Uzmanlardan son uyarı: Hasankeyf hala kurtarılabilir

img

DİYARBAKIR – Sular altında kalacak Hasankeyf’i ziyaret eden enerji jeopolitiği uzmanı Mehmet Öğütçü ve EMO Yönetim Kurulu Başkanı Gazi İpek, Türkiye’nin enerji ihtiyacı adı altında bu projeye ihtiyacı olmadığını yineleyerek, “Hala bu yanlıştan dönülme şansı vardır” diyerek alternatif çözümler önerdi. 

 
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) adına, Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) tarafından Diyarbakır Şubesinin ev sahipliğinde "Enerji, Ekoloji ve Toplumsal Barış" başlığıyla düzenlenen 12'nci Enerji Sempozyumu’nun katılımcıları sular altında kalacak Hasankeyf’i ziyaret etti. Ziyarete katılanlardan The Bosphorus Energy Club Başkanı Mehmet Öğütçü ve EMO Yönetim Kurulu Başkanı Gazi İpek, gözlemlerini ve çözüm önerilerini Mezopotamya Ajansı’yla (MA) paylaştı. 
 
‘MANZARA ÜRKÜTÜCÜ, UTANDIM’ 
 
Hasankeyf’i ziyaret edenlerden enerji jeopolitiği uzmanı Öğütçü, gördüğü tablo karşısında çok üzüldüğünü ve utandığını belirterek, “Gördüğünüz manzara gerçekten ürkütücü. Evler yıkılmış, karşıdaki tepede Selahaddin Kalesi’nin hemen altında muazzam bir beton ve taş var. İstinat duvarı yapılmış. Tarihi köprünün ayakları aslına uymayan bir şekilde restore edilmiş. Bazı türbeler, eserler kaydırılmış ama tarihi mekanın bütünlüğü bozulmuş” dedi. 
 
‘ENERJİ İLE TARİH VE ÇEVRE BAĞINI KURAMIYORUZ’ 
 
Türkiye’nin orada üretilecek elektriği ihtiyacı olmadığını verilerle ortaya koyan Öğütçü, “Enerjiye ulaşmak için medeniyetin izlerini tahrip etmek, betona ve suya gömmek kabul edilebilir bir şey değil. Hele ki geldiğimiz aşamada. Biz medeniyete yeni izler bırakacağımıza geçmişten gelen izleri silmeye başladık. Enerjiyle tarih ve çevre arasındaki bağlantıyı iyi kuramıyoruz. Bu sadece Hasankeyf’te yaşadığımız bir olgu değil. Ülkemizin neresine giderseniz gidin, hidroelektrik, altın madenleri, termik santrallerde insan sağlığını ve doğayı tahrip eden bir yaklaşım izliyoruz. Savunma olarak ‘Enerjisiz kalacağız’ demek, basit bir izahat. Kendi yeteneklerimize, zekâmıza, tarihimize ve medeniyet mirasımıza ihanet olur. Ne su ne enerji ne güvenlik mülahazaları böyle bir şeyi haklı gösterebilir. Ben burada tamamen Hasankeyf’in tarihi özelliğine odaklanması gerektiğini düşünüyorum. Bu her türlü siyasi, ekonomik mülahazanın üzerindedir” diye belirtti. 
 
‘MALİYETİ KARŞILANABİLİR’ 
 
“Hala bu yanlıştan dönülme şansı vardır” diyen Öğütçü, şöyle devam etti: “Ya suyun akış yönü değiştirilebilir ya barajın belki mühendisliğinde zamanında hatırlıyorum bir takım çalışmalar yapılmıştı kademeli olarak yükselttirilirse ya da alçaltılırsa ona göre bu alan kurtarılabilir. Bunun için maliyeti ne olursa olsun Türkiye maliyeti karşılayabilir. Böyle bir medeniyet mirasının koruyabilmek için bunu geri çevirecek adımlar atılmalıdır. Bu konuda hükümetin tamamen inşaat, enerji ve su odaklı hareket etmesi doğru değildir. Çünkü öyle şeyler vardır ki onlara değer biçemezsiniz. Bu onlardan bir tanesidir. Yani Topkapı müzesine koyabileceğiniz değerde nitelikteki eserleri suyun altında bırakmak betona boğmak anlaşılır bir şey değil. Hele hele oranın doğal yapısına uygun evleri yıkıp tepede beton yığınlardan TOKİ inşaatları yapmak bu o çevreye o habitata, o tarihe hakarettir. Ben işin politik güvenlik mülahazalarından bağımsız olarak Hasankeyf’i bir kültürel tarihi miras olarak görüyorum.” 
 
