Van'da düzensiz kentleşme yayılıyor, belediye yetersiz

img

VAN - Hızlı nüfus artışı, rant, zorunlu göç, yoksulluk, alt ve üst yapı yetersizliği Van'da düzensiz kentleşmeyi büyüttü. Mimarlar Odası Şube Başkanı Barış Kartal, "Önce yapı yapılıyor, sonra alt yapı geliyor" diyerek belediyenin sorumsuzluğuna dikkati çekti. 

Yerel yönetimlerin yanlış politikaları, rant, zorunlu göç, hızlı nüfus artışı, planlama ve alt yapı yetersizliği gibi sorunlar birçok yerde hızlı kentleşme sorunlarını arttırıyor. Düzensiz kentleşmenin hızla ilerlediği kentlerden birisi de Van. 1990-2000 yılları arasında yaşanan köy boşaltmalarından kaynaklı Van merkeze doğru yoğun bir göç yaşandı. Bu nedenle kentin 1990 yılındaki 637 bin 433 nüfusu, 10 yıl içerisinde 877 bin 524’e çıktı. Bu sayı 2020 yılına gelindiğinde 1 milyon 136 bin 757’ye ulaştı. Yoğun göç, beraberinde düzensiz kentleşmeyi de getirdi ve alt yapı gibi sorunların ortaya çıkmasına neden oldu. 
 
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası Van Şubesi Başkanı Barış Kartal, yanlış kentleşmenin nedenlerini sıralayarak, çözüm önerilerini anlattı. 
 
EN BÜYÜK NEDEN GÖÇ  
 
Sorunlu kentleşmenin dünyanın birçok yerinde yaşandığını hatırlatan Kartal, bu sorunun hem ekonomik hem de sosyal yönlerinin bulunduğunu aktardı. Kartal, "Çarpık kentleşmeyi belirgin hale getiren noktalardan biri nüfustur. Nüfusun artmasıyla birlikte planlar yetersiz kalmakta. Dolayısıyla göçün artması kentlerde çarpık kentleşmeye neden olmaktadır. İnsanlar barınma ihtiyaçlarını herhangi bir denetime tabi tutmadan ve teknik destek almadan gerçekleştirmekte. Bu da çarpık kentleşmeye neden olmakta" dedi. 
 
BELEDİYELERİN YETERSİZLİĞİ
 
İktidara gelen hükümet ve yerel yönetimlerin her birinin kendine göre imar planı çıkardığını vurgulayan Kartal, "Normalde önce planlama yapılır, daha sonra kentleşme olur. Ama günümüzde kentleşme, planlamayı takip etmeye başladı. Alt yapı ve yol yapıldıktan sonra imarlaşma olması gerekirken, ülkemizde tam tersi bir durum yaşanıyor. Önce yapılar yapılıyor, daha sonra alt yapı geliyor. Bu da belediyelerin yetersizliğini gösteriyor" diye belirtti. Kartal, kentin iki dönemdir atanan kayyımlar tarafından yönetilmesinin de kent sorunlarını arttırdığını belirtti. 
 
SİYASİ NEDENLER
 
90’lı yıllarda göçe zorlanan yüzlerce insanın Van’a yerleşmek zorunda kaldığını anımsatan Kartal, bu durumun altında siyasi nedenlerin olduğuna işaret etti. Kartal, şöyle devam etti: “Kimse kendi yurdundan olmak istemez. Van’a gelen insanlar barınma ihtiyaçlarını çarpık kentleşmenin en belirgin özelliği olan gecekondu ya da kaçak yapılaşma ile çözdüler. Belli başlı mahallelerde bu durum meydana geldi. Sonra kendi ihtiyaçlarını gidermek için kent merkezine gelince, yapılan planlar yetersiz kaldı. Bu planlar belli bir nüfusa göre hesaplanıyor. Ama o kadar çok göç aldı ki artık planlar yetersiz seviyeye geldi. Bu durumda da ihtiyaçlar karşılanmamaya başladı.”
 
RANTA DAYALI DÖNÜŞÜM
 
Van’ın kentsel dönüşüm kavramı ile 2011 depremiyle tanıştığını ifade eden Kartal, son 10 yılda ülkede özellikle depremler ile birlikte yıkılan binaların kentsel dönüşüme geçtiğini aktardı. Ranta dayalı bir kentsel dönüşüm algısı ile karşı karşıya olunduğunu sözlerine ekleyen Kartal, “Kentsel dönüşüm kanunu ve yönetmeliği birçok kere değişti. Büyük kentlerde olduğu gibi Van’da da rant kaynaklı bir dönüşüm başladı. Küçük araziler üzerinde yapılan binalar da rant odaklı olmaya başladı” diye konuştu. 
 
