JMO: Dicle Nehri yatağında ‘tampon bölge’ oluşturulsun

img
 
DİYARBAKIR – Dicle Nehri’nin barajdan Bismil ilçesine kadar olan kısmının tekrar “nehir statüsü”ne alınmasını isteyen JMO Diyarbakır Şubesi,  nehir yatağında “tampon bölge” oluşturularak yapılaşmaya izin verilmemesini istedi. 
 
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Diyarbakır Şubesi, Dicle Barajı'nda bir kapağın kopmasıyla su seviyesinin yükseldiği nehir sularının yol açtığı tahribata ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, Dicle Barajı’nın enerji ve sulama amacı ile yapıldığı hatırlatılarak, Diyarbakır kent merkezinin içme suyu ihtiyacının karşılandığı barajın radyal kapağının kopmasıyla saniyede 1600 metreküp suyun Dicle Nehri yatağına boşaldığını ve tarım arazilerinin sular altında kaldığı belirtildi. Açıklamada, “Dicle havzası, ülkemizdeki diğer havzalar içinde sel ve taşkınlar sonucu meydana gelen can ve mal kayıpları açısından Doğu Karadeniz havzasından sonra ikinci sırada yer almaktadır. 1970-2005 yılları arasında havzada 44 kez taşkın meydana gelmiş, 61 kişi hayatını kaybetmiş ve 10974 ha. tarım arazisi zarar görmüştür. 1-2 Kasım 2006 tarihinde ise bölgemizde meydana gelen taşkın ve sel afeti sonucunda 42 vatandaşımız hayatını kaybetmiş ve büyük oranda maddi zarar meydana gelmiştir” denildi. 
 
NEHİR STATÜSÜNDEN ÇIKARILAN KISIMLAR
 
Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair çıkarılan Yönetmelikte “Dicle nehri; ana kolunun Bismil ilçesi ile Türkiye-Suriye-Irak sınırı arasındaki kesimi” olarak tanımlandığı belirtilen açıklamada, Dicle Barajı ile Bismil ilçesi arasındaki kesim ile Dicle Nehrinin ana kolları olan Batman, Garzan, Botan Çaylarının “nehir kapsamı” dışına alındığı kaydedildi. Açıklamada, nehir statüsünden çıkarılan bu kısımların ivedilikle tekrar nehir statüsüne alınması gerektiği belirtildi. 
 
‘YANLIŞ KENTLEŞME KARARLARINDAN VAZGEÇİLMELİ’
 
Dicle Nehri yatağı boyunca kıyı-kenar çizgileri ve taşkın alan sınırları ivedili olarak belirlenmesi ve tampon bölge oluşturulması gerektiğine işaret edilen açıklamada, şunlara yer verildi: “Bu tampon bölgelerin nazım imar planları ve çevre düzeni planlarda belirtilerek yerleşim yerlerine izin verilmemelidir. Tüm afet olaylarında olduğu gibi su baskını zararlarının azaltılması çalışmalarında da en etkin ve ekonomik çözüm; su baskını olayının yaşanmasından önce havza genelinde, tehlike haritalarının hazırlanarak riskli bölgelerin önceden belirlenmesi, yapılaşmadan arındırılması, ağaçlandırma, ıslah projeleri vb. önlemlerin gerçekleştirilmesi, arazi kullanım kriterlerinin belirlenerek yöre halkının eğitimi gibi birbirini tamamlar nitelikteki çoklu tedbirlerin, ilgili kurumların eşgüdümü sağlanarak bir plan dahilinde alınması ile sağlanabilmektedir. Dere yataklarının yapılaşmaya açılması, dere kesitlerinin daraltılması gibi yanlış kentleşme kararlarından vazgeçilip, imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etütler ve arazi kullanım planlaması açısından yerleşime uygunluk değerlendirmesi yapılıp yerleşme ve yapılaşma kararları alınmalıdır. Havza içinde gelişen yerleşimler, açılan yeni yollar ve kurulan yeni tesisler ile arazi yapısı değişmekte, elverişsiz tarım yöntemleri ile topraklar daha yoğun bir şekilde kullanılmakta, ormanlar ve meralar tahrip edilmekte ve bunun sonucu olarak da taşkın afetleri giderek daha büyük ve sık olarak meydana gelmektedir. Sanayileşme ve sektör çeşitliliğinin beraberinde getirdiği şehirleşme, akarsu havzalarının muhtelif kesimlerindeki işyeri çeşitliliğini ve yoğunluğunu büyük ölçüde arttırmaktadır. Bu da havza bütündeki hidrojeolojik dengeyi bozmaktadır.”
 
 ‘TAMPON BÖLGEDE YAPILAŞMAYA İZİN VERİLMEMELİ’
 
Jeoloji Mühendisleri Odası yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: 
 
“* Doğal bir olay olan yağışların afete dönüşmemesi için gerekli önlemler alınarak can ve mal kaybının önüne geçilmesi için ‘Afet Yönetim Sistemi’ bir an önce oluşturulmalıdır.
 
* Kent merkezlerinin dışında belde ve köylerde de yerleşim alanlarının seçimi, yol güzergahlarının saptanması ve arazi kullanım potansiyellerinin belirlenmesine yönelik ‘Mühendislik Jeolojisi’ çalışmaları yapılarak en uygun alanlar belirlenmelidir. 
 