‘ÇAĞ VE İNSANLIK DIŞI BİR PROJE’ 
 
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Başkanı Gazi İpek de gördüklerinin karşısında duygulandığını dile getirdi. Böyle bir projeye ihtiyacın olmadığını vurgulayan İpek, “Çok rahatlıkla çözülebilir bir sorun olduğu halde adeta bir hesaplaşma gibi görüyorum. Toplumla hesaplaşma, zıtlaşma ve bölge içerisinde ben istediğimi yaparım diyen ve toplumu dikkate almayan projeler çok eski çağların, dönemlerin politikaları. Günümüzde yereldeki insanların desteğini almadan, onların ihtiyaçlarına uygun bir hale getirmeden hiç kimsenin böyle projeler yapmaya hakkı yok. 12 bin yıllık bir mirası kalkıp bir iktidarın ben istediğim gibi kullanırım deme hakkı da yok. Bu çok çağ dışı insanlık dışı bir proje. Tarihler sular altında kalıyor. Kalmaya devam ediyor. Tarihsel yapıyı taşıdığınızı söylüyorsunuz. Anlaşılır şeyler değil, evet bu çok çağdışı, adeta gözü dönmüş siyasal bir iktidarın toplumda hesaplaşması gibi görünüyor” diye konuştu. 
 
‘HIZLA DURDURULMALI’ 
 
Projenin hızla durdurulmasının bir zorunluluk olduğunu ve alternatifinin olduğunu ifade eden İpek, “Bunun dışında bir çözüm yok. Bir kere projeyi durdurup sonra bunu nasıl kurtarabileceğimizin tartışmasını yapabiliriz. Su hızla dolmaya başladı. Şuanda yüzde 30 civarında bir doluluk var. Yılbaşından sonra Ocak- Şubat’ta da tamamen sular altında kalacağını görüyoruz. Bu tabii kurtarılabilir ama öyle bir niyet yok, sağır duvara konuşuyoruz. Türkiye’de olağanüstü bir güneş var. Rüzgar projeleri var. Bunlar desteklenebilir. Gelecekte çok büyük iletim hatları, dağıtım hatları yapmamıza gerek kalmayacak. Güneş ve rüzgar gibi diğer bir takım imkanlar artık daha küçük boyutlu depolanabilir. Kontrol edilebilir. Böyle bir çağda kör kör parmağım gözüne anlaşılır gibi değil. Hızla durdurulması gerekiyor” dedi.  
 
‘RANT VE LOBİ BELİRLEYİCİ’ 
 
İktidarın enerji politikalarındaki tercihleri ve lobilerin etkileyici olduğunu belirten İpek, Karadeniz’deki HES’ler dahil, doğaya ve tarihe zararlı projelerin tamamının durdurulması gerektiğini yineledi.  
 
Ekonomik krizin bir anlamda enerji sektöründe rant dağıtılarak çözülmeye çalışıldığını da sözlerine ekleyen İpek, sözlerini şöyle tamamladı: “İhtiyaçtan fazla üretim yapılıyor. Üstelik de yanlış tercihler yürütmelerinin altında gördüğümüz temel faktör rant ve lobi faaliyetleri. Sahipsiz bir ülkeye dönüştük. Yani hiç kimsenin sözü dinlenmiyor. Ne söylerseniz dinleyen yok, karşılığı yok. Yetki bir elde toplanmış oradan adeta parmak basılıyor. O parmağa göre her taraf yürüyor. Bu bir rezalet ama biz inanıyoruz ki Türkiye böyle gitmeyecek. Aklın ve bilimin hakim olduğu yeni günler yaratılacaktır. Ve hepimiz de bunun mücadelesini veriyoruz. EMO olarak halka karşı sorumluluklarımız var. Uyarılarımızı yapmaya devam edeceğiz.” 
 