YEŞİL ALAN SORUNU 
 
Birçok ilde belediyelerin kentleşme sorununu çözmek için yeni arsaları yerleşime açtığına değinen Kartal, sözlerini şöyle sürdürdü: “Van'da bunu başaramadık. Yeni yollar ve yeni yapılaşma alanları üretemedik. Van iki cadde üzerine sıkışıp kaldı. Kentin birçok parseli, kadastro parseli ve bunların boyutları küçük. Dolayısıyla küçük parseller olduğu için cadde kenarlarında binalar birbirine bitişik. İnsanların çocuklarını götürebileceği parklar, yeşil alanlar hatta araba koyacak yerleri bile yok."
 
Doğru bir kentleşme için İmar Kanunu’nun 18’inci Maddesinin uygulanması gerektiğinin altını çizen Kartal, “Yaşanan tolerans durumlardan kaynaklı kavga ve tartışmalar yaşandı. Eğer bu madde doğru bir şekilde uygulanırsa bu da çarpık kentleşmeyi önleyebilir. Belediye, Van’da Şabaniye Caddesi ve Cevdetpaşa Mahallesi’nde bu maddeye yönelik bir çalışma yürütüyor fakat daha fazla alanda uygulanması gerekir” dedi. 
 
TALEPLER
 
Kartal, düzensiz kentleşmenin önüne geçmek için kimi taleplerini ise şöyle sıraladı: “Meslek odaları olarak yerel yönetimler ile görüşmelerimizde, öncelikle bizim önerilerimizi dikkate alıp uymalarını istiyoruz. Kentimizde de birçok tahribat yaşanıyor, yapılan planların daha şeffaf ve daha fazla teknik destek ile hayata geçirilmesi gerekiyor. Aynı zamanda göç gibi nedenlerden kaynaklı ulaşım ve alt yapı sorunları yaşanıyor. Bunlara çözüm bulunmalı.”
 
