‘Bir Kuşak Bir Yol’ projesinde Türkiye 'Kürt fobisi' çıkmazında

img

HABER MERKEZİ - "Bir Kuşak Bir Yol" projesi ile ABD karşısında güç kazanmaya çalışan Çin’in bu amaçla Ortadoğu'yu dizayn etme arayışında rol biçtiği Türkiye’yi "Kürt fobisi" saha dışına itiyor. 

Yunanistan ve İspanya krizleriyle sarsılan küresel ekonominin başında yer alan ABD, bu konumunu korumak için Kore, Çin, Rusya, İran ve AB ülkelerine dönük giriştiği ekonomik dizayn politikalarıyla kapitalist dünyanın açmazlarına "çare" arıyor. ABD kurduğu hegemonyayı daha da sağlamlaştırma hesapları yaparken, Çin, Kore ve Hindistan gibi günden güne büyüyen ekonomiler ise, mevcut pastadan pay alma arayışını yoğunlaştırdı. Ticaret yollarının geçiş güzergahı olarak kabul edilen Ortadoğu'da, 1900'lu yıllarda oluşturulan sınırlar bir süredir yeniden çizilmek isteniyor.
 
"Arap Baharı" adı verilen ve Tunus'la başlayıp, bugün hala Suriye ile devam eden Ortadoğu'yu dizayn etme savaşlarında Çin, 2013 yıllında eski "İpek Yolu" eksenli “Bir Kuşak Bir Yol” (One Belt One Road-OBOR) adlı yeni bir projeyi dünya kamuoyuna duyurdu. 65 ülkeyi kapsayan 3 milyardan fazla nüfusu ve 1 trilyon dolarlık yatırımı içeren proje, uzmanlara göre, küresel ekonomi ve siyasetin geleceğini önümüzdeki 50 yılda şekillendirecek bir içeriğe sahip. 
 
Bu proje kapsamında çizilen yeni ticaret yollarıyla büyümek ve ABD'nin güç ve etkisini kırmayı amaçlayan Çin, karadan ve denizden Avrupa’ya, İran üzerinden de Ortadoğu’ya açılmayı hesaplıyor. Bu amaçlarına ulaşmak için elindeki ekonomik gücü kullanan Çin, bir süredir Suriye sahasına indi. 
 
ÇİN'İN AMACI
 
Çin, “yüzyılın projesi” olarak adlandırdığı “Bir Kuşak Bir Yol” projesini 2013 yılında uluslararası kamuoyuna duyurdu. Dünya ticaretine kan pompalanacağı belirtilerek, her ne kadar projenin ekonomik ayağı ön plana çıkarılsa da, Çin’in asıl hedefi dünya pazarına kendi ticari anlayışını aşılayıp, yine siyasi ve kültürel hakimiyet kurmak. Avrupa merkezli başlayıp, ABD'nin yaptırım ve ek vergileri ile belli biçimlerde devam eden küresel ekonomik kriz, projeyi ilerletmesinde Çin'in önünü daha da açtı.  
 
ÇİZİLEN YENİ TİCARET YOLLARI 
 
Projenin temelinde 3 ana ticaret yolu bulunuyor. Bunlardan ikisi karadan, üçüncüsü ise denizden. Birinci yol, "Avrasya Köprüsü" olarak tanımlanıyor. Bu yol Kazakistan, Rusya, Belarus ve Polonya’dan geçerek Almanya’ya kadar devam ediyor. İkinci yol, Moğolistan ile Rusya arasındaki koridoru oluşturuyor. Üçüncü yol ise, "Orta Asya" olarak tanımlanıyor. Bu yol Çin’den başlayarak Afganistan, Pakistan, İran’dan geçerek Türkiye’ye kadar uzanıyor. Proje kapsamında yine Endonezya, Hindistan ve Singapur gibi Asya ülkelerini birleştiren bir yol daha var. 
 
