Berdevkê Pêşwaziya Koçberan a Şengalê Îdo Şekir:Vegera Şêniyên Şengalê li dijî êrişan bersiva herî xurte

  • rojane
  • 09:24 9 Tîrmeh 2020
  • |
img

ŞIRNEX - Berdevkê Pêşwaziya Koçberan a Şengalê Îdo Şekir der barê vegera ber bi Şengalê de axivî û got: “Li pêşiya me meha Tebaxê heye. Ev meh, ji bo gelê êzîdî meheke pir biêş e. Ji ber wê jî bi taybetî di vê mehê de vegera ber bi Şengalê biwate ye. Bersiva herî xurt e, ji kesên ku ev qirkirin pêk anîne."

Ji ber êrîşên DAÎŞ’ê li dijî Şengalê di 3’yê Tebaxa 2014’an de, bi hezaran şêniyên Şengalê ji xaka xwe koçber bibûn. Piştî koçberbûnê 6 sal şûnde niha gelê êzidî hêdî hêdî vedigere warê xwe. Di rojên dawî de bi sedan şêniyên ku ji warê xwe koçber bibûn, vegeriyan çûn Şengalê. Şeniyên ku vedigerin ser warê xwe ji aliyê Komîteya Pêşwaziya Koçberan a Şengalê ve tên pêşwazîkirin. Berdevkê Komîteya Pêşwaziya Koçberan a Şengalê Îdo Şekir der barê vegerê de axivî. Şekir, anî ziman ku vegera gelê êzidî pir girîng e û got, veger bersiva herî xurt e, ji kesên ku êrîş birine ser Şengalê û gelê êzidî. 
 
‘DI ROJÊ HERÎ KÊM 50'Î MALBAT VEDIGERIN’
 
Şekir, diyar kir ku di vê pêvajoyê de gelek kes vegeriyan û got: “Ev du meh in veger dest pê kirine. Beriya niha destûra nedidan ku gel vegere. Di rojên dawî de nêzî 2 hezar veger çêbûne. Ji van gelek kes li gundên cuda cuda bicih dibin. Di destê me de dane hene. Lê em nikarîn bibêjîn ku vegereke sedî sed heye. Lê ji ber ku her roj veger çêdibe em nikarîn hejmareke aşkere parve bikin. Malbatên ku vedigerin herî zêde li gundên Qibedîc, Telezîr,Tilqesab û Şengalê bicih dibin. Heta niha nêzî 800 malbat vegeriyane. Malbatên ku vegeriyan jî hemû malbatên ku malên wan hatin hilweşandin. Malbatên ku malên wan hatin hilweşandin, bi tu awayî malên wan nehatine avakirin. Ji bo ku ev mal bên avakirin jî, heta niha xebatek nehatiye kirin. Lê em ji bo avakirina van avahiyan di nav hewldanan de ne. Avahiyên ku paceyên wan tune ne, yan jî deriyên wan tune ne, em ê ji wan re bibin alîkar. Bi vê rêbazê em ê ji bo avakirina malan di nav hewldanan de bin. Kesên ku vegeriyan bi derfetên xwe vegeriyane û bi derfetên xwe malên xwe avakirine. Qasî 200 hezar malbat hene. Ji van 8 hezar vegeriyan malên xwe. Lê li gorî rojan ev hejmare carna diguhere. Di nava rojê de herî kêm 50 malbat tên. Îro nêzî 70 malbat hatin. Dibe ku sibê 100 an jî 200 malbat bên. Ji ber ku havîn e jî gelek ji van malbatan di baxçeyên avahiyan de konên nayylonî vedane û dı wan konan de dimînin. Bi kurtayî ez dikarim bibêjim ku gel bi derfetên xwe vedigere ser axa xwe. “
 
