Çalakgera rojiya mirinê: Em bi baweriyê xwe xwedî dikin

  • rojane
  • 09:10 16 Gulan 2019
  • |
img

STENBOL - Ardil Çeşme ku li Girtîgeha Jinan a Gebzeyê pirsên rojnamevana girtî Meltem Oktay bersivandin, bilêv kir ku ew tenê bi avê û baweriyê xwe xwedî dikin û got: "Berxwedan, ne destûrgirtina ji kesên te tune dike; li hemberî wan tîksekinandin mirov e." 

Li Girtîgeha Jina ya Gebzeyê Ardil Çeşme ku 25 sal in girtiya di 30'yê Nîsanê de çalakiya xwe ya greva birçîbûnê ya li dijî tecrîda li Îmraliyê veguherand rojiya mirinê. Rojnamevan Meltem Oktay ku ew û Çeşme di heman qawîşê de ne, der barê tecrîd, grevên birçîbûnê û rojiya mirinê de bi Çeşmeyê re sohbet kir. 
 
Tu dikarî hinekî behsa xwe bikî?
 
Ez di sala 1973'an de li Navçeya Lice ya Amedê ji dayik bûm. Di sala 1975’an de piştî erdheja Lice me koçî Amedê kir. Ez bi tilîliyen li Amedê, qedexe û berxwedanên li Amedê, dewlemed û xizaniyên li Amedê fêrî jiyanê bûm. Ez bi berxwedan, xizanî, dewlemendî û qedexeyên Amedê hînî jiyanê bûm. Di darbeya 80'yî de min dest bi dibistanê kir. Zarokatiya min di şert û mercên wisa de şikil girt. Em hînî hînbûyînê bûn. Ne mimkun bû ku em hay ji zindana Amedê tune bin. Di sala 1986'an de min çalakiyên greva birçîbûnê yên li derve dîtin. Min dayik, xwişk û birayên li ber xwe didan dîtin. Nayê bîra min min kengî partî nas kir. Tu dibê qey tim hebû. Lê di sala 1993'yan de tev lê bûm. Di 94'an de hatim girtin. Bi cezayê îdamê hatim darizandin, lê cezayê muebetê li min hat birîn. Di dîrokê de ne bawerim tu jin bi qasî me di zindana de mabin. Em hem dibin şahidê dîrokê hem jî rê li ber dîrokê dixin. 
 
 Hema bêje bi qasî nîv salê ye zarokên gelekî di greva birçîbûnê de ne û ev li cîhanê berbelav bû. Lê ji ber ji bo daxwazan gavin nehatin avêtin pêvajo ber bi asteke din ve çû. We dest bi rojiya mirinê kir. Tu dikarî careke din daxwaza xwe bilêv bikî? 
 
Ji Mijdara 2018'an ve grev didome. Daxwaza grevê çi be ya rojiya mirinê jî ew e. Tecrîda mutleq, ne tecrîdeke ji rêzê ye, ev tecrîd û NATO û dewletên girêdayî wê naxwazin modela Neteway Demokratîk, Konfederala Demokratîk a Birêz Ocalan pêk bê.Çimkî ev pergal li Rojavayê pêk hat. Tevî hemû êrîşên wan jî pêk hat û berbelav dibe. Li vira gel bi hev re şer nakin. Li cihekî şer lê tune be kedxwarî û çewisandin tune ye. Di vê pergalê de cihê hebûna dewletên kapîtalîst tune ye. Pirsgirêk ev e. Bi mayîndekirina tecrîdê dixwazin di ser Tirkiyeyê re pergala Rojava tune bikin. Wexta emd ibêjin bila tecrîd bi dawî bibe, em baweriya xwe bi jiyana ku gel bi awayekî azad bijîn, kes penaber nebe, kes neyê tacizkirin, tiştek bi zarokan neyê, heywan neyên jehrîkirin, santralên nukllerî xwezayê jehrî nekin... Loma wexta em tecrîdê bişikînin em ê li ser vê pergalê hûr bibin. Dewlet bi polîtîkaya înkar û îmhayê ya li ser gelê kurd gelên Tirkiyeyê xistiye rewşeke pir xirab. Bi perê ji bo şer tê razandin, bi budeçya wê ya rojekê bajarek dikare têr bixwe. Ji bo vê dibê tecrîd bê şikandin. Wexta tecrîd bê rûxandin wê aştî bê vî welatî. Ji bo mafê jiyanê em ketin rojiya mirinê. Daxwaza me pir zelal e, divê tecrîda li Îmraliyê bê şikandin. 
 
