JMO: Dicle Nehri yatağında ‘tampon bölge’ oluşturulsun

img
 
DİYARBAKIR – Dicle Nehri’nin barajdan Bismil ilçesine kadar olan kısmının tekrar “nehir statüsü”ne alınmasını isteyen JMO Diyarbakır Şubesi,  nehir yatağında “tampon bölge” oluşturularak yapılaşmaya izin verilmemesini istedi. 
 
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Diyarbakır Şubesi, Dicle Barajı'nda bir kapağın kopmasıyla su seviyesinin yükseldiği nehir sularının yol açtığı tahribata ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, Dicle Barajı’nın enerji ve sulama amacı ile yapıldığı hatırlatılarak, Diyarbakır kent merkezinin içme suyu ihtiyacının karşılandığı barajın radyal kapağının kopmasıyla saniyede 1600 metreküp suyun Dicle Nehri yatağına boşaldığını ve tarım arazilerinin sular altında kaldığı belirtildi. Açıklamada, “Dicle havzası, ülkemizdeki diğer havzalar içinde sel ve taşkınlar sonucu meydana gelen can ve mal kayıpları açısından Doğu Karadeniz havzasından sonra ikinci sırada yer almaktadır. 1970-2005 yılları arasında havzada 44 kez taşkın meydana gelmiş, 61 kişi hayatını kaybetmiş ve 10974 ha. tarım arazisi zarar görmüştür. 1-2 Kasım 2006 tarihinde ise bölgemizde meydana gelen taşkın ve sel afeti sonucunda 42 vatandaşımız hayatını kaybetmiş ve büyük oranda maddi zarar meydana gelmiştir” denildi. 
 
NEHİR STATÜSÜNDEN ÇIKARILAN KISIMLAR
 
Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair çıkarılan Yönetmelikte “Dicle nehri; ana kolunun Bismil ilçesi ile Türkiye-Suriye-Irak sınırı arasındaki kesimi” olarak tanımlandığı belirtilen açıklamada, Dicle Barajı ile Bismil ilçesi arasındaki kesim ile Dicle Nehrinin ana kolları olan Batman, Garzan, Botan Çaylarının “nehir kapsamı” dışına alındığı kaydedildi. Açıklamada, nehir statüsünden çıkarılan bu kısımların ivedilikle tekrar nehir statüsüne alınması gerektiği belirtildi. 
 
‘YANLIŞ KENTLEŞME KARARLARINDAN VAZGEÇİLMELİ’
 
Dicle Nehri yatağı boyunca kıyı-kenar çizgileri ve taşkın alan sınırları ivedili olarak belirlenmesi ve tampon bölge oluşturulması gerektiğine işaret edilen açıklamada, şunlara yer verildi: “Bu tampon bölgelerin nazım imar planları ve çevre düzeni planlarda belirtilerek yerleşim yerlerine izin verilmemelidir. Tüm afet olaylarında olduğu gibi su baskını zararlarının azaltılması çalışmalarında da en etkin ve ekonomik çözüm; su baskını olayının yaşanmasından önce havza genelinde, tehlike haritalarının hazırlanarak riskli bölgelerin önceden belirlenmesi, yapılaşmadan arındırılması, ağaçlandırma, ıslah projeleri vb. önlemlerin gerçekleştirilmesi, arazi kullanım kriterlerinin belirlenerek yöre halkının eğitimi gibi birbirini tamamlar nitelikteki çoklu tedbirlerin, ilgili kurumların eşgüdümü sağlanarak bir plan dahilinde alınması ile sağlanabilmektedir. Dere yataklarının yapılaşmaya açılması, dere kesitlerinin daraltılması gibi yanlış kentleşme kararlarından vazgeçilip, imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etütler ve arazi kullanım planlaması açısından yerleşime uygunluk değerlendirmesi yapılıp yerleşme ve yapılaşma kararları alınmalıdır. Havza içinde gelişen yerleşimler, açılan yeni yollar ve kurulan yeni tesisler ile arazi yapısı değişmekte, elverişsiz tarım yöntemleri ile topraklar daha yoğun bir şekilde kullanılmakta, ormanlar ve meralar tahrip edilmekte ve bunun sonucu olarak da taşkın afetleri giderek daha büyük ve sık olarak meydana gelmektedir. Sanayileşme ve sektör çeşitliliğinin beraberinde getirdiği şehirleşme, akarsu havzalarının muhtelif kesimlerindeki işyeri çeşitliliğini ve yoğunluğunu büyük ölçüde arttırmaktadır. Bu da havza bütündeki hidrojeolojik dengeyi bozmaktadır.”
 
 ‘TAMPON BÖLGEDE YAPILAŞMAYA İZİN VERİLMEMELİ’
 
Jeoloji Mühendisleri Odası yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: 
 
“* Doğal bir olay olan yağışların afete dönüşmemesi için gerekli önlemler alınarak can ve mal kaybının önüne geçilmesi için ‘Afet Yönetim Sistemi’ bir an önce oluşturulmalıdır.
 
