Yeni rejimin Meclis karnesi: İktidarın torba yasaları geçti, muhalefet susturuldu

img

ANKARA - Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin ilk bir yıllık Meclis pratiğinde, AKP- MHP ittifakının getirdiği torba yasalar transit geçti, muhalefetin verdiği araştırma ve soru önergeleri reddedildi. Bir yılda 14 torba yasa kanunlaştı, muhalefet milletvekilleri hakkında ise 633 fezleke hazırlandı. 

 
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin 24 Haziran 2018 tarihinde hayata geçirilmesinin ardından yeni rejime uyarlanan Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) yasama faaliyeti 18 Temmuz itibariyle tatile girdi. 1 Ekim saat 15.00’te açılacak Meclis’in yeni rejimdeki ilk yıl pratiğinde, sadece AKP- MHP ittifakına çalıştı. 
 
14 TORBA YASA KANUNLAŞTI
 
Meclis Genel Kurul’a getirilen torba yasalar geçtiğimiz yılın en çok tartışılan konularının başında geldi.  27’nci yasama döneminde ikisi gelir vergisi, biri vergi kanunu olmak üzere toplamda 14 tane torba yasa teklifi getirilerek, kanunlaştı. Merkez Bankası’nda düzenlemeler, vergi affı, köprü affı, ÖTV zamlarında düzenlemeler gibi daha çok ekonomik düzenlemeyi içeren bu torba yasa teklifleri, muhalefetin eleştiri konusu oldu. Muhalefetin daha çok “seçim rüşveti”,  “ekonomik krizin itirafı”, “krizin düzenlemesi” olarak şerh düştüğü torba yasa tekliflerinde tüm bu sorunların temelinde muhalefet tarafından “tek adam rejimi” diye nitelendirilen “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” gösterildi. 
 
‘SARAY’ VE ‘SAVAŞ BÜTÇESİ’ 
 
Meclis’in en yoğun mesai harcadığı dönem 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe görüşmeleri oldu. Ekonomik krizi derinleştirdiği ve daha çok güvenlikçi politikalara yatırım yapıldığı eleştirileriyle tartışmalı ve gergin geçen bütçe görüşmelerinde HDP, 2019 yılı için hazırlanan bütçeye “savaş bütçesi”, CHP ise “saray bütçesi” şeklinde şerh düştü.
 
2 BİN 81 KANUN TEKLİFİ GETİRİLDİ 
 
Geride bırakılan yasama döneminde Meclis’e getirilen kanun teklifi sayısı ise toplamda 2 bin 81. Bu rakam içerisinde 40 kanun teklifi kabul edildi, 57’si gündemde, bin 983 tanesi ise komisyonda. Bedelli askerlik teklifi ile 2018 Temmuz ayında Olağanüstü Hal’i kaldıran ancak muhalefetin “OHAL’i kalıcılaştırdı” diyerek eleştirdiği kanun teklifleri Meclis’te çokça tartışıldı.
 
ARAŞTIRMA ÖNERGELERİ REDDEDİLDİ
 
Toplamda 972 araştırma önergesi veren CHP’nin bu önergelerinden 13’ü kabul edildi, 959 tanesi ise gündeme alındı. HDP’nin verdiği 322 araştırma önergesinden sadece 7’si kabul edildi. İYİ Parti’nin 170 araştırma önergesinden sadece 7’si kabul, 1 ise reddedildi. MHP’nin 77 araştırma önergesinden 9’u kabul edildi, 68’de gündeme alındı. AKP ise verdiği 19 araştırma önergesinin 9’u kabul edildi, 10’u da gündeme alındı.
 
13 BİN 488 SORU ÖNERGESİ
 
Buna göre, 27 Yasama Dönemi’nin başladığı 7 Temmuz 2018 tarihinden 10 Temmuz 2019’a kadarki 1 yıllık süreçte 13 bin 488 yazılı soru önergesi işleme alındı. CHP 10 bin 63; HDP bin 926; İYİ Parti bin 125 önerge verdi. MHP 300 soru önergesi verirken, Türkiye İşçi Partisi 7, Demokrat Parti 3, bağımsız vekiller de 8 önerge verdi.
 
