İpek böcekleri dut yaprağına doymuyor

img

DİYARBAKIR - İpek böceği üretiminde ilk sırada yer alan Kulp'ta, bu yıl yetiştirici sayısına 300 kişi daha eklendi. Emeklerinin karşılığını alamamaktan şikayet eden yetiştiriciler, "zor ve zahmetli" olarak nitelendirdikleri üretimi anlattı. 

Diyarbakır'ın Kulp ilçesi, 42 ton 745 kilogram yaş ipek böceği kozası üretimiyle 52 il arasında ilk sırada. Türkiye'deki koza üretiminin yüzde 40'ına sahip kentte, yetiştirici sayısı bu yıl 300 artarak bin kişiye yaklaştı. Özellikle kırsal mahallelerde ipek böceği üretimi yapan yurttaşlar, Kozabirlik'in kendilerinden düşük fiyatla alım yapmasına tepkili. 
 
ZOR VE ZAHMETLİ BİR İŞ 
 
Kente bağlı Yuvacak (Hêlin) kırsal mahallesindeki evinde ipek böceği yetiştiriciliği yapan Zübeyir Baran (68), yaptıkları işin zor ve zahmetli bir iş olduğuna dikkati çekti. 51 haneli mahalleyi ipek böcekliğiyle 12 yıl önce tanıştıran Baran, "Mayıs’ın ortasında başlayan üretim, Haziran sonuna kadar devam ediyor. İpek böceklerini kaldığımız evlerin odalarında 35 gün misafir ediyoruz. 35 günde ipek böceği, 4 evre geçiriyor. Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü uyku evleri deniliyor. İpek böcekleri, bu süre zarfından sürekli olarak dut ağacının yaprakları ile besleniyor" sözleriyle yaşanan sürece değindi.
 
"Günde 3 defa dut yaprağı tüketmesi gereken ipek böceğine üreticiler, sürekli olarak dut yaprağı temin etmek zorunda olması işi zor ve zahmetli kılıyor" diyen Baran, “Dut ağaçlarından kestikleri dallardan yaprakları tek tek seçen üreticiler bu yaprakları ipek böceklerine veriyor. Her bir paket kozadan, bakım ve koşullara göre yaklaşık 30-40 kilogram arası yaş koza elde ediliyor" diye belirtti.
 
FİYAT OLDUKÇA DÜŞÜK
 
İlçe koza üretiminde birinci olmasına rağmen, ipekli dokumanın en çok geliştiği ve yapıldığı illerin Antalya ve Bursa olduğunu ifade eden Baran, "Üreticiler ve ilçe sakinleri, üretimi en çok Diyarbakır’da olan ipek böceği kozasının işlemesinin de artık burada olmasını istiyor. Üreticiler, ilçede üretilen ipeğin ham maddesinin işleyerek bunu markalaştırmak istiyor. İlçedeki ipek böceği üreticileri, genel olarak ürünlerini Kozabirlik'e satarak emeklerinin karşılığını almaya çalışıyor. Geçtiğimiz yıl kilosu 65 TL’ye satılan yaş ipek kozasının kilo fiyatının bu yıl 70 TL olması bekleniyor. Tekstil sektöründe sıkça kullanılan ipekten daha çok fular, şal, eşarp gibi aksesuarlar üretilerek yüksek fiyata alıcı bulurken, işin asıl zahmetini çeken biz üreticiler hammaddeyi oldukça düşük fiyata koza birliklerine satmaktan şikâyetçiyiz" sözleriyle emeklerinin karşılığını alamadıklarını ifade etti. 
 
DUT YAPRAĞI TOPLAMAK
 
Baran, kendilerine verilen ipek böceği larvalarının çok küçük olduğu için ilk 2 haftada dut yapraklarını ince ince doğrayıp günde 3 defa verdiklerini söyledi. Hızlı bir şekilde büyüyen ipek böceklerine daha sonra dut yaprağı yetiştirmekte zorlandıklarını kaydeden Baran, "Eşim ve çocuklarımla birlikte yaklaşık 35 gün boyunca dut ağacının yapraklarını toplayıp ipek böceklerini besliyoruz. Özellikle ipek böceği 3 ve 4'üncü uykusundan kalktığında dut yaprağı yetiştiremiyoruz. Bütün günümüz dut yaprağı toplamak ile geçiyor. Dut yaprağı kalmadığı için uzak yerlerden toplayıp getiriyoruz" şeklinde konuştu. 
 
