Temellî: Sedema herî mezin neçareserkirina pirsgirêka Kurd e

  • rojane
  • 11:05 11 Îlon 2019
  • |
img

NAVENDA NÛÇEYAN - Hevserokê Giştî yê HDP'ê Sezaî Temellî, der barê hevdîtinên xwe yên Başûrê Kurdistanê de axivî û got: "Divê diyalogên du alî bên pêşxistin. Pêwîste ku hemû kes ji aliyê xwe ve înîsiyatîfê bigire û gav bavêje. Piştî hevdîtinan hêviyên min zêdetir bûn."

Şandeya Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) û Kongreya Civaka Demokratîk (KCD) ku ji Hevserokê Giştî yê HDP’ê Sezaî Temellî, Hevserokê KCD’ê Berdan Ozturk, Alîkarê Hevserokê HDP’ê Nazmî Gûr, Wekîla Serokê Koma HDP’ê Fatma Kurtulan, parlementera Batmanê Feleknas Uca, parlementerê Amedê Îmam Taşçier, Hevserokên Nûnertiya HDP’ê yên Hewlêrê Mûzeyyen Gûneş û Abid Îke pêk hat,  4 rojin li Bajarên Hewlêr û Silêmanî yên Herêma Kurdistana Federe, bi serokkomarê Iraqê, partiyên siyasî û rewşenbîran re hevdîtin kirin. Hevserokê Giştî yê HDP’ê Sezaî Temellî derbarê serdana xwe ya Başûrê Kurdistanê û encamên hevdîtinê yên derketin holê de ji Ajansa ROJnewsê re axivî. 
 
Temellî diyar kir ku ew yekemîn care tê Başûr û serdana xwe weke ezmûnek girîng nirxand. Temellî, da zanîn ku ew bawer dikin ku serdana wan di warê siyasî de xwedî girîngiyek mezine û wiha axivî: "Ji ber hilbijartina birêz Nêçîrvan Barzanî, Mesrûr Barzanî û Seroka Parlementoyê Rêwas Faîq me pîrozbahî li wan kir. Dema em li pêşketinên siyasî yên li Tirkiye û herêmê pêktên dinêrin, ev hevdîtin ji bo pêvajoya  pêş me xwedî giringiyeke mezine. Ji ber vê girîngî didim vê serdanê. Me di hevdîtinê de berê her tiştî rewşa heyî nirxand. Hem gelên Tirkiyê hem jî hemû gelên herêmê hesreta aşitiyêne. Dixwazin aştî êdî pêk were. Ji ber vê jî gava herî zerûr a divê bê avêtin jî çareseriya demokratîk e, çareseriya pirsgirêka Kurd e. Dema em dibêjin, çareseriya pirsigrêka Kurd tenê çareseriyeke li Tirkiyê têrê nake, divê ev pirsgirêk di coxrafyaya Rojhilata Navîn de were destgirtin, divê hemû aktorên siyasî mûdaxilê vê meseleyê bibin û bikarin tevkariyek jêre çêbikin, bibin parçeyek ji çareseriyê. Em dema weke HDP li Tirkiyê têkoşîna demokrasî û aşitiyê bilind dikin, ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd jî hilbijêrkan peyda dikin. Em dizanin ku pirsgirêka Kurd ji pirsgirêka demokrasiyê qut nîne. Helbet ev mesele tenê di nava sînorên Tirkiyê de na, ji ber derveyî Tirkiyê jî bandor dike, me di hevdîtinên xwede bi awayeke zelal behs kir. Girînge ku têkoşîna demokrasî û aşitiyê yekpare bê dayîn."
 
'NEBÛNA YEKITIYÊ  ÇARESERIYA PIRSGIRÊKA KURD ASTENG DIKE'
 
Temellî, dest nîşan kir ku rêya çareseriya pirsgirêka Kurd di yekîtiya netewî ya Kurd re derbas dibe û wiha got: "Di hevdîtinan de mijarên hatin destgirtin pirsgirêka yekîtiya netewî ya Kurd bû. Yanî êdî dem hatiye ku Kurd li hember hev hestiyar tevbigerin û hesasiyetên hev berçav bigirin. Her wiha dema wêye ku siyaseteke bihev re tevbigerin biafirînin. Gavên ku di vê mijarê de ne hatine avêtin, xemsariyên çêbûne, bixwazî nexwazî çareseriya pirsgirêkê zehmet dike. Her wiha mexdûriyetên pir mezin çêdike. Gelê Kurd mexdûr dibe, mexdûriyeteke jêdera xwe ji şer digire, ji xêzaniyê digire heye. Ji bo ev rewş bi dawî bibe, divê li dijî şer îradeyek bê nîşandan û îradeya bihevre jiyankirinê deynin holê.”
 
