YSK’nin KHK’li kararı AYM’den ‘hak ihlali’ cevabı alırsa ne olur?

img

DİYARBAKIR - Diyarbakır Barosu eski Başkanı Mehmet Emin Aktar, YSK'nin KHK'lilere mazbata verilmemesi kararına yapılacak itirazda AYM’nin “hak ihlali” kararı verebileceğini belirterek, bu durumda ya mazbatayı seçilene verme ya da meclis üyelerinin kendi aralarında belediye başkanı seçme yoluna gidebileceğini belirtti. 

 
31 Mart Yerel Seçimleri’nde başkan olarak seçilmelerine rağmen Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ihraç edildikleri gerekçesiyle Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) mazbataları ikinci olan adaya vermesi kararını Diyarbakır Barosu eski Başkanı Mehmet Emin Aktar değerlendirdi.
 
‘SEÇİMLER YARGI ERKİNİN GÖZETİMİNDE YAPILIYOR’ 
 
Dünyada ve Türkiye'de seçimlerin Anayasa’nın gereği olarak yargı erkinin gözetiminde yapıldığını ifade eden Aktar, seçimin tüm aşamalarının hiçbir boşluğa yer bırakmayacak şekilde yasalarda detaylı bir şekilde tarif edildiğini ifade etti. Seçim sisteminin hiçbir karışıklığa yer bırakmayacak şekilde düzenlendiğinin altını çizen Aktar,  "Yıllar içerisinde değişiklikler yapılmış olsa da süreçleri kesin bir biçimde, süreleri net bir şekilde tarif ederek yasakları ve engelleri tarif ederek hiçbir boşluk bırakmamış” dedi.
 
Bu detayların seçim sürecinde adaylık başvurusu için de geçerli olduğuna vurgu yapan Aktar, "Adaylık meselesinde de öyledir. Seçim kuruluna başvurunuzu yapıyorsunuz. Şartlar var. Genel Seçim Yasası dışında, Seçimlerin Temel Yükümlerine İlişkin Mahalli İdare Seçimleri Kanunu var. Bu yasa, belediye başkanlığı ve belediye meclisi üyeleri için ‘Milletvekili Seçim Yasası'ndaki esasları referans alıyor” ifadelerini kullandı.
Aktar, seçimlerde aday olmak için yerine getirilmesinin zorunlu kriterlerinin, "Başvurucunun ceza almamış olması, kamu haklarından yasaklı bulunmaması, vatandaş olması, okur-yazar olması ve 18 yaşından küçük olmaması” olduğunu söyledi. 
 
‘ENGEL DURUM VARSA ADAYLIK REDDEDİLİR’ 
 
İlgili şartları yerine getirdikten sonra Mahalli İdareler Seçimi Kanunu’nun “Seçimlerin Temel Hükümlülükleri Hakkında Kanunu” uyarınca yapılan başvuruda eksiklik varsa, eksikliğin tamamlanmasının isteneceğini kaydeden Aktar, "KHK ile ihraç edilmiş birinin aday olmasına engel  olduğuna ilişkin bir durum varsa, bu bilgiye seçim kurulunun çok önceden ulaşması mümkündür. Kısa bir tarama yapması bunun için yeterlidir. Aday olmasına engel bir durum varsa, kişinin adaylığını reddeder. İlgili partiye de daha önceki adayı yerine yeni aday bildirmesi için süre verilir. Verilen süre içerisinde yeni aday belirlenir. HDP Batman’da adaylığı reddedilen Sabri Özdemir yerine yeni aday gösterdi. Belirlenen aday, belediye eşbaşkanı seçildi. Bu süreç kapandıktan sonra, adaylık listesi ilan edilir. Siyasi partilerin ve vatandaşların itiraz hakkı doğar. Belirlenen süre içinde bir itiraz olamazsa aday listesi kesinleşir ve artık itiraz edilemez” diye konuştu. 
 