EMEĞİN KARŞILIĞINI ALAMIYORLAR
 
İpek böceği kozası yetiştirmek için verdikleri yoğun emeğe rağmen kozanın ucuza satıldığını ifade eden diğer bir yetiştirici Murat Baran (22) ise, "Geçtiğimiz yıl ipek böceği kozasının kilosunu 65 TL'ye sattık. Ancak bunun kat be kat üstünde emek ve cefa çekiyoruz. Biz de verdiğimiz emeğin karşılığını almak istiyoruz. 12 yıldır bu işi yapıyorum. Daha öncede bu işi yapıyordum. Dedelerimizden bize kalan bir geçim kaynağı. Daha önce bırakmamızın sebebi aşırı bir şekilde emek sömürüsü olması. Şimdi tekrardan yapıyoruz çünkü başka çaremiz yok" diye konuştu. 
 
KOZADAN PAHALI ELBİSELER 
 
Afrika ülkelerindeki madenlerde az bir yevmiye karşılığında çalıştırılarak, emekleri sömürülen işçileri hatırlatan Baran, ipek böceği kozasından elde edilen pahalı elbiselere denk bir geliri alamadıklarından dert yandı. 
 
MA / Fethi Balaman

Diğer başlıklar

18:46 ‘Şirketlere Bakanlık’tan Yeni ÇED İzinleri’
18:35 Avukatların direnişine polisten otobüs önlemi
18:05 Bingöl’de bir köy karantinaya alındı
18:03 Sanıklar yakalanamadığı için dosyadan ayrılmaları talep edildi
17:40 Barolar Kuğulu Park’ta, TBB Başkanı Feyzioğlu Meclis’te
17:32 Ali Hemdan’ın davası ertelendi
17:26 Dört yıldır süren davada yine karar çıkmadı
17:21 Motorlu testerenin üzerine düşen çiftçi yaşamını yitirdi
17:01 Anne Şenyaşar: Heci'yi gözümün önünde öldürdüler
16:47 Tarkan’dan Hasankeyf paylaşımı: Çok yazık oldu
16:43 ‘Kürtçe örgütsel bir dil olarak mı kabul edilmektedir?’
16:32 Okul bahçesinde göçük: 2 işçi toprak altında kaldı
16:25 Hrant Dink davası ertelendi: MİT talebine ret
16:21 Başsavcı: Teknede kaç kişinin olduğuna ilişkin çelişkili ifadeler var
16:17 Polis avukatların baro başkanlarının yanına gitmesini engelledi
15:57 Gazeteci Aziz Oruç için adalet talebi
15:56 İstanbul Emniyeti'nde 40 görevlinin yeri değişti
15:50 Karaman’ın öldürülmesinde kullanılan ilaç için görüş istendi
14:56 HDP’li Uyguner hakkında ceza talebi
14:44 Tarım işçilerini taşıyan minibüs devrildi
14:34 İzmir Barosu avukatları Ankara’ya hareket edecek
14:33 Avrupa Parlamentosu’nda Türkiye'ye ‘Nazi rejimi’ benzetmesi
14:28 Baro başkanları Kuğulu Park'ta ablukaya alındı
14:21 Kadınlar: Meclis kapanana kadar nöbetteyiz
14:20 Timtik ve Ünsal için Yargıtay'a çağrı: Kararını ver
14:10 TMMOB’den DEDAŞ’a açık çağrı: Hukuksuzluktan vazgeçin
13:39 Baro başkanları Kuğulu Park’ta nöbete başladı
13:15 Kayyım gerekçesi yapılan davadan beraat
13:14 Baro teklifine karşı Çağlayan’da nöbet tuttular
13:04 Sakarya’daki patlamada 3 asker hayatını kaybetti
12:59 Kimse ilgilenmeyince kazma kürekle yol kazmaya koyuldular
12:51 İSİG: Haziran ayında 188 işçi yaşamını yitirdi
12:40 Bakan Selçuk’tan okulların açılış tarihine ilişkin açıklama
12:30 Sakarya’da havai fişek taşıyan kamyonda patlama
12:25 Silvan’da meclis üyeleri belediyeye alınmadı
12:24 Can Dündar’ın duruşması ertelendi
11:48 HDP'nin ‘Demokrasi Buluşmaları’ takvimi belirlendi
11:45 İHD: Cezaevi Özbek ve Oyunlu için hayati risk oluşturuyor
11:25 Bilgen’in duruşması ertelendi
11:16 Milletvekilleri Şenyaşarlar duruşmasına alınmadı
10:58 Baro başkanları avukatları Ankara’ya davet etti: Nöbette olacağız
10:55 İstanbul genelinde eş zamanlı operasyon
10:53 Floyd’un son sözleri: Anne çocuklarıma sevdiğimi söyle