* Kent merkezlerinin dışında belde ve köylerde de yerleşim alanlarının seçimi, yol güzergahlarının saptanması ve arazi kullanım potansiyellerinin belirlenmesine yönelik ‘Mühendislik Jeolojisi’ çalışmaları yapılarak en uygun alanlar belirlenmelidir. 
 
* Tüm yapılaşmalar için yer seçimi esnasında mutlaka ‘Jeolojik Zemin Etütleri’ yaptırılması şartı getirilmelidir.
 
* Kentsel ve kırsal alan yerleşim süreçlerinde uygulanan kararlarda doğal drenajın korunması esas alınmalıdır.
 
* Dere yatağı kavramının sadece derenin aktığı yer olmadığının, taşkın alanını da kapsadığı göz önünde bulundurularak ‘Tampon Bölge’ oluşturulmalı ve yapılaşmaya izin verilmemelidir.
 
* Dicle Barajı ile Bismil İlçesi arasındaki kesim ile Dicle Nehrinin ana kolları olan Batman, Garzan, Botan Çayları için ‘nehir’  tanımlaması yapılmalı ve bu statüyle rehabilitasyon çalışmalarına başlanmalıdır.
 
* Barajların yapımında gösterilen önem, baraj faaliyete geçtikten sonra da devam etmelidir. Dip savak ve dolu savak kapaklarının periyodik kontrol ve bakımları takip edilmelidir.”
 

