ÖHD’den tahrip edilen Sisê Mezarlığı raporu

img

DİYARBAKIR- ÖHD, 2020 yılının başından itibaren gerçekleştirilen saldırılarla Sisê Mezarlığı’nda bulunan 241 mezarın tamamının tahrip edildiği belirtildi.

Özgürlük İçin Hukukçular Derneği Diyarbakır Şubesi (ÖHD) Diyarbakır’ın Lice ilçesi Yolçatı Mahallesi’ne bağlı Sisê Mezarlığı'na yönelik saldırılara ilişkin hazırladığı raporu paylaştı. 29 Mayıs’ta yerinde incelemelerde bulunan ÖHD, incelemelerin ardından Lice Cumhuriyet Başsavcılığı ve ailelerle de görüşmeler yaptı.

Raporda, askeri operasyonların yoğunlaştığı 2015 yılında Diyarbakır Valiliği tarafından Yolçatı Mahallesi’nin özel güvenlik bölgesi ilan edilmesi hatırlatılarak, yurttaşların bu bölgeye girişinin yasaklandığı bilgisi paylaşıldı. Bu yılın Nisan ve Mart aylarında tahrip edilmesinin hatırlatıldığı raporda gerçekleştirilen saldırılarda soruşturmanın dahi açılmadığı belirtildi.

Raporda görüşmelere ilişkin öne çıkan notlar şöyle:

“Oluşturulan çalışma ekibinin Yolçatı Köyü (Gûndê Sîsê)’de tahrip edilen mezarlığı ziyareti esnasında; 2020 başından itibaren gerçekleştirilen saldırılarla birlikte mezarlıkta bulunan 241 adet mezarın tamamının tahrip edildiği görülmüştür. Mezarlık zemininde bulunan beton blokların hasar görmediği, mezarların tek tek tahrip edildiği gözlemlenmiştir. Görsel basından derlenen, mezarlığa ilişkin önceki yıllara ait fotoğraflardan anlaşıldığı üzere son olay ile birlikte tüm mezar taşları ve mezarı çevreleyen mermer kaplamalar tamamen kırılmıştır. Oysa 2017; 2018; 2019 yıllarına ait görseller incelendiğinde mezarların tamamının tahrip edilmediği; birçoğunun mezar taşlarının sağlam olduğu görülmektedir. Yapılan ziyaret esnasında kırılan ve etrafa saçılan mezar taşlarının birbirine karışması sebebiyle hangi mezar taşının hangi mezara ait olduğu mezarlığın bazı yerlerinde tespit edilememiştir. Kimliği belirsiz ve isimsiz olan bazı mezar taşlarının da tahrip edildiği görülmüştür.

Mezarlığı 2 yerden çevreleyen beton mezarlık duvarının yer yer yıkıldığı görülmüşse de bu hususun ne zaman gerçekleştiği tespit edilememiştir. Köy sakinlerinin aktarımlarından mezarlığı çevreleyen beton duvarların çoğunlukla 2016 yılı içerisinde yıkıldığı bilgisi edinilmiştir. Mezarlığın arkasında bulunan tek katlı 3 ayrı yapı ve sol tarafında bulunan iki katlı 1 yapının yıkıldığı gözlemlenmiş olup görsel basın üzerinden , 4 adet yapının 2015 yılı Ekim ayında süren askeri operasyonlar esnasında yıkıldığı tespit edilmiştir

MEZARLIK TEKRAR TAHRİP EDİLİR ENDİŞESİ

1995 yılında yaşamını yitiren ve mezarı tahrip edilen Ramazan Polat’ın eşi Yüksel Almas, eşinin cenazesinin 2013 yılında Yolçatı Mezarlığı’na defnedildiğini, o tarihten itibaren eşinin mezarını dini bayramlarda sürekli ziyaret ettiğini, mezarın geçtiğimiz yıllarda da birkaç kez etrafındaki mermer kaplamalar kırılmak suretiyle tahrip edildiğini ifade etmiştir.  2020 ramazan ayı içerisinde mezarlık ziyareti yaptığında eşinin mezar taşının kırılmış ve parçalarının etrafa saçılmış olduğunu gördüğünü, parçaları birleştirerek bir araya getirmeye çalıştığını, eşinin mezarını yenilemek istediğini ancak tekrar tahrip edileceğinden endişe duyduğunu, saldırının kim veya kimler tarafından gerçekleştirildiğini bilmediğini belirtmiştir. Tarafımızca yapılan incelemede kırılmış halde bulunan mezar başlıkları fotoğraflanarak kayıt altına alınmıştır.