MUHALEFETİN VERDİĞİ BİN 464 ÖNERGEDEN 27’Sİ KABUL EDİLDİ
 
Muhalefet partilerinin verdiği bin 464 araştırma önergesinden sadece 27’si kabul edildi. Partilerin ortak araştırma önergesiyle, bilişim ve teknolojilerinin bağımlığının etkilerinin incelenmesi, tıbbi ve aromatik bitkilerin korunması, down sendromu, otizm ve diğer gelişim bozukluklarının yaygınlığının tespiti, ALS, SMA hastalarının yaşadığı soruların ve çözümlerinin belirlenmesi ve hayvan haklarının korunması amacıyla 6 komisyon kuruldu. Rabia Naz Vatan başta olmak üzere şüpheli çocuk ölümlerinin araştırılması için ise komisyon kurulması kararı alındı.
 
Buna karşın muhalefetin ekonomik kriz ve yoksulluk, kadın ve çocuğa yönelik şiddet ve cinsel istismar, Kürt sorunun demokratik çözümü gibi konuları içeren soru ve araştırma önergeleri reddedildi, talep edilen komisyonlar kurulmadı.
 
 638 FEZLEKEDEN 430’U HDP’YE
 
Meclis faaliyetleri döneminde AKP, CHP, HDP, İYİ Parti, TİP ve MHP milletvekillerinin de olduğu toplam 638 dokunulmazlık fezlekesi Meclise getirildi. Fezleke rekorunu ise HDP kırdı. 56 HDP’li isim toplamda 430 fezleke hazırlandı. CHP’li 60 milletvekili hakkında toplam 193, İYİ Parti’li 4 milletvekili hakkında 4, AKP’li 3 vekil hakkında 3, MHP’li iki milletvekili hakkında 2 ve TİP milletvekilleri hakkında ise toplamda 5 fezleke hazırlandı. Bir fezleke de bağımsız milletvekili Öztürk Yılmaz’a geldi.
 
265 FEZLEKE KADIN MİLLETVEKİLLERİ HAKKINDA
 
638 fezleke arasında 265 fezleke kadın milletvekillerine geldi. Bunlardan 246’sı HDP’li kadın milletvekilleri, 18’i CHP’li kadın milletvekillerine ve 1’i de MHP’li kadın milletvekiline ait. Kadınlar arasında hakkında en fazla fezleke hazırlanan milletvekili ise 39 fezlekeyle HDP’li Feleknaz Uca oldu.
 
Parti Genel Başkanlarından Kemal Kılıçdaroğlu hakkında 23 fezleke, TİP Genel Başkanı Erkan Baş hakkında 2, HDP Eş Genel Başkanları Pervin Buldan hakkında 20, Sezai Temelli hakkında 7 fezleke hazırlandı. Böylece hakkında en çok fazla fezleke hazırlanan Genel Başkan Kılıçdaroğlu oldu.
 
BEYAZ TÜLBENTLİLER 5 GÜN MECLİS’TEYDİ
 
Yıl boyunca Meclis’te en çok konuşulan konular ise Türkiye’nin içine girdiği ekonomik kriz, Cumhurbaşkanlığı sistemi, PKK Lideri Abdullah Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılması talebiyle başlatılan açlık grevi eylemleri oldu. HDP’nin tüm milletvekilleri açlık grevlerinin devam ettiği süre boyunca kürsüde 200 gün boyunca eylemde olan DTK Eş Başkanı Leyla Güven ve cezaevlerindeki açlık grevlerine dikkat çekerek, tecridin kaldırılması çağrısını yaptı. HDP’liler Meclis’te açlık grevlerine dikkat çekmek için oturma ve açlık grevi eylemi gerçekleştirdi. Cezaevinde açlık grevinde bulunan yakınları için Meclis’te oturma eylemi başlatan Beyaz tülbentlilerin 5 günlük eylemi de Meclis’e damgasını vurdu.
 
SİSTEM TARTIŞMALARI
 
Muhalefetin kuvvetler ayrılığını ortadan kaldırdığı, Meclis’i işlevsizleştirdiği, “ tek adam rejimi” gibi odak konular üzerinden eleştirdiği yeni sistem, 23 Haziran seçimleri sonrası Meclis’te en çok tartışılan konular arasında yerini aldı. Özellikle yerel seçimler sonrası, CHP’nin güçlendirilmiş parlamento ve HDP’nin köklü değişiklikler yapılması gerektiği yönüne çağrıda bulunurken, AKP ise yeni dönemde revizyon gündemiyle sistemle ilgili tartışmaları gündemine aldı.
 