MA / Lezgin Akdeniz
 

Diğer başlıklar

12:18 Yasaklı köylerine gidebilmek için kampanya başlattılar
12:11 ATO Başkanı Menteş: Pandemi süreci böyle yönetilemez
11:52 Ulaşılamayan gizli tanık beyanlarıyla 7 yıl ceza
11:08 Dolar bir kez daha 7,30’un üzerine çıktı
11:06 Belarus’ta üçüncü gün: Tikhanovskaya baskı altında mı video çekti?
10:27 ‘101 Aksaçlı’nın çağrısına '404 yurttaş'tan destek
10:10 33 baro başkanından çağrı: Ebru ve Aytaç'ı yaşatmak sorumluluktur
09:41 Kırsalda çıkan yangını mahalleli söndürdü
09:12 Bağdat'tan hava saldırısı tepkisi: Akar’ın ziyareti iptal edildi
09:03 'Kadınların yaşamında AKP MYK karar mercii olamaz'
09:02 Munzur Gözeleri için seferberlik
09:02 'Taviz vermeden mücadele etmeliyiz'
09:02 Daha çok test, filyasyon ve karantina
09:01 Van’daki avukatlar: Meslektaşlarımızın talebi bir an önce karşılansın
09:01 Pandemide Mardin sabunlarına ilgi arttı
09:00 Cizre ve İdil belediyeleri AKP’lilerin iş kapısı oldu
09:00 12 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
11/08/2020
23:52 Hatay Vali Yardımcısı kardeşi ve annesini katletti
23:41 Ordu’da bir çocuk denizde kayboldu
22:59 Çorum’da yangın: 4’ü çocuk 5 ölü
22:29 Bitlis’in 36 köyünde sokağa çıkma yasağı
22:08 Diyarbakır’da AKP’li 12 ilçe başkanı istifa etti
21:05 Yaşamak İstiyoruz İnisiyatifi: Sözleşmeyi uygulatacağız
20:41 Nuriye Gülmen ve Rıdvan Akbaş tutuklandı
20:23 Hasta sayısı artıyor: 1183 yeni tanı
20:11 Munzur Gözeleri'nde projeye karşı Cem tutuldu
19:32 Beyrut’taki patlamada yaşamını yitirenlerin sayısı 171’ e yükseldi
17:25 'Dışarıya bilgi veriyorsunuz' denilerek müvekkiliyle görüştürülmedi
17:19 Osmaniye Cezaevi’nde açlık grevi sonlandırıldı
17:03 Işım ameliyat oldu
16:50 Hak savunucuları ve sağlıkçılar: Avukatların talebini kabul edin
16:49 Türkiye'nin hava saldırısında Iraklı 2 komutan öldü
16:20 DAD Munzur Gözeleri için ses vermeye çağırdı
16:08 Eşbaşkanlar yine tahliye edilmedi
16:07 Go-kart pisti imar planının iptali için dava
16:04 HDP’li Öcalan: İmralı tecridinin kaldırılması 'normalleşme' için önemli
15:53 Çelik savunmasını Meclis’e sundu
15:50 Testi pozitif çıkan kişi toplu taşımayla hastaneye gönderildi
15:20 HDP'li Sancar’ın kardeşi defnedildi
14:52 HDP'li Uyguner tahliye edilmedi
14:27 Yunanistan'ın 'acil' toplantıya çağırdığı AB: Yanınızdayız
14:22 'Kadın eylemlerinde çoklu hak ihlalleri uygulanmıştır'
14:08 TMMOB: İşsizliğe karşı acil çözüm bulunmalı
14:02 Gıda ambargosu sinyali: PKK yüklü miktarda döviz bozduracak
13:57 HDP’den CPT önergesi
13:48 Çerkezoğlu: İşçilerin hayatı buzdolabından değerlidir
13:46 Suç duyurusu işleme konulmayan kadın İHD'den seslendi
13:23 AA ve TRT dışındaki gazeteciler araca alınmadı
