Temel: Bêyî tevkariya polîtîk a Ocalan çareseriyeke mayinde pêkan nîne

img
ENQERE - Cîgirê Hevserokên Giştî yên DEM Partiyê Tayîp Temel diyar kir ku hêviya wan ji avakirina komîsyona li Meclisê tê avakirin heye û got: “Bêyî tevkariya fikrî û polîtîk a Ocalan, çareseriyeke mayinde pêkan nîne.” 
 
Cîgirê Hevserokên Giştî yê Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) Tayîp Temel têkildarî “Banga Aştî û Civaka Demokratîk” a Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan, avakirina komîsyona li Meclisê û pêvajoya pêş re ji Ajansa Mezopotamyayê (MA) re axivî. Temel, diyar kir ku ji bo pêvajoya heyî bitendurist pêş bikeve hewcehî bi başkirina mercên Abdullah Ocalan heye. 
 
‘JI BILÎ ÇENDEK HEVDÎTINAN DI ŞERTÊN OCALAN DE TU BAŞBÛN NÎNIN’  
 
Temel, diyar kir ku divê mercên Abdullah Ocalan li gorî gotinên derdorên faşîst û nîşadperest ku Abdullah Ocalan tenê weke “kesê li dijî dewletê serî rakirî” neyê nirxandin û got: “Birêz Abdullah Ocalan, ji bo çareseriya mezintirîn pirsgirêka Tirkiyeyê, xwedî hêz e, xwedî proje ye û aktorê sereke ye. Divê mercên wî jî di vê çarçoveyê de bên nirxandin. Em behsa kesekî aştiya gelan û azadiya wan diparêze dikin. Heke bi rastî jî fikareke neteweperestên Tirkiyeyê ji bo dewletê hebe, divê ji ewil dev ji înkarkirina Kurdan berdin. Heke tenê li sedsalên dawî binêrin, ew ê bibînin ka înkarkirina Kurdan çi bi Tirkiyeyê daye windakirin. Divê derdorên demokrat, sosyalîst û aştîxwazên Tirkiyeyê jî bibînin ku çareseriyeke rasteqîn a pirsgirêka Kurd, dê bibe dînamoya esasî ya demokratîkbûna Tirkiyeyê. Ev 50 sal in di bingeha faşîzmê, dînamîka derbeyê û qanûnên antîdemokratîk de dijbertî û dijminatiya li Kurdan heye. Wê demê ma pêwîst nake ew jî piştgiriyeke mezin bidin çareseriya bi pêşengtiya Ocalan û hemleya demokratîkbûna Tirkiyeyê? Dema mirov van şert û mercan dinirxîne, dibîne ku sererastkirina mercên birêz Ocalan, ji bo pêvajoyê pêwîstiyeke. Ji bo silametiya pêvajoyê divê ev neyê paşdexistin. Ji bilî hindik jî be sivikkirina tecrîdê û çendek hevdîtinan, di mercan tu başbûn nînin. Ev jî pêvajoyê dide zorê.  Di demeke li Rojhilata Navîn û cîhanê her kes çekan kom dike de birêz Ocalan çek ji dewrê derxist û ev îrade raber kir. PKK'ê jî bi vê biryarê kir. Rewşekî wiha cidî heye û divê her kes li gorî vê nêz bibe. Heke dev ji gotinên weke ‘teror’, ‘terorîst’ bernedin dê nekarin Kurdan qaneh bikin. Jixwe zimanê heyî zirarê dide pêvajoyê.” 
 