Aynı kapsamda üç deniz yolu haritası çizilmiş. "Kuzey Buz Yolu" olarak adlandırılan deniz yolu, Kuzey Çin’den Rusya’ya uzanıyor. "Güney Asya Yolu" ile Japonya, Kore ve Asya ülkeleri birbirine bağlanıyor. Üçüncü deniz yolu ise, ikinci yol aşıldıktan sonra karadan Avrupa ülkeleri, yani Hollanda ve Almanya’ya uzanıyor. 
 
TÜRKİYE ROL KAPMA PEŞİNDE
 
ABD ile çelişkiler yaşayan Türkiye, ABD’nin Ortadoğu’yu yeniden dizayn savaşında en çok zarar gören ülkelerden biri oldu. Özellikle Kürtlere dönük yaklaşımda yaşanan ısrar Türkiye’yi kimi noktalarda uluslararası güçlerle karşı karşıya da getirdi. Bu yüzden bir süredir ekonomik bir kriz yaşayan Türkiye, krizden kurtulmak için ise farklı alternatifler üretme arayışına girdi. Bu alternatiflerden biri Rusya ile kurduğu ilişki. Ancak bu ilişki Ortadoğu’daki gelişmelerle henüz sağlam bir temele oturtulmaktan uzak. 
 
Bu tabloda Kürtlerin rolü ise, her geçen zaman içerisinde daha da belirginleşiyor. Bu yüzden Çin’i bir başka alternatif olarak gören Türkiye, projede rol alma arayışı içinde. Ekonomisini Amerika ve Avrupa’nın etkisinden çıkarmak için Çin ve Rusya’ya yaklaşan Türkiye’nin, bu amaçla bir araya gelinen Çinli devlet yetkililerine transit geçilen bir ülke konumunun ötesinde daha fazla rol alma isteklerini ilettiği gündemde.
 
ABD’NİN BASKISI 
 
Türkiye’nin rotasını kırdığı bu hat, ABD ile önümüzdeki dönemde daha fazla çelişki yaşanıp, karşı karşıya gelmesi demek. Nitekim ABD, Çin’in bu projesini hegomonyasına dönük bir tehdit olarak görüyor. Projeyi daraltmak için Ortadoğu ülkelerine ambargo uygulayan ABD’nin Rahip Brunson'un tutuklanması ile Türkiye'ye dönük giriştiği ekonomik ambargo da bu adımlardan biri. Türkiye ve diğer ülkelere dönük benzeri baskıların önümüzdeki dönemde artma olasılığı yüksek. Yine Çin'in bu projesinde Türkiye ile birlikte yer alma arayışında olan Almanya ve ABD arasındaki çelişkilerin perde arkasındaki neden de bu nokta. 
 
KÜRTLER KİLİT NOKTADA 
 
ABD'nin ambargosu karşısında Türkiye’ye ilk destek verenlerden biri projenin sahibi Çin olmuş ve 35 milyar dolar kredi açmıştı. Projede almak istediği rol doğrultusunda Türkiye, Kürt coğrafyasında tam egemenlik sağlama niyetinde. 20’nci yüzyılda yönünü Avrupa'ya çeviren Türkiye için gelinen aşamada Ortadoğu’ya yayılmak bu nedenle daha fazla önem taşıyor. Zira Çin'in projesinin en önemli ayaklarından biri, İran ve Türkiye arasındaki sınır bölgesi. Özellikle Türkiye, İran ve Irak üçgenindeki bölge, Türkiye’nin bu projeye katılımı açısından önemli bir noktada. Bu nedenle Kürtlerin rolü daha da etkili bir hal alıyor. 
 
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, projeye daha fazla dahil olma konusunda Çin’i razı etmek için burayı kendi kontrolü altına almak istiyor. Bu hesapla önünde iki yol var. Birincisi, Kürtlerin saf dışı edilmesi, ikincisi ise işbirliği yapmak. Ancak son dönemde Xakurkê bölgesine yönelik askeri saldırılar, birinci tercihin benimsendiğinin işareti.
 
