85 yıllık ömrünü adını aldığı devlete karşı mücadeleyle geçirdi

  • kadın
  • 09:28 18 Mayıs 2022
  • |
img

MARDİN - Apê Musa’nın öğrencisi olan ve geçen günlerde yaşamını yitiren Barış Annesi Türkiye (Türkan) İldem, 85 yıllık ömrünü ismini aldığı devletin kanunsuz uygulamalarına karşı mücadeleye adadı. 

Mardin’in Kızıltepe ilçesinde yaşayan 85 yaşındaki Barış Annesi Türkiye (Türkan) İldem, 14 Mayıs gecesi geçirdiği kalp krizi sonucu kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. 85 yıllık ömrü mücadeleyle geçen İldem, 29 Mart 1937’de Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı Sitîlîlê (Akarsu) köyünde dünyaya geldi. Kimi rivayetlere göre; babasının batıda olması nedeniyle kimi rivayetlere göre de Türkiye Cumhuriyeti’nin henüz kurulmuş olması ve ailenin ilişkileri nedeniyle babası tarafından İldem’e Türkiye ismi verildi. İldem ise, kendisini hep köylüsü olan Kürt Bilge Apê Musa’nın (Musa Anter) öğrencisi olarak tanımladı. Okuma yazmayı genç yaşta Apê Musa’dan öğrendi, kendisini geliştirdi ve mücadelenin içinde buldu.
 
Okuduğu kitaplar, diyaloğa girdiği doktorlardan öğrendiği basit tıbbi müdahaleler ile çevresinde “şifacı” olarak da tanınan İldem, yeri geldiğinde ebelik yaparak da kadınlara katkı sundu. 9 çocuğundan Müslüm 1994 yılında PKK’ye katılan İldem, her fırsatta barış talebini dillendirdi. Eylemlerde en ön saflarda yer aldı, yeri geldi savaşa karşı canlı kalkan oldu.
 
5 YIL HAPİSTE KALDI
 
2007 yılında yaşı 70 olduğunda 13 yıldır görmediği oğlunu görebilmek için pasaport başvurusu yapıp, Federe Kürdistan Bölgesi’ne geçen İldem, Kandil Dağı’nda oğlu ile 6 saatlik bir görüşme yaparak hasret giderdi. Geri döndüğü sırada Habur Sınır Kapısı’nda gözaltına alınan İldem hakkında, “örgüt üyeliği” iddiasıyla soruşturma başlatıldı. Bir yıl içinde yapılan yargılama sonucunda “örgüt üyeliği” iddiasıyla 6 yıl 3 ay hapis cezası verilen İldem, 15 Temmuz 2008’de tutuklanarak, 4 yıl 8 ay Mardin E Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutuldu. İldem, cezasını tamamladıktan sonra 21 Mart 2012’de cezaevinden çıktı. 
 
HEM TERZİ HEM DOKTOR
 
İldem, dışarıda olduğu gibi cezaevinde de mücadele etti; hem öğrendi hem öğretti. İleri yaşına rağmen cezaevinde okumayı sürdürürken, tutukluların her türlü hastalığı ile de ilgilendi, bitkilerden hazırladığı ilaçlarla yaralarına merhem oldu. Aynı zamanda iyi bir terzi de olan İldem, çevre köylerin de terziliğini yapıyordu. Tahliye edildiğinde de mücadelesine kaldığı yerden devam eden İldem, bir süre sonra hastalıklarıyla mücadele etmek zorunda kaldı.
 
SON SÖZLERİ
 
Oğlu ile 6 saatlik bir görüşme için 5 yıl cezaevini göze alan İldem, hayatını kaybetmesinden bir gün önce çekilen videoda da oğlu Müslüm ve yoldaşlarına selamlarını ileterek, hayata veda etti.
 
CANFEDAYDI
 
Anne İldem’i anlatan kızı Koçer İldem, annesinin insanlar arasında sevilen biri olduğunu belirterek, “Can fedaydı. Kadınla kadın, erkekle erkekti. Gönlünde olanla dilinde olan aynıydı. Bilgiliydi. 75 kişiyle, gençle aynı cezaevindeydi. Onlarla yaşayabildi. Basit bir şey değil bu. Hepsi gençti. Sabahtan akşama kadar bir öğretmen gibi içlerindeydi. Uyum sağlayabiliyordu. Kendi aralarında nöbetleşiyorlardı yemeğini veriyorlardı. Kendi kendine bazen ‘çocuklarım olmasaydı gidip kendime cezaevinde kalacaktım’ diyordu” diye anlattı.
 
MUSA ANTER’İN ÖĞRENCİSİ 
 
Annesinin kendilerine sürekli hikayeler anlattığını dile getiren İldem, “Musa Anter’in öğrencisiydi, O’nun yanında öğrenmişti. Musa Anter’i anlatıyordu. Musa Anter ailelerinin yanına gidip, çocukları okula göndermelerini istiyordu. Hem Kürtçe hem Türkçe ders veriyordu. O zaman Musa Anter çocuklarını göndermeyenleri zorluyordu. Ceza veriyordu. Bu nedenle anne ve babasının kendisini okula gönderdiğini anlatıyordu. Annem okudu. Zaten 5-6 sene o zaman okuyup, hemşire gibi olmuştu” dedi.
 
