JMO: Dicle Nehri yatağında ‘tampon bölge’ oluşturulsun

img
 
DİYARBAKIR – Dicle Nehri’nin barajdan Bismil ilçesine kadar olan kısmının tekrar “nehir statüsü”ne alınmasını isteyen JMO Diyarbakır Şubesi,  nehir yatağında “tampon bölge” oluşturularak yapılaşmaya izin verilmemesini istedi. 
 
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Diyarbakır Şubesi, Dicle Barajı'nda bir kapağın kopmasıyla su seviyesinin yükseldiği nehir sularının yol açtığı tahribata ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, Dicle Barajı’nın enerji ve sulama amacı ile yapıldığı hatırlatılarak, Diyarbakır kent merkezinin içme suyu ihtiyacının karşılandığı barajın radyal kapağının kopmasıyla saniyede 1600 metreküp suyun Dicle Nehri yatağına boşaldığını ve tarım arazilerinin sular altında kaldığı belirtildi. Açıklamada, “Dicle havzası, ülkemizdeki diğer havzalar içinde sel ve taşkınlar sonucu meydana gelen can ve mal kayıpları açısından Doğu Karadeniz havzasından sonra ikinci sırada yer almaktadır. 1970-2005 yılları arasında havzada 44 kez taşkın meydana gelmiş, 61 kişi hayatını kaybetmiş ve 10974 ha. tarım arazisi zarar görmüştür. 1-2 Kasım 2006 tarihinde ise bölgemizde meydana gelen taşkın ve sel afeti sonucunda 42 vatandaşımız hayatını kaybetmiş ve büyük oranda maddi zarar meydana gelmiştir” denildi. 
 
NEHİR STATÜSÜNDEN ÇIKARILAN KISIMLAR
 
Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair çıkarılan Yönetmelikte “Dicle nehri; ana kolunun Bismil ilçesi ile Türkiye-Suriye-Irak sınırı arasındaki kesimi” olarak tanımlandığı belirtilen açıklamada, Dicle Barajı ile Bismil ilçesi arasındaki kesim ile Dicle Nehrinin ana kolları olan Batman, Garzan, Botan Çaylarının “nehir kapsamı” dışına alındığı kaydedildi. Açıklamada, nehir statüsünden çıkarılan bu kısımların ivedilikle tekrar nehir statüsüne alınması gerektiği belirtildi. 
 
‘YANLIŞ KENTLEŞME KARARLARINDAN VAZGEÇİLMELİ’
 
Dicle Nehri yatağı boyunca kıyı-kenar çizgileri ve taşkın alan sınırları ivedili olarak belirlenmesi ve tampon bölge oluşturulması gerektiğine işaret edilen açıklamada, şunlara yer verildi: “Bu tampon bölgelerin nazım imar planları ve çevre düzeni planlarda belirtilerek yerleşim yerlerine izin verilmemelidir. Tüm afet olaylarında olduğu gibi su baskını zararlarının azaltılması çalışmalarında da en etkin ve ekonomik çözüm; su baskını olayının yaşanmasından önce havza genelinde, tehlike haritalarının hazırlanarak riskli bölgelerin önceden belirlenmesi, yapılaşmadan arındırılması, ağaçlandırma, ıslah projeleri vb. önlemlerin gerçekleştirilmesi, arazi kullanım kriterlerinin belirlenerek yöre halkının eğitimi gibi birbirini tamamlar nitelikteki çoklu tedbirlerin, ilgili kurumların eşgüdümü sağlanarak bir plan dahilinde alınması ile sağlanabilmektedir. Dere yataklarının yapılaşmaya açılması, dere kesitlerinin daraltılması gibi yanlış kentleşme kararlarından vazgeçilip, imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etütler ve arazi kullanım planlaması açısından yerleşime uygunluk değerlendirmesi yapılıp yerleşme ve yapılaşma kararları alınmalıdır. Havza içinde gelişen yerleşimler, açılan yeni yollar ve kurulan yeni tesisler ile arazi yapısı değişmekte, elverişsiz tarım yöntemleri ile topraklar daha yoğun bir şekilde kullanılmakta, ormanlar ve meralar tahrip edilmekte ve bunun sonucu olarak da taşkın afetleri giderek daha büyük ve sık olarak meydana gelmektedir. Sanayileşme ve sektör çeşitliliğinin beraberinde getirdiği şehirleşme, akarsu havzalarının muhtelif kesimlerindeki işyeri çeşitliliğini ve yoğunluğunu büyük ölçüde arttırmaktadır. Bu da havza bütündeki hidrojeolojik dengeyi bozmaktadır.”
 
 ‘TAMPON BÖLGEDE YAPILAŞMAYA İZİN VERİLMEMELİ’
 
Jeoloji Mühendisleri Odası yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: 
 
“* Doğal bir olay olan yağışların afete dönüşmemesi için gerekli önlemler alınarak can ve mal kaybının önüne geçilmesi için ‘Afet Yönetim Sistemi’ bir an önce oluşturulmalıdır.
 
* Kent merkezlerinin dışında belde ve köylerde de yerleşim alanlarının seçimi, yol güzergahlarının saptanması ve arazi kullanım potansiyellerinin belirlenmesine yönelik ‘Mühendislik Jeolojisi’ çalışmaları yapılarak en uygun alanlar belirlenmelidir. 
 
