Ekonomist Önder: 'Beka' söylemi halklarda karşılık bulmadı

İSTANBUL - Kürt sorununun savaş politikalarıyla devam ettirilmesinin ekonomiyi doğrudan etkilediğini ve bunun yerel seçim sonuçlarına da yansıdığını belirten Ekonomist İzzettin Önder, gelinen aşamada iktidarın "Beka" söyleminin halklar açısından karşılık bulmadığını belirtti. 
 
Kurdistan ve Türkiye’de 31 Mart yerel seçimleri geride kalırken, seçimlerin ardından gözler bir kez daha ekonomiye çevrildi. Mevcut tabloda ekonomik krizle beraber zam, işsizlik, yüksek enflasyon dalga dalga yayılırken AKP-MHP iktidarı ise sürdürdüğü savaş politikasıyla toplumdaki yoksulluğu arttırmaya devam ediyor. Ekonomist İzzettin Önder, 31 Mart yerel seçimleri ve seçim sonrası ekonomik tabloya dair değerlendirmelerde bulundu.
 
SEÇİMDE EKONOMİ FAKTÖRÜ 
 
Türkiye’de yaşanan ekonomik krizin bugün ortaya çıkan bir durum olmamakla birlikte artarak devam ettiğini ifade eden Önder, bu krizin halkta büyük bir tepkiye yol açtığını belirtti. Bu nedenle ekonomi faktörünün yerel seçimlere ilişkin doğrudan belirleyici bir rolü olduğunu söyleyen Önder, “Ekonominin çok ince sorunları halk katmanlarında çok fazla ses getirmez ama anlık ekonomik politikalar ve anlık geçim meseleleri çok büyük ses getirir. Nitekim bu seçimde de AKP’yi genelde kaybetmiş gibi görürsek ki ben öyle görüyorum, bugün yapılan seçim her ne kadar yerel seçimde olsa merkezi durumla ilgili de partilere bir mesaj verdi. Çünkü ekonomik durum gerçekten çok kötüleşti. Bazı küçük gruplar giderek çok zenginleşti ama büyük kesimler yoksullaşmaya itildi. Emekliler, emekçiler, düşük gelirli grupları esnaf çok kötüleşti. Dolayısıyla seçimlerde ekonomi birinci derecede rol oynadı” diye belirtti.
 
SAVAŞ POLİTİKALARININ KRİZDE ROLÜ 
 
Seçim sonuçlarını doğrudan etkileyen ekonomik krizin giderek artmasında iktidarın savaş politikalarının rolüne dikkati çeken Önder, “Savaşın kendisi kapitalist sistemde bir çıkış yoludur. Buna ‘keynesyen politikalar’ da denilebilir, yani harcamaların arttırılması. Savaştaki harcamalardan ne Sayıştay ne de Danıştay hesap soramaz. Devlet hatta borçlanır, savaşı finanse eder. ‘Beka’ meselesini de onun için gündeme getiriyor zaten. Mesela İHA ve SİHA’ların sahibi Bayraktar ailesi de dünya zenginleri arasına girmiş” dedi.
 
'AKP’DEKİ ÇÜRÜME MAYIS SEÇİMLERİNDE BAŞLADI' 
 
Seçimlerde AKP-MHP iktidarının gerilemesinin salt ekonomik krizle de sınırlı olmadığını söyleyen Önder, “İktidarın yanlış tutumundan dolayı yerel idarelere halkımız biraz da sahip çıktı. Örneğin, direkt müdahale ile demokrasiye aykırı kayyım atamaları başta olmak üzere, bir bölgenin imara müsait hale getirilmesi veya kaldırılması vs., bu etkenlerin hepsi merkezi idareye yönlendirilen tepkilerdi. 14-28 Mayıs genel seçimleri ile bugün arasında ne değişti diye sorulursa, AKP’nin gerilemesini o zamana bağlıyorum. 
 
