'Polîtîkayên dewletê di tenduristiyê de jî tundiya li ser jinan derxist holê'

  • jin
  • 09:05 11 Tebax 2022
  • |
img
ENQERE - Bijîşk Neşe Yilmaz, diyar kir ku gelek dermanên di tenduristiya jinan de tên bikaranîn ji aliyê SGK’ê ve nayê temînkirin û ev pêkanîn “tundiya di qada tenduristiyê de” ya li ser jinan e. 
 
Gelek dermanên di tenduristiya jinan û ducanitiyê de tên bikaranîn ji aliyê Saziya Ewlehiya Civakî (SGK) ve nayên temînkirin. Di serê van dermanan de derziya HPV ku penceşêra devê malzarokê asteng dike û hebên ku hem pê ducanî bibin hem jî ducantiyê asteng bikin ên welîdînê yên jinan tên. Bihayê van dermanên ku ji aliyê SGK’ê ve nayên temînkirin, ji ber kura dowizê her ku diçe zêde dibin. Bihayên dermanên kontrola welidînê di sala 2021’ê de dora 50-60 lîre bû lê îsa di navbera 93-140 lîreyan de tê guhertin. Bijîşk Neşe Yilmaz a di nav xebatên Plankirina Malbatê ya Baskê Hekîmtiya Jinan Tenduristiya Jinan a Yekitiya Bijîşkan a Tirk (TTB) de cih digire vê mijar ji Ajansa  Mezopotamyayê (MA) re nirxand. 
 
‘BINPÊKIRINA TENDURISTIYÊ YA LI DIJÎ JINÊ’
 
Yilmaz, diyar kir ku di çar salên dawî de têkildarî preparatên di plankirina malbatê de tên bikaranîn pirsgirêk heye û wiha got: “Şewba vîrûsa koronayê kete navberê û di vê serdemê de di plankirinan de kulekî çebû lê di van rojan de em dibînin ku bi destê dewletê kirînek nayê kirin.” Yilmaz, bi lêv kir ku demekî dirêj e ku tenduristvan nikarin preparatên hormonal û kondoman bi dest bixin û wiha berdewam kir: “Ev derman ji bo ducantiyên neyên xwestin û ji bo parastina tenduristiya dayik û zarok girîng in. Netemînkirina dermanan a ji aliyê cemaweriyê ve yek ji xizmetên tenduristiyê yên parastinê yên herî bingehîn îhmaleke tenduristiyê ya li ser jinan derxist holê.”
 
‘PENCEŞÊRA BI DERZIYÊ WERE ASTENGKIRIN’
 
Yilmaz, diyar kir ku ji bilî van derziya HPV’ê jî ji aliyê dewletê ve nayê temînkirin û wiha lê zêde kir: “Cureke penceşêrê heye. Ji sedî 99 dibe sedemê penceşêrê. Çiqas baş e ku derziyeke ku vê penceşêrê asteng bike heye. Nayê qebûlkirin ku penceşêreke ku derziya wê hatiye dîtin, derziya wê neyê kirin. Gelek rêxistinên jinan dixwazin ku derziya HPV’ê bigirin çarçoveya derzîkirinê ya zarokatiyê.”
 
‘EM ZEHMETIYÊ DIKIŞÎNIN KU XWE BIGIHÎNIN DANEYAN’
 
Yilmaz, da zanîn ku zehmetiyê dikişînin ku xwe bigihînin daneyên penceşêra devê malzaroka bi vîrûsa HPV’ê çêdibe û wiha pê de çû: “Li welat bernameyên lêgerînê hene lê temenên di navbera 30 û 65 têxe nava xwe. Tenê lêgerîna penceşêra devê malzarokê tê kirin, lê em dizanin ku HPV rê li ber hin penceşêrên din jî vedike. Niha lêgerînek tê kirin lê çiqasî nifûsê têxe nava xwe em nizanin. Divê hem lêgerîn bên domandin hem jî dest bi derzîkirina koma temenê zarokan bê kirin vê yekê jî encax dewlet dikare bike." 
 