Em di sedsala 21'ê de ne û mirov di rojiya mirinê de ne. Hîn jî mirovên guhnedêr hene. Ez wek rojnamevanekê di nav we de me û dibînim ku hûn çi qasî bi cidî nêz dibin. Tu dixwazî ji bo kesên guhnedêr çi bibêjî, ji bo tev bigerin? 
 
Di sedsala 21'ê de mirovahî dîmenên qula reş parve dikin, lê em li dijî înkarkirina gelekî, ji bo rakirina tecrîda li Îmraliyê ketine rojiya mirinê. Ne ku kesên guhnedêr hay ji vê tune ne, bila kes xw emexapîne. Dizanin û xwe li bêdengiyê datînin. Dibin hevkarê vê cinayeta li ser kurdan. Ên bêdeng dimînin ev in. Ên tên bêdengkirin jî ev in. Gelo kesên hebûna kurdan a xwe dispêre bi ehzaran salan dikarin xwe bigihînin raza qula reş? Niha ev dîmen hatine parvekirin û êdî nikarin vê rastiyê veşêrin. Loma mecbûr dimînin qebûl dikin. Bangawaziya me ew e ku em bi hev re bijîn. 
 
Rojiya mirin, dibe ku bibe cihê encamên pir cidî. Herî dawî di 1982'yan de li Girtîgeha Amedê rojiya mirinê pêk hat. Em ji dîrokê lê hay dibin ku zilma wê çaxê zilmeke çawa ye. Divê ji niha û pê ve çi bê kirin? 
 
Dibe ku di vê çalakiyê de mirin rû bide. Em hay ji vê hene û me dest pê kir. Pêvajoyeke pir zehmet e. Lê mesele ne ev e, mesele wijdanê civakiyî yê mirovahiyê ye, hişyarbûna hiş e. Kesên xwe li bêdengiyêd atînin, ji civakbûyînê dûr ketine, ji mirovbûnê ketine. Em li kuderê dibin bila bibin, kesên niha nabin dengê vê çalakiyê di tenêtiya xwe de har bûne. Ji bo em mirovahiyê ji harbûnê xelas bikin û bigihînin jiyanê û wateyê li jiyanê bar bikin ketin vê çalakiyê. Çimkî cîhaneke bêyî kurdan dê veguhere cîhaneke bêhafize. Em ê bi ser bikevin. Kesên bawer dikin em ê bi ser bikevin û ji bo kenînê soz didin dikarin xwe bigihînin me û em demê ji wan re jî dihêlin. Eger ew werin em ê nemirin, lê wexta neyên em ê bi awayekî fizîkî bimirin. Em tenê xwe bi av û baweriyê xwedî dikin. Lê dizanim, ew ê werin. 
 
25 sal in girtiyî. Li pêş te pêvajoyeke pir cidî heye. Di vî 25 salî de xeyala te ya herî mezin çî ye? 
 
25 sal in di zindanê de me, tu dibê qey henek e, lê rast e. Niha em di çalakiyekê de ne. Du encam hene; 5 sal şûnde cezayê min diqede. Wê rojê ez ê li vira bim an na, nizanim. Ez ji wan hevrêyên ku bi salan e em bi hev re dimeşin û didin pêyî heman xeyalê, tenê yek jê me. Dixwazim li welatê xwe bi awayekî azad, bi her kesên dixwazin bimere bijîn, bi Serok re, bi gelê xwe re bijîm û ji jiyaneke ji goristan û girtîgehan safî. 
 
Tu dikarî şert û mercên girtîgehê yên piştî grevê bikî? 
 
Li zindanan şert û merc giran dibin. Personelên li girtîgehan endamên AKP-MHP'ê ne û tim li pêyî provakasyona ne. Destê wan vekiriye û ji bo em bimirin dua dikin. Kesên ji bo mirina me destê wan vekirîne, ji bo kuştinê nasekinin. Yanî tu ferqa wê ji derve tune ye. A ku me eleqedar dike, tişta em dikin. Em bi berxwedanê jiyan û em niha dijîn. Berxwedan, ne destûrgirtina ji kesên te tune dike; li hemberî wan tîksekinandin mirov e. Divê mirov wêrek be ku hay ji weziyeta wan hebe. Ji bo dîtina ketina wan divê mirov wêrek be. Ji bo berxwedanê wêrekî divê. 
 
Herî dawî tu dixwazî çi bibêjî? 
 