Önceki seçimden şuan elimizde herhangi bir rakam olmadığı için konuşmamız doğru olmaz ama orada da çok önemli manipülasyon yapılarak kazanılmıştı. Yani bugün bir başkanlık seçimi olsa ben aynı oyları alabileceği kanaatinde değilim. Tabii karşısına çıkacak aday da önemlidir. Geçen dönem karşısına çıkan çok fazla ciddi bir aday yoktu, fakat bütün bu olumsuzluklara rağmen daha o dönemde erime ve çürüme başlamıştı. Ancak tıpkı hastalıklar gibi tam kırılma noktasına gelmemişti” şeklinde değerlendirdi. 
 
'KÜRT SORUNUNU YALNIZCA HALKLAR ÇÖZEBİLİR' 
 
Kürt sorununun çatışma politikalarıyla sürdürülmesinin de seçim sonuçlarına doğrudan etki ettiğini vurgulayan Önder, gelinen aşamada iktidarın “Beka sorunu” söyleminin de karşılık bulmadığını söyledi. 
Önder, sözlerine şöyle devam etti: “AKP iktidarı, PKK üzerinden ‘Türkiye'yi bölecekler’ lafıyla çok fazla oy yükseltti ki vaktiyle Tansu Çiller de bunu yaptı. Fakat bu sonuç alınacak bir şey değil. Bu yanlış bir politika ve halkı aldatma meselesidir. Türkiye Kürt sorunu meselesini savaşla yenemez ki savaşla da yenmemesi lazım. Bu meselenin oturup konuşulması lazım. Çünkü bu bir halklar meselesidir. İktidar ne kadar güçlü olursa olsun bazılarının ‘bu sorunu AKP çözer’ yorumu yanlış bir şeydir. Bu sorunu parti veya liderler değil, halklar ve halkların birleşmesi çözer. Eğer liderler sorunun çözümünü istemiyorlarsa ki bunu yapıyorlar durmadan düşman gösterirler. Düşman gösterdikçe de halklar düşman olmaya başlar. Liderlerin savaşla çözme yönünde değil, birleşme yönünde hareket etmeleri lazım. Ortaya çıkan seçim sonuçları Türkiye açısından iyi bir işaret.” 
 
AKP’NİN ORTA ANADOLU’DA TUTUNMASININ NEDENLERİ
 
AKP’nin Türkiye genelinde oy kaybetmesiyle beraber gelinen aşamada İç Anadolu’ya sıkıştırıldığını ifade eden Önder, “Her hükümet iktidara gelirken kendisini bir şeylere dayandırır. AKP de başa geldiğinde Orta Anadolu’yu biraz besledi. Orta Anadolu’ya baktığımızda Türkçülük, Türk-İslam anlayışı oranın kökeninde vardır.  Orta Anadolu’da gericilik ve dincilik çok yaygındır. Dolayısıyla AKP’nin orada tutunması çok normal. Ve tabi orada henüz yıkılmamış bir orta sanayi grubu vardır. Dinciliği söküp atacak bir sanayileşme henüz oraya giremedi. Sanayileşmenin olmadığı yerde işçi emekçi oturmadıkça, orası gericilikten vazgeçmez. Makine başına geçtiği zaman sömürüldüğünü anlayabilir ve gericiliği bırakabilir ve biraz daha fazla düşünmeye eğilimli olmaya başlayabilir” diye belirtti. 
 
'AKP İKTİDARA GELMEDİ, GETİRİLDİ' 
 