PIRSGIRIKA AV Û CEYRANÊ
 
Şekir, axaftina xwe wiha domand:” Bi giştî gelê Şengalê rojên zor û zehmet derbas dikin. Ji aliyekî av tune ye û li aliyê din ve jî ceyran tune ye. Aliyeke din ve jî pirsgirîkên siyasî hene. Dema ku ev pirsgirîkên heyî nayên çareserkirin, gel bi pirsgirîkên mezin re rû bi rû dimîne. Dema ku me ev pirsgirîk li ber çavan girtin, me dît ku hem hêzên ji derve û hem jî hêzên navxweyî li ser Şengalê projeyên mezin difikirin. Di nava 24 saetan de tenê 6 saetan de ceyran heye. Carna jî ceyran qet tuneye. Tu amûrên ceyranê tunene. Bi taybetî jî şênîyên li Tîlhesab, Tîlbenad, Tîlezîz bi pirsgirîkên mezin re rû bi rû ne. Lê ji xeynî van gundan li herêma Şamalê gundên Sînon, Kanesor, Dîgor, Burîk û Hîrdabê ev pirsgirêk pir zêde nayê dîtin.”
 
ŞENGAL Û POLÎTÎKAYÊN TAYBET 
 
Şekir, anî ziman ku hêzên navnetewî li Şengalê bi polîtîkayên taybet dixwazin civaka êzidî belawela bikin û got:” Gelê Şengalê ji her aliyên xwe ve birîndar e. Niha helwesta hikûmeta Iraqê ya li hemberî Şengalê li berçavan e. Lê hêzên navnetewî li dijî van pêkanîna bêdeng in. Ev bêdengî jî pirsgirêkeke siyasî ye. Li hemberî van pirsgirêk û êrîşên heyî ne Îran, ne Iraq û ne jî DYA deng nake. Di xeta Iraqê de bi taybetî li ser Şengalê polîtîkayeke taybet tê meşandin. Siyaseta ku tê meşandin birînên heyî derman nake. Ji xwe ji bo dermankirina van birînan jî tu hewldanên wan tunene û dijberî vê tevdigerin. Ji bo ku civaka êzidî belawela bikin û rêxistina heyî perçe bikin siyasetê didin meşandin. Înkarkirina van rêxistinan û astengkirina van xebatan, înkarkirina gelê êzidî ye. Bi taybetî jî hêzên leşkerî ji gelê li vir re dibêje ‘Em we êzidî qebûl nakin û pêwîste hûn jî mîna me bin.’ Ji gel re ev gotin tên kirin. Birînên gelê êzidî wê çawa bên dermankirin? Di destpêkê de divê hêza leşkerî bihêz bikin. Ya duyemîn jî hêza siyasî. Gelê Şengalê hêz û bawerî ji nasnameya xwe ya êzidîbûnê digire. Li ser gelê êzidî polîtîkayên înkarkirinê tên meşandin. Hêzên wekî hikûmeta Tirkiyeyê dixwazin ku pêşiya qirkirina êzidiyan vekin. Bi van polîtîkayan dixwazin sala 2014’an cardin pêk bînin. Lê heta niha me tu caran ev polîtîka qebûl nekirin û em ê tu caran jî qebûl nekin.”
 
‘LI IRAQÊ TENÊ JI CIWANÊN ŞENGALÊ RE KAR TUNE YE’
 
Şekir, di berdewamiya axaftina xwe de da zanîn ku ji bo avakirina aboriya xweser heta niha bi tu awayî gavên girîng nehatine avêtin û got: “Li ser Başûr êrîşên mezin hene. Em baş dizanin ku bi piştgiriya hikûmeta Iraqê, Tirkiye van êrîşan pêk tîne. Bi rêbazên cuda ev êrîş pêk tên. Ji bo avakirina aboriya gelê Şengalê heta niha tu gavên girîng nehatine avêtin. Gel bi derfetên xwe aboriya xwe ava dike. Gelê Şengalê hemû bê kar e. Ciwanên ku zanîngeh qedandine kar bi dest wan nakeve. Ev jî nîşanî me dide ku hikûmeta Iraqê gelê êzidî nas nake. Li Iraqê tenê ji ciwanên Şengalê re kar tune ye. Ji ber ku kar tune ye jî ev ciwan ji nêçarî koçî Ewropayê dikin.”
 
