ÎHD: Di 10 salan de 36 welatî bi maşîneyên zirxî hatin kuştin

  • rojane
  • 15:03 19 Tîrmeh 2019
  • |
img

AMED - Şaxa ÎHD'ê ya Amedê têkildarî welatiyên di 10 salên dawî de bi maşiyên zirxî yên polîs û eskeran hatin kuştin rapor amade kir. ÎHD'ê di raporê de anî ziman ku 63 bûyer rûdane û di van bûyeran de 36 welatî bi maşîneyên zirxî jiyana xwe ji dest dane. Serokê Şaxa ÎHD'ê ya Amedê Abdullah Zeytûn, diyar kir ku bêcezakirin hêz û wêrekiyê dide faîlan û rê li pêş bûyerên nû vedike. 

Şaxa Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) ya Amedê têkildarî bûyerên 10 salên dawî yên maşîneyên zirxî ku li herêmê bûne sedema kuştina welatiyan rapor amade kir. ÎHD'ê bûyerên maşîneyên zirxî yên di navbera salên 2008-2018'an de kom kir û bi sernavê "Rapora Lêkolîna Mafên Jiyanê ya Di Encama Lêxistina Maşîyenên Zirxî yên li Herêma Rojhilat û Başûrê Rojhilat" bi raya giştî re parve kir. Serokê Şaxa ÎHD'ê ya Amedê Abdullah Zeytun rapor parve kir û diyar kir ku ji ber di 35 salên dawî de şerekî nivco li herêmê didome, taxrîbatên giran ên civakî li pey xwe hiştiye. Zeytûn, da zanîn ku li gorî daneyên ne fermî zêdeyî 50 hezar mirovan di vî şerê nivco de jiyana xwe ji dest dane. Zeytûn, anî ziman ku ev şerê heyî raste rast bandora xwe li ser jiyana mirovên sivîl û mafê jiyanê dike û wiha got: "Di rewşa şerê çekdarî de binpêkirina mafan zêde dibe û mafên mirovan nayê parastin. Yek ji binpêkirina mafan jî bi navê “ewlehiyê" maşîneyên eskerî û polîsan li nava bajar zêde bûne û bûne sedema kuştina gelek welatiyan. Li gorî ve yekê di nava 10 salên dawî yên ku me tespît kirine tabloyek giran li pêş çavan radixe. 
 
DI 10 SALAN DE 63 BÛYER RÛDAN Û 36 WELATÎ HATIN KUŞTIN
 
Zeytûn da zanîn ku di 10 salên dawî de herî kêm li herêmê 63 bûyerên bi maşîneyên zirxî rû dan û di van bûyeran de 16 jê zarok, 6 jin, 14 mêr bi giştî 36 welatiyan jiyana xwe ji dest dane. Di van bûyeran de herî kêm 85 welatî birhîndar bûne û hinek ji wan di milê fîzikî de seqet mane." 
 
ÎHD'ê di raporê de cih dan çend mînakan û minak wiha rêz kirin: 
 
“Di 14'ê Hezîrana 2017'an de li navçeya Lice ya Amedê maşîna zirxî ya eskeran li pîra 85 salî Pakize Hazar qeliand û pelçiqand û kuşt. 
 
Di 27'ê Nîsana 2016'an de li navenda Amedê li ser rêya Gevranê Hatun Elhuman a 55 salî bi maşîna sirxî hat kuştin. 
 
Di 3'ê Gulana 2017'an de li Taxa Karşıyaka ya navçeya Sîlopî ya Şirnexê panzera polîsan li xaniyê malbata Yildirim qeliband û di malêde birayên hev Muhammed ê 7 salî û Furkan Yildirim "e 6 salî kuştin. 
 
Di 15'ê Mijdara 2015'an de li Navçeya Nisêbînê polîsan ji maşîna zirxî ya kabro gule berdan û welatiya ducanî Selamet Yeşilmen li ber deriyê malê kuşt. 
 
* Di 19'ê Sibata 2016'an de li kolana Çax Çaxê ya Navçeya Nisêbinê polîsên di maşîna zirxî de gule reşandin û Dilşa Ak a 59 salî kuştin. 
 
* Di 30'ê Tebaxa 2016'an de Li taxa Xaçortê ya Wanê tîmên taybet ên di maşina zirxî de gule reşandin û Mustafa Duman ê 17 salî kuştin. 
 
* Di 8'ê Cotmeha 2016'an de li navçeya Geverê ya Colemêrgê tîmên taybet ji maşîna zirxî gule reşand û di gulebaranê de welatî Aydin Tümen, Serhat Buldan, Rahmi Sefali û Nejdet Îşozu jiyana xwe ji dest dan. 
 