“Türkiye İMF’nin ‘2000 Programı’ ile iktidara getirildi” diyerek AKP’nin bir proje partisi olduğuna ve bahsi geçen tüm olumsuz gelişmelere rağmen hala iktidarda olmasının da bu durumla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çeken Önder, “Bakın iktidara geldi değil, getirildi diyorum. Yani halk seçti evet ama belli manevralarla oldu bütün bunlar. 2000 Programı Türkiye’yi sömürgeleştirme programıdır. Türkiye’yi sanayisizleştirerek, dışarıya bağımlı hale getirdiler. Demek istiyorlar ki, ‘siz çalışıp biraz biriktirin ve tarım da dahil siz üretmeyin bizden alın malları. Çünkü biz üretiyoruz ve bize pazar lazım.’ Ve tabi bir de ‘Ilımlı İslam projesiyle, ‘siz Müslüman olun, namaz kılın oruç tutun ama onun felsefesini kurcalamayın diyorlar. Bu İslam felsefesini bizzat saptırmaktır. Çünkü İslam felsefesinde komşun açken tok yatmamalısın demek, ona çorba vermek değil neden bu sistemde komşum aç diye düşünmek demektir. Bu sistem bunu yapıyorsa bu sistemde yanlışlık var diyebilmektir. Çünkü İslam felsefesinin özündeki tanrının verdiği nimetlerin eşit bölüştürülmesi gerekliliği noktasında uyanırsa işte o zaman bu Batı için bir tehdittir” dedi. 
 
YABANCI GÜÇLER İKTİDAR İLE DOĞRUDAN İLGİLENİYOR
 
Önder sözlerini şöyle sürdürdü: “Dünya kapitalizmi eridikçe yeni sömürmek için yeni kaynaklar aranır tıpkı Afrika’yı sömürdükleri gibi. Türkiye’de gelinen aşamada kapitalizme epey yanaşmış bir ülkedir.  Türkiye sömürülebilecek bir ülkedir ki yer altı kaynakları noktasında iktidar yabancı şirketlere 100’ün üzerinde yerde arama izni verdiği için şuanda bu sömürü yapılmaktadır zaten. Hal böyle olunca iktidarlarla doğrudan da ilgilenirler. Erbakan’ın partisinde adeta bir cenin çıkartılır gibi bunlar çıkartıldılar ve en fazla 10 ayı geçmeden iktidara getirtilip 20 senedir ülkenin başındalar. 
 
Peki ne oldu geldiklerinde? Türkiye’nin kuruluşundan bu yana edinilen borçların çok daha fazlasını 20 sene içerisinde yaptılar. Bütün kitler satılıp, yabancılarla ortaklık yapıldı. Bütün bunlar Batı sermayesinin Türkiye’yi işgalidir aslında. O yüzden biz bugün böyle bir fakirlik içerisindeyiz ve bu fakirliği daha çok çekeceğiz. Çünkü yabancılarla yapılan bu anlaşmalar döviz üzerinden sabit şekilde ödeme vaadiyle yapılıyor. AKP’nin iktidarda kalmak istemesinin bir diğer nedeni de kaybettiğinde ne tür anlaşmalar yaptığına dair birtakım foyalarının ortaya çıkmasını istemiyor.”
 
‘SONUÇLAR İYİ AMA KISA VADEDE DEĞİŞİM ZOR’
 
Tüm bunlara rağmen seçimlerde ortaya çıkan tablonun Türkiye halkları açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade eden Önder, ancak bu gelişmelerin ekonomi alanında kısa vadede büyük bir değişiklik yaratmasının zor olduğunun altını çizerek sözlerini şöyle noktaladı:  “Toplumların hareketlenmesi bir araba gibi saatte 100 km’ye çıkabilecek bir şey değildir. Osmanlı’nın kul olma, iktidara karşı gelmeme anlayışı bizde hakim. Bu nedenle İslam’ı da bu açıdan bir kölelik, boyun eğme şeklinde anlıyoruz. Nesillerin değişmesi 100-150 yıl kadar daha zaman alabilecek bir şey. Dolayısıyla AKP bugün iki önemli damarı tutturmuştur. O da dincilik ve Türk- İslam sentezidir ki o yüzden MHP ile yan yana gelebildi. Bunlar Osmanlı’dan arta kalan çok önemli akımlardır ve hala da çok güçlü akımlardır. Yerel seçimlerde ortaya çıkan sonuç evet güzel bir işaretti ama kısa vadede bir şeyleri değiştireceğine inanmıyorum.”
 
