‘İşkenceye sıfır tolerans’ helikopterden atmaya vardı

img

HABER MERKEZİ - Yetkililerin son zamanlarda “azaldığını” iddia ettiği işkence, insanların helikopterden atılmasına kadar vardı. Van Baro Başkanı Zülküf Uçar, olayın vahametini “Bu 90’ların da ötesine geçmeye çalışan bir zihniyet. Hiçbir kelime bu zulmün karşılığı olamaz” sözleriyle ifade etti.

Türkiye’de hemen her dönem farklı biçimlerde örneklerine rastlanılan işkence, sistematik bir olgu olarak gerçekliğini koruyor. İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) açıkladığı “İnsan Hakları İhlalleri Raporu”na göre, 2019 yılı boyunca 440 yaşam hakkı ihlali, bin 447 işkence ve kötü muamele olayı yaşandı. Aynı raporda, Türkiye’de son 5 yılda “rejimin giderek otoriterleştiğine” de vurgu yapıldı. Yaşanan bu kötü muamele ve işkence vakalarının faili ise genelde polis, asker, bekçi ve gardiyanlar oluyor. 
 
‘İŞKENCEYE SIFIR TOLERANS’ 
 
AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, 30 Mayıs 2019 tarihinde “Yargı Reform Strateji Belgesi”ni “İşkenceye sıfır tolerans” sözleriyle tanıtmıştı. Oysaki bu sözlerden bir yıl öncesinde bu konuda sorumlu en yetkili isim olan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, uyuşturucu satıcılarının ayaklarını kırıp, suçu kendisinin üstüne atmaları konusunda polise açıkça talimat vermişti.
 
O gün bu talimatı veren Soylu, altı ay sonra Ankara’da katıldığı “Kolluk Gözetim Komisyonu Eğitimcilerin Eğitimi” programının açılışında ise, bu kez polis ve askerlerin karıştığı “kötü muamele” vakalarına ilişkin başvuruların gerilediğini iddia edecekti. Soylu’nun paylaştığı bilgilere göre, ülke genelinde polis ve jandarma bölgelerinde “kötü muamele” iddialarına ilişkin 2017 yılında 70 başvuru yapılırken, bu sayı 2018 yılında 31’e geriledi.
 
FAİLLERİ BULMA
 
İçişleri Bakanı, işkence ve kötü muameleye dair başvuruların gerilediğini ileri sürse de, bu alanda çalışma yürüten örgütlerin sunduğu veriler bambaşka bir gerçekliği işaret ediyor. İlgili kurumlarca işkencenin gözaltı merkezlerinden sokağa taşındığına dikkat çekildiği raporlarla birlikte bu duruma dair çokça fotoğraf ve görüntü kamuoyunun önüne geldi. Özellikle 2008 yılı 1 Mayıs kutlamaları ile Van ve Hakkari'deki Newroz kutlamalarına damgasını vuran polis şiddeti büyük tartışmalara yol açmış ve bu tür olaylarda faillerin tespit edilmesi amacıyla Meclis İnsan Hakları Komisyonu’nun tavsiyesiyle kasklara numara yazılması uygulamasına geçilmişti. 
 
Haziran 2009’da bütün ülke genelinde devreye konulan bu uygulama, kolluk görevlilerinin uygulamaktan geri durmadıkları şiddetle mahkemelerdeki dosya sayısının artmasıyla birlikte demokratik teamüllere alışkın olunmayan devlet idaresince birkaç yıl sonra sessiz sedasız sonlandırıldı. 
 