‘EM Ê BI HEV RE QADÊN RÊXISTINÎ, BÎRDOZÎ Û ÇANDÎ AVA BIKIN’
 
Şekir, diyar kir ku veger berteka herî xurt e, li dijî êrîşên navnetewî û got:” Niha pêşiya me meha Tebaxê ye. Ev meh ji bo gelê êzîdî meheke pir biêş e. Ji ber wê jî bi taybetî di vê mehê de vegera ber bi Şengalê ve biwate ye. Ji kesên ku ev qirkirin pêk anî re, bersiva herî xurt e. Bi vegeran van êrîşan û polîtîkayên tunekirinê pûç û vala derbixînin. Ger ku em hêza xwe ya rêxistinî û leşkerî bi hêz nekin, wê demê vegerên me jî dê bêwate bin. Gelê me yê ku li Ewropayê divê vegere ser axa xwe. Em ê bi hev re qadên rêxistinî, bîrdozî û çandî bi hêz bikin û Şengalê ji nû ve ava bikin. Ji ber vê yekê jî divê gelê Şengalê vegere ser axa xwe û xwedî li axa xwe derbikeve.
 
‘DIVÊ EM HÊZA XWE YA XWESER AVA BIKIN’
 
Şekir, bal kişand ser rol û misyona hêza leşkerî û ev tişt anîn ziman: ” Wekî YBŞ û YJŞ sedî 70’î û 80’î Şengal destê me de ye. Zarokên vê xakê gelê Şengalê diparêzin. Kesên ku ewlehiya me diparêzin ew in. Dijmin nahêle ku em bi aramî bijîn. Lê li hemberî dijmin me jî tedbîrên xwe girtine. Divê wekî gelê Şengalê em hêza xwe ya leşkerî bi hêz bikin. Ez dikarim bibêjim ku ewlehiya ku li Şengalê, li Iraqê nîne. Divê li hemberî her êrîşê çavên me vekirî bin. Divê gelê me nebêje ku dijminê me xelas bûye. Li hemberî vê divê hêza xwe ya xweser ava bike.”
 
‘GELÊ ŞENGALÊ WÊ HÊZA XWE YA SERBIXWE BI RÊXISTIN BIKE ‘
 
Şekir, di dawiya axaftina xwe de bang li gelê Şengalê kir û got:” Divê em xwedî li vê hemleyê derbikevin. Ger ku her yek ji me ji aliyekî ve xwedî li vê hemleyê derket, em bawerin ku em ê serbikevin. Gelê Şengalê di vê pêvajoyê de wê hêza xwe bi rêxistin bike û bersiv bide van êrîşan. Qedera me ne di destê kesan de ye. Em bi bawer in û hêvîdar in û dikarîn her êrîşê vala derxin.”
 