MA / İbrahim Irmak
 

Diğer başlıklar

21/05/2024
23:28 DEM Parti’nin Kobanê önergesi oylamaya sunulmadan reddedildi
23:07 Ankara’da bir komiser gözaltına alındı
21:59 Kütahya'da maden atık havuzunda taşkın
21:09 Tahliye edilen Gazeteci Dal: Tecridi yazmaya devam edeceğiz
20:51 İzmir'de Çerkes Soykırımı anması
20:46 Perî’de seçim çalışması: Bizden alınanı geri alacağız
19:22 DEM Parti İlçe Eşbaşkanı Erdem tutuklandı
19:17 Kadınlardan bakanlığa: İstismar davasına taraf olacak mısın?
18:34 Mêrdîn ve Ankara'da Kobanê açıklaması
18:14 3 gazeteci için tahliye kararı
17:48 AYM, 10 Ekim Katliamı’nda ihlal görmedi!
17:31 Hazine 46,3 milyar lira borçlandı
17:18 Sendika ve partilerden Şenyaşar’a destek ziyareti
16:57 Êlih’te şüpheli çocuk ölümü
16:51 Aydın'da işten çıkarılan işçilerden eylem
16:37 Latmos Dağı'ndaki kapasite artışına mahkeme ‘dur’ dedi
16:34 Meslektaşları avukat Çiftçi'nin serbest bırakılmasını istedi
16:30 'Neden avukatlık yaptın' davası ertelendi
16:06 Pirsûs Katliamı davasında taleplere ret
15:36 Curnê Reş'te yarınki buluşmaya çağrı
15:17 Çıplak arama dayatıldı, yerde sürüklenerek adli koğuşa götürüldü
15:07 Özel: AYM Kobanê kararlarını bal gibi bozacak
14:49 Tahliye olan siyasetçilere ziyaretler sürdü
14:41 Gülistan Doku Turnuvası'nın startı verildi
14:39 ‘Demokratik çözüme zarar veren yargı pratiklerine son verilsin’
14:32 Mahkemenin iptal ettiği JES kuyuları için yeni ÇED süreci
14:19 Sendika.Org bürosuna polis baskını
14:06 Hantaş davası cezasız bırakıldı: Karar yasaya aykırı
13:43 Kayyımın borçları nedeniyle MARSU'nun elektriği kesildi
12:46 Avukatlardan Abdullah Öcalan için ayrı başvuru
12:45 İstanbul’da gözaltı sayısı arttı
12:40 Irak yargısından 'azınlık kotası' kararı
12:38 Hatimoğlulları: Rejime biat etmedikleri için arkadaşlarımıza ceza verildi
12:11 Recep Hantaş davasında sanık polise ceza verilmedi
11:59 Gazeteci Aslan 'yanlış bilgi yayma' davasında beraat etti
11:43 İran’da Newroz gözaltıları
11:35 İtirafçının 'yanımdaydı' dediği avukatın duruşmada olduğu ortaya çıktı
10:46 Gund Ma kuruluyor
10:41 Êzidîler topraklarına geri dönüyor
10:19 Newroz’da tutuklanan kişi adli koğuşta tutuluyor
10:08 DEM Parti: Çerkeslerin 160 yıl önce yaşadığı büyük acıyı paylaşıyoruz
10:00 Abdullah Öcalan'a 6 aylık yeni avukat görüş yasağı
09:46 Schengen vizesine zam
09:45 Afyon'da kaza: 17 kişi yaralandı
09:12 Tutsakların ‘özgürlük’ eylemi devam ediyor
09:10 Tecrit ve Kürt sorunu için kapsamlı buluşmalar gerçekleştirilecek
09:07 Biat etmeyen hasta tutsaklara tahliye yok!
09:06 210 gün oldu: KDP özgür basından korkuyor
09:04 Avrupa'da 'özgürlük' talepli yeni eylemlerin startı verilecek
09:01 'Koruma' kararları korumuyor