‘DIVÊ MAFÊ HÊVIYÊ TEQEZ BÊ CÎBICÎKIRIN’ 
 
Bi domdarî Temel bal kişand ser biryara DMME’yê ya têkildarî Abdullah Ocalan ku cezayê muebbeta girankirî weke binpêkirin qebûl kiribû û gotina Serokê Giştî yê MHP’ê Devlet Bahçelî ku bal dikişand ser “mafê hêviyê.” Temel, got: “Banga Bahçelî girîng bû. Lê bi nîqaşên teng re hewl dan vê mijarê ji rojevê bixin. Hem normên neteweyî hem jî yên navneteweyî balê dikişînin ser ku birêz Ocalan azad bibe û pêvajoyê bi xwe birêve bibe. Di sala 2000’ê de li Tirkiyeyê sererastkirineke qanûnî ya ‘kujerê hêviyê’ derxistin. Û ev jî ji ber rewşa birêz Ocalan hate kirin. Li gorî wê qanûnê, kesên cezayê muebbeda girankirî lê hatiye birîn nikarin tehliye bibin. Sererastkirineke dijminane bû. Mafê hêviyê mafekî qanûnî ye û divê teqez bê cîbicîkirin.”
 
‘OCALAN Û PKK’Ê BERPIRSYARTIYÊN XWE BICIH ANÎN’ 
 
Temel, di berdewamê de anî ziman ku Abdullah Ocalan û PKK’ê berpirsyartiyên dikevin ser milê xwe bicih anîne û wiha domand: “Koma gerîla ya ku Besê Hozat pêşengtiya wê dikir, li pêş çavên hemû cîhanê nîşan da bê çiqasî cidî nêzî meseleyê dibin û bi birêz Ocalan re çiqas wekhev difikirin. Her kesên hatin wê derê ev jidilbûn û micidbûn bi çavên xwe dît. Mekanîzmayên dewletê jî çendek gav avêtin lê heta ku bingeha wê ya qanûnî çênebe, tevek jî nefermî ne. Divê aliyê kêm were temamkirin. Lewma avakirina komîsyonê dê rewşa gavên pêş jî diyar bike.” 
 
ENTEGRASYONA POZÎTÎF ÇI YE? 
 
Di berdewamê de Temel behsa gotina Abdullah Ocalan a “entegrasyona pozîtîf” û gavên qanûnî kir û wiha pê de çû: “Bêguman ji bo çareseriya pirsgirêkê û çarçoveyeke qanûnî hewcehî bi sererastkirinên yasayî heye. Lê tişta ji meseleya entegrasyonê tê mebestkirin ev e; lihevkirina demokratîk e. Her du alî jî nasname û hebûna xwe diparêzin û vediguherin. Ji hêla Tirkiyeyê ve ev veguherîn, bi komara demokratîk pêkan e. Bi naskirina mafên Kurdan û parastina hebûna wan pêkan e. Tê wateya ku PKK ji têkoşîna çekdarî derbasî zemîna siyasî û civakî bibe. Bingeha pêvajoya entegrasyona demokratîk, xwe dispêre qada hiqûqî û siyasî.” 
 
‘AVAKIRINA KOMÎSYONÊ HÊVIYÊ DIDE’ 
 
Temel, bi lêv kir ku avakirina komîsyona di bin sîwana Meclisê de ji bo çareseriyê pêwîstiyeke girîng bû û got: “Avakirina komîsyonê hêviyê dide. Lêbelê em dikarin bibêjin têkildarî avadanî û qada wê ya peywirê hinek daxwazên me nehatine cîbicîkirin. Girîng e ku piranîparêz û nûnertiyeke demokratîk hebe. Divê ne tenê mekanîzmayên dewletê lê aktorên civakî, civaka sivîl û avadaniyên îradeya Kurd jî tê de cih bigirin. Weke min gavek berê jî got; Rêbertiya Abdullah Ocalan; yek ji girîngtirîn aktorê civakî û siyasî yê vî welatî ye. Lewma di vê pêvajoyê de bêyî tevkariya fikrî û polîtîk a Ocalan ne pêkan e çareseriyeke mayinde çêbibe. Ji ber vê jî li gorî me girîng e ku bikare bi derdorên cuda û muxatabên xwe re yekser peywendiyan deyne. Hêviya me ew e ku komîsyon teknîkî nemîne û ji bo veguherîna demokratîk bibe mekanîzmayeke çêker. Hewceye di mijara bêçekbûna PKK’ê, siyaseta sivîl û entegrasyona demokratîk de muxatab be. Karê komîsyonê ew e ku zemîna çareseriyê ava bike.” 
 