Zeytûn, diyar kir ku li gel delîl û şahid diyar dikin ku bûyer bi zanebûn pêk hatiye jî bersûc nayên cezakirin û ev yek rê li pêş bûyerên din vedike. Zeytun, destnîşan kir ku ji ber bi salan e li herêmê şer heye rê li pêş îhlala mafê jiyanê vedike û wiha bi dawî kir: "Bi vê raporê em armanc dikin ku talûkeya şer a li ser mafê jiyanê û rê li pêş îhlalên mafên jiyanê bigirin. Mafê jiyanê pîroz e. Em vê yekê di her demê de tînin ziman. Ji bo mafê mirovan bê parastin û vê yekê bi raya giştî re parve bikin tekoşîn û xebatên me wê berdewam bike." 
 
 
 
 

Sernavên din

08/12/2019
20:00 Kedkaran ji Bakirkoyê bang kirin: Ew mistek in em milyon in
19:30 62 malbat ji Kampa Holê şandin Dêrazorê
19:12 Dixwazin bi zorê cenazeyê Kaya îşev defin bikin
17:14 Li Alanyayê ji kesên hatin binçavkirin 8 jê hatin berdan
17:13 Jinên HDP’î li Colemêrgê civiyan
16:56 TTB’ê bertek nîşanî sînordarkirina destûra xebatkarên tundirustiyê yên li ser xeta sînor da
16:51 Koç: Li gund kijan rastiyê ji me vedişêrin?
16:15 Bi hezaran ji Bakirkoyê bang kirin: Em jiyaneke mirovanê dixwazin
15:28 OHD: Kesên hatin binçavkirin rastî îşkencê hatin
15:11 Dr. Denîz Nalbantoglu: Şertên kar bi temamî li gorî mêr tê dîzaynkirin
14:23 Rêxistina HDP’ê ya Hatayê rêveberiya xwe ya nû diyar kir
14:22 NY: Komên çekdar ên girêdayî Tirkiyeyê zarok kuştin
13:55 Qeyûm tayînî hemû şaredariyên HDP'ê yên Wanê kirin
13:28 Zilamê ku li Farqînê tacîzî zarokekê kir hat binçavkirin
13:20 Mirinek bi guman a jinekê
12:43 2 dosyayên Aykol jê ceza xwarine şandin dadgeha bilind
12:07 Eskeran bi ser gelek gundên Amedê de girtin: Herî kêm 13 kes binçav kirin
11:53 Songula 12 salî ya wesayîta lê xist, jiyana xwe ji dest da
11:40 Ciwanê ku bi hevala xwe re rastî gefan hat serî li ÎHD'ê da
11:10 Xelîl Xemgîn: Lîstik bi ‘yekitiyê’ pûç dibin
Rotînda: Em ji Qamişlo heya Hewlerê bimeşin
10:17 Encu: Berpirsê komkujiya Til Rifatê û Roboskî yek in
10:16 Zorê li dayika ku zarokên wê rastî îstîsmarê hatin dikin ku dest ji doza xwe berde
09:32 Wesayîtên bê plake HDP'iyan dişopînin
09:14 Azad Bariş: Li hemberî polîtîkayên çewisîner pêdivî bi qadên berxwedanê heye
09:09 'Serevanî ji bo betalan alternatîfek e '
09:06 Di sir û seqema Erziromê de karê înşeatê dikin
Qrîza aborî heye, kar tune ye
09:04 Yolerî: Mafên herî sereke tên binpêkirin
09:02 Şaredariyên HDP'î ji GABB'ê vekişiyan
09:01 Bi beramberiya karê li diyanetê sîxurtî lê ferz kirin
09:00 ROJEVA 8'Ê MIJDARA 2019'AN
08:28 Endamên HDP'ê yên Panosê hatin girtin
07/12/2019
17:43 ‘Dermankirina girtiyên nexweş asteng dikin'
16:56 Eskeran bi ser gund de girt: Bavê 3 zarokan Murat Kaya hat kuştin
16:26 Girtiyê nexweş ji ber rapora wî winda bûye bernadin
16:03 Xizmên windayan: Bila kevirekî me yê gorê hebe
15:43 Aborinas: Krîza civakî dê bidome, krîza şer sor dike, aştî tune be mafê butçeyê jî tune ye
15:00 Xwestin girtiyê nexweş Ozel were berdan
14:46 Rojnamevanan got: Em ê nivîsandina rastiyan dewam bikin
14:17 Ji bo mîtînga Bakirkoyê bang kirin: Em bi daxwazên xwe dakevin qadan
14:15 Dayikên Şemiyê: Windayên me awêneya pergalê ne
13:47 Temellî: Nexşeya feqîriyê li bajarên Kurdistanê tê dîtin
13:29 Partiyên Kurd: Em mecbûr in bibin bersîva gelê xwe
12:49 "Têkoşîna jinê û têkoşîna tenduristiyê girêdayî hev e"
12:30 Jina ku Serokê Egîtim-Bîr-Sena Amedê Memîş gef lê xwarin alîkarî xwest
12:08 Taş: Ev ne qeyûm e dagirkirina şaredariyê ye