XAKURKE SALDIRISI 
 
Bu tercihle AKP iktidarı 10 Mart 2018 tarihinde Xakurkê alanına dönük ilk saldırıları başlattı. Xakurkê’ye saldırı devletin sınır ötesi operasyonunun 30’uncusu olarak tanımlandı. Operasyonun karakteri de geçmişte yapılan operasyonlardan oldukça farklı. Türkiye eskiden sınır ötesi operasyonlarını bir gerekçe ile başlatırdı ama hem Efrîn hem de Xakurkê’ye yönelik saldırıların tüm bölgeyi kapsayacağı açıklandı. Türkiye, Xakurkê'ye girmeyi Çin projesinde kalıcı olmak için önemli görüyor. Çünkü bu bölgedeki PKK'lilerin varlığı, Türkiye için bir engel durumunda. 
 
Çin projesinde Türkiye’ye geçişin en önemli noktalarından biri Tahran’dan Tebriz’e, oradan da Hakkari'nin Şemdinli-Yüksekova ilçeleri üzerinden ülkenin batısına uzanan yol. Bu bölgeler ise, yine yoğunlukta PKK'nin faaliyet alanları. Türkiye, Xakurkê ile başlayıp PKK'nin güç olduğu alanlarda hakimiyet sağlamak istiyor.  
 
ÇİN'İN ALTERNATİFLERİ HAZIR
 
Bölgeye yönelik uzun süredir devam eden bu operasyondan sonuç alınamaması halinde Türkiye’nin projeye girme konusunda Çin’i ikna etmesi oldukça zor. Çin’in ise şimdiden iki alternatif yol belirlediği konuşuluyor. Biri Irak’tan doğrudan Suriye’nin Akdeniz kıyılarına, oradan da Avrupa’ya uzanacak yol. Diğeri ise, İran, Azerbaycan, Gürcistan ve Rusya’nın kuzeyinden Avrupa’ya uzanacak yol. Bu her iki alternatifte de Türkiye’nin rolü ortadan kalkıyor. Hata birinci alternatifte öngörülen yol Tahran, Musul ve Halep olarak geçiyor. Bu bölgelerde Kürtlerin etkisi fazla. Bu da Türkiye için büyük bir tehlike olarak algılanıyor. 
 
Türkiye'nin başarısızlık ihtimalini değerlendiren Çin Cumhuriyeti, 24 Temmuz’da “Bir Kuşak Bir Yol” projesinin bazı sorunlardan kaynaklı ertelenebileceğini açıkladı. Çin'in diğer adımları atmasında ise, Ortadoğu'daki dengeler belirleyici olacak.
 
Sonuç olarak Türkiye’nin Xakurkê bölgesine yönelik operasyonunu ekonomik arayışların dışında tek taraflı olarak değerlendirmek yanlış. Mevcut gelişmelerle okunduğunda giriştiği yolda Türkiye'nin asıl açmazı, değişen dünyayı Kürtler konusunda hala statükocu zihniyetle okuması.
 