‘MIJÛLKIRIN RÊ LI BER FIKARAN VEDIKE’ 
 
Temel, da zanîn ku vehêlandina pêvajoyê, afirandina nediyariyan û di hinek mijaran de mijûlkirin di nava gel de rê li ber fikaran vedikin û ev tişt anî ziman: “Hem di nava civakê de hem jî di siyaset û girîgehan de jî bendewariyek heye. Bêguman şêweyê avabûna hevkêşeyên li Rojhilata Navîn girîng in lê heta Tirkiye aştiya navxweyî neke nikare xwe li benda hesabên kesên din bigire. Polîtîkayên ewlehiyê heta niha tu çareserî bi xwe re ne anîn. Em dizanin ku hêviya gel ji bo çareserî û aştiyê heye.” 
 
REWŞA SÛRIYEYÊ 
 
Temel, têkildarî geşedanên li Sûriyeyê û nêzikatiya Abdullah Ocalan a ji bo wê derê jî wiha vegot: “Nêzikatiya birêz Ocalan, ji hêla rêgezî ve li gorî paradîgmaya aştî û çareseriya demokratîk a herêmî ye. Di vê çarçoveyê de, çareseriyeke mayinde ya li Sûriyeyê, bi veguherîneke demokratîk pêkan e. Modêla birêz Ocalan tercîh dike; destûreke bingehîn a piranîparêz ku hemû gel, nasname û baweriyan qebûl dike û mecliseke neteweyî ya hemû etnîk û mezheban digire navxwe ye. Ya herî girîng jî ew e ku Kurd di nava artêş û saziyên dewletê de bi nasnameya xwe ya xweser bijîn. Lê heke gelê Kurd were înkarkirin jî wê demê dê bi îradeya xwe ya siyasî tevbigerin û rewşa heyî bêhtir pêş bixin.” 
 
MA / Mehmet Aslan - Selman Guzelyuz
 
 