BÖLGE İŞKENCE MERKEZİNE DÖNÜŞTÜ
 
Kolluk birimleri eliyle yapılan işkence ve kötü muamelenin en fütursuzca gerçekleştiği coğrafya ise bölge kentleri oldu. İHD Diyarbakır Şubesi’nin hazırladığı  “2010-2019 Yılları Arası İşkence ve Kötü Muamele Raporu”na göre, bölge kentlerinde son 10 yılda 690 kişi işkence gördüğü iddiasıyla İHD’ye başvurdu. Yine verilerine göre, fiziksel şiddeti en fazla ve en yaygın biçimde kullanan kamu görevlileri sırasıyla infaz koruma memurları (yüzde 45), polisler (yüzde 39), jandarma (yüzde 10) ve korucular (yüzde 1) oldu.
 
URFA VE DİYARBAKIR ÖRNEKLERİ
 
Kolluk birimleri eliyle bölge kentlerinde gerçekleşen bu işkence ve kötü muamelenin yakın dönemdeki çarpıcı örnekleri Urfa’da gözaltına alınan köylülerin karakol bahçesinde ters kelepçeli şekilde yere yatırılması, Diyarbakır’da polis memuru Atakan Arslan'ın hayatını kaybettiği olay sonrası fail M.E.C.’nin emniyette işkenceye uğradığını gösteren fotoğraflarının paylaşılması ve siyasetçi Sevil Rojbin Çetin’in üzerine köpek saldırtılması olayları oldu. Söz konusu olaylara dair yapılan resmi açıklamaların tümünde açık kanıtlara rağmen işkence yalanlanmaya çalışıIıp, failler korundu. 
 
‘HELİKOPTERDEN ATILMA’ RAPORDA 
 
İşkence, son olarak Van'ın Çatak ilçesinde operasyona çıkan askerler tarafından 11 Eylül’de gözaltına alınan 8 çocuk babası Osman Şiban (50) ve 7 çocuk babası Servet Turgut’un (55) helikopterden atılmasına kadar vardı. Her iki ismin gözaltına alınıp, helikoptere bindirilmesinin ardından ağır işkence görmüş halde iki gün sonra Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne getirilip, tedavi altına alınmalarıyla kamuoyuna yansıyan helikopterden aşağı atıldıkları bilgisi, Osman Şiban’a ilişkin hastane epikriz raporunda yer alan “Helikopterden düşme sonrası yaralanma” şikayetiyle somutlaştı. 
 
Aileler, avukatları aracılığıyla sorumlu askerler hakkında suç duyurusunda bulunurken, böylesine ciddi bir olaya dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı. 
 
ARJANTİN’İ HATIRLATTI
 
Van’da yaşanan helikopterden atılma olayı, 1990’lı yıllara dair kimi olaylarla ilgili birlikte 1976-1983 yılları arasında askeri cunta yönetimindeki Arjantin’de yaşananları akla getiriyor. Ülkede resmi rakamlara göre 20 bin, gerçek rakamlara göre en az 30 bin insanın kaybedildiği o yıllarda kaybedilenlerin büyük çoğunluğunun uçaklardan Atlantik Okyanusu'na atıldığı biliniyor.
 
BARO BAŞKANI: GÖZALTI HASTANEDE SÜRDÜ 
 
Kentte yaşanan olayın kamuoyuna yansıdığı günden bu yana yaşananları, vahametini ve resmi makamların yaklaşımını Van Baro Başkanı Zülküf Uçar’a sorduk. Baro Başkanı Uçar, 11 Eylül günü gözaltına alınan Osman Şiban ve Servet Turgut’un ailelerinden birinin 13 Eylül’de kendilerine ulaştığını, irtibat halinde oldukları sırada ise karakoldan iki ismin hastanede yoğun bakımda oldukları bilgisi verildiğini anlattı.
 
Bunun üzerinde barodan arkadaşlarının 14 Eylül’de konuya ilişkin savcılık makamıyla bir görüşme gerçekleştirdiklerini ve iki isme dair gözaltı süresinin aynı gün itibariyle kaldırıldığını öğrendiklerini paylaşan Uçar, “Fakat hastanede fiili bir gözaltı hali devam etti. Ailelerden kimseyi yaklaştırıp görüştürmüyorlardı. Salı günü tekrar görüşme gerçekleştirdik savcılıkla. Hem aileleri hem de işkence vakasından kaynaklı iki re’sen soruşturma başlatıldığını öğrendik. Aynı gün ve devamında şikayet dilekçeleri ailenin avukatları tarafından sunuldu" dedi. 
 