MA / Erdoğan Altan

Diğer başlıklar

20:38 Wan’da ‘Türkiye’de yaşayan diller’ konulu panel
20:18 Anadil gününde Metin ve Kemal Kahraman konserine yasak
20:18 'Zafer halaylarını Akdeniz Belediyesi’nde çekeceğiz'
20:13 Farqin: Bir dilin yasaklanması o milleti öldürmek anlamına gelir
19:22 KHK eyleminde 'anadilin önündeki engeller kaldırılsın' çağrısı
18:01 AB’den Rusya’ya yeni yaptırımlar: Listede Türkiye de var
17:56 Kayyımdan seçim hizmeti: Belediye aracıyla AKP bayrakları astı
17:49 ‘Okullarda 1 öğün ücretsiz sağlıklı yemek’ kampanyasına destek
17:29 Anadil Günü’nde Kürtçe konuşan vekilin mikrofonu kapatıldı
17:07 Amed’de anadil yürüyüşü: Kürt dili için mücadele edelim
16:57 Öğrenciler için bir öğün ücretsiz yemek talep ettiler
16:28 Adalet Nöbeti eylemlerinde gündem Dünya Anadil Günü
16:17 Rektörü protesto eden öğrencilere engel
16:05 Türkçe dışındaki dillere dönük yasaklara dair araştırma komisyonu talebi
15:43 Sağlıkçılar 'vergide adalet' talebiyle süresiz eylem başlatıyor
15:41 Kürt meselesinin çözümünde yapılabilecekler konferansta tartışılacak
15:33 21 Şubat Anadil Günü etkinlikleri: Kürtçe resmi ve eğitim dili olsun | GÜNCELLENİYOR
15:28 Uluslararası delegasyon: CPT’den cevap istiyoruz
14:40 Licik’te arama faaliyetleri durduruldu
14:34 Emekliler mağduriyetlerinin giderilmesini istedi
13:56 DEM Parti'den UNESCO’ya 6 dilde anadil mektubu
13:54 Tecride Karşı Uluslararası Delegasyon’dan Adalet Nöbeti’ne ziyaret
13:50 89 yaşındaki Barış Annesi Özgen'e konteyner cezası
13:30 BMG’den Abdullah Öcalan için pankartlı eylem: Ayağa kalk!
13:22 Bağımsız Maden İş: Licik’te facia öncesi işçiler çatlak için uyardı, önlem alınmadı
13:19 Hasta tutsak Karagüzel’in infazı 3 ay ertelendi
12:44 Amedspor'u tehdit eden '68 Ergenekon' grubu yöneticisine ceza
12:36 HDP’nin tutuklu eski saymanı Önen tahliye oldu
12:35 Her alanda Kürtçeye yasak
12:04 Gezi Davası'nda Yapıcı, Altınay ve Ekmekçi'nin adli kontrolleri kaldırıldı
12:04 Kürkçüler Cezaevinde ağız içi arama ve tek dozluk ilaç dayatması
11:45 Türkiye ziyaretleri sonrası Duhok'a askeri sevkiyat
11:39 Gözde Apartmanı davasında tüm talepler reddedildi
10:46 Türkiye’nin saldırısında 2 pêşmerge hayatını kaybetti
10:36 Tutsak gazeteci Müftüoğlu için uluslararası kurumlara çağrı
10:19 Silopiya Belediyesi'nden işçilere yüzde 99 ila 116 arasında zam
09:55 KDP’nin alıkoyduğu gazeteciden 120 gündür haber yok
09:54 Tutsak İnedi: Kürtçe dinlediğimizde müdahale ediliyor
09:52 Faciaya dair çarpıcı iddia: İşçiler inceleme yaparken dinamit patlatıldı!
09:38 Demokrasi ve Özgürlük Mitingi'ne çağrı: Faşizme karşı alanlara
09:29 ‘Abdullah Öcalan’a özgürlük’ eylemi 87’nci gününde
09:22 Karadeniz'de konuşulan diller yok oluyor
09:09 DEM Parti İBB adayı Beştaş: Kimseden yana değiliz, kendimizden yanayız
09:06 Dep seçmenleri: Pusulamız DEM Parti
09:03 21 Şubat Anadil Günü: Yasaklar insanlık suçudur
09:01 Bir kadının anadil mücadelesi
09:00 21 ŞUBAT 2024 GÜNDEMİ
