12 Eylül’ün tanıkları: Yüzleşemezsek darbe üstüne darbe yemeye devam ederiz

img

İSTANBUL - Türkiye tarihinin en karanlık dönemi olarak adlandırılan 12 Eylül Askeri Darbesi üzerinden 39 yıl geçti. O dönemin tanıkları aradan geçen zamana rağmen ülkede bir şeyin değişmediğini, 12 Eylül uygulamalarının bugün AKP ile sürdürüldüğünü söyledi. 

Türkiye tarihin en kanlı ve karanlık dönemi olarak adlandırılan 12 Eylül 1980 Askeri Darbesinin üzerinden 39 yıl geçti. Askeri darbe döneminde gözaltına alınıp işkence gören ve uzun yıllar cezaevinde kalan tanıklar aradan geçen zamana rağmen Türkiye’de değişen bir şey olmadığını, 39 yıl boyunca ülkenin darbe rejimi ile yönetildiğini söyledi. 
 
‘YAŞANILANLAR VAHŞETTİ’
 
1981 yılının başlarında Mardin’in Nusaybin ilçesinde gözaltına alınıp uzun süre gözaltında işkence gören dönemin tanıklarından Hüseyin Barış, gözaltından sonra tutuklanarak Diyarbakır 5 Nolu Cezaevine konulur. Diyarbakır 5 Nolu’da 10 yıl 4 ay kalan Barış, gözaltındayken gördüğü işkencelerin on katını bu cezaevinde gördüğünü anlattı. O dönem Diyarbakır Cezaevinde hiçbir yasanın hukukun geçmediğini ve insanlık dışı uygulamalara tanık olduğunu söyleyen Barış, her koğuşta en az 70-80, en çok 150 ile 170 kişinin kaldığını söyledi. 
 
‘ANLATMAKTA ZORLANIYORUM’
 
170 kişinin kaldığı koğuşlarda sadece 15 tane somun ekmek getirildiğini ve çoğu zaman aç kaldıklarını belirten Barış, Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinin özel bir cezaevi olduğunu ifade etti. 5 Nolu’da kalan herkese kişiliksizliği ve hainliğin dayatıldığını aktaran Barış, cezaevinde her tutukluya özel muamele yapıldığını aktardı. 5 Nolu Vezaevinde yaşanılanları “Vahşet” olarak tanımlayan Barış, akıl almaz işkencelere maruz kaldığını bunları hala anlatmakta zorlandığını ifade etti. 
 
‘DİRENİŞ CUNTAYA DARBE VURDU’
 
Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinde tüm baskı ve teslimiyet dayatmalarına rağmen Kürt Özgürlük Hareketi önderleri Kemal Pir, Mehmet Hayri Durmuş, Mazlum Doğan ve diğerlerinin dayatılan kişiliksizliği ve teslimiyeti kabul etmeyerek bedenlerini ölüme yatırarak büyük bir direniş başlattığını aktaran Barış,  bu direnişin 12 Eylül cuntasına büyük bir darbe vurduğunu ifade etti.   
 
‘ETKİLERİ HALEN SÜRÜYOR’
 
12 Eylül askeri darbesinin etkilerinin 39 yıl boyunca silinmediğini dile getiren Barış, darbeden sonra da 12 Eylül uygulamalarının devam ettiğini ifade etti. 12 Eylül’ün yarattığı tüm tahribatları 1990’lı yıllarda gelen iktidarların bir fırsata çevirdiğini sözlerine ekleyen Barış, “Dünyada darbe dönemleri bittiğinde ilk yapılması gereken şey darbe ile yüzleşmek ve darbecileri mahkum etmek olmalı. Ancak Türkiye’de bu hiçbir zaman olmadı ve halen de 12 Eylül mevcut iktidar eliyle devam ettiriliyor. Dün askeri bir vesayet vardı, bugün ise sivil bir vesayet var ve her ikisinin de uygulamaları bir birinden farklı değil hatta yer yer AKP iktidarının uygulamaları darbe döneminin çok üstüne çıkıyor” diye belirtti. 
 
