HDK'den anadil paneli: Dil insanın derisidir

img

ANKARA – HDK Ankara İl Meclisi’nin anadili üzerine düzenlediği panelde, herkesin evlerinde ana dilinde konuşması gerektiği ifade edilerek, "Dil insanın derisidir" denildi. 

Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Ankara İl Meclisi 21 Şubat Dünya Anadil Günü kapsamında panel düzenledi. Panele Eğitim-Sen Genel Başkanı Prof. Dr. Necla Kurul, Dilbilimci-Yazar Mevlüt Aykoç katılırken; Akademisyen Erdoğan Boz, Ermenice Dil Öğretmeni Sevan Demirciyan ve Araştırmacı-Yazar Bereket Kar ise düzenlenen panele online olarak katıldı.

Panelde konuşan Ermenice Dil Öğretmeni Sevan Değirmenciyan, Türkiye’de Ermenice dilinin yaşadıkları zorluklarına değindi. Bir zamanlar Batı Ermenice’nin yuvası olan Türkiye'nin zaman içerisinde Ermenilere yönelik uyguladığı politikaları anlatan Değirmenciyan “Ermenice’ye yönelik en önemli yasak Ermenice Tiyatro oyunlarına gelen yasaklar. Dilin yaşaması açısından günlük konuşma dili en önemli olanıdır. Bu yüzden önce tiyatro yasaklandı. Daha sonra Türkçe konuşma yasaklarıyla birlikte Ermenice ve Rumca unutulmaya başlanmıştır” şeklinde konuştu.

Cumhuriyet döneminde 4 bin olan Ermeni okul sayısının bugün 17 olduğunu vurgulayan Değirmenciyan, “Bunlar 4 bin okuldan elimizde kalanlar” şeklinde belirtti.

‘TÜRKİYE’DE ANADİLİM ERMENİCEDİR DİYEMİYORUM’

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) sadece Türkçe üzerine çalışmalarının mevcut olduğunu dile getiren Demirciyan, “Türkiye’deki diğer halklarla ilgili bir çalışma mevcut değil maalesef. Kayseri’de ve Ankara’daki üniversitelerde açılan Ermenice bölümleri bu coğrafyada konuşulan Batı Ermenicesi değil Ermenistan’da kullanılan Doğu Ermenicesi. Ermenilerin resmi tarihteki yerini ve rolünü pekiştirmek için kuruldu bu bölümler” dedi. Geçtiğimiz senelerde Kanada’da katıldığı Hrant Dink anmasında başvurusunda anadil kısmında Doğu ve Batı Ermenice’ye yer verildiğine değinen Demirciyan, “Kanada’nın Ermenilerle tanışması 50-60 yıllık bir süreç. Türkiye’de ise yüzyıllarca yan yana yaşadık ama bu ülkede ‘Benim anadilim Ermenicedir’ yazabileceğim ya da belirtebileceğim bir yer yok” şeklinde vurguladı.

‘KAMUSAL EĞİTİM TEK DİLLİ OLAMAZ’

Panelde konuşma yapan Eğitim-Sen Genel Başkanı Prof. Dr. Necla Kurul, eğitimin kamusal bir nitelik taşıdığını belirterek bu kamusal eğitimin tek dillilikle olamayacağını ifade etti. Türkiye’de yaşayan farklı kimlik ve kültürlerin dillerinin, Türkçe karşısında ikincilleştirildiğini dile getiren Kurul, “Türkiye’de farklı dillerin araştırılmasının dahi cesaret işi. Azınlık dillerini araştıranlar da bu dilleri sadece Türkçe olmayan diller başlığı altında işleyebiliyorlar. Araştıranın kendi kendine uyguladığı otosansür devletin baskısından daha büyük bir baskıdır” dedi.