08:52 Mêrdîn KCK Davası’nda 15 siyasetçiye hapis cezası
20/02/2024
22:09 Adana'da yerel seçim halayları başladı
21:51 KDP, saldırıda yaralananların alınmasını engelledi
21:27 DEM Parti Esenyurt ilçe eşbaşkanları tutuklandı
21:15 ABD 'Gazze’de acil insani ateşkes' talebini veto etti
21:04 DEM Parti, İBB adaylığı için başvuru tutanağını paylaştı: Yolumuz açık olsun
20:26 Tecride Karşı Uluslararası Delegasyon’dan İHD ve DEM Parti’ye ziyaret
19:56 TTB ve SES’ten Meclis görüşülen kanun değişikliğine tepki
19:53 Pîrsûs Katliamı 103'üncü ayında
19:49 Êlih’te seçim startı verildi: Eşbaşkanlık mor çizgimizdir
19:15 DEM Parti'den 'İstanbul için başvuru yapılmadı' iddiasına yalanlama
18:22 DEM Parti’nin Adana Büyükşehir Belediye Eşbaşkan adaylarından biri netleşti
17:12 DEM Parti Gençlik Meclisi’nden Abdullah Öcalan’a mektup
16:54 Açlık grevleri raporu: Sağlığa erişilmiyor, disiplin cezaları veriliyor
16:38 DEM Parti'den coşkulu büro açılışları
16:30 Nöbet eylemlerinden mesaj: Öcalan için buradayız
16:15 Haber-Sen: Cumartesi zulmüne hayır
16:09 'Eşim beni öldürecek' ihbarında bulunan kadından haber alınamıyor
15:51 ÖGK: Erkek-devlet şiddetine mücadelemizle yanıt olacağız
15:29 DEM Parti'den 3 kentte aday çıkarma kararı
15:20 DEM Parti seçim bürosundaki bayraklar söküldü
14:52 SGDF üyesi Kalender Polat tutuklandı
14:47 'Kürtçe resmi ve eğitim dili olsun' talebi
14:26 Amed Sağlık Platformu: Herkesin anadilde sağlık hizmeti alma hakkı var
14:10 Mersin Emek Platformu'ndan yerel seçimlere ilişkin öneriler
14:08 Avukatlar İmralı’ya gitmek için başvurdu
13:57 Amed'te kaybolan zihinsel engelli Özdemir bulundu
13:27 AKP’nin Elkê adayı Dürmüş aşiretlere baskı yapıyor
12:50 'Hayat enerjisi düşük' gerekçesi ile bir yıldır tahliye edilmiyor
12:45 DEM Parti’den çok dilli grup toplantısı: Dilimiz kırmızı çizgimizdir
12:31 Demirel’e ‘Erdoğan’a hakaretten’ beraat istemi
11:35 İstanbul'da ziyaretlerine başlayan heyet: Abdullah Öcalan serbest bırakılmalı
11:33 Ünye F Tipi Cezaevi’nde yangın
11:27 DEM Parti grup toplantısını Kürtçe yapacak
10:42 ANKA DER üyesi Varlı: Kelimelerimize sahip çıkalım
10:39 DEM Parti Gençlik Meclisi üyesi serbest bırakıldı
10:31 İran rejimi Kürtçe klip yapan 4 kişiyi gözaltına aldı
10:12 İşçi alım kurasında aynı isim iki defa çekildi
10:10 Ma Music eğitmenleri: Anadilde her şarkı faşizme en büyük darbedir
09:41 Rojnews editörü Ahmet 119 gündür KDP istihbaratının elinde
09:30 Kordu: Maden faciasının sorumlusu iktidar
09:27 Tutsaklar 86 gündür açlık grevinde
09:27 Kürtçe seçmeli dersler: Öğrenci var, öğretmen yok
09:18 Aydın'da tarım arazilerine 6 yeni maden açılacak
09:16 Sûr adaylarının öncelikli hedefi 'hafızayı' korumak olacak
09:09 Dîjle: Kürtçenin eğitim dili olması için mücadele yükseltilmeli
09:07 34 yıldır belediye başkanlığı yapıyor: Oğlum devam etsin!
09:05 Tahliyeye engel gerekçesi: 'Toplumla bütünleşmeye hazır değil'
09:04 Sanatçılar: Toplumsal barış için Kürt sorunu çözülmeli
09:03 Gever'de kayıp yakınları 8 yıl sonra yeniden eylemde