Diğer başlıklar

11:56 'Kapitalizmin savaş ve sömürü politikalarına karşı mücadele ediyoruz'
11:17 Rencüzoğulları: IŞİD Türkiye garantörlüğündeki topraklarda cirit atıyor
10:30 Kurdistan pankartından gözaltında alınanlar emniyette tutuluyor
10:06 Polis, 25 Kasım yürüyüşüne katılan Türker’in ayağını kırdı
09:46 HDP Çukurova İlçe Örgütü’ne taşlı saldırı
09:38 Garibe Gezer'in ablası: İsteyene delil çok, savcının niyeti yok
09:36 Kadınlar: Tecridi kırmak sistemi yıkmaktır
09:28 Özgür Gündem dağıtımcısı Adnan Işık 29 yıl önce katledildi
09:18 İki eli olmayan tutuklunun avukatı: Devlet intikam alıyor
09:15 6 saatlik ömür biçildi, 45 yıl oldu!
09:09 Xoy ve Urmiye: Halk İran rejiminden çok çekti
09:04 ‘Mahkemeler, ekoloji davalarında sermayeden yana tavır alıyor’
09:03 ‘Asimilasyon konser yasaklarıyla sürdürülüyor’
09:01 Sürücü: Abdullah Öcalan üzerindeki tecrit son bulmalı
09:00 Kriz büyüyor: Sattığımız ürünün yerine yenisini koyamıyoruz
09:00 Bilirkişi polis şiddetini 'bulamadı': Herkes herkese vuruyor
09:00 26 KASIM 2022 GÜNDEMİ
25/11/2022
23:40 Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri tamamlandı
23:37 Operasyonlarda 3 asker hayatını kaybetti, 4’ü yaralı
22:33 Adalet Nöbeti’nde gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
22:30 Wan Barosu yasak kararına karşı dava açtı
22:19 Şirnex’te kadın paneli
22:10 Amed'te kayıp çocuk bitkin halde bulundu
21:29 Ege'de 25 Kasım: Şiddetsiz yaşam için mücadele vurgusu
21:14 Cizîr’de gözaltına alınan 24 kişi serbest bırakıldı
20:51 Kadınlar Ankara’da Rojava’yı selamladı
20:35 Akçakale Devlet Hastanesi boşaltılıyor
18:56 Özgür Basın’a yönelik baskılar bütçe gündeminde
18:52 Minix havaalanına saldırı
18:42 Amed’de gözaltına alınan 47 kişiden 31’i serbest
18:36 İstanbul'da kadınlar ‘Jin jiyan azadî’ sloganları eşliğinde direndi
18:01 Taşdemir: Nagihan Akarsel’in katledilmesi 90’lı yılların yol ve yöntemleri
17:38 Çocuğa cinsel tacizde bulunan polisin duruşması ertelendi
17:35 Agirî’de gözaltına alınan 5 kadın serbest bırakıldı
17:30 Jinnews katledilen Garibe Gezer’in işkence görüntülerine ulaştı
17:27 Amed’de ‘Jin jiyan azadî’ sloganı yükseldi: Kadınlar devrime yürüyor
17:22 ODTÜ’den sonra Hacettepe’de rant
16:38 Twitter beğenisine beraat
16:23 Cami yapımında iskele çöktü: 20 işçi yaralı
16:09 Wan'da 'yasağın' iki yüzü: Kürtlere şiddet, kayyıma kırmızı halı
15:39 Şiddetle Mücadele Ağı: Bin 240 çocuk cinsel şiddete maruz bırakıldı
15:38 Adalet Nöbeti engellendi
15:17 Endonezya’daki depremde ölü sayısı 310’a çıktı
15:13 CHP Emek ve Özgürlük İttifakı’nı yok saydı
15:05 Kapatma davasında ek savunma: Fezlekeler bir yıl sonra iddianameye eklendi
14:57 Mersin'de gözaltı sayısı 25’e çıktı
14:48 Tutuklunun hasta annesiyle görüşmesine ‘müebbet’ engeli
14:47 QSD'den 2 günlük bilanço
14:43 Açlık grevinin sürdüğü Ereğli Cezaevi’nde psikolojik baskı
14:13 Komîna Tevna Jînê'den yeni şarkı: Jîna
14:09 Şiddete karşı mücadele veren kadınlara polis şiddeti
14:01 Kışanak: Faillerin bulunması Türkiye tarihini de aydınlatacak
13:52 Temelli: Krizlerden çıkışın yolu Demokratik Cumhuriyet’tir
13:47 Kayıp çocuğu arama çalışmalarına hava muhalefeti engeli
13:15 Kadınlar alanlarda şiddete karşı ortak mücadelede buluştu
13:11 QSD’den ‘meşru savunma’ açıklaması
13:03 HDP: Semra Güzel’e saldırılar Meclis eliyle devam ettirildi
12:54 Leyla Güven: Hesap verecekler
12:54 Hava saldırılarına pankartlı tepki
12:33 25 Kasım eyleminde Türkiye saldırılarına tepki
12:22 Yol kenarında bir kadının cansız bedeni bulundu
11:59 Eskişehir'de öğrenciler gözaltına alındı
11:43 Emine Şenyaşar 'şiddete' karşı 627 gündür direniyor
11:29 Kuzey ve Doğu Suriye'ye saldırılar sürüyor
11:14 Mersin'de 15 gözaltı
11:12 Weranşar'da 'çocuğa cinsel taciz' duruşmasına katılım çağrısı
10:48 Fincancı hakkında iddianame hazırlandı
10:34 Şehba ve Zirgan bombalandı
10:33 İstiklal Caddesi’nde etkinlikler yasaklandı
10:10 Zeytun: Öcalan üzerindeki tecrit lağvedilmeli
10:02 KNK: Saldırılara karşı ulusal birlik seferberliği ilan ettik
09:42 Cinsiyete özgü düzenlenmeyen cezaevleri şiddet üretiyor
09:27 Piroğlu: Muhalefetin saldırının tehlikesini görmesi gerekiyor
09:26 Gazeteci Boran: Rusya, HTŞ'nin taşınmasına karşılık saldırı izni verdi
09:14 Zebarî: Komisyon kimyasal delillerine ulaşırsa, Erdoğan rejimi kırılır
09:10 İran’da temel hedef özgürlük
09:09 Rojhilat ve İran'dayım...
09:07 Prof. Dr. Aktar: Mesele Kürt olunca yerli ve milli konsensüs oluştu
09:03 Türkiye’de mülteci kadın olmak
09:02 Din alimleri: Kimyasal kullanmak haram ve insanlık dışıdır
09:00 Başaran: Kadınların önerileriyle yol haritamızı inşa edeceğiz
09:00 25 KASIM 2022 GÜNDEMİ
24/11/2022
23:54 Kadınlar sığınma evi sözünü tutmayan belediyeyi protesto etti
23:03 Türkiye’nin saldırılarına karşı meşaleli yürüyüş
22:38 Kobanê’nin köylerine bombardıman
22:30 Silopiya’da inşaattan düşen işçi yaşamını yitirdi
22:04 Macaristan, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliği onay süreci ertelendi
21:41 Farqîn'de bir polis intihar etti
20:58 Farqîn’de Koçerlerin çadırı alev aldı: 1 yaralı
20:42 ABD: Türkiye Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik saldırıları derhal durdurmalı
20:03 Durumu ağırlaşan tutuklu eşbaşkan hastaneye kaldırıldı
19:36 HDP’nin yolsuzlukların araştırılması önergesi reddedildi
19:25 Bazid’de uyuşturucudan 4 kişi tutuklandı
18:18 Sêrt’te şiddet uygulayan erkek serbest bırakıldı
18:14 30 yıl sonra tahliye olan Dal: Gülüşümüzü söndüremediler
18:11 KESK Adana: Anayasa sistematik olarak ihlal ediliyor
17:45 Kadınlar olmadan kadına yönelik şiddet konuşuldu
17:32 HDP'nin kadın buluşması 'kamu düzeni' gerekçesiyle yasaklandı
17:29 Taksim patlamasında 5 kişinin tutukluluğuna itiraz reddedildi
17:08 Türkiye saldırılarda sağlık, hizmet kurumları ve petrol istasyonlarını hedef aldı