Özbudun: Salgın katalizör rolü oynadı

img

İSTANBUL - Kovid-19 salgınının kapitalizmin bazı olumsuzluklarının kitleler nezdinde açığa çıkmasında katalizör rolü oynadığını söyleyen akademisyen-yazar Sibel Özbudun, bu durumla birlikte güçlenen iki farklı eğilime işaret etti.

Koronavirüs pandemisi ile birlikte ülkelerdeki sağlık sistemlerinin çöküşü, dünya çapında bir sistem sorgulamasına yol açtı. Sistem sorgulamasında sol çevreler başı çekti. Salgının en çok etkilediği İtalya ve Fransa gibi ülkelerde tersi yönde neo faşist-ırkçı çevrelerin yükselmesine yol açtı. Bu ülkelerin aşırı sağcı liderleri pandemi sürecinde yalnız bırakıldıklarını savunarak, Avrupa Birliği’nden çıkma ve kendi içlerinde bir birliğe gitmeyi tartışıyor. Diğer tarafta aralarında Noam Chomsky ve Ertuğrul Kürkçü gibi isimlerin de olduğu sol-sosyalistler ise “İlerici Enternasyonal” adıyla bir araya geldi. Pandemi sonrası dünyanın nasıl şekilleneceği tartışmalarında farklı senaryolar ortaya atılıyor. 
 
Salgınla birlikte Avrupa Birliği ülkelerinde yükselen neo-faşizmi ve enternasyonalin imkanlarını akademisyen-yazar Sibel Özbudun değerlendirdi. 
 
Özdubudun, koronavirü salgının en çok etkilediği İtalya ve İspanya gibi ülkelerin “yalnız bırakıldık” sitemlerinin, salgından çok AB’nin uzunca bir süredir içine düştüğü acziyetle ilgili olduğunu söyledi. AB’yi oluşturan ülkelerin eşitlikçi değil, hiyerarşik bir ilişkisi olduğunu belirten Özbudun, “Bir ‘Demir-Çelik Birliği’ girişimi olarak başlayan proje, zamanla neoliberal küreselleşme rüzgârını da arkasına alarak ABD benzeri bir ‘federatif odak’a, bir siyasal birliğe dönüşme çabasına girişmişti. Ancak farklı güçteki ekonomilerin bir araya gelmesi, birleşik bir iktisadi-siyasal kendiliğe yol açamazdı. İlk krizde bileşenlerin dağılacağı belirgindi, nitekim öyle de oldu; Brexit vs. Bugün AB artık içindeki neredeyse herkesin ‘gemisini kurtaran kaptan’ diye haykırdığı, batan bir gemiyi andırıyor” dedi.  
 
PANDEMİ TURNUSOL KAĞIDI OLDU
 
AB ülkelerindeki neofaşizmin ise salgından çok önceye dayandığını belirten Özbudun, bu yükselişin Yunanistan, İtalya gibi çeper ülkelerde baş gösteren ekonomik kriz ile bağlantılı olduğunu ifade etti. Bu ülkelere aynı zamanda açlık, kıtlık gibi nedenlerden kaynaklı yoğun bir göç olduğuna dikkat çeken Özbudun, bu durumun özellikle emekçi kesimde faşizan siyasetlerin yükselmesine neden olduğunu kaydetti. 
 
Korona salgınının işin “bahanesi” olduğunu söyleyen Özbudun, “Pandemi, on yıllar boyunca kamusal alanı yağmalayan, yüz yıllık sınıf mücadelesi kazanımlarını dev şirketlere peşkeş çeken, sosyal destek sistemlerinin altını oyan neoliberal talanın emekçileri, halkları nasıl kemirdiğini açığa çıkaran bir turnusol kâğıdı oldu” diye belirtti. 
 
KAPİTALİZMİN MAKYAJI DÖKÜLÜRKEN...
 
