Rawest: Rêjeya kesên ku kurdî dinivisînin û dixwînin tenê ji sedî 18 ye

  • rojane
  • 11:20 17 Îlon 2019
  • |
img
AMED - Di lêkolîna ku Rawestê li 4 bajarên kurdan kir daxwaza perwerdeya bi zimanê dayikê ji sedî 84 û rêjeya kesên ku kurdî dinivisînin û dixwînin jî ji sedî 18 derket. Rêveberê Navenda Lêkolînê ya Rawestê Reha Rûhavîoglû diyar kir ku heke pişaftin û pêvajoya xwepişaftinê ku pê re ketiye dewrê berdewam bike dê temenê ziman dirêj berdewam neke.
 
Lêkolîna kurdî ku ji aliyê Navenda Lêkolînê ya Rawestê ve hatiye kirin, talûkeya ji bo kurdî radixe ber çavan. Rapirsîn, di nav vê mêhê de li Amed, Mêrdîn, Wan û Rihayê bi 600 kesên ku temenê wan di navbera 18-30'an de rû bi rû hatiye kirin. 
 
GELEK PIRS HATINE PIRSÎN
 
Di rapirsînê de pirsek wiha "Hûn çiqas bi zimanê xwe yê dayikê dizanin?" hatiye kirin, ji sedî 18'ê beşdarên bersiva "Hem diaxivim hem jî dixwînim û dinivisînim", ji sedî 26'ê beşdaran bersiva "Dikarim biaxivim lê nikarim bixwînim û binivisînim", ji sedî 24,5'ê beşdaran bersiva "Fêm dikim lê nikarim biaxivim", ji sedî 17'ê beşdaran bersiva "Hinek fêm dikim lê qet nikarim biaxivim" û  ji sedî 14'ê beşdaran bersiva "Hinek peyvan an dizanim an jî qet nizanim."
 
Di rapirsînê de ji bo pîvandina axaftina jiyana rojane pirsek wiha "Axaftina bi kurdî ya bi hevalên we re di çi rewşê de ye?" hatiye kirin, ji sedî 15'ê beşdaran bersiva "timik", ji sedî 28'ê beşdaran bersiva "hin caran", ji sedî 40'ê beşdaran bersiva "kêm caran" û ji sedî 17'ê beşdaran jî bersiva "qet" dane. 
 
Geşedana ku têkildarî bikaranîna kurdî ku kêfê mirovan tîne derbarê muzîkê de ye. Ji bo vê yekê jî pirsek wiha "Guhdarkirina we ya muzîka kurdî di çi rewşê de ye?" hatiye kirin, ji sedî 40,5'ê beşdaran bersiva "Hema bibêje her roj", ji sedî 36'ê beşdaran bersiva "hin caran" ji sedî 13'ê beşdaran bersiva "kêm caran" û ji sedî 10.5'ê beşdaran jî bersiva "guhdar nakim" dane.
 
NÛÇEYÊN KURDÎ NAYÊN ŞOPANDIN
 
Têkildarî şopandina nûçeyên kurdî jî pirseke wiha "Ji televîzyon an jî ji înternetê şopandina we ya nûçeyên kurdî di çi rewşê de ye?" hatiye kirin,  ji sedî 10'ê beşdaran bersiva "Hema bibêje her roj", ji sedî 18'ê beşdaran bersiva "hin caran" ji sedî 21'ê beşdaran bersiva "kêm caran" û ji sedî 51'ê beşdaran jî bersiva "guhdar nakim" dane.
 
DAXWAZA KURDÎ JI SEDÎ 84 E
 
Tenê ji sedî 3'ê beşdaran li dijî perwerdeya zimanê dayikê derketin. Ji sedî 84'ê beşdaran perwerdeya zimanê dayikê xwestin. Ji sedî 13'yê beşdaran jî xwestin ku zimanê dayikê bê hînkirin. Ji bo perwerdeya zimanê dayîkê pirsek wiha "Li gorî we ji bo kesên ku zimanê wan ê dayikê ne bi tirkî divê zimanê perwerdeyê çawa be?" hatiye kirin, ji sedî 39'ê beşdaran bersiva "Herkesê ku dixwaze dikare bi zimanê xwe yê dayikê perwerde bigire", ji sedî 45'ê beşdaran bersiva "Divê zimanê perwerdeyê du zimanî be, hem bi tirkî hem jî bi zimanê dayikê", ji sedî 13'ê beşdaran jî bersiva "Divê zimanê perwerdeyê bi tirkî be, zimanê dayikê jî bê hînkirin" û ji sedî 3'ê beşdaran jî bersiva "Divê zimanê perwerdeyê bi tirkî be, pêwistî bi hînkirina zimanê dayikê tuneye" dane.
 