‘61 VE 71 DARBELERİ İLE YÜZLEŞİLSEYDİ 12 EYLÜL OLMAZDI’
 
Türkiye’de 12 Eylül ile hesaplaşılmadan tam anlamıyla gerçek bir demokrasinin inşa edilemeyeceğini ifade eden Barış, “Nasıl ki geçmiş katliamlar aydınlatılmadığı için daha büyük katliamlar yaşandıysa bu da öyledir. 1961 darbesi ile hesaplaşılmış olsaydı 1971 ve 12 Eylül darbeleri yapılamazdı. 12 Eylül ile hesaplaşılmadığı için halen darbe mekaniği devrede” diye konuştu. 
 
’İRADEMİZ TESLİM ALINAMADI’
 
1982 yılının Kasım ayında İzmir’de gözaltına alınıp 45 gün işkenceli sorgulardan sonra tutuklanıp Şirinyer Askeri Cezaevine gönderilen darbe tanıklarından Yunus Bircan, 45 günlük gözaltı süresince kaba dayaktan sistematik işkence yöntemlerine akıl almaz işkencelere maruz kaldığını ifade etti. O dönem Şirinyer Askeri Cezaevinde tek tip elbisenin uygulamaya konulmak istendiğini ve buna karşı direndikleri için yoğun baskı ve şiddetin yaşandığı cezaevlerinden biri oluğunu aktaran Bircan, işkencelerin cezaevinde artarak devam ettiğini ancak buna karşı gösterilen direnişlerin de olduğunu belirterek şöyle konuştu: “Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinde tüm baskılara rağmen direniş kırılamadı. Ankara Mamak, İzmir Şirinyer gibi cezaevlerinde benzer direnişler oldu ve tutsakların iradesi teslim alınamadı.”
 
‘HİÇ BİR ŞEY ESKİSİ GİBİ OLMADI’
 
12 Eylül ile birlikte Türkiye’de hiçbir şeyin eskisi gibi olmadığını aktaran Bircan, cezaevinde 7 yıl kaldıktan sonra dışarı çıktığında her şeyin tamamen silindir gibi ezildiğini ve yeniden toparlamanın yılları alacağı bir sürecin başladığını sözlerine ekledi. 12 Eylül zihniyetinin hiçbir zaman silinmediğini ifade eden Bircan, “Darbeden sonra gelen bütün iktidarlar 12 Eylül’ün sürdürücüleri oldu. Biz yıllarca darbeyle yüzleşilmesi için mücadele ettik ve etmeye devam ediyoruz ama darbeci zihniyet tamamen yok olmadan 12 Eylül ile yüzleşilmeyecektir.” 
 
’39 YILDA HİÇ BİR ŞEY DEĞİŞMEDİ’
 
Aradan geçen 39 yıla rağmen Türkiye’de hiçbir şeyin değişmediğini belirten Bircan, sistemin sıkıştığı yerde darbe mekaniğini devreye soktuğunu belirtti. Gerçek bir yüzleşmenin olması için toplumsal barışın ve adaletin sağlanması gerektiğini söyleyen Bircan, 39 yıldır darbe anayasası ile yaşadıklarını  ancak darbeden bu yana anayasada 16 kez kısmi değişliklerin olduğunu, özüne ise dokunulmadığını kaydetti. Ülkede darbeci ve darbe anlayışı ile yüzleşilecekse bunun toplumsal bir talep haline gelmesi gerektiğini dile getiren Bircan, AKP’nin iktidara geldiğinde “darbecileri yargılayacağız” gibi söylemleri olduğunu, ancak gelinen noktada bu söylemin samimi olmadığını belirterek, “Toplum olarak bir yüzleşmeyi sağlayamasak darbe üstüne darbe yemeye mahkum oluruz” dedi. 
 