YARGI REFORMU
 
Kamuoyunda yoğun beklentiye neden olan Yargı Reformu ise siyasi iktidarın vaat ettiği gibi Meclis’e getirilmedi. Yargı Reformu, muhalefetin, TMK, CMK gibi kanunlarda belli başlı düzenlemeler yapılması gerektiği yönünde öneri ve eleştirilerde bulunarak son günlerde Genel Kurul’da en çok gündemine aldığı konular arasındaydı. 
 
MA / Diren Yurtsever 
 
 

Diğer başlıklar

00:05 Davutoğlu: AKP ile aramızda radikal bir ayrım var
03/07/2020
23:31 Muğla Barosu avukatlarından 'çoklu baro' tepkisi
22:50 CHP'li Tanal'dan Cizre Devlet Hastanesi tepkisi
22:30 Tarım işçilerini taşıyan minibüste kaza: 11 yaralı
22:21 Kovid-19'lu yurttaş Şırnak yolunda yaşamını yitirdi
22:17 Muhalefet Adalet Komisyonu’ndan seslendi: Teklifi geri çekin
21:46 Gazeteci Sibel Hürtaş serbest bırakıldı
21:16 Avukatların protestosu halay ve zılgıtlar eşliğinde sürüyor
21:07 Hatay'da şiddete karşı mor zincirli eylem
20:21 WHO: İlaç deney sonuçlarını iki hafta içinde bekliyoruz
20:17 Soylu: 4 kişiyi kaybettik, 3 kişiyi arıyoruz
19:58 Kovid-19 nedeniyle 19 kişi daha hayatını kaybetti
19:48 HDP: Sakarya’daki patlamayla ilgili kamuoyu doğru bilgilendirilmeli
19:36 Evinin yıkılmaması için direnen Duman’ın ‘adalet’ bekleyişi
19:23 Ankara Emniyeti’nden avukatlar hakkında suç duyurusu
19:01 Merve Ünal davasında müebbet hapis istemi
18:57 Kıdem tazminatının fona devrine karşı ortak mücadele çağrısı
18:35 Diyarbakır'da silahlı kavga: 4 yaralı
18:28 Fotoğraflarla savunma
18:06 MEB: Okullar 31 Ağustos’ta açılacak
17:58 Şentop’tan Meclise alınmayan baro başkanları için açıklama
17:49 KESK: Savunmayı etkisizleştirme hevesinden vazgeçilmeli
17:38 Avukatlardan Büyükada Davası tepkisi: Karar hukuki değil, siyasi
17:25 Mahalleli isyan etti: Evimizin içine kanalizasyon akıyor
17:22 Af Örgütü’nden Büyükada Davası’nda verilen cezalara tepki
17:18 'Kardeş aile kampanyası' yürütmekten 4 HDP'liye tutuklama
17:13 CHP, Meclis başkanlığı için adaylık başvurusu yaptı
17:10 Öztrak: Erdoğan cüppelere ilik açıp düğme dikmek istiyor
17:00 Van Gölü'nde batan tekne için çalışmalar devam ediyor
16:40 Savcı Kiraz davasında verilen cezalar onandı
16:04 Havai fişek fabrikasında ölü sayısı 4’e çıktı
16:03 Sağlıkçılardan İl Hıfzıssıhha Kuruluna çağrı
16:02 Meclis'e yürümek isteyen baro başkanlarına müdahale
15:57 TSK'nin saldırılarına karşı imza kampanyası başlatıldı
15:54 'Kıdem tazminatı kırmızı çizgimizdir'
15:34 Kışanak ve Tuncel yine tahliye edilmedi
15:31 'Sipariş' enflasyon rakamlarına itiraz eden emekçiler ek zam istedi
15:30 Baro üyeleri adliye önünden seslendi: Biat etmeyeceğiz
15:24 ‘Büyükada Davası’nda karar: Hak savunucularına ceza
14:52 Hasta tutuklu Polat'a ölüm tehdidi
14:51 Lice'de 2 kişi gözaltına alındı
14:37 Urla Belediye Başkanı tahliye edildi
14:34 Meclis önünde gazetecilere gözaltı ve mesafe cezası
14:26 Çorum Katliamı'nda yaşamını yitirenler anıldı
14:19 6 yıl 3 ay hapis verilen Hamit Geylani: Olduğumuz yerdeyiz
