Muhtemelen yakın bir zamanda da incelenecektir” sözleriyle anlattı.
 
EMNİYET DELİL KAÇIRIYOR
 
Savcılığın Cizre’de sokağa çıkma yasağı döneminde yaşamını yitirenlerin dosyasına bakış açısının soruşturmanın başlamasıyla birlikte kendisini gösterdiğini kaydeden avukat Hüseyin Tül, savcılıkların sunduğu gerekçelere dair ortada bir delil olmadığını söyledi. Savcılığın iddialarını çürütecek delillerin söz konusu olduğunu kaydeden Tül, bunların o dönem kullanılan zırhlı araçlar, tank ve insansız hava araçları üzerindeki kameraların aldığı kayıtlar olduğuna dikkat çekti. Ancak söz konusu görüntü kayıtlarının dosyalarda mevcut olmadığını dile getiren Tül, savcılığın emniyet kaynaklarından istemesine karşı emniyetin görüntülerin olmadığı yönünde cevap vererek, görüntüleri göndermediğini söyledi. Görüntülerin olduğunu bildiklerini dile getiren Tül, AİHM’de görülen ancak “İç hukuk yolları tükenmediği” gerekçesiyle reddedilen davayı hatırlatarak, “Türkiye’nin verdiği savunmalara baktığımızda bu görüntülerin olduğunu anlıyoruz. AİHM’deki savunmada Bakanlık görüntülerin olduğunu söylüyor. Bu tam da delil kaçırma ve saklamadır” ifadelerini kullandı.
 
‘FAİLİ MEÇHULE SÜRÜKLENİYOR’
 
Yasak döneminde öldürülenlerin dosyalarında verilen “takipsizlik” kararlarıyla birlikte dosyaların “faili meçhule” sürüklendiğini belirten Tül, Türkiye’de yüzlerce “faili meçhul” dosyanın daha ortaya çıkma riskiyle karşı karşıya kalındığını dile getirdi. Tül, şunları söyledi: “Bu dosyaların hiçbirinde fail tespit edilmedi. Tespite yönelik etkili bir soruşturma da yürütülmedi. Görünen pratik de yürütülmeyeceği yönünde bir kanı da maalesef bizde oluştu. Biz AYM başvurularını yaptık ve yapmaya devam ediyoruz. En nihayetinde AİHM’ye götürmeyi düşünüyoruz. Tabi bu hukuki süreçleri işletmek ne yazık ki faillerin bulunmasında etkili olmuyor. Ne yazık ki siyasi iradenin de bu konuda etkili olması gerekiyor.”
 