Bu süreç içerisinde Osman Şiban’ın hastaneden taburcu edildiğini fakat iki gün boyunca gördüğü işkenceden kaynaklı hafıza noktasında ciddi problemler yaşadığını belirten Uçar, “Savcılık 3 gün önce beyanlarını almak istediği fakat gördüğü işkenceden kaynaklı hafıza noktasında sorunlar yaşamasından kaynaklı alınacak beyanların sağlıklı olmayacağı kanaatiyle şimdilik beyanları ertelendi. Tabi bu soruşturmadaki en önemli husus Osman Şiban ve Servet Turgut’un beyanları olacak. Hastanede helikopterden düşme yazıldı, ki vücutlarında işkence izleri ve yüksekten düşme belirtileri var” diye konuştu.
 
YORUMLARA YANIT VERDİ
 
Baro Başkanı Uçar, olaya dair kamuoyunda “Hastane raporunda helikopterden düşme yazabilir, bu illa olayın böyle olduğu anlamına gelmiyor. Aileleri onları hastane götürdüğünde hastane yetkililerine böyle söylemiş olabilir” şeklinde yer alan yorumlar üzerinde de durdu. Bu yorumları maalesef üzülerek okuduğunu söyleyen Uçar, şunları ifade etti: “Bugün devlet 90’lı yıllardan kalma işkence yöntemleri ile yönetiliyor ama hala böylesi yorumlar var maalesef. Hastaneye yurttaşları götüren aileleri ya da diğer vatandaşlar değil. Onları hastaneye götüren doğrudan askerler. Dolayısıyla eğer hastane raporunda ‘helikopterden düşme’ diye bir ibare geçiyorsa, kuvvetle muhtemeldir ki bu beyanı veren onları hastaneye götüren askerlerdir.”  
 
90’LARIN DA ÖTESİ
 
Yaşanan olayın toplumdaki kırılmayı daha da arttıracak bir durum olduğunu vurgulayan Uçar, nedenini ise “Bu bakış açısıdır. Yani iki insanı alıp, iki gün boyunca işkence ediyorsunuz. Bu 90’ların da ötesine geçmeye çalışan bir zihniyet. Hiçbir kelime bu zulmün karşılığı olamaz. Ülkenin geleceği açasından çok tehlikeli. Giderek nefretle ve sonu gelmeyen hukuksuzluklarla yönetilmeye başlandık. Bu durumun kabul edilebilir bir tarafı yok” sözleriyle açıkladı.
 
Uçar, olayın vahametine rağmen resmi makamlardan herhangi bir açıklama gelmemesi yönündeki soruya da yanıt verdi. Uçar, yöneltilen bu soruya “Ne diyecekler? ‘Hayır olmadı mı’ diyecekler. Savcılık makamından etkin bir soruşturma bekliyoruz ve umuyoruz böyle olur. Olayın faillerinin tamamı ortaya çıkarılır ve cezalandırılır. Bu iddia da olsa çıkıp bir açıklama yapamıyorlar. Çünkü ne diyeceklerini bilmiyorlar. ‘Hayır yok’ diyemezler, çünkü onlarda biliyorlar böyle bir şey olduğunu. Böyle bir şey varken de üzerlerine düşen sorumluluğu bir an önce yapmaları gerekiyor” dedi.
 