11:17 Ferît Şenyaşar: Dozger li dijî me parêzerî kiriye
10:42 Qeyûm tayînî şaredariyên Elbak, Bêgirî û Qelqeliyê kirin
10:09 Ji 2123 pêşniyarnameyên partiyên muxalîf tenê 45 hatin dîtin
10:01 Bi boneya gotina ‘Refleksa dîktatoriyê’ Zirig xistin ber lêpirsînê
09:26 Qeyûm tayînî Şaredariya Awîskê kirin
09:08 'Krîza mafên mirovan heye'
09:06 Xwendekarên kurd ji ber êrîşên nîjadperest dev ji dibistanê berdan
09:04 Di vê sar û seqemê de li derve radizên!
09:03 70 sal in xizêm di pozê wê de ye
09:00 Dadgehê cezayê ji ber silavdayînê hatibû birîn betal kir
09:00 ROJEVA 7'Ê KANÛNA 2019'AN
06/12/2019
21:54 Dadgehê di doza Nisêbînê de li 3 girtiyan 5 muebbet û 78 sal ceza birî
16:54 Li Alanyayê 29 kes hatin binçavkirin
16:35 Endamên meclisê yên HDP'î yên di bin çavan de hatin berdan
16:10 Rewşa rojnameger Erdemcî ku beriya 57 rojan jiyana xwe ji dest da bir Meclisê
15:50 Parlamentera HDP'ê Hatimogullari xwest bûyerên li Turkoglu ronî bibe
15:50 Qatilê Ceren şandin Girtîgeha Ewlekariya Bilind a Wanê
15:34 Ji bo hevşaredarên di bin çavan de parêzeran sînordar kirin
15:27 Tirkiyeyê qaymeqam tayînî Grê Spî û Serêkaniyê kir
15:20 ‘Dewlet ji mafê dabînkirina tenduristiya girtiyan berpirsiyar e’
15:08 Sempozmuya Enerjiyê didome: Bendava Ilisû girêdayî polîtîkayên ewlekariyê ye
14:42 Serdozgeriyê serlêdana malbata Ocalan red kir
14:21 Di meha Mijdarê de 126, di 11 mehên dawî de jî 1606 karkeran can dan
14:21 Parêzeren Baroya Êlihê taciza li dijî parêzera jin şermezar kirin
14:07 Polîsan li Amed û Agiriyê 10 kes binçav kirin
14:05 Kubîlay: Ji Roboskî heta Til Rifatê tiştek neguheriye, tenê dijminahiya kurdan dikin
13:38 Li Osmaniyê, greva birçîbûnê ya girtiyan bi encam bû
13:30 Li Çiyayên Amanosê operasyon: 2 jê giran 4 leşker birîndar bûn
13:20 Malbata Demîrtaş qeza kir
12:51 Ji partiyên kurd deklarasyona yekîtiyê: Werin em vê meşê bi hev re bigihînin serfirazî û tifaqê
12:45 Li Misircê midurê dibistanê tundî li xwendekaran kir
12:00 Li Fransayê greva dîrokî di roja duyemîn de didome
11:57 Qatilê Ceren Ozdemîr sewqî Şirnexê kirin
11:41 Serokê Baskê Ciwanan ê AKP’ê bi tiryakê ve hat binçavkirin
11:04 Turkdogan bersiva Soylu da: Ez bawerim Soylu li welatek din dijî
10:59 HDP’ê şerh danî: Ev butçe ya şer û îsrafê ye
10:15 'Mafê kesên bi zorê hatine koçberkirin tê paş guhkirin'
10:05 Li dawetek Seqizê teqîn: 11 kes mirin û 34 kes birîndar bûn
10:01 Qeyûm tayînî şûna 70 endamên HDP’ê yên GABB’ê hat kirin
09:44 Nivîskar Çîlîngîr: Nasnameya Rûm 100 salin wekî kêm tên dîtin
09:35 Hevşaredarên HDP'î hatin binçavkirin
09:31 Ne dibihîsin ne jî dikarin xeber bidin
09:17 Li Girtîgeha Kurkçulerê tevî kûçikan davêjin ser qawîşan
09:16 Civaknas Şedal: Krîza aborî şideta li ser jinê zêdetir dike
09:15 Pêşmergê berê: Dem dema ji bo yekîtiyê ye
09:14 ‘Em şahidê rojnamevaniya Eser û Topaloglû ne'
09:14 Bîlgen: Tu hêleke hiqûqî ya heczên tên kirin tuneye
09:13 Esnafên nikarin çerxa xwe bigerînin hindik mane dikanên xwe bigirin
09:12 Ciwanên HDP’î li Wanê atolyeyên ziman û çandê vedikin
09:00 ROJEVA 6'Ê KANÛNA 2019'AN
05/12/2019
23:08 Di dema avêtina ser malê de qeyrana dil derbas kir û jiyana xwe ji dest da
21:31 Şeva 'jinên kurd û helbestan' hat lidarxistin
16:44 Meşa Yekîtiya Neteweyî ya Kurd ji Lozanê dest pê kir
16:23 Di doza tacîza zayendî de de şahid hatin guhdarkirin
16:14 Karkerên PTT'ê dest ji kar berdan