JI SEDÎ 86'Ê KES DIXWAZIN ZAROKÊN WAN HÎNÊ KURDÎ BIBIN
 
Di rapirsînê de pirseke wiha "Hûn dixwazin zarokên we hînê kurdî bibin?" hatiye pirsîn,  ji sedî 86'ê beşdaran bersiva "Erê" û ji sedî 14'ê beşdaran jî bersiva "Na" dane. Ji sedî 68'ê beşdaran berisva "Erê" û ji sedî 32'yê beşdaran jî bersiva "Na" dane pirsa "Hûn difikirin ku zarokên xwe fêrî kurdî bikin". 
 
DAXWAZA ZIMANÊ FERMÎ JI SEDÎ 85 E
 
Ji sedî 12'ê beşdaran berisva "Tenê bi tirkî", ji sedî 13,5'ê beşdaran bersiva "Tenê bi kurdî", ji sedî 71'ê beşdaran bersiva "Hem bi tirkî hem jî bi kurdî" û ji sedî 3'yê beşdaran jî bersiva "Yên din" dan pirsa "Li cihê ku hûn li dijîn divê zimanê fermî çawa be?".  
 
TENÊ PERWERDEYA BI TIRKÎ JI SEDÎ 9 DERKET
 
Ji sedî 9'ê beşdaran berisva "Perwerdeya bi tirkî", ji sedî 18'ê beşdaran bersiva "Perwerdeya bi kurdî", ji sedî 42'ê beşdaran bersiva "Perwerde bi tirkî û bi kurdî", ji sedî 15,5'yê beşdaran jî bersiva "Perwerdeya bi kurdî û îngilîzî" û ji sedî 15'ê beşdaran jî bersiva "Perwerdeya bi tirkî û îngilîzî" dan pirsa "We dixwest zarokên xwe bişînin kîşan dibistana ku ez dijbirim?".  
 
RAWEST JI ENCAMAN BI BEDBÎN E
 
Damezrîner û Rêveberê Navenda Lêkolînê ya Rawestê Reha Rûhavîoglû ku di heman demê de nûnerê Înisiyatîfa Maf e tekildarî rapirsînê axivî û diyar kir ku têgihîştine ku di navbera daxwaza û hewldanê de cudabûneke micid heye. Rûhavîoglû diyar kir ku kirmançkî zikratê dikişîne û kurmancî jî demên xwe yên dayîn dijî û wiha got: "Bikaranîna di navbera nifşan de kêm dibe, dema mirov li kuçeyê dinêre zarokên ku bi kurdî diaxivin nabîne. Heke pişaftin û pêvajoya xwepişaftinê ku pê re ketiye dewrê berdewam bike dê temenê ziman dirêj berdewam neke."
 
KAMPANYA 'ZIMAN HÊLÎNE'
 
Rûhavîoglû destnîşan kir ku Nûnertiya Înisiyatîfa Maf a Amedê bi navê 'Ziman Hêlîn e' ji bo axaftina û hînkirina kurdî kampanyayek dane destpêkirin û têkildarî kampanyayê ev agahî da: "Em bi çenteyên pot, belavok û parvekirinên li ser twîtterê balê dikişînin ser kampanyayê û dixwazim di vê mijarê de lêhaybûnekê bidin avakirin. Pirsgirêka ziman ne tenê binpêkirina mafê perwerdeyê ye, di heman demê de li tevahiya qadên jiyanê zimanê dayikê tê binpêkirin. Em ji dewletê re dibêjin ku astengiyên li pêşiya zimanê dayikê rakin û kurdî bigihînin statuyekê."
 