ÇOK ACI ÇEKTİ
 
Annesinin çok acı çektiğini dile getiren İldem, 3 oğlunun olduğunu ancak hiçbirinin yanında olmadığını, yıllarca PKK’ye katılan oğlunun sağ olup olmadığını bilmeden yaşamak zorunda kaldığını söyledi. Annesinin PKK’ye katılan oğlunun ismini dilinden düşürmediğini belirten İldem, “Her defasında ‘Bilsem onu göreceğim, yeniden de cezaevine girecek olsam, yine yanına gideceğim’ diyordu” şeklinde anlattı. 
 
‘BARIŞI GÖRMEK İSTİYORDU’
 
Annesinin sürekli barışın sağlanmasını istediğini belirten İldem, “Kendisi gibi binlerce ailenin olduğunu söylüyordu. Gerilla annelerinin de asker annelerinin de aynı durumda olduğunu söylüyordu. Gözleriyle barışı görmek istiyordu. Çocukların hepsinin evlerine döneceği günü bekliyordu. Sabah akşam bunun için dua ediyordu. Kardeşçe, barış içinde birlikte bir yaşam sürdürmek istiyordu. Ben yürek acısı çekmişim, kimse çekmesin diyordu. Barış için canını vermeye hazırdı” dedi. 
 
Vasiyetini yerine getirmeye çalıştıklarını belirten İldem, “Oğlu Roni gaz bombasının çarpması sonucu gözünü kaybetmişti. Sonra trafik kazasında hayatını kaybetti. Hep onun yanına defnedilmek istiyordu. İstediğini yaptım. Gönlüm rahat” diye belirtti. 
 