MA / Zeynep Dûrgût / Mujdat Can
 

Sernavên din

09:54 Daran bêyî agahiya şaredariyê dibirin
09:47 Ewil îşkence kirin piştre lêborîn xwestin
09:40 Şaredarê Pîranê yê îtîfaqê îstifa kir
09:09 Pisporê Rojhilata Navîn Kar: Xeta 3'yemîn dikare Lubnanê bi xelasiyê bixe
09:08 ‘Di dema pandemiyê de bila temenê çûyîna dibistanê ji 7 saliyê dest pê bike'
09:07 Dede: Walîyê Wanê wekî serokê AKP'ê yê bajêr tevdigere
09:02 Rojnameger: Tirkiye bi hevkariya PDK'ê li serbazên Iraqê xist
09:00 ROJEVA 14'Ê TEBAXA 2020'AN
13/08/2020
20:15 21 kesên din ji ber Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane û 1243 kes jî pê ketine
18:55 Agir gihişt bax û baxçeyên gundiyên Licê
16:41 Li Agiriyê mirina biguman a jinekê
16:32 Polisan mudaxaleyî çalakiya Peymana Stenbolê kir û 4 jin binçav kirin
16:11 Li Mêrsînê 4 kes hatin binçavkirin
15:59 ‘Bêyî ku dereng bikeve wan berdin’
15:19 Hîna jî agahî ji zarokê karkerê çandiniyê yê ket avê nayê girtin
15:04 Parêzeran ji bo hevdîtina Ocalan serî li dozgeriyê dan
14:51 5 kes li Bûrsayê hatin binçavkirin
14:41 Tora Parastina Jinan: Ne hedê kesêye ku peymanê nîqaş bike
14:32 Dormîşa leşkeran qelibî
14:11 Avahiya NÇM’ê wê ji şaredariya AKP’î re bê terxankirin
14:04 Platforma Jinan a Îskenderûnê: Em ê li dijî tundiyê bêdeng nemînin
13:31 Ji bo şermezarkirinê eywanên dawetan 3 rojan digirin
13:06 ‘16 milyon Stenbolî bê çare li heviya erdhejê ne'
12:25 Li gundên qedexekirî gundî nikarin heywanên xwe bibin mêrgan
11:12 Sedema kûrbûyîna tecrîda li Îmraliyê helwesta CPT e
11:11 Şahidê komkujiya Digorê axivîn: Wekî roja dojehê bû
11:08 Şewata daristanên Şirnexê vemirî
11:04 Ji ber parvekirinên medya civakî hat binçavkirin
10:27 'Tekane berpirsiyarê krîzê AKP ye'
10:14 Polisan Acûn Karadağ binçav kirin
10:05 Li şûna astengkirina şewatê seyranê qede kirin
09:37 Li Colemêrgê gengeşî: Polisan 7 kesan binçav kir
09:35 Di 11'ê tebaxê de testa 600 kesan li Edeneyê posîtîf derket
09:18 Li gundan piştevanî
09:17 Dê ciwan li Milazgirê li hev kom bibin
09:16 Parêzerên wanî: Demildest bila daxwaza hevpîşeyên me pêk bê
09:16 Birca Belek kirine cihwarê tiryakê
09:15 5 sal in kes naçe serdana Gola Çalyanê!
09:00 ROJEVA 13'Ê TEBAXA 2020'AN
08:06 30 jin serbest in: Peymana Îstanbul dide jiyandin
12/08/2020
22:16 Jin ji bo Peymana Stenbolê daketin qadan
21:58 18 kesên din jî ji ber Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane
20:16 Polîsan mudaxileyî jinan kir: 24 kes hatin binçavkirin
17:04 Agir bi daristanên gundê Awgamasya û Banayê ket
16:06 Darên li peyarê bi kemçeyan rakirin
15:40 Ji Bankaya Cîhanê hişyariya Tirkiyeyê
15:16 '32 caran cezayê dîsîplînê dan girtiyekî'
15:00 Bertek nîşanî bidawîkirina xebatên lêgerîna kurê xwe da.
14:05 Tîmên taybet di serdegirtina gund de axur kolan
13:53 Di tîrmehê de 7 zarok 164 karker bûn qurbana kar
13:29 Hempîşeyên wan ji bo Tîmtîk û Unsal di ‘Nobeta Edaletê’ de bang kirin