09:02 Rojava Devrimi aynı zamanda 'dil devrimi' oldu
09:00 20 ŞUBAT 2024 GÜNDEMİ
08:52 DEM Partili eşbaşkanlar gözaltına alındı
00:56 DBP: Kadın özgürlük çizgisini tartışmak özel savaş saldırısıdır
19/02/2024
22:36 DEM Parti Gençlik Meclisi üyesi gözaltına alındı
18:38 DEM Parti İstanbul eşbaşkan adayları: Bekle bizi İstanbul, başaracağız
18:33 Wan’da Anadil Gününe dair kitlesel yürüyüş
18:23 DEM Parti'den bilboard çalışması: DEM dema xwebûnê ye
18:17 Cezaevinden çıkan Kırmızı için güvercin uçuruldu
17:28 Maden Suçları Soruşturma Bürosu kuruldu
17:22 Hazine, 31 milyar 596 milyon lira borçlandı
17:15 DEM Partili Aslan Gemlik depremi sonrası Öcalan hakkında bilgi istedi
16:47 Hakan Fidan, Haşdi Şabi Heyeti Başkanı ile Ankara'da görüştü
16:40 Wan’dan PKK Lideri Öcalan’a mektup
16:25 DEM Parti’den fuhuş ve uyuşturucuya karşı açıklama
16:16 Birçok kentte DEM Parti rüzgarı
16:05 Adalet Nöbeti'nden kararlılık mesajı: Direniş mutlaka başarıya ulaşacak
16:03 Amed Kürt Enstitüsü’nden ‘anadil’ semineri
15:52 BTS 'mülakatlar kaldırılsın' talebiyle iki koldan Ankara'ya yürüyor
15:39 Beyaz Saray önünde 'Bijî Serok Apo' sloganları
15:37 Manavgat’ta kadın cinayeti
15:15 30 yıllık ağır hasta tutsağın tahliyesi ikinci kez ertelendi
15:00 Amed’e kayyım atayan Erdoğan Ensarioğlu’ndan belediyeyi istemiş!
14:11 'Sağlıkta şiddet yasası istiyoruz'
14:00 Kanun teklifi: Emeklilere yılda 3 defa 11 bin TL ikramiye verilsin
13:44 Amed’de zihinsel engelli bireyden haber alınamıyor
12:56 Afganistan’da heyelan: En az 25 ölü
12:27 Kısa vadede ödenmesi gereken dış borç 226,6 milyar dolara çıktı
11:16 Gemlik'te deprem
11:10 Yaşar Kırmızı 32 yıl sonra tahliye oldu
10:29 Tutsakların eylemi 85’inci günde
10:28 Gazeteci Ahmet’ten 118 gündür haber alınamıyor
10:04 Gazeteci Hesen: Türkiye’nin meselesi PKK değil Kürt düşmanlığıdır
09:55 Oyunculardan yasak tepkisi: Salon olmazsa sokaklarda oynarız
09:51 Bozan: ‘Büyük Özgürlük Yürüyüşü’ bir başlangıçtı
09:40 Göksoy: Kadın odaklı yerel yönetim eşbaşkanlıkla mümkün
09:08 ÖHD’li Özoral: Tecrit sürerken çözümden bahsedemeyiz
09:05 Elbistan'da 9 madenciye 13 yıldır ulaşılamadı
09:03 21 Şubat Dünya Anadil Günü: Kürtçe halen yasak
09:00 19 ŞUBAT 2024 GÜNDEMİ
08:59 Önce Kürtçe selam sonra bozkurt işareti
18/02/2024
23:58 ‘Dek û Dolabên Scapen’ oyunu sahnelendi
23:28 Halkevleri'nden MA'ya basın ödülü
20:00 Zeraq: Dil, bizimle bizden bir parçaya dönüşmeli
19:52 ‘Ölüm Uykudaydı’ oyunuyla açlık grevlerine dikkat çekildi
19:41 İsrail- Hamas savaşında son durum: Can kaybı 30 bine yaklaştı
19:33 Irak’tan tazminat ödemeyen Türkiye hakkında yeni bir dava
19:28 Hadi Amiri’nin 2 akrabası öldürüldü
17:57 Riha’da bir kadın katledildi
17:47 ‘Dünya Anadil Günü’ paneli: Türkiye’de dilsel bir soykırım yaşanıyor
17:01 Amedspor Kocaeli deplasmanında liderliğe yükseldi
16:45 6 kentte Adalet Nöbeti: Abdullah Öcalan'a özgürlük talebi
16:17 Maden ocağını işleten şirketin müdürü serbest bırakıldı