‘ANADİLDE EĞİTİM HAKTIR’

“Bilimsel dogmaların giderek yaygınlaştığı bir dönemde bilimsel eğitim çok büyük bir tehdit altında” şeklinde ifade eden Kurul devamında şunları söyledi: “Anadilde eğitim hakkı bir haktır. Ben anadilimi para ödeyerek öğrenmemeliyim. Kendi anadilimde kendimi geliştirecek bir bağlamda dilimi öğrenmeliyim. Sendikamızın en önemli ilkelerinden biri anadilde eğitim. Türkiye'nin birçok yerinde anadilde eğitimle ilgili çalışmalar yapmak istiyoruz ve bunu sadece anadilde eğitim gününde konuşmamalıyız. Çok güçlü demokratik siyasetle bunu gerçekleştirebiliriz. Dile kültür konusu da eşlik etmek zorunda. Dildeki her çeşitlenme ve çoğalma dili zenginleştirir. Ülkemiz Türkçe’ye gösterdiği hassasiyeti Kürtçe’ye de göstermeliydi. Bugün Türkçe de çoraklaşmaya başlayan bir dil olmaya başladı. Herkesin kendi dilini konuşarak toplumsal alanda yer almaya çalışmaya başladığında kendi dilini de zenginleştirir. Kendi dilini konuşan ötekinin de dilini konuşmak zorunda. Yaşamlarımız birbirine bağlı. Türkiye’de zengin bir dil ve kültür yaratmak için bu konuda çalışmak zorunda. Türkiye’de bazı dilleri seçmeli ders olarak veriyorlar ama asimilasyon politikası gereğince bu dilleri öğretmiyorlar. Bu seçmeli dersleri takip edebilecek araştırmaların yapılması sağlanmalıdır. Toplumsal uzlaşı zemininde anadilde eğitim konusunda bir yol izlemek gerekir. Hâkim dilleri konuşan yurttaşlar arasında bugün Türkiye toplumunda insanlar hiç olmadığı kadar ayrıştı bunu siyasi yolla yaptılar. Bölen kutuplaştıran ayrıştıranlar halklar değildir. Siyaset böl, yönet, kutuplaştır, ayrıştır mantığını iktidarlar yapar. Aksine anadilde konuşma bölmez birleştirir uzlaştırır. Uzaktan eğitimde yaşanan sıkıntıların birçoğu da anadille ilgili. Öğretmen aileyle konuşup onlara bilgi veremiyor çünkü ailenin konuştuğu dili bilmiyor.”

ÇOK DİLLİLİK

“Çok dillilik meselesi neden bu kadar önemli?” şeklinde soran Akademisyen Erdoğan Boz ise, “İnsanlar aslında hep çok dilliydi ulus devletlere kadar da bu böyleydi. İnsanların sürekli hareket halinde olmalarından kaynaklı insanlar birden fazla dili konuşabiliyordu” dedi.

‘ANADİLİ İNSANIN DERİSİDİR’

Dilbilimci-Yazar Mevlüt Aykoç, Türkiye’de henüz okullar yokken Kürt medreselerinde Exmedê Xanî ve Cîgerxwîn gibi aydınların yetiştiğini hatırlatarak, cumhuriyetten sonra Kürt varlığının zamanla yok edilmeye çalışılmasına değindi. Kürtlerin kurucu bir unsur olarak sayılmasına karşın dillerinin ve varlıklarının yok sayıldığının altını çizen Aykoç devamında şunları söyledi: “Kürtlerin evine elektrik girmeye başlandığından beri, köyleri yakılarak metropollere göçe zorlanıldıklarından beri köylerde bile artık Kürtçe unutulmaya başlandı. Her ne kadar yazı dilinde Kürtçe konuşulmuş olsa da bir dil günlük yaşam içerisinde kullanılmadığı sürece unutulmaya mahkumdur. Asimilasyon ve oto asimilasyon süreçleri burada iki önemli faktör. Asimilasyon baskın düşüncenin uyguladığı iken, bizim asıl sorunumuz otoasimilasyon. Biz kendi dilimizi kendimize yasaklıyorsak kendi dilimizi konuşmuyorsak bu asimilasyonu sağlamış oluruz. Bundan sonra herkes kendi evinde kendi dilini konuşup yaşamını kendi anadilinde yaşamaya çalışmalıdır. Asimilasyon ve otoasimilasyon politikalarına ek olarak şöyle bir gerçek var ki, bir dil eğitim dili olmadığı sürece o dil yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. İnsanın Anadili onun derisi ikinci dili elbisesidir. Biz derisiz olmak istemiyoruz aksi takdirde üzerimizdeki elbiseyi giymemizin bir anlamı kalmıyor bu yüzden Türkiye’deki tüm diller eğitim dili olmalıdır.”