‘POLÎTÎKAYÊN TENDURISTIYÊ TUNDIYA LI SER JINÊ YE’
 
Yilmaz, destnîşan kir ku polîtîkayên tenduristiyê yên desthilatê yên li ser jinan veguherîne tundiyê û wiha domand: “HPV nexweşiyeke ku dikare bi derziyê were parastin e û divê ji aliyê dewletê ve were pêşwazîkirin. Divê li rewşa madî neyê nêrîn. Ji ber wê yekê em dikarin bêjin tundiyeke tenduristiyê ye.” Yilmaz, da zanîn ku beriya niha li ocaxên tenduristiyê hemû rêbazên plankirina malbatê bê pere û ji aliyê bijîşk û xebatkarên tenduristiyê yên perwerdekirî dihate dayîn. 
 
‘TESLÎMBÛNEKE TUNDIYÊ HEYE’
 
Yilmaz, diyar kir ku ji gelek aliyan ve tundiya li ser jinê nikare were astengkirin û wiha axivî: “Li vî welatî bi awayekî giştî teslîmbûnek heye li vî welatî. Divê daxwazan em bi awayekî xurt bidin berdewam kirin. Em weke TTB, partiyên siyasî û rêxistinên jinan berdewam bikin. Mafê me ye ku xizmetên plankirina malbatê ji aliyê cemaweriyê ve bê pere bên dayîn, dibe ku hikumet vî mafî nede lê ji bo ku em vî mafî bigirin divê em têbikoşin. Berpirsyartiya vê ya dewletê ye, divê dewlet vê xizmetê ji her kesê re bê pere bike. Divê hemû kesên di nav civakê de van daxwazan bilind bikin.”
 
Yilmaz, destnîşan kir ku tenduristiya jinan ne tenê li Tirkiyeyê li hemû cîhanê nayê dîtin û axaftina xwe bi van gotinan bi dawî kir: “Tundiya li ser jinê jî pirsgirêkeke giştî ye, ev ne pirsgirêkeke ku tenê bi tenduristvanan çareser bibe. Divê em bi awayekî hevpar têbikoşin. Tenduristî tişteke ku bi têkoşîneke civakî pêk were ye.”
 
 
 
 
 
 
 
 