'4 SEBEP DIŞINDA ADAYLIK DÜŞÜRÜLEMEZ'
 
Listelerin kesinleşmesinin ardından 4 durum dışında, adaylıklara itiraz edilemeyeceğini ve adaylıkların düşürülemeyeceğine işaret eden Aktar, şöyle devam etti: "Seçimlerin Temel Hükümlülükleri Hakkındaki Kanununun olağanüstü itiraz yolunu öngören 130’uncu maddesi diyor ki, ‘4 sebep dışında kesinleştikten sonra adaylığa itiraz edilemez.’ Türk vatandaşı olmadığına dair bir durum çıkarsa, yasanın öngördüğü yaştan daha küçük olduğu anlaşılırsa, okur-yazar olmadığı anlaşılırsa ve seçilmesine engel bir ceza mahkumiyetinin olduğu son anda ortaya çıkarsa adaylık düşürülür. Bunun dışındaki hiçbir sebeple adaylık düşürülemez.” 
 
'YSK'NIN KARARI KANUNA AYKIRI'
 
YSK'nın Halkların Demokratik Partisi'nin (HDP) KHK'li adaylar hakkında karar vermek için Malatya’da KHK ile ihraç edilen bir muhtarın mazbatasını iptal ederek kendisine bir sebep yarattığına dikkat çeken Aktar, "Yasada olmayan bir hükmü sair sebepler diye kararına işletti. YSK kendisi bir sebep yarattı. Bunun kanuni dayanağı yok. Genel anlamda söylendiğinde KHK idari bir işlemdir. YSK'nın kararı, kanuna aykırı. YSK, kanunsuz olmasına rağmen bu kararı verdi. Ne yapılabilirdi. Mazbatasını verir, belediye başkanlığını düşürürdü. O zaman yasa diyor ki herhangi bir sebeple, belediye başkanı seçilmiş kişinin başkanlığı düşerse, belediye meclisi kendi üyeleri arasından birini başkan olarak seçebilir. YSK kararı, sadece hukuka ve kanuna aykırı değil, meşruiyeti de yok. YSK'nın kararı toplumda karşılığı olmayan, toplumun benimsemediği ve toplumun iradesini yok sayan bir karardır” ifadelerini kullandı. 
 
YSK'nin bir yargı organı ve kararlarının yargısal nitelikli olduğunu, bundan dolayı idari işlem denilerek iptalinin istenemeyeceğini kaydeden Aktar, "YSK’nin kararları kesindir. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruyu kabul ediyor. Bireysel başvuru kararları yargı kararları için geçerlidir. YSK kararı da bir yargı yararıdır. Bir hak ihlali var mı, var. Seçme ve seçilme hakkınızı ihlal ediyor. Sadece mazbatası iptal edilen, başkan seçilen kişi açısından değil, o bölgede yaşayan yurttaşlar açısından bir bireysel başvuru hakkı doğar. Seçme özgürlüğünün ihlalidir. Bunu bilmek ve bu hakkı kullanmak gerekir” diye belirtti. 
 
'YARGILAMA İADE SEBEBİ UYGULANABİLİR'
 
Anayasa Mahkemesi’nin hak ihlali bulması durumunda ceza ve hukuk mahkemeleri kanunları yargılamaları gibi iade sebebi yoluna gidebileceğini dile getiren Aktar, kararın düzeltilebileceğini şu ifadelerle anlattı: "Hem Anayasa Mahkemesi hem de AİHM kararları için yargılama yasaları, ceza mahkemesi ya da hukuk mahkemesi kanunları yargılamanın iade sebebidir. Bu, burada da uygulanabilir. Sonuçta siz bir ihlal tespit ettiğinizde ve ihlal bir kararın sonucunda oluşmuşsa bu kararı veren merciiye başvurursunuz ve bu uygulanacak kararı gözden geçirip yeni bir karar istersiniz. O zaman ilk kararını iptal eder, seçilen kişiye mazbatasını verir. Ya da şunu der; ‘Evet, biz bunu gözden kaçırmış olsak bile KHK'li belediye başkanı seçilme yeterliliğine sahip değildir.’ O zaman belediye meclisi, kendi içinde bir belediye başkanı seçer. Bu şekilde hem yasalık ve hem meşruiyeti olan bir kişi olur."
 