SAVAŞ DİLİ

Kürt özgürlük hareketinin diğer azınlıklara farkındalığa yol açtığına değinen Araştırmacı-Yazar Bereket Kar ise, Türkiye’nin tekçi politikasına dair şunları söyledi: “Türkiye sadece buradaki azınlıkları değil Rojava'da bile girip oradaki halkları asimile etmeye çalışıyor. Bu tekçi bir yapının ürünüdür. Dilin kendisi savaş aracı yapılmaktadır. Bunun en son örneğini son saldırıda gördük.”

Panel soru cevap ardından sonlandırıldı.

Diğer başlıklar

28/02/2021
23:26 Zırhlı araç çocukları ezmeye çalıştı
22:10 Polis baskınında bir kadın bebeğini düşürdü
21:57 Mardin'de gözaltına alınan 4 kişi serbest bırakıldı
19:12 Son 24 saatte 66 kişi daha hayatını kaybetti
18:50 CHP Denizli milletvekili istifa etti
18:32 Maltepe Belediyesi işçileri imzalanan sözleşmeyi tanımadı
17:54 HDP PM üyesi İdiğ gözaltına alındı
16:29 Silivri'de iki kadın öldürüldü
14:48 Roboski Katliamı'nın üzerinden 110 ay geçti
14:26 Til Temir’de Rus helikopteri düştü
13:41 HDK Yaşar Kemal’i andı
13:40 Kayyım 20 yıllık ağaçları kesti
13:17 Yaşar Kemal'siz 6 yıl: Her çiçeğin bir rengi bir kokusu var
13:05 HDP: Türkiye’nin tek çıkışı Dolmabahçe Mutabakatı’dır
10:50 Kızıltepe ve Nusaybin’de ev baskınları
10:49 Bir dakikalık saygı duruşu da fezleke gerekçesi
10:46 Palme cinayeti neden Kürtlere yıkılmak istendi?
09:41 50 Kürt yazar Antolojiya Çîrokên Mezopotamyayê kitabında buluştu
09:35 Heftanîn’de 1 korucu öldü
09:08 Açlık grevi 94’üncü gününde
09:07 Kimse bir poşete ne kadar vergi ödediğini bilmiyor
09:07 Ünsal: 28 Şubat aktörleri yeniden sahnede
09:06 Trump’ın Erdoğan’a gönderdiği mektup 'örgüt propagandası' sayıldı
09:06 Uca’dan baskı ve yasak yanıtı: Yenilmeye mahkumsunuz
09:05 Çıplak aramaya karşı çıkan 5 tutuklu darp edildi
09:05 Açlık Grevlerini İzleme Koordinasyonu: Talepler karşılanmalı
09:05 Toplumsal refahın sırrı: Kadının ekonomiye katılımı
09:04 Eliaçık: 28 Şubat zihniyeti devam ediyor
09:04 Mazgirt’te dağ keçilerinin sayısı 10’a indi
09:04 Kürt sorununda çözümün reçetesi: Dolmabahçe Mutabakatı
09:03 Biçilen rollere direnen bir ses: Dengbêj Sîsê
09:00 1919’dan 2021’e jin jîyan azadî!
09:00 28 ŞUBAT 2021 GÜNDEMİ
27/02/2021
22:49 Mardin’de bir kadın gözaltına alındı
22:43 Sancar: Türkiye'de 28 Şubat zihniyeti devam ediyor
22:26 Gergerlioğlu’ndan çıplak aramaya ilişkin belgeli paylaşım
21:15 Nevşehir’de kadın katliamı
20:31 Kovid-19’dan vefat sayısı 28 bin 503’e yükseldi
20:08 İHD 28 yıl önce katledilen Can ve Kaya'yı andı
18:15 Siverek’te asker ile köylüler arasında kavga: Bir kadın darp edildi
15:14 Yüz yüze eğitim başlamadan bir gün ertelendi
14:59 Kılıçdaroğlu'na linç girişiminde 21 kişi hakkında daha dava açıldı
14:56 İHD'den hasta tutuklular için yetkililere çağrı
13:48 Mithat Sancar Avrupa Yeşiller heyetiyle görüştü
13:24 MEBYA-DER’de 7 saatlik arama: Resmi belgelere el konuldu
13:15 Kayıp Aydınlar’ın annesi: Çocuğuma doyamadım