MA / Erdoğan Alayumat 
 

Diğer başlıklar

00:10 DSÖ: Koronavirüs Çin dışında hızla yayılıyor
21/02/2020
23:38 Temo: Meleyê Cizîrê edebiyattan büyüktür
23:30 Astsubay eşini katlederek intihar etti
23:22 AB bütçesi konusunda bir anlaşma sağlanamadı
22:47 ‘Tehditleriniz ve muhbirlik dayatmalarınıza boyun eğmeyeceğiz’
21:45 Buldan: Yeni bir seçimde Türkiye’yi yönetmeye aday partiyiz
21:18 HDK 3. Anadil Buluşması: 13 dil aynı sahnede
21:00 Topbaş’ın damadının yargılandığı davada tahliye kararı
20:54 Aydın’da bir öğretmen yaşamına son verdi
20:38 İntiharı protesto eden 9 üniversite öğrencisine gözaltı
20:29 Anadil Günü’nde İstanbul'da belgesel gösterimi
20:05 Adana’da bir kadın katledildi
20:02 ‘Anadilde eğitim mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz’
19:57 Savcı, istismarcının ‘sarkıntılıktan’ yargılanmasını istedi
19:50 Erdoğan ve Putin’den İdlib’e ilişkin telefon görüşmesi
19:33 ‘Kürtçe ve diğer diller devlet politikasıyla yok edilmeyle karşı karşıya’
19:30 Diyarbakır'da çocuk etkinliği
19:13 Ayşe Tuğba Arslan davasında karar çıkmadı
19:12 Van'da 21 Şubat kapsamında müzik dinletisi
19:05 Elif Kısa hastaneye kaldırıldı
18:57 HDP: Tüm diller anayasal güvence altına alınmalı
18:42 ‘2019 yılında mültecilere yönelik yaşanan hak ihlali 35 bin 627’
18:19 Ayşe Tuba Arslan davası: Cinayeti işleyenler kadar korumayanlar da sorumlu
18:16 'Çawani baş î' diye başlayan konuşmaların devamı Türkçe oluyor!
18:00 Mersin'de HDP'li 5 genç tutuklandı
17:58 HDP'li vekiller Demirtaş'ın ilk romanı Leylan'ı imzaladı
17:51 Ceren Damar’ın babası: Adalet tecelli etmedi
17:22 3. Kadın Yönetmenler Festivali: Her kadın başka hayaller kurar
16:52 İ.Ü. öğrencileri arkadaşlarının intiharlarına dikkat çekmek için forum düzenledi
16:49 İzmir'de 'acele kamulaştırma' kararı alınan araziler için iptali başvurusu
16:39 İki kentte anadil paneli: Dil yok olduğunda halk da yok olur
16:39 CHP Sözcüsü: Türkiye Suriye’ye savaş ilan etti mi, etmedi mi?
16:18 TTB’den İran’daki koronavirüse ilişkin açıklama: Aktif önlem alınsın
16:03 Ceren Damar'ı katleden sanığa 'ağırlaştırılmış müebbet' hapis
15:49 Kürt sanatçılar kilamlarını Zrîng için seslendirdi
15:45 Ceren Damar cinayetinde karar bekleniyor
15:42 Küçük Leyla'nın annesi duruşma salonunu terk etti
15:41 Fillo Lojistik işçileri eylemlerini İstanbul’a taşıdı
15:38 Erdoğan İdlib için 'savaş' dedi
15:16 Diyarbakır Barosu diller üzerindeki yasak ve kısıtlamayı kınadı
15:09 İntihar eden uzman çavuş sessiz sedasız defnedildi
15:09 Meclis Başkanlığı çift dilli önergeleri iade etti
15:01 İran'da koronavirüsü salgını 2 can daha aldı
14:50 Kürt Dil ve Kültür Ağı'ndan #herrojkurdi kampanyası
14:41 Velilerden öğretmen istismarına isyan: İstifa edin
14:16 Aileler İmralı'ya gitmek için başvuru yaptı
14:15 HDP'li 9 tutuklu tahliye oldu
14:08 21 Şubat için birçok kentte açıklama: Tüm diller anayasal güvence altına alınmalı
13:33 HDP ve DBP yöneticiler tahliye edilmedi
13:32 FYDT testine katılan rütbeli asker yaşamını yitirdi
