JMO: Dicle Nehri yatağında ‘tampon bölge’ oluşturulsun

img
 
DİYARBAKIR – Dicle Nehri’nin barajdan Bismil ilçesine kadar olan kısmının tekrar “nehir statüsü”ne alınmasını isteyen JMO Diyarbakır Şubesi,  nehir yatağında “tampon bölge” oluşturularak yapılaşmaya izin verilmemesini istedi. 
 
TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Diyarbakır Şubesi, Dicle Barajı'nda bir kapağın kopmasıyla su seviyesinin yükseldiği nehir sularının yol açtığı tahribata ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, Dicle Barajı’nın enerji ve sulama amacı ile yapıldığı hatırlatılarak, Diyarbakır kent merkezinin içme suyu ihtiyacının karşılandığı barajın radyal kapağının kopmasıyla saniyede 1600 metreküp suyun Dicle Nehri yatağına boşaldığını ve tarım arazilerinin sular altında kaldığı belirtildi. Açıklamada, “Dicle havzası, ülkemizdeki diğer havzalar içinde sel ve taşkınlar sonucu meydana gelen can ve mal kayıpları açısından Doğu Karadeniz havzasından sonra ikinci sırada yer almaktadır. 1970-2005 yılları arasında havzada 44 kez taşkın meydana gelmiş, 61 kişi hayatını kaybetmiş ve 10974 ha. tarım arazisi zarar görmüştür. 1-2 Kasım 2006 tarihinde ise bölgemizde meydana gelen taşkın ve sel afeti sonucunda 42 vatandaşımız hayatını kaybetmiş ve büyük oranda maddi zarar meydana gelmiştir” denildi. 
 
NEHİR STATÜSÜNDEN ÇIKARILAN KISIMLAR
 
Kıyı Kanunun Uygulanmasına Dair çıkarılan Yönetmelikte “Dicle nehri; ana kolunun Bismil ilçesi ile Türkiye-Suriye-Irak sınırı arasındaki kesimi” olarak tanımlandığı belirtilen açıklamada, Dicle Barajı ile Bismil ilçesi arasındaki kesim ile Dicle Nehrinin ana kolları olan Batman, Garzan, Botan Çaylarının “nehir kapsamı” dışına alındığı kaydedildi. Açıklamada, nehir statüsünden çıkarılan bu kısımların ivedilikle tekrar nehir statüsüne alınması gerektiği belirtildi. 
 
‘YANLIŞ KENTLEŞME KARARLARINDAN VAZGEÇİLMELİ’
 
Dicle Nehri yatağı boyunca kıyı-kenar çizgileri ve taşkın alan sınırları ivedili olarak belirlenmesi ve tampon bölge oluşturulması gerektiğine işaret edilen açıklamada, şunlara yer verildi: “Bu tampon bölgelerin nazım imar planları ve çevre düzeni planlarda belirtilerek yerleşim yerlerine izin verilmemelidir. Tüm afet olaylarında olduğu gibi su baskını zararlarının azaltılması çalışmalarında da en etkin ve ekonomik çözüm; su baskını olayının yaşanmasından önce havza genelinde, tehlike haritalarının hazırlanarak riskli bölgelerin önceden belirlenmesi, yapılaşmadan arındırılması, ağaçlandırma, ıslah projeleri vb. önlemlerin gerçekleştirilmesi, arazi kullanım kriterlerinin belirlenerek yöre halkının eğitimi gibi birbirini tamamlar nitelikteki çoklu tedbirlerin, ilgili kurumların eşgüdümü sağlanarak bir plan dahilinde alınması ile sağlanabilmektedir. Dere yataklarının yapılaşmaya açılması, dere kesitlerinin daraltılması gibi yanlış kentleşme kararlarından vazgeçilip, imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etütler ve arazi kullanım planlaması açısından yerleşime uygunluk değerlendirmesi yapılıp yerleşme ve yapılaşma kararları alınmalıdır. Havza içinde gelişen yerleşimler, açılan yeni yollar ve kurulan yeni tesisler ile arazi yapısı değişmekte, elverişsiz tarım yöntemleri ile topraklar daha yoğun bir şekilde kullanılmakta, ormanlar ve meralar tahrip edilmekte ve bunun sonucu olarak da taşkın afetleri giderek daha büyük ve sık olarak meydana gelmektedir. Sanayileşme ve sektör çeşitliliğinin beraberinde getirdiği şehirleşme, akarsu havzalarının muhtelif kesimlerindeki işyeri çeşitliliğini ve yoğunluğunu büyük ölçüde arttırmaktadır. Bu da havza bütündeki hidrojeolojik dengeyi bozmaktadır.”
 
 ‘TAMPON BÖLGEDE YAPILAŞMAYA İZİN VERİLMEMELİ’
 
Jeoloji Mühendisleri Odası yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: 
 
“* Doğal bir olay olan yağışların afete dönüşmemesi için gerekli önlemler alınarak can ve mal kaybının önüne geçilmesi için ‘Afet Yönetim Sistemi’ bir an önce oluşturulmalıdır.
 