12:28 Hasta tutuklular Güneş ve Oğur için tahliye çağrısı
12:11 Karakola çağrılan korucubaşından 26 yıldır haber alınamıyor
11:45 HDP kampanya afişlerine dönük engelenmeyi Soylu'ya sordu
10:47 Ankara'da SMA hastalığı için ücretsiz test yapılacak
10:40 Açlık grevi 93’üncü gününde
10:31 Eski kayyım Yaman’a ‘görevi ihlal’ soruşturması
09:32 IPPNW: Garê’de uzman ekip inceleme yapmalı
09:16 Diyarbakır’da operasyon: MEBYA-DER Eşbaşkanları gözaltında
09:08 Çocukları DMD hastası aileler verilen sözler tutulsun istiyor
09:07 41 milyon kadını 145 sığınma evi korur mu?
09:05 Hasta tutuklu Yusufoğlu 10 yıldır tedavi edilmiyor
09:04 'SMA hastası Murat'a nefes olalım'
09:03 Yüzde 98 engelli Yıldırım için AYM'ye başvuru yapılacak
09:03 Lazcayı 'Uncire' dergisiyle yaşatıyorlar
09:02 Hayallerinin peşinden gitti kendi işletmesini kurdu
09:01 Özgürlüğe yürüyen mücadelede 100 yıl
09:00 27 ŞUBAT 2021 GÜNDEMİ
26/02/2021
22:18 ‘Kaşıkçı cinayetinde emri Prens Selman verdi’
21:50 ‘Herkes İçin Adalet’ kampanyasının Iğdır ayağı başladı
21:41 Urfa’da tarım işçilerini taşıyan araç devrildi: 12 yaralı
20:27 Koronadan hayatını kaybeden sağlıkçılar için anma
20:09 Diyarbakır’da trafik kazası
20:03 ‘Sivil toplum örgütleri toplumun nefesidir’
19:53 Koronadan 74 kişi daha vefat etti
19:36 KESK İstanbul Şubeler Platformu işe iade talebini yineledi
19:25 İstanbul’un 3 ilçesinde ‘Kadınlar İçin Gerçek Adalet’ paneli
19:05 Asistan Hekimler: Tükeniyoruz
18:56 Midyat’taki cinayete ilişkin çok sayıda gözaltı
18:30 Tutuklu Eşbaşkan Yaşar’ın duruşması ertelendi
17:13 Halkevleri: Üyelerimize ajanlık dayatılıyor
17:02 Oluç: İktidar bizim üzerimizden Millet İttifakı’nı parçalamaya çalışıyor
16:56 Üzümlü Sınır kapısı açılıyor
16:42 Dersim'de esnaf zor durumda
16:33 Akademisyen Ergüder’e destek imzaları 3 bin 452’ye ulaştı
16:31 ‘İşyerleri iflasın eşiğinde, hükümet harekete geçmeli’
16:28 Ege’de bir yılda 17 bin 296 hak ihlali
16:19 Manisa’daki kadın cinayeti zanlısı tutuklandı
16:01 TJA 8 Mart'ın startını verdi
15:39 TTB’den normalleşme uyarısı: Açılma cinayettir
15:37 İzmir Barosu'nun Genel Kurul başvurusu reddedildi
15:08 Tahir Elçi davasının ikinci duruşması 3 Mart'ta
15:08 Hasta tutuklu Polat’ın annesi: Oğlum serbest bırakılsın
14:46 Akademisyenlerden kayyıma istifa çağrısı
14:45 Barış Anneleri Tanrıkulu’yla görüştü
14:39 Gençler 'Harekete geç' kampanyasını sonlandırdı
14:37 Eğitim Sen Van Şubesi: Kömür ulaştırılmayan okul var
14:20 Gergerlioğlu: Sonuna kadar direneceğiz
14:20 Boğaziçi'ndeki 'Kabe fotoğrafı' soruşturmasının iddianamesi hazırlandı
14:19 İşçiler için yapılacak açıklamaya salgın engeli
14:14 HDP yöneticisine 6 yıl 8 ay hapis
14:08 Nijerya’da 300 öğrenci kaçırıldı
14:04 Urfa'da bir ay boyunca eylem etkinlik yasağı
14:02 Aktaş ve Yavuzel'in anmasına engelleme
14:00 ‘Barış, Dostluk ve Demokrasi Ödülü’ Eren Keskin’e verilecek