14:10 Mardin'de 'Savunma nöbeti'
14:08 Küçük Leyla’nın duruşması bir kez daha ertelendi
14:06 Başkale'de karantina
14:05 Sağlık örgütleri hükümete seslendi
13:51 Avukatları Ankara Adliyesi'ne çağırdılar
12:54 Baro başkanları: Geri adım atılana kadar mücadeleye devam
12:53 Büyükada Davası: Birimizin ceza alması hepimiz için hak ihlalidir
12:52 Urfa’da 2 tahliye
12:44 Mahmut Tanal'ın testi negatif çıktı
12:36 Eylül Yağlıkara'yı katleden sanığa ağırlaştırılmış müebbet istendi
12:30 DFG: Haziran’da 24 gazeteci hak ihlaline uğradı
12:22 Haziran ayında 27 kadın katledildi
12:03 Havai fişek fabrikasında patlama: 2 ölü 73 yaralı
11:56 5 tutuklu daha açlık grevine katılıyor
11:35 Fransa Başbakanı Philippe istifa etti
11:35 Batan tekneden sağ kurtulan Medeni Akbaş yaşananları anlattı
11:24 HDP Sözcüsü Günay: DTK'ye operasyonlar kumpastır
11:20 Van Gölü'nde batan tekne: Ölü sayısı 7’ye yükseldi
11:13 Baro başkanlarına çay ve kahvaltı yasağı
10:52 Hint keneviri yakmak isterken köylünün bağ ve buğdayını yaktılar
10:50 Fotoğraf sergisinde 10 bin kitap toplandı
10:45 Gazeteciler tehdit altında: Zorla kaybedilme, idam, tutuklama
10:33 Küçük Leyla’nın duruşması başladı
10:30 Aileler İmralı’ya gitmek için başvurdu
10:28 'Büyükada davası'nın karar duruşması başladı
10:24 TÜİK Haziran ayı enflasyon verisini açıkladı
10:18 Şırnak Hıfzıssıhha Kurulu’ndan ‘riskli’ kararlar
10:12 Tarık Ziya Ekinci’den HDP’li vekillere Meclis Başkanlığı çağrısı
10:12 DEDAŞ’ın kamulaştırılması için kanun teklifi
10:11 Düzgün Baba’da ‘üç hilal ve MHP’ yazılaması
09:59 Leyla Güven’den Avrupa liderlerine mektup
09:36 Meclis’ten Netflix açıklaması
09:30 CHP'li Tanal pandemi şüphesiyle hastaneye kaldırıldı
09:28 Kadınlar finali Ağrı ve Dersim'de yapacak
09:25 Polis kuşatmasında sabahladılar
09:05 DTK niçin kuruldu, neler yaptı, neden hedef seçildi?
09:05 Maldivler'e benzetmek için sahillere mermer tozu döktüler
09:05 ÖHD'li avukatlar: Ünsal ve Timtik’in talepleri karşılansın
09:01 ‘Yönetmelik nedeniyle gelecek hayalleri olan bir genç yaşamını yitirdi’
09:01 Üniversite öğrencileri: Kurtuluş örgütlü mücadelede
09:01 Dede: AKP-MHP, FETÖ'nün projesini hayata geçiriyor
09:00 03 TEMMUZ 2020 GÜNDEMİ
00:20 Baro başkanlarının etrafı barikatla çevrildi
00:15 Urfa’da 93 adres karantinada
02/07/2020
23:04 Halkevi üyesi İntibay serbest bırakıldı
22:05 Brexit müzakerelerinde uzlaşı çıkmadı
21:30 Irak: Saldırılara yanıt olarak tüm seçenekler açık
21:23 BM Raportörlerinden insan hakları savunucuları için çağrı
20:19 Dersim’de iki köy karantinaya alındı
19:51 HDP Kadın Meclisi, yaşamını yitiren mültecileri andı
19:46 Türkiye’de can kaybı 5 bin 167’ye yükseldi
19:41 Çoklu baro teklifi komisyonda, baro başkanları Meclis önünde
19:35 Kovid-19 Durum Raporu: Vakaların 110 bini İstanbul'da
19:10 Batan tekneyi arama çalışmaları bugün de sonuç vermedi
19:05 TUAY-DER yöneticisi Hayme tahliye edildi