Di sala 1982'yan de Kemal, Hayrî, Alî û Akîf gotibûn ew deyndarê vî gelî ne û ji bo vî deynî bidin, bi qasî di oxira wê de bijîn ji jiyanê hez dikin. Em jî dibêjin, hîn jî em dikarin li ber xwe bidin û hêza me ya berxwedanê heye. Li ber xwe bidin da hûn bi ser bikevin. 
 

Sernavên din

17:28 Polîsan kesên li pêş AKP'ê çalakî li dar xistin binçav kirin
17:03 Giliya êrîşên goristanan hat kirin
16:07 Seta ‘Stranên Arşîva Radyoya Êrîvanê’ çap bû
16:00 Duh bi apoletê darbe kirin îro bi qerewatê darbê dikin
15:46 101 meh derbas bû: Rêya edaletê di Roboskî de derbas dibe
15:38 BTS’ê bertek nîşanî sîrgûnan da
15:30 Armanca erîşên li dijî HDP’ê çiye?
15:07 HDP dê li dijî êrîşê li ser avahiya Cizîrê serlêdana sûc bike
14:59 Ji bo ‘Hefteya Dayikên Şemiyê’ pêşniyara qanûnê hat kirin
14:55 Qûrbaniyên Geziyê bi bîr anîn
14:47 ÎTO Dr. Ertugrul li pêş nexweşxaneyê bibîr anî
14:36 Grup Yorûm ji bo konser bide serlêdan kir
14:25 Tanrikûlû rapora windayan eşkere kir: Peymanê îmze bikin
13:32 Kesê bi ‘rûpoş’ hewl da avahiya HDP’ê bişewitîne
13:13 Girtiyan li Kirşehîrê dest bi greva birçîbûnê kirin
13:08 Ji 2 karkerên ji selika vînçê ketin 1 jê mir
12:53 Di Bendava Ilisû de zarokek xeniqî
12:33 'Êrîşa li dijî Rosa ne tenê li dijî jinên kurd, li dijî hemû jinên cîhanê ye
12:13 Li Qersê Xeta Mor vebû
12:13 Li gel qedexeyê jî li Gola Wanê 16 ton mesî hatin girtin
12:05 Şahidê nepen 'A53T61MCTS21SS92' dibe ku polîs be
11:42 Girtiyê nexweş Fîlîz: Ez terkî mirinê hatime kirin
11:06 Jinan li tevahiya cîhanê li dijî tundiyê dengên xwe bilind kirin
10:49 Komeleya Jinan a Rosa çima bû armanca operasyonê?
10:41 Dapîra Dilgeş ji bo Dilgeş bang kir
10:03 Nivîskar Temel: Yekitiya neteweyî bi qasî hewa û avê pêwîst e
10:02 Ji bo 3 girtiyên berasteng ên di heman qawîşê de dimîn in bang
09:57 Xwarina hewce nadin girtiyên di qerantînayê de
09:27 Fîncanci: Definkirina cenazeyan a li peyarêyê sûcê îşkenceyê ye
09:26 Tûrsûn: Sedama tundiya polîsan ne cezakirine
09:25 Wê giliyê kesên goran xera dikin bikin
09:24 'Berxwedan her didome'
09:24 Vê carê ji bajêr berê xwe dan gund
09:23 Yildiz: Şideta polîsan nayê lêpirsînkirin
09:23 Girtiyê nexweş salek e bi tena serê xwe di odeyekê de ye
09:10 Dêra ku di nav çopê de maye bê kes û kûs maye
09:06 Dixwazin bi 'pêşbaziya resman' santralên nukleerê rewa bikin
09:04 2 girtiyên extiyar û nexweş bi mirinê re rû bi rû hatine hiştin
09:02 Rojnamevanên girtî: Sûcê esil veşartina rastiyan e
09:00 Can Atalay: Îqtidar hê jî ji Geziyê ditirse
09:00 ROJEVA 28'Ê GULANA 2020'AN
27/05/2020
20:41 34 kesên din jî ji ber şewba Cvîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane
19:37 'AKP bi girtin û binçavkirina dixwaze jinan bitepisîne'
17:02 'Qatilê Sabrî Kaya îqtîdar bi xwe ye’
17:01 Mismarî: Erdogan dixwaze Ereban bi Ereban bide kuştin
16:39 Malzemeyên parastina şexsî hêj pirsgirêk e
16:12 Rapora girtîgehên Wanê: Bila şandeyên serbixwe biçin girtîgehan
16:01 ‘Heke bergirî bihata girtin Huseyîn nedimir’
15:52 Di dema AKP'ê de 704 hezar û 831 zarok bi zorê hatin zewicandin