MA / Ahmet Kanbal – Müjdat Can

Diğer başlıklar

09/08/2020
23:10 Bulgaristan’daki yangın Türkiye sınırına vardı
23:02 CHP Kadın Kolları Başkanı Nazlıaka oldu
22:25 Hesekê’de 14 bin kişinin yaşadığı kampta yangın çıktı
21:46 Türkiye’de bin 182 yeni vaka
21:25 Gabar’da yangın kontrol altına alındı
21:16 Aileler arasındaki kavgaya askerden silahlı müdahale: 2 yaralı
20:30 Mardin'de sokağa çıkma yasağı kaldırıldı
20:16 Beyrut’ta halk yeniden sokaklarda
19:47 Sağlık Bakanı: Temaslı kişilerde pozitif oranı arttı
19:30 Lübnan'da bir bakan daha istifa etti
18:49 Beyrut’ta kayıp 21 kişi için umutlar tükendi
18:34 Erdoğan: Türkiye'yi yüzyılın lider ülkelerinden biri yapmanın hayalini kuruyoruz
18:04 100 gündür iç bulaş görülmedi
17:55 Grup Yorum’a polis müdahalesi
17:32 Güney Kore’de aşırı yağışlar can alıyor: En az 30 ölü
17:11 Davutoğlu Diyarbakır’da konuştu: Kürt sorunu eşit vatandaşlıkla çözülebilir
16:51 Kızılırmak’a giren 2 çocuk boğuldu, baba kayıp
16:26 Aram Tigran ezgileriyle anıldı
16:02 Karakoçan’da orman yangını
15:46 Yüzde 80 engelli baba ile oğluna polis şiddeti iddiası
15:20 Kuran Kursu hocası boşanma aşamasındaki kadını ve ailesini ağır yaraladı
15:15 Amedspor kongresini gerçekleştiremedi
15:02 Yakılan mezarlık ağıtlar eşliğinde temizlendi
14:24 Karabük’te bir köy karantinaya alındı
14:05 DBP kongresinde tecride tepki
13:54 HDP Gençlik Meclisi üyeleri 3 gündür gözaltında
13:53 Munzur Gözleri için imza kampanyası
13:52 İnce: Önümüzdeki hafta her şeyi açıklayacağım
13:15 Lübnan Enformasyon Bakanı istifa etti
12:47 Xwebûn’un 34’üncü sayısı çıktı
11:29 Eyüpsultan’da üst geçit çöktü
10:22 Mardin'de çatışmalar sürüyor
10:21 Beyrut’ta ‘patlama’ protestosu: 1 ölü, 490 yaralı
10:00 Feqiyê Teyran’ın seveni çok sahip çıkanı yok
09:30 Yürekli: CPT artık gözlem ve tespit dışında adım atmalı
09:11 Ekonomistler: ‘Yarına Allah kerim’ politikası uygulanıyor
09:09 Rojava'da ‘birlik’ neden ağır ilerliyor?
09:08 'Doku’nun kaybedilme, kaçırılma ve öldürülme ihtimalleri üzerinde durulmalı'
09:06 Mısır Çarşısı’nda turist ve dolar durgunluğu
09:05 Mardin esnafı: Artık çorba bile kaynamıyor
09:03 Çavuşlu tesislerin istilası altında
09:00 09 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
08:47 İstanbul'da yolcu otobüsü yoldan çıktı: 5 ölü, 25 yaralı
08/08/2020
23:53 Mazıdağı kırsalında çatışma ve sokağa çıkma yasağı
23:51 Kurt taziyeleri karıştırdı
23:44 Hindistan’daki uçak kazasında ölü sayısı 18’e yükseldi
23:14 Adana'da bir genç daha serbest bırakıldı
21:51 MSB: Bir asker hayatını kaybetti
21:38 Şırnak ve Mardin'de orman yangınları
21:22 Can kaybı 5 bin 829’a yükseldi
20:21 Lübnan'da halk Dışişleri Bakanlığı'nı bastı
19:16 Zaynal Abarakov'un polis babası açığa alındı
18:55 ‘Düş Yolcuları Adalet Plaketleri’ töreni bir kez daha engellendi
18:42 Sakarya’da erkek şiddeti: 2 ölü, 4 yaralı
17:56 İşçilerden Dardanel ürünlerini boykot çağrısı
17:22 Hafriyat kamyonunun çarptığı diğer çocuk da yaşamını yitirdi
16:12 Bitlis’te yangın bir köyde kontrol altına alındı, bir köyde sürüyor
16:09 Demirtaş'ın buzdolabı talebi reddedildi
15:57 Gençler Zilan için pedal çevirdi
15:56 İzmir'de konser ve açık alan etkinliklerine yasak
15:52 Munzur Özgür Aksın Meclisi: İzin vermeyeceğiz
15:45 Jandarma Kürtçe mevlidi kesti: Ya Türkçe ya Arapça oku
15:36 Valiliğe Kaz Dağı başvurusu
15:06 ‘Gazeteci Tepe'nin failleri yargılansın’
14:57 Adana'da bir genç daha gözaltına alındı
14:55 Adana’da gözaltılara tepki
14:42 Eğitim Sen’den araştırma: 18 milyon öğrenci, 1 milyon eğitimci hedefte
14:34 İskenderun’da ‘tedbirlere uyalım’ çağrısı
14:27 Darp var rapor yok
14:02 Rapora rağmen bırakılmayan Bulut'un durumuna dikkat çekildi
13:37 Kılıçdaroğlu’ndan Erdoğan’a: Sosyete damadını görevden al
13:21 Sincan’da 4 kadın tutuklunun sağlık durumu kritik
13:17 Gazeteci Tepe'nin annesi 27 yıldır adalet bekliyor
13:10 Paylan’dan Albayrak’a tek soruluk önerge: İstifa etmeyi düşünüyor musunuz?
12:07 DEVA’dan 10 çözüm önerisi
12:05 DFG ve MKGP 3 gazeteciyi andı: Kalemlerini yerde bırakmayacağız
11:50 Marmara cezaevleri hak ihlalleri raporu açıklandı
11:40 600’üncü hafta: Son kayıp bulunana kadar mücadeleye devam
11:35 4 yaşındaki Miraç’tan 9 gündür haber alınamıyor
11:30 Garzan Mezarlığı'nın bulunduğu köyde yangın
11:01 Tutuklandıktan sonra ismi ‘gri listeye’ alındı
10:42 28 yıl oldu: Hüseyin Deniz’i unutmadık, unutturmayacağız
10:26 İzmir’de polisten şiddet gören kadınlar: İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmeyeceğiz
10:11 Manisa'da mobilya fabrikasında yangın
10:05 Karlıova’da kavga: Bir kadın yaralandı
09:54 HDK Eş Sözcüleri: Demokrasinin anahtarı tecridi kırmaktır
09:35 ‘Düş Yolcuları Adalet Plaketleri’ töreni yasaklandı
09:27 Dolardaki artışın görünmeyen yüzü: Gelir ve servet dağılımındaki adaletsizlik
09:05 Diyarbakır’da korona ne aşamada?
09:04 Eğitim Sen Genel Eğitim Sekreteri: Okullar için hiçbir hazırlık yok
09:03 'Acil önlemler alınmazsa salgının kontrol edilemez noktaya gelecek'
09:03 ÇAYKUR'a karşı üreticinin yanında
09:00 Yangınlarla hafıza yok ediliyor
09:00 08 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
07/08/2020
23:10 Diyarbakır’da 346 sağlık çalışanı enfekte oldu
22:43 Bitlis'te 4.6 büyüklüğünde deprem
22:34 Kuzey ve Doğu Suriye’de Kovid-19’dan 3’üncü ölüm
22:16 Rakkalı aşiret: QSD etrafında kenetlenelim
21:13 7 gardiyan tarafından darp edilen tutuklu 2 gündür açlık grevinde
20:33 Son 24 saatte 1185 yeni tanı