Sernavên din

30/09/2022
23:36 Mîhrîcana ŞanoWanê bi dawî bû
23:30 Li Belûcîstanê 36 kes hatine kuştin
21:35 Odeya Bijîşkan a Enqereyê 'Xelata Çapemeniyê' da ajansa me
20:54 Li Nîgde û Amedê qetilkirina jinan
20:08 Biradost careke din hat bombebarankirin
19:21 'Em ê nehêlin hûn kiryarên Gulîstan Dokûyê biparêzin'
17:18 Li Gundikêmelê şahiya jinan
16:46 Doza Kobanê taloqî 3’yê cotmehê hat kirin
16:40 Jinên di girtîgehê de ji bo Jîna porê xwe birîn
15:59 Rûsyayê 4 herêmên Ûkraynayê ‘îlheq’ kir
15:54 Başaran: Gelên ku li Îranê azadî û guhertinê dixwazin silav dikim
15:54 Swêdê ambargoya çekan a li ser Tirkiyeyê rakir
15:53 KCD, DBP û HDP’ê bi mîrê êzidiyan Mîr Hazim re hevdîtin kir
15:27 Malbata Çelîk ku cerdevana lawê wan kuştibû: Bi vî cezayî kujeran parastin
14:42 Ji bo piştgiriya bi gelê Îranê re dê li 120 navendên cîhanê çalakî bên lidarxistin
14:39 Sancar: Guhertina îktidarê tenê têrê nake
14:31 Rejîma Îranê îşkence li zarokan kir ku di televîzyonê de bibêjin ‘hêzên derve em xapandin’
14:28 Di doza Hevşaredar Esmez de biryara berfirehkirina teqîbatê hate dayîn
13:28 Zarokê ku rastî nijadperstiyê hat, hatiye derbkirin
13:28 Li Êlihê 9 binçavkirî hatin berdan
13:09 Îranê dîsa êrişî başûrê Kurdistanê kir
13:08 Hezar roj in Gulistan Dokû winda ye
12:18 Danişîna Yuksekdag û 6 parlamenteran hat taloqkirin
12:07 Malbat û wasiyê Abdullah Ocalan ji bo hevdîtinê serî li dozgeriyê dan
12:03 Malbata Şenyaşar: Ji ber edalet nîne zilm berdewam dike
11:53 Li Gimgimê cerdevanekî gundî gule baran kirin: 2 kes hatin kuştin kesek birîndar bû
11:42 Binpêkirinên mafan ku DFG’ê weşand hatin astengkirin
11:37 Rojnameger Mohammadî û helbestvan Borzooî li Îranê hatin girtin
11:35 Taşdemîr: ‘Jin jiyan azadî’ bû sembola polîtîk a sedsala 21’emîn
11:30 Dag û Er ên di rojiya mirinê de ne: Divê kurd bêdeng nemînin
11:18 ‘Tifaqa Ked û Azadiyê dê berfirehtir bibe’
11:13 Ji bo tehliyeya Balaç banga lezgîn: Êdî saniye jî girîng in
10:36 ‘HES’a li Perwariyê dê ziyaneke mezin bigihîne herêmê’
10:04 Li Kabîlê teqîn çêbû: 19 kes mirin 27 kes birîndar bûn
09:58 Xwendekara îranî: Jinan şoreş da destpêkirin
09:55 Soylû parastina Mezîtliyê kir: Ajokarê teqsiyê teşhîs kir!
09:32 Li Mêrsînê 9 kes hatin binçavkirin
09:04 Li qadên leşkerî yên Çelê qirkirina daran
09:04 Rojnamevan Emer: PDK ji bo dagirkirina herêmê aliyê Tirkiyeyê digire
09:03 Di Doza Girtinê ya HDP'ê de deşîfrasyona 281 qeydên dengan hat teblîxkirin
09:02 Ji bo 'keça manewî' ya Erdogan klîma bi dîwarê avahiya dîrokî vekirine
09:01 Banga ji bo girtiyên nexweş: Em bibin dengê girtiyên nexweş
09:00 412 hunermend û wêjevanan ji bo berxwedana li Îranê daxuyaniya piştgiriyê dan
09:00 ROJEVA 30'YÊ ÎLONA 2022'YAN
29/09/2022
22:48 Li Amedsporê 156 hezar TL cezayê pereyî hat birîn
22:18 Karkerê ji ser înşeatê ket jiyana xwe ji dest da
21:32 HDP'ê li Amedê xwarina piştevaniyê da
21:11 'Pergala ji tayê porê jinê bitirse dawiya dawî dê hilweşe'
20:45 Bi girseyî serdana malbata Arslan kirin: Ya hat kirin sûcê li hemberî mirovahiyê ye
20:12 Der barê Guzelê de îdianame hat amadekirin