13:00 Ji bo ku vegerên gundên xwe yên qedexekirî kampanya dan destpêkirin
12:33 Bi îfadeya Şahidê Winda 7 sal ceza birîn
11:48 Li Belarûsê roja sêyemîn: Gelo Tîkhanovskaya di bin tûndiyê de dîmen kişand?
11:44 Çend zarokên karker li Tirkiye kar dikin?
10:43 Ji serokên 33 baroyan bang: Jiyandina Ebrû û Aytaç berpirsyarî ye
10:41 404 navdaran piştgirî da ‘101 Porsipiyan'
09:58 Gundiyan agirê li bejahiyê derket vemirandin
09:58 Bexdayê bersiv da êrîşa Tirkiyeyê û serdana Akar betal kir
09:03 'Bêyî tawîzdan divê em bitêkoşin'
09:03 Dezenfektaha herî baş sabûna kizwanê ye
09:03 Testên zêde, fîlasyon û karantîna
09:03 Parêzerên wanî: Demildest bila daxwaza hevpîşeyên me pêk bê
09:03 Şaredariyên Cizîr û Hezexê ji bo AKP'iyan bûn cihê kar û bar
09:00 ROJEVA 12'Ê TEBAXA 2020'AN
08:03 Xanî şewitî: 4 jê zarok 5 kes bi şewatê mirin
07:49 Cîgirê Waliyê Hatayê dayik û birayê xwe qetil kir
07:44 Qedexeya derketina derve danîn ser 36 gundên Bedlisê
11/08/2020
20:58 Nûriye Gulmen û Ridvan Akbaş hatin girtin
20:54 Hezar û 183 kesên din jî bi Covîd-19'ê ketine
16:38 Ocalan ê HDP’î: Rakirina tecrîdê ji bo “asayîbûnê” girîng e
15:48 HDP’ê ji meclîsê xwest têkildarî rapora CPT'ê lêkolîn bikin
15:48 Xwişka Sancarê HDP’î hat definkirin
15:24 Ûygûner ê HDP’î nehat berdan
15:11 Yekîtiya Ewropayê ku Yewnanistanê banga civîna lezgîn lê kiribû: Em li cem we ne
15:06 ÎHD'ê ji bo kesên bi îşkenceyê hatin binçavkirin pêvajoya hiqûqî dan destpêkirin
14:53 Jina ku serlêdana wê ya gilîkirinê nehat qebûlkirin li ÎHD’ê bang kir
14:26 Nîşana embargoya xurek: Wê PKK mîqdareke zêde diwîz hûr bike
14:06 HDK: Li dijî polîtîkayên îqtîdarê pêdivî bi îtîfaqa demokrasiyê ya mayinde heye
13:52 Hevserokê YNK’ê Lahûr Şêx Talebanî bi koronayê ket
13:38 Ji bo Tîmtîk û Unsal di nobetê de ne
13:22 Beraeta hevjînê xwê yê 262 rojin girtiye xwest
13:08 Zembîlfiroş, Parîteya Hêza Standinê (PPP) û Piyeseya Zêr
12:52 Polîsan 5 kes li Milazgîrtê binçav kirin
12:35 HDP’ê bersiv da îdîayên ‘tacîzê’: Parçeyê konsepteke qirêje
12:02 Kongreya Avakirina Dersimê ji bo Avzêmên Dersimê bang kir
11:23 Makîneyên kar vê carê dibin parastina eskeran de ketin herêmê
11:23 Erdogan derewand: IMF’ê ji me deyn nexwest
11:10 Çalakiyên li Belarûsê di roja duyemîn de didomin
11:06 Parêzer ji bo biçin Îmraliyê serlêdan kirin
10:48 Armanc petrol e Sûriye hincet e!
10:24 Şewatên li Lîcê û Depê hatin vemirandin
09:50 Prz. Korkmaz: Mêrê kujer hêza xwe ji polîs û îqtîdarê digire
09:12 'Sedema binpêkirinên li sînor bêcezatî ye'
09:12 Tekstîla Ozakê bi mobbîngê sendîkaya karkeran diguherîne
09:11 Partiyên siyasî bang li CPT'iyê kirin: Peywira xwe bîne cih
09:10 Penêrê Çeçîlê hîn jî bi rê û rêbazên edetî tê çêkirin
09:10 ‘Ji ber kurd, elewî û ermenî ne li qişleyan tên kuştin'
09:00 ROJEVA 11'Ê TEBAXA 2020'AN
10/08/2020
23:06 Li navçeya Rezanê piştî şewatê teqînek çêbû