Kapitalizmin kırışık kremi üretmeyi bağıra çağıra gelen küresel salgınlar silsilesine hazırlanmaktan daha karlı bulduğunu belirten Özbudun, salgının önüne geçilmemesini sağlığın metalaştırılması, halk sağlığının inanılmaz ihmali ve yaşlı nüfusun gözden çıkartılmasına bağladı. Özbudun, bir yandan izolasyon güzellemesi yapılırken bir yandan da emekçilerin çalışma sahalarına sürülmesi konusunda ise şunları söyledi: “Kapitalizmin makyajı dökülürken, alttaki ceset arsızca sırıtıyor. Sovyet devriminin yıkılmış, harap olmuş bir ülkede iç savaş koşullarında tifüs ve İspanyol gribi salgınlarıyla baş etmedeki başarısını göz önünde bulundurulduğunda hastalıkla savaşım ile sosyalizm arasındaki ilişkinin daha da açık bir şekilde ortaya çıktı.” 
 
İKİ FARKLI EĞİLİM 
 
Salgın sonrası döneme ilişkin yapılan tartışmalar üzerinde durup, bu konuda iki eğilimin ortaya çıktığına dikkat çeken Özbudun, bu eğilimleri “Kovid-19 salgınının kapitalizmin bazı olumsuzluklarının kitleler nezdinde açığa çıkmasında katalizör rolü oynadığı ve kitlelerin bundan böyle daha antikapitalist konumlara kayacağı ya da tam tersine, pandeminin kitleler üzerindeki gözetimin daha yoğunlaştığı, kitlelerin özgürlüğü güvenliğe tercih edeceği daha otoriter, daha tekçi rejimlere yol açacağı” şeklinde özetledi. Her iki olasılığı da gündeme getiren salgının bunda belirleyici olmayacağı görüşündeki Özbudun, gidilecek yolun ancak kitlelerin örgütlü mücadelesi ile belirleneceğini söyledi.
 
ÇIKIŞ YOLLARI
 
2019 yılının Sudan’dan Fransa’nın Sarı Yelekliler’ine kadar kitlesel eylemler ile geçtiğini hatırlatan Özdubun, bunun insanların kendilerini işsizliğe ve açlığa mahkum eden sisteme karşı sokağa inmekten korkmadığı anlamına geldiğini ifade etti. Ancak bu eylemlerin kalıcı ve kararlı bir siyasal iradeye dönüşmediğini dile getiren Özbudun, “Bir ‘sol çaresizlik’ten söz edebiliriz. Bu durumun pek çok nedeni var kuşkusuz. Bunlardan biri de bu sol çaresizliğin yaratılmasında önemli bir payı olan ‘yeni sol’ fikriyat. Bu nedenledir ki, bence küresel ‘marka’ya dönüşmüş isimleri bu denli önemseyip, onlardan çok daha önemli saptamalar yapan -örneğin Fikret Başkaya gibi- aydınları ihmal etmenin de bizim hatamız olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı. 
 
Bu konudaki sözlerine günümüzde sol entelijansiyanın rolünün artık kapitalizmin eleştirilmesiyle sınırlı olamayacağını söyleyerek devam eden Özbudun, “Artık ‘çıkış yolları’nın tartışılması gerekiyor. Yani sürdürülemezliği her alanda (ekoloji, yoksulluk, insan hakları, özgürlükler, kadınların durumu, savaşlar…) apaçık ortada olan bir yıkım sistemini nasıl alaşağı edebileceğimiz. Bu ise, örgütsüz olmuyor” diye de ekledi.
 
ENTERNASYONAL MÜMKÜN
 
Enternasyonalin sosyalistler, komünistler için komünist partilerin bir araya gelerek görüş alışverişinde bulundukları, ortak eğilimler saptadıkları bir örgütlenme olduğunu söyleyen Özbudun, bugün adına Enternasyonal diyen yapıların ise ‘düşünce kuruluşu’ olmaktan öte gidemediği eleştirisinde bulundu. Enternasyonalin mümkün ve gerekli olduğunu vurgulayan Özbudun, “Tek ülkede kapitalizmin mümkün olmadığı, kapitalizm yeryüzü ölçeğinde sürekli olarak genleşme, talan edilmedik bir köşe-bucak, sömürülmedik tek bir insan, kaynağa dönüştürülmedik tek bir doğa olayı bırakmama eğilimindeki bir sistem olduğu ölçüde, ona karşı mücadele de uluslararası, ya da küresel olmak zorunda. Ama bunun için ortada hedefte ortaklaşmış, kurumsallaşmış yapıların olması gerek” dedi. 
 