Diğer başlıklar

08:09 Leyla Güven’in eylemi 198’inci, ölüm orucu ise 25’inci gününde
23/05/2019
22:11 Yeryüzü Sofrası Abbasağa Parkı'nda kuruldu
21:57 Güven tutuklu kadınları paylaştı: Gözlerindeki umut, özgürlüğün teminatıdır
21:34 Meclis’te tartışma: Bu mesele şahsi olarak kapanmayacak
21:29 HDP genç işsizlik sorununu Meclis’e taşıdı
21:20 'Gelin bu acıların önüne geçelim'
21:06 Cumartesi Anneleri’ne insan hakları, barış ve demokrasi ödülü
21:05 Dersim’deki oturma eylemi 18’inci gününde
20:13 Antep’te eylem ve etkinliğe valilik yasağı
20:08 Gazeteci Göktaş tahliye edilmedi
20:01 Diyarbakır Cezaevi davası zaman aşımından düşürüldü
19:43 Halfeti’deki işkenceyi anlattı: Emniyette bana elektrik verdiler
19:14 İzmir'de tutuklu annelerine müdahale: Çok sayıda gözaltı
19:12 Gazeteci Düzkan açık cezaevine sevk edildi
18:44 Wikipedia Türkiye'deki erişim engelini AİHM’e taşıdı
18:38 DTSO Kadın Meclisi ilk toplantısıyla yönetimini belirledi
18:28 Rabia Naz’ın babası: Çocuğumun hesabını versinler
17:08 ‘Çocuklarımızın ölmesine izin vermeyin’
17:07 ‘Beyaz tülbentli anneler umut oldu’
16:47 Adana'da bir HDP'li tutuklandı
16:34 Halfeti’deki işkence İngiltere Parlamentosu’na taşındı
16:15 Van'da müdahaleye rağmen anneler eylemden vazgeçmedi
15:50 Çukurova’daki üç cezaevinde son durum
15:41 Görevlerinden uzaklaştırılan meclis üyeleri: Hukuksuzluğa ses çıkarmalı
15:40 Bahçeli’den Dersim tehdidi: Kimse aldığı oya güvenmemeli
15:34 Lice’de oturma eylemi
15:33 Cinsel saldırıda bulunan polise kamu davası açıldı
15:11 Kaya: Annelerin mücadelesi bütün Türkiye için
15:04 Gazeteci Alağaş davasında adres için 20 günlük süre verildi
14:52 Ankara’da eylemde olan anneler: Çocuklarımızdan direnişi öğreniyoruz
14:43 Emine Erdoğan'a seslendiler: Senin yüreğin yanmıyor mu?
14:42 Gazeteci Demir'e ceza talebi
14:42 Gebze’deki aileler: Çocuklarımız içeride biz dışarda tecritteyiz
14:30 Cezaevi önüne gitmeleri engellenen aileler E-5 kenarında yürüdü
14:24 TUAD ve ÖHD davasında klasörler 150'yi buldu
14:08 Akademisyenlere destek verenlerin yargılanmasına başlandı
14:02 Eğitim-Sen öğrenci istismara ilişkin Cizre Milli Eğitim Müdürlüğüyle görüştü
14:01 Tecrit son buluncaya kadar eylemleri sürecek
13:57 SES’ten ‘OHAL Komisyonu’ verileri
13:37 'Çocuğa istismar' zanlılarının tahliyesine kadınlardan suç duyurusu
13:17 CHP'Lİ Erkek'ten YSK gerekçeli kararına tepki: Hiçbir şeye cevap verememişler
12:50 Diyarbakır’da ‘Güney Afrika deneyimi’ konuşulacak
12:24 Lösemi hastası Rojin ve ailesi destek bekliyor
12:18 Diyarbakır'da AKP'lilerin Davutoğlu korkusu!
12:15 HDP ve DBP il eşbaşkanları tahliye edilmedi
12:05 Bölge barolarından Halfeti açıklaması: İşkence yapanlar yargı önünde hesap verecek
11:46 Boylu’nun avukatı Tanrıkulu: Issı cinayeti planlayarak işledi
11:33 ‘Yeni Askerlik Kanun Teklifi’ Meclis Başkanlığı'na sunuldu
11:26 Avrupa Parlamentosu seçimleri başladı
10:57 Leyla Güven’in ablası: Leylê cesur bir kadın