13:23 Kubilay: HDP yeni dönemde politikası ve eylemiyle mücadele alanında olacak
13:19 Anne ve babaları ile Kürtçe konuşan ebeveynlerin çocukları Kürtçe konuşamıyor!
13:12 Meclis'e sunulan Kirmançkî önerge Türkçe olmadığı gerekçesiyle reddedildi
13:01 Damar'ı katleden sanığın avukatından dikkati çeken savunma!
12:59 HDP'lilerden Meclis'e çok dilli önergeler: Yasal statüye kavuşturulmalı
12:56 Obuz: Kadına yönelik ayrımcı politikalar arttı
12:38 Pilot Bahadır Altan’dan Ulaştırma Bakanlığı'na yanıt
12:31 'HDP milletvekilini indireceksin' paylaşımına ilişkin karar: Eşitlik ilkesinin ihlali
12:09 Kavala: Beraat kararının yarattığı umut Cumhurbaşkanı'nın müdahalesiyle engellendi
11:53 Mardin'de HDP ve DBP'li yöneticiler gözaltına alındı
11:45 Yazar Varlı: Anneler çocukları ile Kürtçe konuşmalı
11:30 Diyarbakır'da yasaklanan eylem İstanbul'a taşındı
11:07 Van'da 103 yerleşim yerinin yolu ulaşıma kapandı
11:04 DTK'den 'Dünya Anadil Günü' mesajı: Asimilasyona karşı direnişi yükseltelim
10:27 Kürtçe için otoasimilasyon uyarısı
10:27 Ankara’ya göç eden Kürt kadınları: Anadilimizi konuşmaktan hiç vazgeçmedik
10:11 Ayakta sayım vermeyi reddeden tutuklular tekli hücreye konuldu
10:07 GSM operatörlerine deprem cezası
09:27 Mardinli kadınlardan Vali Yaman tepkisi: Kendini şehrin sahibi görüyor
09:14 Annesinin gözaltına alınması tehdidi ile ajanlık dayatıldı
09:13 Can’ı zırhlı otobüsle öldüren polis hakkında dava açıldı
09:12 Roboski Katliamı’nı protesto etmek suçsa beraat istemiyorum!
09:12 'İktidarın talimatıyla hareket eden bir yargı var'
09:11 Kayıtlarda şüpheli belli, kararda ‘meçhul’
09:10 ‘Annemin yanındaki mezar hala açık Cemil’i bekliyor’
09:09 GİŞ-DER: İşçilerin sorunlarını çözeceğiz
09:08 'Bir halkı ayakta tutan ve güç veren dildir'
09:07 HDP bileşenleri: Politik ve örgütsel sahayı genişletme sorumluluğumuz var
09:06 Kar bereketi: 20 günde 400 berfok sattım
09:05 Anadil hayati önemde
09:00 21 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
08:44 Polis işkencesi sokaktan hastaneye uzadı: Bir kişi yoğun bakımda
20/02/2020
23:36 Merkel ve Macron’dan Putin’e: Erdoğan ile İdlib'i görüşmeye hazırız
22:51 ‘Xewna Şevek Havînê’ oyunu Şişli’de sahnelendi
22:18 Güney Sudan’da iç savaş sona erdi
21:52 Barolardan HSK'ya istifa çağrısı
21:34 Bakan Albayrak: AB ülkelerini geride bıraktık
21:31 Suruç Aileleri’nin adalet arayışı 55’inci ayında
20:30 Erdoğan Sarrac ile görüştü
20:27 Şam’da patlama
19:55 Van'da şüpheli kadın ölümü
19:51 Davutoğlu’ndan Gezi açıklaması
19:43 BM:Libya’da ateşkes görüşmeleri yeniden başladı
19:34 AB, bütçe görüşmeleri için olağanüstü toplandı
18:43 Görelespor’dan Vali Yaman’a tepki
18:38 Güler, İngiliz mevkidaşı ile görüştü
18:10 Uçak kazasına ilişkin Bakanlık’tan açıklama
17:59 Rusya İdlib’i bombaladı: 2 asker yaşamını yitirdi
17:45 ‘Yalnız Ülkenin Dağ Çocukları’ adlı kitaba toplatma kararı
17:38 Rusya’dan Türkiye'ye: Teröristlere destek ve silah vermeyi durdurun