Lenin’in “İşçi kitlesi, önündeki engeller her ne olursa olsun, yeni bir Enternasyonal yaratacaktır. Yaşasın bütün ülkelerin burjuvazisinin şovenizmine ve vatanseverliğine karşı işçilerin uluslararası kardeşliği!” sözlerini hatırlatan Özbudun, çağımızın eksikliğinin de kapitalizme karşı mücadele ve yerine emek eksenli, eşitlikçi bir sistemin yani sosyalizmin kurulması iradesi olduğunun altını çizdi. 
 
MA/ Tolga Güney

Diğer başlıklar

00:42 Çin’de havai fişek fabrikasında patlama
00:39 Malatya’da 4.4’lük deprem
00:15 Çoklu baro görüşmelerinde tansiyon yükseldi: Ahmet Şık’a ‘uyarma’ cezası
08/07/2020
23:08 Lice’de bir helikopter düştü
21:29 Maas ve Guterres’ten Libya açıklaması
21:13 İzmir Barosu Ankara’ya doğru yola çıkıyor
20:49 Koca: Bazı yerlerde hastalık pik seviyesine ulaşıyor
20:23 Hukukçular ‘çoklu baro’ya karşı nöbet tuttu
20:01 Kovid-19’dan ölenlerin sayısı 5 bin 282’ye yükseldi
19:38 Demirtaş’tan mesaj: Halkın gücü görünür kılınmalı
18:58 'Çoklu baro' görüşmesinde 'Anayasaya aykırılık' tartışması açılması talebi reddedildi
18:32 İşgal eylemi yapan kadınlar serbest
18:19 Kocaeli’deki siyasetçilerin 8’i tahliye edildi
18:06 Demokratik kitle örgütleri: Soykırıma soykırım denilir
17:28 Katledilmeye çalışılan Tekin’in davası mütalaa için ertelendi
17:21 ZEND dergisinin yeni sayısı çıktı
17:17 Kerestecioğlu: Rabia Naz’ın ölümünde iddialar soruşturulmadı
17:12 Kadınlardan Deniz Bulutsuz’a destek
17:08 Öcalan’ın özgürlüğü için online miting düzenlenecek
16:50 İYİ Parti'nin Sivas ve Başbağlar'a dair araştırma önergesi reddedildi
16:33 Hrant Dink davasında tanıklar dinlendi
16:17 ‘Faşizm’ kelimesinden 6 kişiye soruşturma
16:00 Alınak'ın ayağındaki kelepçe 29 gün sonra çıkarıldı
15:40 Ölüm orucundaki avukatlar için Ankara Adliyesi’nde protesto
15:37 Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'nü işgal eden kadınlara tutukluma talebi
15:35 Van Gölü'nde batan tekne 107 metre derinlikte bulundu
15:22 Müzik sesinin cami hoparlöründen değil araçtan geldiği belirlendi
15:21 ‘Çoklu baro’ teklif görüşmeleri HDP’nin protestosuyla başladı
15:06 276 mültecinin bindirildiğin geminin yakalanmasıyla faciadan dönüldü
14:44 Çorlu’da yaşamını yitirenler anıldı: Peşini bırakmayacağız
14:16 Eylemini sonlandıracağını duyururken gözaltına alındı
13:10 Tutuklular tedavi talebiyle açlık grevine başladı
12:55 Gülistan Doku'yu sordu: Suçun üstü örtülmeye mi çalışılıyor?
12:45 Çorlu tren faciasında yakınlarını kaybedenler 2 yıldır 'adalet' arayışında
12:36 Barış Annesi Özbek ‘kaçma şüphesi' ile tahliye edilmedi
12:22 Diyarbakır’a kayyım olamadan gitti!
12:19 Akşener hem eleştirdi hem de savundu: Sosyal medya düzenlemesine karşı değiliz
11:56 Emekçilerden genel grev uyarısı
11:51 Özsoy: PKK Suriye'de, Irak'ta değil Ankara'da kuruldu
11:45 4 milyon TL bağış yaptığı vakıf Ekinci ve eşi adına burs verecek
11:37 HDP'li yurttaşın evinin kapısına Türk bayrağı çizildi
11:06 Urfa’da 3 siyasetçi gözaltına alındı
11:04 HDP’li 5 genç tutuklandı
10:47 Gebze’de geri dönüşüm tesisinde yangın