13:11 Timtik ve Ünsal için nöbetteler
13:04 262 gündür tutuklu olan eşinin beraatini istedi
13:03 HDK: İktidarın politikalarına karşı kalıcı demokrasi ittifakına ihtiyaç var
12:44 Malazgirt’te 5 gözaltı
12:34 HDP fındık üreticilerinin sorunlarına dikkat çekti
12:04 Kılıçdaroğlu'ndan Sancar'a başsağlığı telefonu
11:30 HDP’den ‘taciz’ iddialarına yanıt: Kirli bir konseptin parçası
11:10 Dersim İnşa Kongresi'nden Munzur Gözeleri için çağrı
11:06 Erdoğan’ı yalanladı: IMF bizden borç istemedi
10:57 Avukatlar İmralı’ya gitmek için başvurdu
10:56 İş makinalarına bu kez jandarma eşlik etti
10:35 Belarus’ta protestolar ikinci gününde
10:07 Lice ve Karakoçan’daki yangınlar söndürüldü
09:58 'Eğitim Sen'li olduğum için düşük puan verildi'
09:51 Merkez Bankası: Likidite limitleri sıfırlanmıştır
09:15 Suriye bahane petrol şahane!
09:09 ‘Erkek cesareti iktidar ve karakoldan alıyor’
09:07 Sınırdaki ihlallerin nedeni 'cezasızlık'
09:06 Mobbingle işçilere sendika değiştirtiliyor
09:05 Go-Kart pistine karşı nöbet sürüyor
09:04 Fındık yetiştiricileri: Çözüm kooperatifleşmede
09:03 Siyasi partilerden CPT'ye: Görevini yerine getir
09:02 ‘Kürt, Alevi ve Ermeni oldukları için kışlada öldürülüyorlar’
09:01 Çeçil peyniri geleneksel yöntemlerle üretiliyor
09:00 11 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
10/08/2020
23:47 Belarus'ta protestolar dinmiyor: 3 bin gözaltı
23:30 İşçilerin taşındığı midibüste kaza: 2 ölü, 18 yaralı
23:18 Irak’ta 53 milletvekili koronaya yakalandı
22:13 Diyarbakır’da binanın terasında yangın ve patlama
21:03 Gabar’da yangın
21:00 Kovid-19 nedeniyle can kaybı 5 bin 858’e yükseldi
20:30 Diyab: Lübnan'ın başına gelen felaket, korkunç yolsuzluğun sonucu
20:24 Erdoğan’dan Akdeniz’de ‘formül bulma’ çağrısı
20:10 Adıyaman'da 2 gözaltı
20:08 Adana'da 2 genç daha serbest bırakıldı
20:05 İşçilerden Ağrı Belediyesi hakkında suç duyurusu
19:43 Silvan’da 142 mülteci gözaltına alındı
18:07 Şırnak çevre yolundaki ağaçlar yerinden söküldü
18:03 Lübnan’da hükümet istifa etti
17:50 Ordu’da bir kadın katledildi
17:45 Munzur Gözeleri'nde başlanan projeye karşı cem tutulacak
17:39 Grup Yorum konserinde gözaltına alınan 25 kişi serbest
17:37 HDP binasına saldıran kişi serbest bırakıldı
17:33 Mithat Sancar’ın kardeşi hayatını kaybetti
17:13 Kürt gazeteciler Kaplan ve Mordeniz serbest bırakıldı
17:11 Timtik ve Ünsal'ın sağlık durumu kritik eşiği de aştı
17:03 Varto Belediye Eşbaşkanı Karaaslan tahliye edildi
16:58 12 kişinin gözaltı süreleri uzatıldı
16:42 Timtik ve Ünsal için AYM’ye başvuru
16:37 Toplumsal Bellek Platformu'ndan İYİ Parti'ye tepki
16:24 Hazine 3.2 milyar borçlandı
16:23 Sahili soğan kapladı