19:16 Rapora ATK'ê ya Balaçê ji Dozgeriya Înfazê re hat şandin
18:55 Balafirên şer herêma Biradostê bombebaran kirin
18:49 Malbata Dilşah Ercanê hat berdan
18:33 Li Mîhrîcana ŞanoWanê lîstika 'Dek û Dolabên Scapen'ê
18:15 Dozger xwest ceza li rojnamevan Orûç û Muftuoglûyê bê birîn
17:53 Li Hezoyê qeza: Kesek mir, 2 kes birîndar bûn
17:49 Li Êlihê 9 kes hatin binçavkirin
17:42 Abdulhamît Balik piştî 30 salan ji girtîgehê derket
17:35 Laçikên reş şewitandin û gotin 'em doza azadiyê dikin'
17:27 Hevşaredara Sûrê Bûlûttekîn hat berdan
16:53 Sînemagerên tirkiyeyî bi dirûşma ‘jin jiyan azadî’ piştgirî dan berxwedanê
16:37 Keyfxweşbûna siyasetmedaran a di Doza Kobanê de bi xweşiya polîsan neçû
15:53 Bersûcên doza îşkenceya li girtîgehê: Xwestin xwe bêsûc bikin
15:52 ‘Bila polîtîkaya zilmê ya li ser girtîgehan bi dawî bibe’
15:38 HRANA: Li Îranê hejmara kuştiyan zêde dibe
15:36 OHD: Divê dewlet ji bo jiyana girtiyan li berpirsyariya xwe rabe
15:07 Doza Şîmonî Dîrîl: Ewlehiya canê min nîne, naxwazim biaxivim
14:52 Malbatên girtiyan: Em ê heta dawiyê li ber xwe bidin
14:28 HDP’ê li Rihayê serdana esnafan kir
14:20 Dag û Er li Girtîgeha Hewlêrê dest bi rojiya mirinê kirin
14:18 Li dibistaneke Stenbolê cihêkariya navê kurdî li xwendekar tê kirin
14:09 Li Cizîrê 3 kes hatin binçavkirin
14:04 Ji malbata Ercan ku Soylu hedef nîşan dabû 10 kes di bin çavan de ne
13:54 Cenazeyê zêringirê winda hat dîtin
13:48 Dadgehê pirsa JÎTEM’ê asteng kir
13:44 HPG’ê têkildarî Mezîtliyê daxuyanî da
13:33 Gunay: Li dijî dîktator, dilê me bi berxwedana gel re ye
12:59 Sercerdevanê kujer ê ku cezayeke weke xelatê lê hatiye birîn spasiya dadger kir
12:44 Parêzerên Abdullah Ocalan ji bo hevdîtinê serlêdan kirin
12:07 SNJ’ê ji bo piştevaniya bi 16 rojnamegerên kurd re qart şandin
12:01 Yek jê jineke ducanî bi giştî 13 kes di êrişa rejîma Îranê de hatin qetilkirin
11:46 Li Mêrsînê jinek hat qetilkirin
11:32 'Heta ku dayika Emîne neyê dîtin gelo dê hevhelalkirin çawa bibe?’
11:26 Wezaretê birîna daran a li Şirnexê wek ‘nûkirinê’ îfade kir!
10:52 Li Qilebanê 3 kes hatin binçavkirin
10:20 Pêşnûmepirs paşve hat şandin: Ma li vî welatî qedexeye ku mirov pirsa îstîfakirina Soylû bipirse?
10:11 Navnîşana polîsê ji îşkenceya bi kuçik tê darizandin nayê zanîn!
10:01 Di 29 salên etariyê de 6 pirtûkên bi kurdî nivîsand
09:01 Endama DÎB'ê Davûtoglû: Tifaqa Ked û Demokrasiyê bijardeyeke sêyemîn e
09:01 Li Şengalê polîtîkayên şerê taybet ên PDK û Tirkiyeyê
09:00 Lêpirsîna der barê avêtina ji helîkopterê de hê jî 'veşarî' ye
09:00 ROJEVA 29'Ê ÎLONA 2022'YAN
08:56 Hevkariya Tifaqa Kurdistanî: Êrişên Îranê dijminahiya Kurdistanê nîşan dide
28/09/2022
23:18 KNK'ê êrişa Îranê şermezar kir: Li dijî êrişan helwesteke neteweyî divê
19:44 Li Çiyayê Efkarê agir bi daran ket
19:05 Artêşa Îranê: Haya Hikûmeta Herêma Kurdistanê ji êrişan hebû
17:17 Li gundê Cibriyê û Kizir jin civiyan: Pêdivî bêtir bi têkoşînê heye
17:08 Bulbulê HDP’î: Dem dema rabûna ser pêyan e
16:53 Nehiştin Komîteya Mafên Mirovan biçe serdana Girtîgeha Hewlêrê
16:48 Hewl didin talana li Şirnexê bi brandayan veşêrin!