10:48 Selvi'ye göre Danıştay Ayasofya'ya dair kararını verdi
10:35 Öcalan'la görüşmek için savcılığa başvuru
09:18 Tutuklu dilekçe yazmayınca 'aktif örgüt üyesi' sayıldı!
09:17 Çalışkan: Kıdem tazminatı giderse yarın çocuklarımız kölelik şartlarında çalışır
09:09 Vali'den Doku ailesine: Halkla, basınla konuşma, sessiz kal
09:09 'İşkenceye karşı isyanımızı büyüteceğiz'
09:07 Kemeraltı esnafı borç batağında
09:07 Hasankeyf’in 12 bin yıllık geçmişi 'yeni yüzü'yle tahrip edildi
09:06 Êzidîler Şengal’e dönüyor
09:06 Üvercinka Akademi kapılarını açtı
09:05 Mersin Barosu Başkanı: Çoklu baro FETÖ projesidir
09:05 33 düş yolcusu için ‘adalet’ kampanyası
09:04 ‘AKP bizi borç kafesine koydu'
09:04 ‘Kürtler bütün adımlarını birliğe dönük atmalı’
09:03 Ma Muzik’ten bir ilk: Piyano ve keman için Kürtçe metotlu kitap
09:02 Samsun'un ovaları çölleşme, dağları taş ocağı tehlikesi altında
09:01 Silopi'de Kadın Emeği Pazarı hazırlıkları
09:00 09 TEMMUZ 2020 GÜNDEMİ
07:39 İki madde kabul edildi: Aynı ilde birden fazla baro kurulabilecek
00:42 Çin’de havai fişek fabrikasında patlama
00:39 Malatya’da 4.4’lük deprem
00:15 'Çoklu baro' görüşmelerinde tansiyon yükseldi
08/07/2020
23:08 Lice’de bir helikopter düştü
21:29 Maas ve Guterres’ten Libya açıklaması
21:13 İzmir Barosu Ankara’ya doğru yola çıkıyor
20:49 Koca: Bazı yerlerde hastalık pik seviyesine ulaşıyor
20:23 Hukukçular ‘çoklu baro’ya karşı nöbet tuttu
20:01 Kovid-19’dan ölenlerin sayısı 5 bin 282’ye yükseldi
19:38 Demirtaş’tan mesaj: Halkın gücü görünür kılınmalı
18:58 'Anayasa'ya aykırılık' talebi reddedildi
18:32 İşgal eylemi yapan kadınlar serbest
18:19 Kocaeli’ndeki siyasetçilerin 8’i tahliye edildi
18:06 Demokratik kitle örgütleri: Soykırıma 'soykırım' denilir
17:28 Tekin’in davası mütalaa için ertelendi
17:21 ZEND dergisinin yeni sayısı çıktı
17:17 Kerestecioğlu: Rabia Naz’ın ölümünde iddialar soruşturulmadı
17:12 Kadınlardan Deniz Bulutsuz’a destek
17:08 Öcalan’ın özgürlüğü için online miting düzenlenecek
16:50 İYİ Parti'nin Sivas ve Başbağlar'a dair araştırma önergesi reddedildi
16:33 Hrant Dink davasında tanıklar dinlendi
16:17 ‘Faşizm’ kelimesinden 6 kişiye soruşturma
16:00 Alınak'ın ayağındaki kelepçe 29 gün sonra çıkarıldı
15:40 Ölüm orucundaki avukatlar için Ankara Adliyesi’nde protesto
15:37 Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'nü işgal eden kadınlara tutukluma talebi
15:35 Van Gölü'nde batan tekne 107 metre derinlikte bulundu
15:22 Müzik sesinin cami hoparlöründen değil araçtan geldiği belirlendi
15:21 ‘Çoklu baro’ teklif görüşmeleri HDP’nin protestosuyla başladı
15:06 276 mültecinin bindirildiğin geminin yakalanmasıyla faciadan dönüldü
14:44 Çorlu’da yaşamını yitirenler anıldı: Peşini bırakmayacağız
14:16 Eylemini sonlandıracağını duyururken gözaltına alındı
13:10 Tutuklular tedavi talebiyle açlık grevine başladı
12:55 Gülistan Doku'yu sordu: Suçun üstü örtülmeye mi çalışılıyor?
12:45 Çorlu tren faciasında yakınlarını kaybedenler 2 yıldır 'adalet' arayışında
12:36 Barış Annesi Özbek ‘kaçma şüphesi' ile tahliye edilmedi
12:22 Diyarbakır’a kayyım olamadan gitti!
12:19 Akşener hem eleştirdi hem de savundu: Sosyal medya düzenlemesine karşı değiliz
11:56 Emekçilerden genel grev uyarısı