10:38 İzmir’de 5 kişi gözaltına alındı
10:27 Şenyaşar ailesinden yarınki duruşma için dayanışma çağrısı
10:16 Patnos’ta Mor Hat açıldı
09:58 Lice’de patlamamış havan mermisi ve mayın bulundu
09:56 Yargıtay'da 8 daire kapatılıyor
09:46 Aydın: Hükümet dikensiz gül bahçesi istiyor
09:35 'Sığınma evi kadınları güçlendiren mekanlar haline getirilmeli'
09:20 Patlamaya ilişkin 1 kişi daha tutuklandı
09:11 Yolsuzluk ve usulsüzlüğe karışan 3 daire başkanı daha görevden alındı
09:10 Suruç anısına mülteci çocuklar için oyuncak kampanyası
09:10 KHK'li Yıldırım: Sokak dışında yol yok
09:08 Gazeteci Evran: Başarılı olsalar sırada Federe Kürdistan var
09:05 Durmuş: Kıdem tazminatında sermaye ile iktidarın talepleri örtüşüyor
09:05 Emek var, karşılığı yok
09:04 Serdaroğlu: Taslak Meclis'e gelirse milyonlarca işçi yürüyecek
09:02 Yüce: Kadın mücadelesi binalarda değil alanlardadır
09:01 Toplu mezar davası AYM'ye taşındı
09:01 Patron işçiler arasında sendika ayrımına gitti
09:01 Van’da ev kiraları asgari ücreti aştı
09:01 Çiftçilere anız uyarısı
09:00 08 TEMMUZ 2020 GÜNDEMİ
00:02 Ukrayna’da orman yangını: 6 ölü, 9 yaralı
07/07/2020
23:58 Sakarya’daki patlamadan bir tutuklama talebi daha
22:45 İzmir Barosu'ndan Gündoğdu çağrısı
22:11 Trump yönetimi WHO’dan çekildi
21:58 ‘Çoklu baro’ teklifinin Genel Kurul süreci hızlandırıldı, sosyal medya yolda
20:06 Ebdi: Rus güçleri ile koordinasyonu genişletmekte anlaştık
19:35 Meclis Başkanı Şentop oldu
19:21 Koronavirüsten 19 kişi daha hayatını kaybetti
19:15 Ekinleri kuruyan çiftçiden AKP’li vekile tepki
19:11 Bodrum’da şüpheli kadın ölümü
18:47 Dink Davası’nda MİT görevlilerinin dinlenme talebi reddedildi
18:40 Meclis Başkanlığı seçiminde 3’üncü tur
18:36 Sanatçı Gezen ve Akpınar hakkında dava açıldı
18:25 Talepleri kabul edilen tutuklular açlık grevini sonlandırdı
18:02 Düzgün Baba'daki yazılamalar için suç duyurusu
17:59 Çetin’in avukatları: Tutuklamanın somut dayanakları yok
17:50 HDP Kadın Meclisi: Rojbin’e yapılan işkenceyi aklamanıza izin vermeyeceğiz
17:46 33 düş yolcusu anısına fidan diktiler
17:44 Meclis Başkanlığı seçimi ikinci tura sarktı
17:37 Yüksekova’da şiddetle mücadele tartışıldı
17:16 Meclis Başkanlığı seçimi başladı
17:01 DEDAŞ neden cemevine elektrik vermiyor?
16:57 Katledilmek istenilen Elbasan: Ölümüze değil, dirimize sahip çıkın
16:27 Ferhat Ateş’in cenazesi toprağa verildi
15:58 Köpekli işkence gören Çetin tutuklandı
15:48 Hava fişek fabrikasının sahibi ve oğlu gözaltına alındı
15:44 Gazeteci Demir'in duruşması ertelendi
15:25 HDP ‘çoklu baro’ teklifine şerh koydu: İktidarın yargıda kadrolaşma harekatı
14:48 Rojbin Çetin'e tutuklama talebi
14:47 Kılıçdaroğlu: Sizin yediğiniz insan eti
14:22 Türk-İş: Kıdeme dokunursanız genel grev uygulayacağız
14:19 Suruç Katliamı'nda yaşamını yitiren babasının mezarına defnedildi
14:03 ‘Değerler Eğitimi’ Anayasa’ya aykırı bulundu
13:46 Rosa Kadın Derneği: Erkek adalet değil gerçek adalet diyoruz
13:42 ‘Çoklu baro’ tasarısına düğmeli protesto