Sernavên din

30/08/2025
17:01 Li Qamişloyê panela ‘Ber bi Sûriyeke pirreng û nenavendî ve’
16:40 Meclisa Ziman a Konseya Bajêr rêveberiya xwe diyar kir
16:20 Rêveberiya Nûnertiya TUAY-DER a Êlihê diyar bû
16:11 Îtalyayê hemwelatiya fexrî da sê jinên ku cezayê îdamê li wan hatiye birin
16:06 Daxwaza edaletê ya xizmên windayan didome
16:04 Roja Windakirinên Bi Zorê: Ji ÎHD’ê 10 daxwaz
15:51 Nasnameya jina ku di Gola Wanê de hat dîtin diyar bû
15:42 Ji bo girtiyên nexweş Tenzîle Acar û Emîn Aladag daxwaza berdanê
15:33 Li daristanên Westanê şewat derket
15:24 Bafil Talebanî bû serokê Hevpeymaniya Sosyal Demokrat a Welatên Erebî
15:07 Piştî 30 salan li Amedê hate pêşwazîkirin
14:02 Li Kerboranê agir bi daristanê ket
13:47 Di civîna nivîskarên Kurd de peyama ‘yekitiyê’ hate dayîn
13:23 Dayikên Şemiyê: Aştî bi ronîkirina paşerojê pêkan e
13:22 Bi girtiyan korîdorên girtîgehê didin paqijkirin
13:17 Bernameya 1'ê Îlonê ya Stenbolê diyar bû
12:46 Jinên ku beşdarî Kursiya Aştiyê bûn: Em ê piştgriyeke mezin bidin pêvajoyê
12:45 Di operasyona li dijî DAIŞ’ê de 39 çete hatin girtin
12:43 Piştî hat berdan bi 7 mehan jiyana xwe ji dest da
12:38 Banga meşa 1'ê Îlonê ya Amedê
11:53 Endamê Komîsyonê Ekmen: Demokrasî û edaletê baweriya bi pêvajoyê xurt bike
11:38 Li Rihayê mirineke biguman
11:07 Li Behra Reş gund bi gund civînên pêvajoyê: Fikar û pêşniyar bi Ocalan re hate parvekirin
10:07 Banga ji bo 1'ê Îlonê: Em bi ruhê Newrozê pêşwazî bikin
09:44 Şaredariya Erdîşê tevî deynan jî xizmeta ji bo gel paşguh nake
09:39 Birca dîrokî ji gel re girtî ye
09:26 Parêzer Akin: Tecrîd didome, bendewariya gel gavên berbiçav e
09:12 ‘Berdana girtiyên nexweş gava herî berbiçav a ji bo aştiyê ye'
09:03 Ji ESP'ê xebata civakîkirina pêvajoyê
09:00 ROJEVA 30'YÊ TEBAXA 2025'AN
08:51 Li Hesekê li dijî DAIŞ’ê operasyon
08:36 Li Rihayê navçe bi navçe xebatên ji bo 1’ê Îlonê didomin
29/08/2025
21:01 Çalakiyên 1'ê Îlonê: Divê bingeha qanûnî ya pêvajoyê bê çêkirin
20:59 Li Şirnexê ferzkirina sîxurtiyê ya li xwendekaran hat protestokirin
16:26 Li Silêmaniyê helîkopterek kete xwarê
16:25 Heşîşa leşkeran şewitandî rê li ber şewatê vekir
16:24 Jinan bertek nîşanî xutbeyên Diyanetê dan: Em dev ji mafên xwe bernadin
16:05 Şîna Berat Nazlican bi girseyî hate ziyaretkirin
15:23 Şandeya DBP’ê û DEM Partiyê gora Celal Talabanî ziyaret kirin
14:53 Dogrudemîr piştî 30 salan hate berdan: Em ê ji banga Ocalan re bibin bersiv
14:36 SOHR: Li Siwêdayê hejmara miriyan gihîşt 2 hezaran
14:12 NY: Di 8 mehan de li Îranê 841 kes hatin darvekirin
14:05 Endamên komîsyonê yên DEM Partiyê: Pêşniyarên tên kirin ji bo me biqîmet in
13:59 Sekreterê Giştî yê NY’ê ji bo Xezeyê Îsraîl hişyar kir
13:50 Îsraîlê ‘agirbesta’ li Xezeyê bi dawî kir
13:38 Sergardiyanê Girtîgeha Dumluyê êrişî girtiyan kir
12:50 DBP’ê têkildarî êrişa li Nîgdeyê daxuyanî da
12:32 ‘Konferansa Hevpeymaniya Sosyal Demokrat’ di roja 3’yan de didome
12:20 Di êrişa li dijî karkerê Kurd de şaredarê MHP’î xwest mudaxileyê girtenameyê bike
11:49 Bernameya 1’ê Îlonê ya bajarên Kurdistan û Tirkiyeyê
10:34 Banga 1’ê Îlonê: Ji bo daxwaza demokrasiyê em li Kadikoyê li benda we ne