BERPIRSYARIYA KURDAN
 
Rûhavîoglû bal kişand ser micidiya pirsgireka dûrxistina têkiliya bi zimanê kurdî ya ji qadên cemaweriyê û ev tişt got: "Em bang li kurdan û hemû gelên li Tirkiyeyê dijîn dikin. Daxwaza xizmeta bi zimanê xwe yê dayikê bikin û ji bo ku zimanê we winda nebe li zimanê xwe xwedî derkevin. Divê hem hûn bixwazin û hem jî nehêlin ku winda bibe. Ji ber ku mafê zimanê dayikê tê siyasîkirin di çeqoberikê de dimîne û li hemberî vê yekê dewlet jî van daxwazan krîmînalîze dike. Gelê kurd hemû reng û zimanê xwe daxwaz dike. Çalakiyên ku ji bo kurdî tên kirin divê ji daxwazê rizgar bibin, demildest gavên pratîk bên avêtin û xebatên zindîkirina ziman bên destpêkirin." 
 
MA / Lezgîn Akdenîz
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Sernavên din

27/05/2020
09:14 Ji ber şewbê êdî karê wan jî nabe
09:13 Di pêvajoya pandemiyê de dîsa jin bûye dengê jinê
09:12 Ji bo cenazeyên ku li peyarêyê hatin veşartin dê li NY û DMME'yê gilî bikin
09:12 ‘Em bibin yek, li goristana xwedî derkevin’
09:11 25 sal in heman daxwazê dikin: Bila winda bên dîtin û kujer werin darizandin
09:00 ROJEVA 27'Ê GULANA 2020'AN
26/05/2020
20:44 Hejmara kesên jiyana xwe ji dest dane bû 4 hezar û 397
16:40 25 maşîneyên zirxî yên TSK'ê derbasî Idlibê bûn
16:29 SOHR: Tirkiye û Rûsya komên çekdar dişîne Libyayê
16:14 Li Sêrtê kesê di qerantînayê de bû mir
16:07 15 rêxistinên civakî yên Amedê xwestin girtiyan serbest berdin
15:36 Li Cîhanê Covid-19: WHO li dijî pêla duyemîn hişyar kir
14:46 Zrîngê cenazeyên di bin peyarêyê de hatin veşartin xêz kiriye
14:44 Xwendekarên Tipê bi vîrûsa koronayê ketin
14:05 Derya Aydin: Jenosîda hiş û bîra civakî
13:26 Orhan mirina bi guman leşker bir rojeva meclisê
12:50 Ocalan her tim di çareseriyê de israr kir
11:17 ‘Em ê dest ji têkoşîna mafên xwe bernedin’
10:51 Vê carê jî polis û notirvanan li Sûltanbeyliyê êrîş kirin
10:31 Li Wanê 18 hezar kes di karantînayê de ye
10:18 Beriya bê kuştin alîkarî ji polîsan xwest
10:06 Temaşevan dikarin belgefîlma Siya Avê di înternetê de temaşe bikin
09:46 Weke çavên xwe li çinara 800 salî dinêrin
09:22 ‘Divê dest ji polîtîkayên şaş ên çandiniyê berdin’
09:07 Çalakiya hezaran deriyê Îmraliyê vekir
09:07 'Zarokên me dîrok nivîsandin'
09:07 Îxrac bû dest bi çêkirina gubre kir
09:07 Neviyê Şêx Seîd: Em dagirkeran nas bikin û zilmê qebûl nekin
09:06 Di pêvajoya Covît-19 de lez dan avakirina HES’an
09:01 Dayika Gezen: Ji bo azadiya gel lawê min çalakî pêk anî
09:01 Bazara heywanan vebe jî firotin tuneye
09:01 Vegeriya gundê xwe dest bi xwedîkirina mirîşkan kir
09:01 Bertekên rêxistinên civakî: Em li dijî şerma Kilyosê bibin yek
09:01 Bulbul: Ku êdî zilm li cenaze û goristanan tê kirin wê demê îktîdar xelas bûye
09:00 ROJEVA 26'Ê GULANA 2020'AN
25/05/2020
22:30 Bekçî lêxist polîs kelepçe kir
21:02 Li Tirkiyeyê 4 hezar û 369 kes bi Covît-19 mirin
16:54 Dilgeş ê nexweşê gurçikê ye nikare dermanên xwe bigire
16:16 Ji girtiyê li Bunyanê re gotin: Hûnê hêza dewleta Tirk bibînin
16:08 40 gund 11 rojin bê av û bê ceyran in