09:00 21 MAYIS 2024 GÜNDEMİ
08:49 İstanbul'da en az 15 gözaltı
08:38 Metîna ve Amêdiyê kırsalına hava saldırısı
20/05/2024
23:28 İzmir’de MKM ve Rastak’tan coşkulu konser
22:21 Kocaeli’de bir kadın katledildi
22:06 Erdoğan, Reisi için 1 günlük 'milli yas' ilan etti
21:24 Dilan Cudi Saruhan günebakanlarla karşılandı
20:01 Suruç Aileleri İnisiyatifi’nden duruşmaya katılım çağrısı
19:00 Kadınlar hastane önünde: Selen Bilgin’e ne oldu?
18:42 Şenyaşar: Beni mahkemeye çağıracaklarına suç işleyenleri tutuklasınlar
18:31 Gever Barış Anneleri Meclisi’nden ‘tecride son verin’ çağrısı
18:22 Yiğit’in ölümüne sebep olan Sarı’ya 1 yıl 8 ay ceza
18:05 CHP'den Pîrsus Katliamı davası için heyet
17:04 Erdoğan siyasetçilere verilen cezaları savundu
16:47 Perî’de köy ve mezralarda kapı kapı seçim çalışması
16:27 'Özgürlüğe ses ver' eylemi 3'üncü haftasında: Tecridi kaldırın
16:19 DEM Parti Curnê Reş'te tempoyu arttırdı
16:13 Bayraklı Belediyesi çalışanları 5 gündür eylemde
16:08 DEM Parti Eş Genel Başkanları Demirtaş’ı ziyaret etti: Mücadelemiz sürecek
15:58 Tanrıkulu’dan Demirtaş ve Mızraklı’ya ziyaret
15:53 Bakanlık cezaevlerindeki hükümlü sayısından bihaber!
15:38 9 kişinin öldüğü dava Konya'ya nakledildi
15:27 Kobanê Davası kararlarına tepkiler sürüyor
15:14 Licê'de askeri operasyon sürüyor
14:58 Türkiye’nin varlıkları azaldı, yükümlülükleri arttı
14:54 37 kişinin öldüğü apartmanın müteahhitlerine ceza
14:24 UCM savcısından Netanyahu hakkında tutuklama talebi
14:10 ÇED'siz projeyi iktidara yakın firma kazandı
13:53 Tahliye edilen siyasetçiler bir arada: Demokrasiyi inşa zamanı
13:41 Hasta tutsak Özer rapor için İstanbul’a sevk edildi
13:32 Koçyiğit'ten 'iktidar tuzağı' uyarısı
13:29 Reisi'den akılda kalanlar: Jîna Emînî'nin katledilmesi, idamlar ve şiddet
13:07 KYK yurdundan 97 öğrenci zehirlendi
12:58 Meclis'e 'kayyımların borcu kendilerinden tahsil edilsin' teklifi
12:27 Siyasetçi ve aydınlardan 1 Mayıs tutukluları için bildiri
11:52 DEM Parti: AKP muhtar ve köylüleri tehdit ediyor
11:14 Şirnex’te 1 tutuklama
11:10 Sûr Belediyesi kayyımdan kalan borcu açıkladı
10:30 Reisi’nin yerine yardımcısı atandı
09:38 10 il için sağanak uyarısı
09:09 ‘Atanmış hastane yönetimi sağlık sistemini değersizleştiriyor’
09:08 Süleyman Ahmet’ten 209 gündür haber yok!
09:06 Tutsaklar aile ve telefon görüşüne çıkmıyor
09:06 18 günde 372 gözaltı, 108 tutuklama
09:05 'Motokurye yüksek tehlikeli iş sınıfına alınsın'
09:00 20 MAYIS 2024 GÜNDEMİ
08:52 ‘DAİŞ zihniyeti uluslararası bir sorun’
07:31 Gever’de gece boyunca tecrit protestosu
07:28 İranlı yetkililer: Cumhurbaşkanı Reisi hayatını kaybetti
19/05/2024
22:56 Pontos Rumları birçok kentte anıldı