MA / Ömer Çelik

Diğer başlıklar

28/10/2020
22:35 Fransa’da ulusal karantina ilan edildi
21:56 Nusaybin’de 3 gözaltı
21:52 Samsun’da şüpheli kadın ölümü
21:34 Diyarbakır’da bir hemşire koronadan yaşamını yitirdi
21:18 Amedspor'dan üst üste 3'üncü galibiyet
20:50 Kamu emekçilerinin eylemi 145’inci haftasında
20:40 Koca: İstanbul'da durum kontrol altına alınmazsa salgınla baş edilemez
20:22 Türkiye’de toplam can kaybı 10 bini aştı
20:11 Mele Abdullah Aksoy yaşamını yitirdi
20:05 Hatay ve Mersin'de çok sayıda gözaltı
19:58 Kozan ve İskenderun'da orman yangınları kontrol altına alındı
19:33 Almanya’dan Türkiye’ye seyahat uyarısı
19:26 Silvan’da bir gencin cenazesine ulaşıldı
18:08 Maaşlarını alamayan işçilerden yol kapatma eylemi
17:52 Ünye'de maden protestosu: En az 20 gözaltı
17:32 Ermenek katliamının 6’ncı yılı: Ant olsun hesap soracağız
17:17 Dersim'de 15 günlük eylem ve etkinlik yasağı
17:01 BİMEKS işçileri 4 yıldır haklarını talep ediyor
16:11 Fırıncılar Federasyonu Başkanı: Ekmeğe zam kaçınılmaz
16:09 Beştaş: AKP’nin ekonomi politikası çöküşün adıdır
15:59 Morgda 33 gündür bekletilen cenazeler Meclis gündeminde
15:06 Roboski Katliamı 106’ncı ayında: Barış içinde yaşamak istiyoruz
15:04 DİSK: Sağlık emekçilerinin koşulları düzeltilmeli
14:55 ‘Yıkılacak Duvarlar’ı imzaladılar: Bu kitap Figen’in sesidir
14:40 Merkez Bankası’nın açıklaması sonrası dolarda yeni rekor
14:39 Kadınlardan fıstık işçilerine ziyaret
14:21 Kürt boksörden Barzani'ye çağrı: Devreye girin
14:14 Aydemir cinayetinin gerekçeli kararı: Miras anlaşmazlığı
14:12 Charlie Hebdo hakkında soruşturma başlatıldı
13:59 Şakran Cezaevi’nde 11 gardiyan koronaya yakalandı
13:58 Erdoğan: Karikatüre bakmadım
13:15 Sağlık örgütleri: Yasaklar ve engellemeler sorunu çözmez
12:58 TTB: İzin, istifa ve emeklilik haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz
12:58 Kaymakam Safitürk’ün faillerinin araştırılması istendi
12:57 Merkez Bankası Başkanı: TL aşırı değersiz bir noktada
12:50 Erzincan’da 4,3 büyüklüğünde deprem
12:41 Erdoğan’ın 2021 projesi kadın üniversitesi!
12:39 Kürtçe çizgi roman çocuk dergisi GOG çıkıyor
12:34 Charlie Hebdo'nun Erdoğan karikatürüne küfürle yanıt verdi
12:33 Üniversiteli kadınların tehdit edilmesine tepki
12:32 Dersim Belediyesi'nde TİS imzalandı
12:24 'Antalya Cezaevi’nde OHAL uygulamaları yeniden devrede'
12:21 İzmir Kadın Platformu: Sözümüzü 25 Kasım’da söyleyeceğiz
12:17 Polis: Leyla Güven’i teşhis et savcı yardımcı olur
11:56 Akşener’den Erdoğan'a: Macron’a destek çıktın
11:55 Anadilde eğitim hakkı teklifi işleme alınmadı
11:53 Elazığ Cezaevi’nde 12 tutuklu koronavirüse yakalandı
11:28 Ünye’de jandarma ablukası
11:28 Başkale kırsalında operasyon
11:04 Gazeteci Ekinci hakkında yakalama kararı