* Tüm yapılaşmalar için yer seçimi esnasında mutlaka ‘Jeolojik Zemin Etütleri’ yaptırılması şartı getirilmelidir.
 
* Kentsel ve kırsal alan yerleşim süreçlerinde uygulanan kararlarda doğal drenajın korunması esas alınmalıdır.
 
* Dere yatağı kavramının sadece derenin aktığı yer olmadığının, taşkın alanını da kapsadığı göz önünde bulundurularak ‘Tampon Bölge’ oluşturulmalı ve yapılaşmaya izin verilmemelidir.
 
* Dicle Barajı ile Bismil İlçesi arasındaki kesim ile Dicle Nehrinin ana kolları olan Batman, Garzan, Botan Çayları için ‘nehir’  tanımlaması yapılmalı ve bu statüyle rehabilitasyon çalışmalarına başlanmalıdır.
 
* Barajların yapımında gösterilen önem, baraj faaliyete geçtikten sonra da devam etmelidir. Dip savak ve dolu savak kapaklarının periyodik kontrol ve bakımları takip edilmelidir.”
 

Diğer başlıklar

18/01/2019
21:26 McGurk: Trump’ın tercihleri DAİŞ'e yeni bir hayat verdi
20:25 Savur’da hayali 40 seçmen sildirildi, 411’inin silinmesi bekleniyor
20:16 HDP üyesi Elif Haran tahliye edildi
20:10 İstasyon Meydan’ından hükümete seslenecekler
18:41 Eğitim-Sen'den sürgün edilen iki üyesi için eylem
18:32 Tutuklular duruşmada seslendi: Leyla Güven'in talebi talebimizdir
18:19 Hakkari’de 30 bölge giriş çıkışlara yasaklandı
18:01 5 işçinin yaşamını yitirdiği yangında ihmaller zinciri
17:55 ‘Demokrasi, özgürlük ve adalet’ mitingi için bildiri dağıtıldı
17:34 CHP’li Altay: Erdoğan IMF’nin önünde diz çökecek
17:17 Yazar Bîrgul: Dilimize sahip çıkmalıyız
16:56 Eyleme geçen işçiler haklarını kazandı
16:53 HDP’li Hatimoğulları’ndan Bakan Kurum’a havaalanı sorusu
16:19 Diyarbakır Barosu Başkanı Aydın: Elçi cinayetinde adım atılmazsa verileri açıklarız
16:17 İzmir'de gözaltına alınanların sayısı 15’e çıktı
16:04 Doğanşehirli kadınlar çocuğa istismarı protesto etti
15:51 Karnesini açıkladığı kayyumu sınıfta bıraktı
15:14 Eğitimin hali içler acısı
15:12 KADAV'dan cezaevleri için 'valiz' kampanyası
14:53 HDP seçmen kaydırılması ve seçim güvenliğini Soylu’ya sordu
14:37 TMMOB Van İKK: Kenti talan eden politikalara karşı çıkacağız
14:36 Avcılar'da bir kadın cenazesi bulundu
14:15 Didem Uslu'nun katili babası çıktı
14:08 Kadınlardan Nevin Yıldırım için sosyal medya eylemi
13:57 İzmir'de yaşayan 18 seçmenin kaydı AKP'li adayın evinde çıktı
13:29 İzocam işçileri grevde
13:28 Leyla Güven’in taleplerini içeren soru önergesi reddedildi
13:24 Yüksek binalardan Leyla Güven'e destek bildirileri atıldı
13:06 6 kadına tahliye sonrası ‘cezaevinde propaganda’ soruşturması açıldı
12:51 Gazeteci Çapan tahliye edildi
12:09 16 yaşındaki Mazlum’u vuran polise ödül gibi ceza
11:54 Açlık grevine giren tutukluların sayısı 239'a çıktı
11:45 Aileler İmralı'ya gitmek için başvurdu
11:44 Kerestecioğlu: Üye ve yöneticilerimiz çocuklarıyla tehdit ediliyor
11:34 Bookchin’in ‘İnsanlığı Yeniden Büyülemek’ kitabı raflarda
10:52 Minbic Askeri Meclisi: İnşa sürecine hazırız
10:42 İzmir ve Adana'da çok sayıda gözaltı
10:19 '12 yıldır Hrant için adalet talep ediyoruz'
10:18 Özgür Gündem dağıtımcısı Karaağar'ın ardından 26 yıl
09:36 Celalettin Can gözaltına alındı
09:36 Sinemaya sansür yasalaştı
09:02 Haftanın filmleri
09:01 Tahliye olan hasta tutuklu Macit: Tecrit kalkarsa halklar nefes alır
09:01 Koç’un ölümünde kullanılan silah Efrin’e gönderildi: Savcı takipsizlik kararı verdi
09:00 İhraçlara karşı ortak tutum geliştirilecek
09:00 18 OCAK 2019 GÜNDEMİ
08:42 Nihat Hatipoğlu rektörlüğe atandı
17/01/2019
22:04 Macron: ABD çekilse de Suriye'de savaşmaya devam edeceğiz
21:56 Beytüşşebap’ta bazı seçmen kayıtları geri çekildi: Bini aşkın asker kaydı duruyor
20:47 Adana'da dengbêjlerin kilamları yankılanıyor