* Kent merkezlerinin dışında belde ve köylerde de yerleşim alanlarının seçimi, yol güzergahlarının saptanması ve arazi kullanım potansiyellerinin belirlenmesine yönelik ‘Mühendislik Jeolojisi’ çalışmaları yapılarak en uygun alanlar belirlenmelidir. 
 
* Tüm yapılaşmalar için yer seçimi esnasında mutlaka ‘Jeolojik Zemin Etütleri’ yaptırılması şartı getirilmelidir.
 
* Kentsel ve kırsal alan yerleşim süreçlerinde uygulanan kararlarda doğal drenajın korunması esas alınmalıdır.
 
* Dere yatağı kavramının sadece derenin aktığı yer olmadığının, taşkın alanını da kapsadığı göz önünde bulundurularak ‘Tampon Bölge’ oluşturulmalı ve yapılaşmaya izin verilmemelidir.
 
* Dicle Barajı ile Bismil İlçesi arasındaki kesim ile Dicle Nehrinin ana kolları olan Batman, Garzan, Botan Çayları için ‘nehir’  tanımlaması yapılmalı ve bu statüyle rehabilitasyon çalışmalarına başlanmalıdır.
 
* Barajların yapımında gösterilen önem, baraj faaliyete geçtikten sonra da devam etmelidir. Dip savak ve dolu savak kapaklarının periyodik kontrol ve bakımları takip edilmelidir.”
 