15:52 Gundê Gendelovayê xistin qerantînayê
15:47 Ji bo parêzerên di rojiya mirinê de bang kirin
14:39 Wezaret dê mudaxîlbûyîna lêpirsîna Komeleya Rosa binirxîne
12:27 Berf heliya maşîneyên di bin aşûtê de man derketin derve
11:52 Li Wanê malek hat şewitandin
11:21 Tirb hilweşandin û ala tirk bi daran vekirin
10:26 Rojnameya Yenî Yaşamê dusalî ye
10:03 Apê Musa 100 salî ye!
09:45 Komkirina kîvarkên bejî dest pê kir
09:19 Hatîmogûllari: Îşkencê li civakê dikin
09:18 Çotkar deyn dike û diçîne
09:02 ‘Girtiyên nexweş terkî mirinê kirin
09:02 Jinan: Ji vê şaşiya xwe paşve vegerin
09:01 Qedexeya Nisêbînê vegot: Me heta dawiyê li ber xwe da
09:01 Hewl dan peykerê 6 hezar sal ji cihê wê bikin
09:01 Hilberînerên çayê bi derdin
09:00 ‘Asta zilmê ya herî jore’
09:00 ROJEVA 25’Ê GULANA 2020’AN
24/05/2020
17:58 100 endamên DAİŞ'ê vegeriyan Almanyayê
17:49 SOHR: Heta niha Tirkiye 10 Hezar û 100 eskerên bi pere ji Sûrî şandine Lîbyayê
17:31 OHD'ê rapora goristanan parve kir: Hem gorên wan şikandin û hem lêpirsîn vekirin
15:33 Li Wanê eskerek kuştî hat dîtin
14:31 Dilgeş ê 3 salî jî bi diya xwe re ket girtîgehê
14:12 Goristan îsal vala man
13:12 MED TUHAD-FED: Dawî li bê hiqûqiyê bînin
HDK: Em ê aştî û edaletê bi hevre pêk bînin
12:36 26 sal berê bira û birazê revandin, lê hêj kujer nehatine cezakirin
11:59 Gelê Rojava Cejna Remezanê li ser goristanan pîroz kir
11:24 Şaredariya AKP'î di cejnê de welatî bê av hişt
10:57 KÎD: Bila cejn bibe wesîleya vejîn û raperînê
10:15 Piştevaniya Mor, li dijî tundiyê xwe digînin hev
09:56 Aydenîz: Ji tora têkoşîna jinê ditirsin
09:30 KCD: Em dixwazin cejn li gorî wateya xwe bê pîrozkirin
09:13 HDP dest bi têkoşînek nû dike
09:03 'Me Komkujiya 1938’an anî rojevê
09:02 Mele Kaplan: Dest nedin nirxên me yên pîroz
09:01 Cerdevantiyê li zozanvana ferz dikin
09:00 'Dest nedin xwezaya me'
09:00 Işik: Bi hilbijartinê nikarin bi qeyûman xesp dikin
09:00 Zimanê zikmakî bi weşaneke hevpar diparêzin
09:00 ROJEVA 24'Ê GULANA 2020'AN
08:27 Dadgehê 12 siyasetmedarên kurd şandin girtîgehê
02:33 Kurd li korîdorên dadgehan cejnê pêşwazî dikin
23/05/2020
23:15 Endamê Meclîsa Şaredariya Rezanê Kûzû hat girtin
19:55 32 kesên din jî ji ber Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dan
19:14 Rojnamevan Dogrû hat girtin
16:44 Cenazeyê Sabrî Kaya di bin dorpêça polîsan de defin kirin
16:30 Xizmên windayan vegotin: Ne hestî û ne gorên wan hene
16:01 Dozger bêyi îfadeyên wan bigire xwest bên girtin
15:54 Rojnameger Rojhat Dogrû di binçavan de ye
15:42 Keça min întîhar nekiriye, ez bi guman im
15:42 Çûyîna komeleya xwe ji sûc hesibandin
15:14 Ji bo girtiyê 70 salî bang kirin
15:07 'Operasyon li dijî hemû jinan e'
14:23 17 sal in hestiyên bav û apê wî nadin wan
14:22 Malbatê cenazeyê Kaya girt
14:04 ÎHD'a Îzmirê azadiya girtiyên nexweş xwest
13:50 Parêzvanên Jin ji 30 welatan bang kirin: Bêdeng nemînin
13:09 715 rojan girtî ma hêj nû îdeaname amade kirin
13:01 Bi wêneyan bêdengiya li Sûrê û Deriyê Çiyê
13:01 Notirvanan li ciwanê ku ji bo avêtina çopê derket derve xistin