MA / Tolga Güney - Melek Şahin
 

Diğer başlıklar

24/02/2021
23:29 Kadınlardan çıplak aramaya tepki
22:02 KESK’lilerin eylemi 161’inci haftasında
21:53 İntihar ettiği iddia edilen Akbaşlı defnedildi
20:48 Babacan: Türkiye'ye demokrasi bölgedeki demokrasi başarısıyla gelir
20:42 Ankara’da 2 öğrenci gözaltına alındı
19:39 Kadınlar kriz nedeniyle artan intiharlara dikkat çekti
19:32 Koronadan 72 kişi daha hayatını kaybetti
19:30 HDK ve HDP'lilerin açıklamasına polis engeli
19:04 Ağrı’da AKP’li Özhaseki hakkında suç duyurusu
19:02 Gazeteci Candemir'e takipsizlik
18:54 Munzur Gözeleri'ndeki ihale 'aykırı olduğu' gerekçesiyle iptal edildi
18:50 Erciş Belediye Eşbaşkanı Bayram Çiçek’e 2 yıl 1 ay hapis cezası
18:31 HDP'li Bülbül: Bu topraklara özgürlük, adalet gelecek
18:15 Ulusal Birlik programının finali yarın Kızıltepe'de
18:13 Van’daki 'İş ve Aş Buluşmaları’ son buldu
17:35 33 dokunulmazlık fezlekesi Meclis Adalet Komisyonu’nda
17:23 Ayşe Çeçen cinayetinde beraat
17:11 Eşbaşkan Hatipoğlu’na 2 yıl 2 ay ceza
16:54 Amedspor yine kazandı
16:54 Anmaya katılanlara açılan davaya çağrı
16:48 HDP, İçişleri Bakanlığı’nın kayyım raporuna tek tek yanıt verdi
16:37 Şırnak'ta 8 Mart çağrıları sürüyor
16:31 KDP Kürt siyasetçi Bartan’ı Türkiye’ye teslim etti
16:12 HDP'den Maltepe işçilerine dayanışma ziyareti
16:05 Yüzde 98 engelli Yıldırım için tahliye başvurusu
16:05 Ailesi Hatipoğlu’dan haber alamıyor
15:46 HDP’li eski eşbaşkan Narin’e beraat
15:43 Beştaş: Savaş politikalarıyla ülke bir yere gidemez
15:29 Gazeteci Cengiz Altun mezarı başında anıldı
15:24 Oluç: Paralar pandemide kullanılmadı, halkı aldatıyorsunuz
15:21 Ege Denizi’nde deprem
15:05 8 Mart'a katılım çağrısı
15:05 HDP İl Eşbaşkanı’nın da bulunduğu 8 kişiye 56 yıl hapis
14:53 Haşdi Şabi’nin alıkoyduğu gazeteciler serbest
14:52 Erdoğan: CHP Gara katliamını üzerime yıkmaya çalışıyor
14:42 Yenişehir Belediyesi Eşbaşkanı Diken'in duruşması ertelendi
14:42 HDP’lilerden işçilere destek ziyareti
14:42 İntihar ettiği ileri sürülen tutuklu yaşamını yitirdi
14:39 Alınak’a ‘Mehmet Tunç ve Bêkes’ cezası
14:33 HDP’lilerin bilgilerini paylaşan noter hakkında suç duyurusu
14:23 Zamlara tepki
14:11 Hatay Belediyesi’nden Reyhanlı Katliamı'ndan aranan Topalca için başsağlığı
14:08 Ankara Kadın Platformu’ndan 8 Mart çağrısı
13:58 Kuyumcu vurgununda kayıtların tutulduğu hard disk kayıp
13:54 Yüksekdağ’ın ana davası Kobanê davasıyla birleştirildi
13:29 Hanife Yenisu’yu öldüren Erol Yenisu tutuklandı
13:27 Tecrit oturma eylemiyle protesto edildi
13:08 Gazeteci Boltan beraat etti
13:07 Migros işçileri 51 gündür eylemde
12:56 Şentop: Meclise 33 yeni fezleke geldi
12:55 Eğitim Sen: 20 bin öğretmen ataması ihtiyacı karşılamaz
12:55 Taciz ettiği kadına iftira davası açan erkeğe mahkemeden ret
12:47 New York Times'ın Efrîn haberine tepki: Carlotta Gall gerçeği yansıtmıyor
12:24 Özgür Gündem davası ertelendi
11:11 Türkiye’de aranan Heysem Topalca Konya’da öldü
11:10 Çin mahkemesinden emsal karar: Ev işine tazminat
11:04 HDP Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu: Kayyım politikası çöktü
10:53 Rûdaw muhabirleri alıkonuldu
10:49 Gençlerin tutuklanmasına tepki
10:48 Siverek Tapu Müdürlüğü'nde rüşvet operasyonu
10:46 AB’den HDP açıklaması
10:16 Rohat Aktaş'ın annesi: Bu zulüm bitsin artık
10:16 Gelecek Partisi Nusaybin yönetimi istifa etti
09:42 Açlık grevi eylemi 3 ayı geride bıraktı
09:42 Gazeteci Cengiz Altun’un katilleri yıllardır cezasız
09:18 Ünsaldı: Sokakla eş zamanlı parlamento içi ve dışı bir örgütlülük gerekiyor
09:10 Eşbaşkanlığa onay veren AKP’liler mahkemede şaştı
09:06 Fındıklı'da ‘Halkın Bakkalı’ kuruluyor
09:06 ‘Libya 3’e bölünebilir’
09:05 Kadınların gündemi 8 Mart
09:05 Akdeniz’in yeni kitabı raflarda: Göçmen emeği görülsün diye
09:04 'Ya yiyecekten ya giyecekten kısıyoruz'
09:04 Sendikalı kadınlar yeni mücadele hattını 8 Mart’ta başlatıyor
09:04 Dr. İlhan: Su krizine karşı doğa temelli çözüm üretmeliyiz
09:02 ‘Cezaevinden bir cenaze daha çıkmadan Tenzile’yi bırakın’
09:02 Çukurca 'açık cezaevine' dönüştürüldü
09:02 Tek başına orman kuran Apê Şeyhmus: Burası herkesin
09:02 Dengbêj Yılmaz: Dengbêjlik geleneği devam etmeli
09:00 24 ŞUBAT 2021 GÜNDEMİ
00:13 Ekvador’da 3 cezaevinde isyan: 50 tutuklu hayatını kaybetti
23/02/2021
22:32 Kadına işkence uygulayan erkek serbest bırakıldı
22:11 Yencer'in ölümüne sebep olan zanlı yakalandı
21:09 Vaka sayıları artıyor: 24 saatte 9 bin 107 vaka
20:56 AKP Sözcüsü Çelik’ten Albayrak eleştirilerine cevap
20:26 Zengin hakkında paylaşım yapan avukat tutuklandı
19:48 Migros depo işçileri: İşimizi geri istiyoruz
19:06 Pelda Karaduman’ı katleden Oruç’un davası 3’üncü kez ertelendi
19:02 2 çocuğu istismar eden Aziz K.'nin duruşması görüldü
18:55 Aydeniz: Kürtler statüsüz yaşamı kabul etmeyecek
18:41 Ramazan Akbaşlı’nın yeğeni: Amcamın intihar ettiğine inanmıyoruz
18:28 Veli Der: Sınavlar iptal edilsin
18:17 Yüzde 98 engelli Yıldırım’ın cezaevinden çıkması ‘tehlikeli’ bulundu
18:14 HDP’li 5 milletvekili hakkında soruşturma
18:00 HDP’nin anadil önergesi AKP-MHP oylarıyla reddedildi
17:44 Öğretmenlerin aşılanması için Sağlık Bakanlığı’na başvuru
17:29 HDP’li Dağ Meclis’te Kürtçe konuştu, AKP-MHP rahatsız oldu
17:08 HDP’li heyet Zilan Deresi’ne karanfil bıraktı
16:40 Gazeteci Demir’in duruşması görüldü
16:29 Mor Dayanışma şiddeti önleyecek talepleri sıraladı
16:28 Ajansımızın sitesine erişim engeli