 
'ÇAVÊ HER KESÎ LI ÇARESERIYÊ YE'
 
Temellî, da xuya kirin ku bendewariya hemû gelên Mazlûm ji Kurdan heye û wiha pêde çû: “Gelên herêmê jî çavê wan li çareseriya ku Kurd pêşbixine ye. Bendewariya hemû gelên mazlum ji Kurdan heye. Her çareserî dereng dikeve, gelên din jî mexdûr dibin. Pêwîstî bi çareseriyeke yekpare heye. Ji ber demokratîkbûna Tirkiye, wê herêmê jî bixwere demokratîze bike. Eger em aşitiyê li Tirkiyê pêkbînin, wê aşitî were herêmê jî. Tirkiye welateke bihêze, lê welateke hêza xwe baş bikarnayêne. Tirkiye welatekî girînge, lê ne di ferqa vê girîngiya xwe de ye. Çavkaniyên xwe timî şaş bikartîne. Di polîtîkaya derve de siyaseteke bê îtîbar esas digire, di siyaseta  navxweyî de jî aşitiya civakî tine hesap dike. Ev ne tenê li Tirkiyê rejîmeke otorîter, zextê, şîdetê û şer geş dike, di heman demê de li herêmê jî bêîstîqrariyeke mezin çêdike û hêviyên aşitiyê kor dike. helbet ev rewşeke çavkaniya xwe ji îxtîdarê digire. Em xwedî fikrê rêya sêyemînin ku dibêjin, demokrasî hilbijêrkeke. Em siyaseta vêya pêşdixin. Siyaseteke demokratîk, destûreke bingehîn a demokratîk û mûzakereyên demokratîk û siyaseteke çareseriya pirsgirêka Kurd li pêş dibîne, em bi biryardarî didomînin. Dubare dixwazim destnîşan bikim ku ev pirsgirêk ji ber Tirkiyeyê jî derbas dike, pêwîstî bi siyaseteke hevpar a bihevre heye.”
 
'JI BO AŞTIYÊ DIVÊ PÊŞNIYARÊN OCALAN BÊN ESAS GIRTIN'
 
Temellî di dewama axaftina xwede îşaret bi rola Rêberê PKK’ê Abdullah Ocalan a di aşitiyê de kir û wiha dirêjî biaxaftina xwe da: “Divê em xwedî li prensîba li Tirkiyeyê aşitî li herêmê aşitiyê derkevin. Kurd li Iraq, Tirkiye, Sûriye û Îranê hene. Kurd jî li van çar welatan kirdeyeke sereke ya siyasî, polîtîk û civakî ye. Eger ev kirde neyê dîtin û bi Kurdan re aşitî neyê kirin, wê ti pirsgirêk çareser nebin. Çi pirsgirêka jin dibe,çi pirsgirêka kedê û jîngehê jî dibe, heya meseleya sereke ya Kurd neyê çareserkirin ne gengaze ku pirsgirêk bê çareserkirin. Li kîjan welatî Kurd hebe, divê çareserî jî bê pêşxistin. Her welatek yanjî herêmek hinek hesasiyetên wan yên li beramber hev hene, em vêya baş fêm dikin. Lê ev nayê wê wateyê ku çareseriya wê nîne. Dikare hemû rengên herêmê bê esasgirtin û çareserî bêpêşxistin. Em dikarin vêya biserbixin. Ji ber vê li Tirkiyê demokratîkbûn xwedî girîngiyeke mezine. Eger li Tirkiyê demokratîkbûn pêk were, eger ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd gavên samîmî bên avêtin, eger di vê mijarê de bi taybet nêrînên Ocalan bên berçav girtin ku ezmûneke pir girîng a di navbera sala 2013-1015’an de heye, eger hinek pêşketin di vê çarçoveyê de pêk werin, wê bandoreke gelek pozîtîv li herêmê jî bike.”
 