11:03 Uğur: Mahkeme tarihe kara bir leke bıraktı
10:43 Gazeteci Demir beraat etti
10:39 İstanbul'da 3 gözaltı
10:11 Dolar ve euroda yeni rekor
10:10 Su ve yol beklerken madenle karşılaştılar
10:09 Güney: Boykot iç siyaset malzemesi olarak kullanılıyor
10:00 Çukurova'da orman yangını: Yüzlerce hektarlık alan kül oldu
09:53 Uyan: Antifaşist mücadele hattı şart
09:38 'Düşünce ve ifade özgürlüğünün olmadığını yaşayarak gördük'
09:36 Borçları nedeniyle bir tiyatro sahnesi daha kapanıyor
09:14 TTB: Koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan bütçe yetersiz
09:14 ENKS ulusal birlik görüşmelerini tıkatıyor
09:13 'Kadın kimliği unutturulmak isteniyor'
09:12 Dr. Ayhan: Silahların yüzde 40’ı kadınları vuruyor
09:11 Açtığı tekstil kadınların istihdam alanı oldu
09:11 ‘Toplu mezarı açıp kızımın kemiklerini versinler’
09:05 Geçmişi bugüne taşıyan usta
09:03 Kadın Müdürlüğü’nü kapatan kayyım taşınmazları tahsis ediyor
09:03 Barış Anneleri: Barış ancak Öcalan’ın özgürlüğüyle gelebilir
09:02 'Cumhuriyet Rum katliamıyla tamamlandı'
09:01 Koçerler yayladan indi
09:01 Hamallık yapan emekli: Ben değil devlet utansın
09:00 28 EKİM 2020 GÜNDEMİ
27/10/2020
23:46 Erdoğan ile Putin telefonda görüştü
22:12 TTB’den sağlıkçıların istifa yasağına tepki
20:48 Baroların açıklamasını yayınlayan ajansımıza ve 2 baro başkanına soruşturma
20:34 Dêrazor’da toplu mezar bulundu
19:28 Sağlık çalışanlarının istifaları kabul edilmeyecek, yıllık izinler durduruldu
19:24 AKP Sözcüsü Çelik’ten S-400 açıklaması
19:17 Urfa’da tarım işçileri kaza yaptı: 1 ölü, 11 yaralı
19:10 Koronadan 76 ölüm, 2 bin 209 yeni hasta
18:58 Özerk Yönetim’den 10 günlük kısmi sokağa çıkma yasağı
18:50 İzmir Sağlık Platformu taleplerini sıraladı
18:22 AKP, MHP, CHP ve İyi Parti’den Macron'un açıklamalarına karşı ortak bildiri
18:10 Nurcan Aslan davası heyet değişikliği nedeniyle ertelendi
18:05 Duygu Delen’i katleden faile ağırlaştırılmış müebbet
17:55 CHP’li Kuşoğlu: Bütçe açığındaki fark 3 kamu bankasında fonlandı
17:44 Fecriye Coşkun yaşamını yitirdi
17:33 Baraj kapağı kapatılınca binlerce balık öldü
17:11 İskenderun'daki yangın yerleşim yerlerine sıçradı
16:57 SES: Hayatlarımız ve emeğimiz pazarlık konusu değildir
16:41 İmamoğlu’dan korona açıklaması
16:21 İYİ Parti'li Kavuncu hakkında FETÖ soruşturması
15:55 Kılıçdaroğlu: FETÖ'nün siyasi ayağı Saray'da
15:46 Ordu'da maden protestosuna müdahale: 6 gözaltı
15:39 Cinsel istismar sanığının duruşması ertelendi
15:26 Diyabakır'da bir İş insanı gözaltına alındı
15:11 Tanık polisler: Güllü Yılmaz eşinin kendisini yaktığını söyledi
15:11 Şırnak’ta susuz bırakılan 13 köy için komisyon kurulması istendi
15:04 İstanbul Tabip Odası: Salgın alarm veriyor