MA / Ahmet Kanbal

Diğer başlıklar

02/07/2022
22:07 Sîrê’de Türkiye ait üs bombalandı
21:08 HDP 5’inci Olağan Büyük Kongresi’ne hazır
20:22 Cumartesi Annesi Demir yaşamını yitirdi
18:27 Madımak’ta katledilenler birçok kentte anıldı
17:14 Kaçırılan Suphi Orhan: Kimsenin can güvenliği yok
16:45 HDK: Madımak’la yüzleşin
16:36 Adana'da 37 kişi 6 gündür gözaltında
16:31 Karaköy’de vapur iskeleye çarptı
15:27 ‘Tek başına kalamaz’ raporu olan tutuklu tekli hücrede tutuluyor
15:15 Hasta tutuklu Muhlise Karagüzel’in durumuna dikkat çekildi
14:36 ‘Ağır hasta tutuklu Koyuncu derhal tahliye edilsin’
14:26 Ortadoğu ve Kuzey Afrikalı kadınlar HDP ve TJA’lılarla bir araya geldi
14:07 Emekçiler geçici 35’inci maddenin kaldırılmasını istedi
13:51 Cumartesi Anneleri: Galatasaray’dan vazgeçmiyoruz
13:35 Meclis tatile girdi
13:34 Kayıp yakınları Vedat Aydın’ı andı
12:57 Mahkeme Kaz Dağı’nda ‘ÇED olumlu’ kararını durdurdu
12:03 DTSO’dan kadın kooperatifi çalıştayı
11:46 Mazıdağı’nda silahlı kavga: 1 ölü, 3 yaralı
11:45 Şenyaşar ailesi: Acının son bulması için adalet gelsin
11:43 Madımak’ta katledilenler anıldı: Sivas’ın ışığı hiç sönmeyecek
11:11 Munzur Çevre Derneği’nden Arslan: Madenlere izin vermeyeceğiz
11:10 Beyoğlu'nda şüpheli ölüm
11:00 Kayıp yakınları Hüseyin Ertaş'ın faillerini sordu
10:57 Mersin’de kaza: 4 kişi öldü
10:43 Cezaevindeki işkence kamerada: Darp edildi, sürüklendi, su dökülen hücreye çıplak konuldu
10:40 Haliç'te metrobüs alev aldı
10:40 Osmaniye’de mültecilere saldırı: Çok sayıda yaralı var
10:27 Kaçırılan Orhan mezarlıklarda gezdirildi, çıplak fotoğrafları çekildi
10:00 İran'da peş peşe 3 deprem: 3 ölü, 19 yaralı
09:21 Oluç: Kongremiz Newroz'da verilen mesajın devamı olacak
09:08 Kayyım işçileri tehditle sendika değiştirmeye zorluyor
09:06 Mahkeme tecavüz failinin geleceğini düşündü: Cezayı düşürdü
09:04 Şırnak’ta Kemal Kurkut Futbol Turnuvası başlıyor
09:01 02 TEMMUZ 2022 GÜNDEMİ
01/07/2022
23:16 Tutuklulardan ‘Özgürlüğün Sesi’ sergisi
19:40 İzmir’in iki ilçesinde yangın
19:35 ‘İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmeyeceğiz’
19:13 Ekonomist Şahinöz: Asgari ücrette yüzde 25’lik zam göstermelik
18:51 Madımak'ta katledilenler için anma
18:46 Kobanê Davası tanığından mahkemeye: Ne anlatmamı istiyorsunuz?
17:38 Asgari ücret 5 bin 500 TL oldu
16:57 Mimarlar Odası: Mardin’de tarihi yapılara izinsiz müdahale ediliyor
16:55 Boşanma duruşması öncesi katledildi
16:39 İzmir’de makilik alanda yangın çıktı
16:36 EGEÇEP: İliç’teki altın madeni kapatılsın
16:32 Stant açmak isterken gözaltına alınan HDP’liler serbest bırakıldı
16:14 Lokumcu davasında kaymakam hakkında suç duyurusu talebi
15:32 Zap'ta bir asker yaşamını yitirdi
15:14 Sağlık emekçileri talepleri için eylemde
14:58 Kayıp korucuların Zap’ta yaşamını yitirdikleri ortaya çıktı
14:52 KESK: TUİK gerçek rakamları açıklasın
14:50 Yine ‘yüksekten düşme’: 1 çocuk öldü 1 çocuk ağır yaralı
14:09 Gazeteci Safiye Alağaş: Gazeteciler toplumun nefes borusu
13:47 Dedeoğulları’na saldırı davası görüldü
13:45 Kobanê Davasında ‘Şikayetçi misin’ sorusuna müştekinin yanıtı: Olayı hatırlamıyorum
13:05 HDP'nin kongresine 100'ü aşkın yabancı delegasyon katılacak
13:03 Metin Lokumcu davası: Uyarı yapıldığını duymadım
12:57 Sayaç taşımaya karşı çıkan 3 kişi gözaltına alındı
12:56 DW’den erişim engeline ilişkin açıklama
12:37 Alıkonulan sinemacı Orhan işkenceye maruz kaldı
12:33 Öcalan’ın aile ve vasisinden görüş başvurusu
12:14 Şenyaşar ailesi: Adalet toplumları var ya da yok eder
11:44 HDP’de kongre için geri sayım başladı: Danışma Kurulu deklare edilecek
11:44 Yemek zamlarını protesto eden öğrenciler yurttan atıldı
10:56 Özer’in ‘cezanın konutta infazı’ için yapılan başvuruya ret
10:53 Pınar Gültekin'in katili cinayeti 'Aktütün baskını'yla savundu
10:47 Demirtaş: En etkili barış kurucu aktör Öcalan'dır
10:06 Bir kadın katledildi, bir kadın ağır yaralandı
09:34 İstanbul Sözleşmesi: Esas mesele eşitlik fikridir
09:27 Operasyona katılan 2 korucu kayıp
09:26 Yeni Yaşam Kadın Eki ‘Mekan ve Kadın’ manşetiyle yayında
09:24 Artvin’de heyelan: 1 ölü, 2 yaralı
09:15 AKP’li belediye, yol ihalesini yüksek teklif veren firmaya verdi
09:14 Madımak Katliamı 29’uncu yılında: Katleden zihniyet iktidarda
09:13 Avukat Akipa: Öcalan’la görüşme sağlansın
09:11 Gençler futbol turnuvasını Kemal Kurkut anısına düzenleyecek
09:10 Gazeteci Eryılmaz: Sansür yasasıyla toplum hedef alınıyor
09:08 Madımak tanığı: O is kokusu silinmiyor
09:07 Herkese açık olan İstanbul Adliyesi tutuklu yakınlarına yasak
09:05 Erdoğan verdiği müjdeyle çiftçi maliyeti kurtaramıyor
09:03 Karadenizliler talan ve sömürüye karşı HDP kongresinde olacak
09:02 HDP bileşenleri: Kongre umutsuzluğa cevap olacak
09:00 Bekir Kaya’nın avukatı: Dosyada somut tek bir delil yok
09:00 01 TEMMUZ 2022 GÜNDEMİ
30/06/2022
23:34 Polisten sokak ortasında işkence
22:56 DW Türkçe ve Amerika'nın Sesi sitelerine Türkiye'den erişim engeli
22:42 Kürt sinemacı Suphi Orhan'dan haber alınamıyor
21:53 Ankara’da selde bir kişi hayatını kaybetti
21:36 Adana ve Mersin’de ekmeğe zam
20:46 CPJ’den gazeteci Gök ile dayanışma mesajı
20:40 Ekoloji örgütleri: İliç Türkiye'nin Çernobilidir
20:07 İsrail Parlamentosu feshedildi
19:27 Teklif edilen asgari ücret açıklandı
18:52 KESK Adana Şubesi: İhraçlar işlerine iade edilsin
18:48 HDP İstanbul İl Kadın Meclisi’nden kongreye çağrı
18:43 TTB, KESK, TMMOB VE DİSK: 6331’i kaldırın!
18:39 İliç'e giden heyet: Mücade edeceğiz
18:06 Alp’in cenazesi İdil’de defnedildi
17:47 Kobanê Davası’nda dinlenen tanıktan soyut ve çelişkili beyanlar