* Tüm yapılaşmalar için yer seçimi esnasında mutlaka ‘Jeolojik Zemin Etütleri’ yaptırılması şartı getirilmelidir.
 
* Kentsel ve kırsal alan yerleşim süreçlerinde uygulanan kararlarda doğal drenajın korunması esas alınmalıdır.
 
* Dere yatağı kavramının sadece derenin aktığı yer olmadığının, taşkın alanını da kapsadığı göz önünde bulundurularak ‘Tampon Bölge’ oluşturulmalı ve yapılaşmaya izin verilmemelidir.
 
* Dicle Barajı ile Bismil İlçesi arasındaki kesim ile Dicle Nehrinin ana kolları olan Batman, Garzan, Botan Çayları için ‘nehir’  tanımlaması yapılmalı ve bu statüyle rehabilitasyon çalışmalarına başlanmalıdır.
 
* Barajların yapımında gösterilen önem, baraj faaliyete geçtikten sonra da devam etmelidir. Dip savak ve dolu savak kapaklarının periyodik kontrol ve bakımları takip edilmelidir.”
 

Diğer başlıklar

16/07/2019
23:15 Kürt askere yönelik linç iddialarını gündeme taşıdı
22:27 Trump: ABD Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarını satmayacak
22:13 Motorin ve benzine zam
21:59 Boğazını sıktığı danışmanı boğmaya çalıştı
21:26 DİSA-DER kongreye gidiyor
21:07 Bodrum’da ormanlık alanda yangın çıktı
20:46 Hayati risk altındaki hasta tutuklunun cezası ertelendi
20:32 Yaz Kampı'na dönük engel kadın dayanışmasıyla aşıldı
20:18 KESK'liler taleplerini TİS öncesi Hükümete duyurdu
20:03 Halkçı ve sosyal bir belediyecilik için belediye yönetimlerine çağrı yaptılar
19:30 Valilikten Dr. ilhan Diken ismine ret
18:57 CHP’li Tanrıkulu: Adaletsizlik AKP’nin sonu olacak
18:44 ‘Öcalan'ın heykelini dikeceğiz’ sözüne açıklık getirdi
17:51 Çağlar Demirel hakkında ‘zorla SEGBİS’ kararı
17:27 Saraçoğlu Mahallesi’ni ranta açan imar planı iptal edildi
17:18 Ayaz ve Nupelda kardeşler yan yana defnedildi
17:05 Türk gemisine saldıran korsanlar 10 gemiciyi kaçırdı
16:26 Müzisyen Berazî: Rojava'daki destansı direnişi kalıcılaştırmak istedik
16:16 Karayazı’da gözaltına alınan HDP'liler serbest bırakıldı
16:16 Sağlıkçılara yönelik saldırılar protesto edildi
16:15 Özsüt işçileri: Geçinemiyoruz
15:54 Darp edilen hasta tutuklu Başaran: Sağlıklı rapor almam engellendi
15:50 'Kürdistan' yazılı formaya soruşturma
15:32 DİSK-AR: İşsiz sayısı 1 Milyon 188 bin arttı
15:19 Demirtaş: Türkiye yeni anayasa ve barışa odaklanmalı
14:59 Operasyon bölgesindeki cenazeler 44 gün sonra alındı
14:40 Kılıçdaroğlu: Baklavacıyı ortaya çıkardınız FETÖ'nün siyasi ayağı nerede
14:10 Avukat Tombul davasında görüntüler istendi
14:08 Kadın Yaz Kampı gerekçe gösterilmeden yasaklandı
14:06 AKP eski milletvekili Zülfikar İzol'un oğlu da tutuklandı
14:05 Gelir artmasına rağmen bütçe 78,6 milyar lira açık verdi
13:54 CHP İzmir’de HDP’yi ziyaret etti
13:49 Önlü: Valilik sorumluların cezasız kalması için açıklama yaptı
13:29 Buldan: Fularlıların mücadelesi kadın düşmanı zihniyeti yenecektir
13:14 DEÜ öğrenci ve akademisyenlerinden Rektörlük'e müzakere çağırısı
12:48 Aile Davut Acar’ın cenazesini teşhis edemediği için kan örneği verdi
12:19 Çavuşoğlu'ndan AB’ye: Ciddiye almaya gerek yok
12:08 HDK: Öcalan’la görüşmeler topluma nefes aldırdı, iktidar tecridi sürdürüyor
11:59 ‘Haziran ayında 231 yaşam hakkı ihlali yaşandı’
11:58 Deniz Yücel davasında beraat talebi
11:55 Demirtaş: Beni burada tutmanız da hangi kamu yararı var
11:36 Boğaziçi davasında dijital inceleme raporu mahkemeye geldi
11:24 Sur Belediyesi ‘stratejik plan’ çıkarıyor
11:17 Sanatçı Orhan Aydın serbest bırakıldı
11:13 Avukatlar İmralı'ya gitmek için başvuru yaptı
11:04 'KCK Avukatlar Davası'nda tanık Dündar gelmedi
11:04 Büyükada davasında savcı değişti, duruşma ertelendi
10:58 Almanya’nın silah listesinde Türkiye birinci
10:42 İşsizlik artışı sürüyor
10:02 Gazeteci Kanbal: 'Yukarıdan talimat' verenlerin kararıyla gözaltına alındım