 
BANGA KONGREYÊ PÊWÎSTIYEK LEZGÎNE
 
Temellî dazanîn ku rêveberiya Başûr erênî nêzî fikrên wan ên ji bo yekîtiyê û çareseriyê bûne û wiha bilêv kir: “Pirsgirêka ku em jêre dibêjin, pirsgirêka Kurd ya rastîn ne pirsgirêka Kurd e. Pirsgirêka feraseta ku mafên Kurdan tune dihesibîneye. Wê demê divê ev bê çareserkirin û li dijî vê ferasetê pêwîstî bi têkoşîneke pir alî heye. Mijara yekîtiya netewî çima evqas girînge di vir de veşartiye. Banga kongreyekî pêwîstiyeke lezgîne û bendewariyeke. Ev mijar gelekî girînge û pêwîstî bi gavên lezgîn heye. Divê diyalogên du alî bên pêşxistin. Herkes divê ji aliyê xwe ve însiyatîf bigire û gav biavêje. Helbet Başûr di vê mijarê de navendeke girîng e. Me hevdîtin bi rayedarên vir re kir û van fikrên xwe bi wan re parve kir. Ew jî van fikrên me erênî dîtin û baş nêz bûn. Min dît ku daxwaza wan a di vê mijarê de biberpirsyar tevbigerin heye. Hêviya min niha zêdetire. Bawer dikim ku ev nîqaş û gotûbêjane wê di demeke herî kurt de bi awayeke tendûrist pêk werin. Me bangawazî û daxwaz kir ji bo gav avêtinê, ew jî bersiveke erênî dan vê banga me. Helbet em çareseriyeke demokratÎk dixwazin. Ji ber niha herkes ji şer zirerê dibîne û mexdûr dibe. Helbet helwesta keyfî ya desthilata Tirkiyê nayê qebûl kirin. Em li Tirkiyê mexdûriyetên mezin dijîn. Li Tirkiyê bêîstîqrariyeke mezin heye. Bêîstîqrariya aborî, polîtîk û hejariyeke mezin li Tirkiyê tê jiyîn. Ev mijarene tev dikarin di çarçoveya demokrasiyê de bên çareserkirin.  Ji ber vê banga min a ji bo hemû siyasetmedaran di vê çarçoveyê de ye. Eger em siyasetê dikin, em diber afirandina çareseriyên demokratîk de berpirsyarin. Ji bo ev bikeve meriyetê divê em tevbigerin. Bangawaziya me di vî alî de bûn û me bersivên erênî girt. Hêvî dikim ku ji vêya şûnve herkes berpirsyariyên dikeve ser şanê wan pêkbîne."
 
 
'JI BO ÇARESERIYA PIRSGIRÊKA KURD HIN BI HÊVÎTIR BÛM'
 
Hevserokê Giştî yê HDP'ê Sezaî Temellî weke encam jî, ev tişt gotin: "Ji bo pêşketina çareseriyeke demokratîk niha bihêvîtirim. Divê hevdîtin û diyalog bên pêşxistin. Weke encama hevdîtina dikarim bêjim ku ji bo çareseriya demokratîk û aşitiyane niha bihêvîtirim. Ev girînge. Ji bo pirsgirêkên hevpar, çareseriyên hevpar dikare bê afirandin. Hatina vê astê ango xalê ji bo Tirkiye û herêmê jî dikarim weke pêşketineke girîng dest bigirim. Di navbera dewletan de, navbera aliyên siyasî, di navbera civakan de û navbera aliyên siyasî de pêwîstî bi hîn zêdetir diyalog û temasê heye. Bi taybet dixwazim vê yekê bêjim, bi nêrîna li encaman em nikarin çareseriyê biafirînin. Divê em li sedeman binêrin. Sedema herî mezin jî pirsgirêka Kurd e. Divê em li pirsgirêka Kurd û pirsgirêka demokrasiyê binêrin û di nava hewldana em dikarin çawa pirsgirêkê çareser bikin de bin.”