10:23 Êdî bazar jî gelek biha ye
10:17 Ekîn Yeter Moray: Divê komîsyon guh bide Abdullah Ocalan
10:14 'Neqebûlkirina ziman, neqebûlkirina aştiyê ye'
10:03 Ocalan: Civaka demokratîk, aştî û entegrasyon sê têgehên sereke yên vê pêvajoyê ne
09:50 Bernameya 1’ê Îlonê ya Êlihê diyar bû
09:43 Li Basayê bîra sondajê ya nû tê vekirin: Texrîbat dê zêdetir bibe
09:08 Serokê Giştî yê PSAKD'ê: Ji bo aştiyeke rast divê Ocalan serbest bê berdan
09:07 Ji komîsyonê re ragihandin: Divê hevdîtin bi Abdullah Ocalan re bê kirin
09:03 Belgefîlma bîra berxwedêr: Bîra Sûrê
09:00 ROJEVA 29’Ê TEBAXA 2025’AN
08:45 Nîjadperestan li Nîgdeyê êrişî karkerên Kurd kirin
28/08/2025
17:23 Şandeya Îmraliyê ya DEM Partiyê ji Îmraliyê vegeriya
16:14 SOHR: Hîkûmeta Demkî 95 Durzî qetil kir
16:05 Salih Muslim: Rojava dikare ji bo Rojhilata Navîn bibe projeya aştiyê
15:24 Kesên di Komkujiya Roboskê de hatin qetilkirin hatin bibîranîn
15:11 ‘Êrişkirina goran, bêwijdanî ye’
14:28 Bafil Talabanî: Ji bo cîhaneke demokratîk divê em bi hev re bixebitin
14:23 TJK-E’yê li dijî darvekirinan bang kir
13:48 Dengbêj Eda Mehdo bi stranan xwe ve hate definkirin
13:48 Namzeta berê ya serokkomariya Sûriyeyê dixwaze bi Abdullah Ocalan re hevdîtinê bike
13:44 Arinç: Divê mafê hêviyê teqez bê cibîcîkirin
12:19 Ugur ê hat îdiakirin di bin çavan de 'ji avahî kete xwarê' jiyana xwe ji dest da
12:16 TJA dê li Amedê ‘Kursiya Aştiyê’ deyne
12:08 DFG’ê rojnamegerên di salên 90’î de hatin qetilkirin bi bîr anî
11:24 Îsraîlê li Şamê operasyona bejahî kir
11:17 Rûsyayê êrişî Kîevê kir: 10 kes mirin, 38 kes birîndar bûn
11:11 Serokên Meclisê yên berê tev li civîna komîsyonê bûn
11:07 Di hevdîtina Rêveberiya Xweser û DYA’yê de li ser çi hate axaftin?
10:58 Trump civîna ‘Xezeyê’ li dar xist
10:43 Şahidê nîvsedsalê Aykol: Tişta ku îro li ser maseyê, çîroka ji duh ber bi îro ve hatiye veguhestin e
10:20 Şandeya DEM Partiyê ber bi Îmraliyê ve bi rê ket
10:02 Kursên Kurdî dest pê dikin
09:52 Tehliyeya Ay bi hinceta 'pêvajo şîrove nekir' ji bo 3 mehan hat taloqkirin
09:51 Karsazê AKP’î guh neda biryara darazê: Gund wêran kir
09:41 Sûltan Bozkurt a li komîsyonê lê hat guhdarîkirin: Zimanê me xeta me ya sor e
09:20 Li Amed û Wanê bendewariyên gel ên ji komîsyonê
09:04 Jinên Rihayê bi rêya Yaşameviyê hildiberînin û bihêz dibin
09:02 Di 8 mehan de 3 jin hatin qetilkirin û 23 jî bi guman jiyana xwe ji dest dan
09:00 ROJEVA 28’Ê TEBAXA 2025’AN
27/08/2025
21:08 Cenazeyê Berat Nazlican li Çewligê hat veşartin
21:04 Endamên komîsyonê yên DEM Partiyê: Divê hawirdoreke ewle bê afirandin
19:51 Serokên baroyan: Divê Tirkiye modela xwe pêş bixe
16:39 Cenazeyê Berat Nazlican piştî 6 salan hate dayin
16:34 Serokê TBB’ê Sagkan 4 daxwaza ji komîsyonê kir
15:51 Gelek kes çûn ziyareta şîna Bulut Kîşîn
15:29 Tulay Hatîmogûllari: Divê mercên azad ku Ocalan bikare bixebite bên avakirin
14:53 Şandeya DBP û DEM Partiyê li Herêma Federe ya Kurdistanê ne
14:39 Ji ÎHD û OHD’ê rapora merasîma îmhakirina çekan û pêşniyarên çareseriyê
14:22 Kurtulmuş: Ji bo komîsyonê dê bingeheke qanûnî were nîqaşkirin