15:24 Li Licê cezayê pereyan li welatiyan tê birîn
14:59 94 rewşenbîran rizgarkirina Efrînê xwestin
14:23 Sendîkayên karkeran îttîraza projeya “qampên xebatê” ya MUSÎAD’ê kirin
14:21 Dayikên Şemiyê astengiya polisan nas nekir û qurnefil danîn Galatasarayê
13:48 Li Amedê tundiya polîs û bekçiyan
13:16 Ciwanên HDP'ê karne da AKP'ê
Edalet, demokrasî = 0
Tundiya Polisan = 100
12:56 TTB: Divê daneyên nexweşên ku Hîdroksîklorokîn bi kar tînin bên parvekirin
12:00 DAD: Çorûm komkujiyeke di bin kontrola dewletê de ye
11:55 ‘Di pêvajoya koronayê de dermankirina girtiyên nexweş hat astengkirin’
11:29 Ustun: Erdogan ji bo ku AKP belav nebe xwe avêtiye bextê Bahçelî
10:48 Bi angaşta endambûna “nefermî” ya komeleya jinê hatine girtin
10:14 Herêma Derya Reş bi projeyên cuda tê talankirin
09:19 Ji bo Mûsa Anter xebata pirtûkê tê destpêkirin
09:16 Berxwedana Gezî 7 sal li pey xwe hişt: Ruhê Gezî her tim zindî ye
09:15 Dogan: Rizgarî bi şoreşeke çandî pêkan e
09:14 ‘A hatiye kirin mudaxilekirina li têkoşîna jinê ye'
09:14 Ji ber şewbê êdî karê wan jî nabe
09:13 Di pêvajoya pandemiyê de dîsa jin bûye dengê jinê
09:12 Ji bo cenazeyên ku li peyarêyê hatin veşartin dê li NY û DMME'yê gilî bikin
09:12 ‘Em bibin yek, li goristana xwedî derkevin’
09:11 25 sal in heman daxwazê dikin: Bila winda bên dîtin û kujer werin darizandin
09:00 ROJEVA 27'Ê GULANA 2020'AN
26/05/2020
20:44 Hejmara kesên jiyana xwe ji dest dane bû 4 hezar û 397
16:40 25 maşîneyên zirxî yên TSK'ê derbasî Idlibê bûn
16:29 SOHR: Tirkiye û Rûsya komên çekdar dişîne Libyayê
16:14 Li Sêrtê kesê di qerantînayê de bû mir
16:07 15 rêxistinên civakî yên Amedê xwestin girtiyan serbest berdin
15:36 Li Cîhanê Covid-19: WHO li dijî pêla duyemîn hişyar kir
14:46 Zrîngê cenazeyên di bin peyarêyê de hatin veşartin xêz kiriye
14:44 Xwendekarên Tipê bi vîrûsa koronayê ketin
14:05 Derya Aydin: Jenosîda hiş û bîra civakî
13:26 Orhan mirina bi guman leşker bir rojeva meclisê
12:50 Ocalan her tim di çareseriyê de israr kir
11:17 ‘Em ê dest ji têkoşîna mafên xwe bernedin’
10:51 Vê carê jî polis û notirvanan li Sûltanbeyliyê êrîş kirin
10:31 Li Wanê 18 hezar kes di karantînayê de ye
10:18 Beriya bê kuştin alîkarî ji polîsan xwest
10:06 Temaşevan dikarin belgefîlma Siya Avê di înternetê de temaşe bikin
09:46 Weke çavên xwe li çinara 800 salî dinêrin
09:22 ‘Divê dest ji polîtîkayên şaş ên çandiniyê berdin’
09:07 Çalakiya hezaran deriyê Îmraliyê vekir
09:07 'Zarokên me dîrok nivîsandin'
09:07 Îxrac bû dest bi çêkirina gubre kir
09:07 Neviyê Şêx Seîd: Em dagirkeran nas bikin û zilmê qebûl nekin
09:06 Di pêvajoya Covît-19 de lez dan avakirina HES’an
09:01 Dayika Gezen: Ji bo azadiya gel lawê min çalakî pêk anî
09:01 Bazara heywanan vebe jî firotin tuneye
09:01 Vegeriya gundê xwe dest bi xwedîkirina mirîşkan kir
09:01 Bertekên rêxistinên civakî: Em li dijî şerma Kilyosê bibin yek
09:01 Bulbul: Ku êdî zilm li cenaze û goristanan tê kirin wê demê îktîdar xelas bûye
09:00 ROJEVA 26'Ê GULANA 2020'AN