Sernavên din

21/01/2020
22:39 Malbata Bozyil piştî 8 mehan cenazeyê kurê xwe defin kir
20:35 Rojnamevan Haci Yûsûf Topaloglû hat berdan
16:48 Baroya Amedê zema avê ya qeyûm bir dadgehê
14:45 'Li dijî tecrîdê tim têkoşîn'
14:33 Dema dît polîsan sîleh xistin serê zarokên wê, krîza dil derbas kir û mir
13:59 14 pirtûk ji Weşanên Sîtavê derketin
13:53 Biryara qeyûm a dadgehê çawa hat guhertin?
13:25 Tecawizkar hat cezakirin
13:11 Li Îzmîrê 12 HDP’yî hatin binçavkirin
13:07 Parêzerên Ocalan ji bo biçin Îmraliyê serî li dozgeriyê dan
13:03 Taşdemîr banga tevlîbûna HDP'ê li jinan kir
12:26 Konê li ber HDP’ê hat vedan qahwexaneyê da girtin
12:19 Çalakiyên li Iraqê mezin dibin: Herî kêm 6 kes mirin
11:37 Îdîaya dest û lingê girtiyan şikandin: Wezaretê daxuyanî daye!
10:54 Şanoya Bajêr a Amedê dest bi kampanya projeya cihê nû kir
10:37 Prz. Yilmaz: Di bin navê "zewacê" de ser tecawizê nayê girtin
09:36 Mîkaîl Aslan: Em li ziman û çanda xwe xwedî derkevin
09:35 Rojnamevan Polat: Divê em piştgiriyê birêxistin bikin
09:08 Partiyên siyasî yên Wanê: Sedema krîzê polîtîkayên şer in
09:07 'Hez ji jiyanê dikir'
09:06 Nerazîbûna ji bo pêkanîna parkomatê: Ma em wesayîtên xwe bibin ser xaniyan?
09:06 Di sar û seqemê de ji bo 40 TL'yî dixebite
09:05 Nivîskar Robar: Divê em li saziyên ziman xwedî derkevin
09:05 Komeleya Wêjekarên Kurd hat avakirin
09:00 ROJEVA 21'Ê ÇILEYA 2020'AN
20/01/2020
22:37 Gelê Rojava ji bo 20'ê Çileyê daketin qadan
16:14 Ji bo Melîk Bal mewlûd dan
16:00 Ji hunermend, hiqûqnas û bijîjkan banga Grûp Yorûmê
15:46 KCD'ê malbata Nurcan Bakir ziyaret kir û sersaxî xwest
15:35 Li Êlihê qezaya trafîqê: 9 kes birîndar bûn
15:13 Rapora Gulistan Doku: Delîlên girîng kom nekirin
14:47 HDP: Em careke din dagirkirina Efrînê şermezar dikin
14:40 MSD'ê banga şerê rizgarkirinê li gelên Sûriyeyê kir
14:10 Li ser biryrara grevê MESS'ê pêşniyara zemê derxist ji sedî 10'an
13:53 'Gulîstan Dokû li ku derê ye’
13:06 Jiyana Çayan Demîrel kirin belgesel
13:05 Xwîner li dora Rênas Jiyan kom bûn
12:34 Konseya Bajar a Qersê dê bursê bide 17 xwendekaran
12:10 Cezayê muebeta giran li qatilê Ceren Ozdemîr hat birîn
11:39 Jinan banga ‘em bi yek dengî biçin Dersimê’ kirin
11:30 Xwişka Gulîstana winda: Ji bilî gumana întîxarê divê gumanên din jî bên lêkolînkirin
11:26 Zanayan ji bo projeya Kana Kromê ya Tercanê rapora betalkrinê dan
10:44 Li Qoserê Şefîka ya 19 salî 9 roj in winda ye
09:06 ‘Heskîfa me ya xweşik talan kirin’
09:05 ‘Em ê bi gel re xebatên xwe bi rêve bibin’
09:04 Li Şaredariya Artûklûyê bi bertîlê kar tê birêvebirin
09:03 Dînç: Divê kurd dest ji Kongreya Neteweyî bernedin
09:02 ‘Siwarê hespê xelkê tim peya ye’
09:00 ROJEVA 20'Ê ÇILEYA 2020'AN
19/01/2020
17:27 Dînk li cihê lê hat kuştin hat bibir anîn: Em ê heta dawî li dijî xerabiyê têbikoşin
17:12 Komxebata Yekîtiya Neteweyî bi dawî bû
16:40 HDP bi malbatan re civiya
16:16 Tirkiye li Girê Spî derketina derve qedexe kir