Diğer başlıklar

11:53 Mardin'de HDP ve DBP'li yöneticiler gözaltına alındı
11:45 Yazar Varlı: Anneler çocukları ile Kürtçe konuşmalı
11:30 Diyarbakır'da yasaklanan eylem İstanbul'a taşındı
11:07 Van'da 103 yerleşim yerinin yolu ulaşıma kapandı
11:04 DTK'den 'Dünya Anadil Günü' mesajı: Asimilasyona karşı direnişi yükseltelim
10:27 Kürtçe için otoasimilasyon uyarısı
10:27 Ankara’ya göç eden Kürt kadınları: Anadilimizi konuşmaktan hiç vazgeçmedik
10:11 Ayakta sayım vermeyi reddeden tutuklular tekli hücreye konuldu
10:07 GSM operatörlerine deprem cezası
09:27 Mardinli kadınlardan Vali Yaman tepkisi: Kendini şehrin sahibi görüyor
09:14 Annesinin gözaltına alınması tehdidi ile ajanlık dayatıldı
09:13 Can’ı zırhlı otobüsle öldüren polis hakkında dava açıldı
09:12 Roboski Katliamı’nı protesto etmek suçsa beraat istemiyorum!
09:12 'İktidarın talimatıyla hareket eden bir yargı var'
09:11 Kayıtlarda şüpheli belli, kararda ‘meçhul’
09:10 ‘Annemin yanındaki mezar hala açık Cemil’i bekliyor’
09:09 GİŞ-DER: İşçilerin sorunlarını çözeceğiz
09:08 'Bir halkı ayakta tutan ve güç veren dildir'
09:07 HDP bileşenleri: Politik ve örgütsel sahayı genişletme sorumluluğumuz var
09:06 Kar bereketi: 20 günde 400 berfok sattım
09:05 Anadil hayati önemde
09:00 21 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
08:44 Polis işkencesi sokaktan hastaneye uzadı: Bir kişi yoğun bakımda
20/02/2020
23:36 Merkel ve Macron’dan Putin’e: Erdoğan ile İdlib'i görüşmeye hazırız
22:51 ‘Xewna Şevek Havînê’ oyunu Şişli’de sahnelendi
22:18 Güney Sudan’da iç savaş sona erdi
21:52 Barolardan HSK'ya istifa çağrısı
21:34 Bakan Albayrak: AB ülkelerini geride bıraktık
21:31 Suruç Aileleri’nin adalet arayışı 55’inci ayında
20:30 Erdoğan Sarrac ile görüştü
20:27 Şam’da patlama
19:55 Van'da şüpheli kadın ölümü
19:51 Davutoğlu’ndan Gezi açıklaması
19:43 BM:Libya’da ateşkes görüşmeleri yeniden başladı
19:34 AB, bütçe görüşmeleri için olağanüstü toplandı
18:43 Görelespor’dan Vali Yaman’a tepki
18:38 Güler, İngiliz mevkidaşı ile görüştü
18:10 Uçak kazasına ilişkin Bakanlık’tan açıklama
17:59 Rusya İdlib’i bombaladı: 2 asker yaşamını yitirdi
17:45 ‘Yalnız Ülkenin Dağ Çocukları’ adlı kitaba toplatma kararı
17:38 Rusya’dan Türkiye'ye: Teröristlere destek ve silah vermeyi durdurun
17:19 Kapıköy Gümrük Kapısı'nda korona virüsüne karşı tedbir
17:06 Diyarbakır'da kadınlardan anadil açıklaması
17:02 Elif Mutlu davası ertelendi
16:54 Suç örgütü lideri Yılmaz: İfadem alınsaydı Hrant Dink yaşıyor olacaktı
16:26 Özgür Gündem davası ertelendi
16:07 Gazeteci Hakkı Boltan serbest bırakıldı
16:05 Özalp ve Saray'da 8 Mart etkinliği
16:02 HDP Almanya’daki ırkçı saldırıyı kınadı
16:02 HDP il binasındaki açıklamaya soruşturma
15:54 İzmir'de şehir hastanesi tepkisi: Şirket hastanesi istemiyoruz
15:28 Hasankeyf'in tabelası da sökülmek istendi
15:25 Evli olduğu kadını ve kardeşini öldüren erkeğe müebbet istendi
15:23 Tanrıkulu'ndan Kavala'nın tutuklanmasına tepki: Hukuksuzlukta payı olanlar yargılanacak
15:04 Kürt Dil ve Kültür Ağı'ndan Kürtlere 'dile sahip çıkın' çağrısı
14:59 Davutoğlu’ndan Kavala açıklaması
14:22 Dicle Üniversitesi Hastanesi’nde iş bırakma eylemi
14:13 Nusaybin Davası'nda tecrit vurgusu
14:12 Almanya'daki ırkçı saldırıların şüphelisi annesi ile ölü bulundu
14:08 İBB eski Genel Sekreteri’ne 9 yıl hapis istemi
14:08 TJA: Asimilasyonla mücadele edelim, dili geliştirelim
14:02 Gözaltındaki gazeteci Boltan’a Musa Anter sorgusu
13:59 HDP'liler: 23 Şubat'ta Ankara'dayız
13:48 Psychology Kurdî 'Cinselik ve toplum' dosyasıyla raflarda
13:27 Adana'daki zamlara tepki: Geri çekilsin
13:24 İzmir’de bir ayda 2’si çocuk 9 kişi tehdit edildi
13:13 HDP’li 6 isim hakkında 10 fezleke Meclis’e geldi
13:12 HDP Kongresi’ne enternasyonalist dayanışma
13:12 İstanbul’da Kürtçe Shakespeare rüzgarı
12:33 Kürtçe'nin mihenk taşı: Enstîtuya Kurdî
12:19 Almanya'da iki kafeye saldırı: Ölenlerin çoğunluğu Kürt
12:16 Kurtulan: Sarısaç suçüstü yakalayınca hedef haline getirildi
12:06 Kayıp Didem’in cansız bedeni bulundu
12:01 Medeni Yıldırım davası: TÜBİTAK rapor hazırlamayacağını bildirdi
11:40 Avukatlar İmralı’ya gitmek için başvurdu
11:39 Dr. Sîpan: Sağlık emekçilerinin toplumun dilini bilmesi hayati önem taşır
11:33 Ücretleri ödenmeden atılan metro işçileri grevde
11:14 Arslan'ı katleden erkek yarın mahkemeye çıkarılacak
10:41 Kadir Şeker’in sağlık raporu dosyaya girdi
10:36 Aldar Xelil: İdlib'de yaşananlar planlı
10:33 Bir işçi daha intihar etti!
10:31 İdlib’de olanlar sonu belli bir tiyatro!
10:22 Kürt Dil Platformu konferans düzenleyecek
10:22 Avukat Köylüoğlu tacizden tutuklandı
10:22 Abdüllatif Şener: Darbe söylentileri Erdoğan için bir çıkış yoldur
10:03 Alınak: Polis korumasında olan zavallılardan çok mutlu ve özgürüm
09:57 'Çalışmak kadınları güçlü kılıyor'
09:27 Mardin Valisi Kayyım Yaman’a tepki: Tek adamlık rejiminin yereldeki örneği
09:13 'Oğlum suçsuz yere ölmesin'
09:13 Cizreliler: İnsanlar yoksulluk ve çaresizlikten intihar ediyor
09:13 Gençlik örgütleri: İntiharların sorumlusu iktidardır
09:11 Eşini kaybeden Nigar Kapağan: Çığ değil ihmal öldürdü
09:11 Kayyımın koruma polisinin eşi belediyeye şube müdürü yapıldı
09:11 Kayyım kaymakamlığı belediyeye taşıyor
09:09 Yasak kararını Van Valisi vermiyorsa kim veriyor?
09:08 Mardin Valiliği bir kez daha 'terör' savunması yaptı!
09:08 Afgan bebek, Pakistanlı genç, Suriye vatandaşı, İranlı...
09:07 HDP'li Önlü: Kaybettiren-kazandıran pozisyondan çıkacağız
09:06 Süleyman Şah Türbesi ve ‘zamanın ruhu’
09:00 Küçük Leyla’nın davasına yarın devam edilecek