22:31 Marsilya’da ‘Öcalan’a özgürlük’ yürüyüşü
22:04 Mîdyad’ta kadın katliamı
21:47 Licê’de askeri operasyon
21:13 Zeliha Özkaplan’ın faili tutuklandı
20:34 Hamaney: Ülkenin yönetimi kesintiye uğramayacak
20:26 Ankara’da 7 polis tutuklandı
20:19 İstanbul’da 4 genç tutuklandı
20:01 İran İçişleri Bakanı’ndan Reisi açıklaması
19:46 DEM Parti Demirtaş'ı ziyaret edecek
19:39 Wan'da sempozyum, Amed'te söyleşi
18:51 İzol aşiretinden DEM Parti’ye destek ziyareti
18:43 Ankara’da konser: Kürt dili üzerindeki tecridi kıracağız
18:18 ‘İçeride ve dışarıda mücadelemiz sürecek'
18:10 Kabine ekonomi gündemiyle toplanacak
17:47 Perî’de kapı kapı seçim çalışması
17:38 İbrahim Kaypakkaya İstanbul’da anıldı
17:23 Kayıplar haftası: Yasımız sürüyor, çünkü adalet yerini bulmadı
17:11 YNK: KDP seçimleri engelliyor
16:42 İran'da helikopter kazası: Cumhurbaşkanı'ndan haber alınamıyor
16:32 ‘Curnê Reş 2 Haziran’da zulme dur diyecek’
16:20 İSİG: 11 yılda 2 bin 500 genç işçi yaşamını yitirdi
15:45 Bakırköy Cezaevi önünde ‘Özgürlüğe ses ver’ çığlığı
15:38 Kobanê Davası'ndaki tutsak siyasetçiler: Ne olursa olsun mücadeleden taviz vermeyeceğiz
14:58 Tetwan ve Aydın’da trafik kazası: 1 ölü, 11 yaralı
14:57 Kobanê kararına tepki: Yok hükmündedir
14:43 Türkiye'nin Şehba saldırısında bir çocuk yaşamını yitirdi
14:39 ‘Dörtler’ Adana’da anıldı
14:26 DEM Parti Eş Genel Başkanları Yüksekdağ’ı ziyaret etti: Dayanışmayı büyüteceğiz
14:21 'Kürt dilinin yaşaması için her ev okula çevrilmeli'
14:01 Gözaltındaki gençler ters kelepçeyle adliyede bekletiliyor
12:26 Bradost bölgesi bombalandı
12:14 Bursa’da kadını katletme girişimi
12:14 Halep’te Suriye Özgür Kadın Vakfı açıldı
11:17 Gazeteci Ren'in tahliyesine 'toplumla bütünleşmeye hazır değil' engeli
10:31 Jin derginin 64'üncü sayısı çıktı
09:30 Emniyetten 'Ziya Türk'e sahip çıkma' mesajı
09:27 Federe Kurdistan Bölgesi'nde seçim krizi: KDP güç kaybettiği için ertelemeye çalışıyor
09:06 Kobanê Davası kolektif bir cezalandırma aracına dönüştürüldü
09:06 KDP’nin alıkoyduğu gazeteciden 208 gündür haber yok
09:05 Tutsaklar Abdullah Öcalan’ın özgürlüğü için eylemde
09:03 Bereh: Halkını savunmak isteyen önce dilini savunmalı
09:03 Kadınlar: Kobanê'yi birlikte savunduk, savunmaya devam edeceğiz
09:00 'Pişmanlığı' reddeden tutsağın tahliyesi 4’üncü kez ertelendi
09:00 19 MAYIS 2024 GÜNDEMİ
08:38 Tokat'ta patlamada 5'i jandarma 7 kişi yaralandı
18/05/2024
22:15 Cizîr’de bir kadın katledildi
22:11 Afganistan’da sel: 400'e yakın kişi hayatını kaybetti
21:19 İstanbul’da Kürt Dili Bayramı etkinliği
20:59 Hatimoğulları: Mücadelemiz bilenmiş durumda
Bayındır: Kürt halkı DAİŞ sevicilerini de yenecek
20:28 Bir yanda ‘Kamuda Tasarruf’, bir yanda şatafat