16:14 Seyda Abdulkerîm Çevîk hat kuştin
15:59 Mudaxaleyî meşa 'Adaletê’ kirin: Gelek kes binçav kirin
15:44 Xebatkarê Ozgur Gundemê Karaagar li ser gora xwe hat bibîranîn
15:42 Pirtûkên nivîskarên girtî îmze kirin
14:50 Li Sûltanbeylî êrîşî cemxanê kirin
13:39 Ji bo Nurcan Bakir mewlûd dan
13:22 Komxebat di roja duyan deye: Modela Yekitiya Neteweyî nîqaş dikin
13:07 Hrant Dink li ser gora wî bi bîr anîn
12:57 Endamê Meclîsa Nûneran a Libyayê: Dê zîrveya Berlînê jî bi ser nekeve
12:53 Xwişka Şehrîban Çati: Xwişka min bi awayekê plankirî kuşt
11:20 Jin: Em ê hêviya xwe mezin bikin û têbikoşin
10:07 ‘Di her kêliya jiyanê de zimanê kurdî biaxivin’
09:55 Dayik û hevjîna xwe yên gulfiroş qetil kirin
09:43 ‘Girtî di tecrîdê de ne'
09:29 Beriya ku Efrînê dagir bikin aramî hebû
Piştî Efrîn dagirkirin kaos, talankirin û kuştin zêde bû
09:10 ‘Armanc veşartina tecawizê ye'
09:09 Midûrê zilam tayînê navenda jinê kirin: Tabela daxistin, kirin qehwexan e
09:08 Çelîk: Em nikarin xwe bigihînin cihê mirov lê dijîn
09:05 5 sal in li erdê ye: Tenê xwestekek wê heye kurê xwe yê 24 sal in girtiye bibîne
09:03 Nivîskar Oremar: Komara Kurd a Mahabad şaş e ya rast 'Komara Kurdîstan e'
09:00 ROJEVA 19'Ê ÇILEYA 2020'AN
18/01/2020
16:53 Li 3 bajaran ji bo girtiyên nexweş çalakî li dar xistin
Şertên girtîgehê rê li pêşiya mirinê vedike
16:33 Li Stenbolê polîsan kesek kuştin
16:19 Li Siwêregê agahî ji 2 zarokan nayê girtin
16:10 Ciwanê 20 salî întîhar kir
16:06 Li Tirkiyeyê herî kêm 1736 karker bûn qurban
Li Îzmirê herî kêm 74 karker bûn qurban
15:48 Demîrtaş ji bo Hrant Dînk name nivîsand
15:47 Xizmên Windayan aqûbeta Gulîstan Dokû pirsîn: Walî dixwaze ser bûyerê bigire
14:29 Kurê Abdûllah Canan: Ev mamosteyên DAIŞ’ê ne
14:20 Dînk û rojnamegerên di çile de hatin kuştin hatin bibîranîn
14:14 Li dijî aşxaneya endezyarên tirk êrîşa bombeyî pêk hat
14:07 Li Silopyayê jinan ji bo Gulistan Dokû çalakî li dar xist
13:51 Doz li nûçeya 'Aşitî ji vê kaniyê naherike' vekirin
13:36 3'emîn Konferansa Jinan a HDP'ê dest pê kir
Buldan: 2019'an bû sala berxwedanê, 2020 dê bibe sala serkeftinê
12:24 Dê Hrant Dînk li cihê hat qetilkirin bê bibîranîn
12:20 Dîsa serlêdana malbatan a Îmraliyê hat redkirin
11:40 Hêzên Ked û Demokrasiyê: Li Dersîmê polîtîkaya şerê taybet heye
11:14 ‘Xebata Yekîtiya Neteweyî' dest pê kir
11:01 Li Mêrdînê di dema lêkirina dûwarê paldanê de şikeftek hat dîtin
10:15 Hevseroka KCD'ê Guven: Tenê astengî nebûna Yekîtiya Neteweyî ye
09:57 Kîno Gabriyel: Raporên digihîjin Lavrov ji rastiyê dûr in
09:16 Ji bo nivîskarên girtî çalakiya destnîşankirina pirtûkan
09:16 Ji bo alîkariya zarokan serî li weqfê da, lê sîxurtî lê ferz kirin
09:15 Heta kêliya dawî jî çapemeniya azad parast
09:15 Bi tayînkirina qeyûman re projeyên duzimanî hatin qedexekirin
09:00 ROJEVA 18'Ê ÇILEYA 2020'AN
17/01/2020
18:04 7 roj borîn lê Hurmuz û Şîmonî yên keldanî hêj nehatine dîtin