MEZAR TAŞLARI KARIŞTI

Mehmet Bozkuş’un annesi Nadire Bokuş, Anne Nadire Bozkuş, oğlunun cenazesinin 2013 yılında Yolçatı Mezarlığı’na defnedildiğini, o tarihten itibaren oğlunun sık sık ziyaret ettiğini, son olarak 2019 yılı Kurban Bayramı’nda oğlunun mezarına gittiğini, en son gidişinde mezarın etrafındaki mermer kaplamalar kırılmak suretiyle tahrip edildiğini, ilerleyen yaşından ötürü geçtiğimiz Ramazan Bayramı’nda ziyarete gidemediğini, mezarlığa gidenlerden duyduğu kadarıyla mezar taşının kırıldığını ve başka mezar taşlarıyla karıştığını öğrendiğini, saldırının kim veya kimler tarafından gerçekleştirildiğini bilmediğini belirtmiştir.

Tarafımızca yapılan incelemede kırılmış halde bulunan mezar taşlarının etrafa dağılmış olması sebebiyle hangi mezar taşının hangi mezara ait olduğu tespiti yapılamadığından kayıt altına alınamamıştır.

RAMAZAN AYINDAN ÖNCE MEZARLIK TAHRİP EDİLDİ

Hayatını kaybeden ve mezarları tahrip edilen mezarlıkta 2 yakınlarının olduğunu belirten aile ile yapılan görüşmede, Aile, cenazelerin 2013 yılında Yolçatı Mezarlığı’na defnedildiğini, o tarihten itibaren mezarları her hafta ziyaret ettiklerini, son olarak 1 hafta önce oğullarının mezarına gittiklerini, 2015 yılından itibaren birkaç defa mezarlığa yönelik her defasından birkaç mezara yönelik tahribatın olduğunu belirtti. Ramazan ayından hemen önce de mezarlıkta bulunan bütün mezar taşlarının kırıldığını ramazandan önce mezarlığı ziyarete giderken bu hususu gördüklerini, her saldırı sonrası kendi imkanları ile mezar taşlarını bir araya getirdiklerini, ancak tekrar mezar taşlarının tahrip edildiğini, saldırının kim veya kimler tarafından gerçekleştirildiğini bilmediklerini belirtmişlerdir. Tarafımızca yapılan incelemede kırılmış halde bulunan mezar başlığı fotoğraflanarak kayıt altına alınmıştır.

MEZARLAR SÜREKLİ TAHRİP EDİLİYORDU

Mahsum Kumral’ın ailesi ile yapılan görüşmede ise, Anne Gülseren Kumral, oğlunun cenazesinin 2013 yılında Yolçatı Mezarlığı’na defnedildiğini, o tarihten itibaren oğlunun sık sık ziyaret ettiğini, her seferinde tahrip edilmiş mezarları gördüğünü söyledi. Son olarak Ramazan ayı içerisinde oğlunun mezarına gittiğini, bu gidişinde mezarın etrafındaki mermer kaplamalar ve mezar taşı kırılmak suretiyle tahrip edildiğini, saldırının kim veya kimler tarafından gerçekleştirildiğini bilmediğini, cenazenin götürülmesinden endişe duyduğunu belirtmiştir. Tarafımızca yapılan incelemede kırılmış halde bulunan mezar taşlarının etrafa dağılmış olması sebebiyle hangi mezar taşının hangi mezara ait olduğu tespiti yapılamadığından kayıt altına alınamamıştır.

 BAŞSAVCILIKLA GÖRÜŞME

Lice Cumhuriyet Başsavcılığı ile söz konusu mezarlık tahribatlarına ilişkin tarafımızca bir görüşme gerçekleştirmiştir. Görüşmede söz konusu yerin askeri operasyon bölgesi olduğunu, hukuk davaları dahil hiçbir konuya ilişkin keşif işlemi yapmak için dahi o alana gidilemediğini, mezarlık ile ilgili savcılıkça yürütülen bir soruşturma bulunmadığını, konuya ilişkin şimdiye kadar bir şikayetin taraflarına iletilmediğini, ailelerin suç duyurusunda bulunmaları takdirde her aile yönünden konuya ilişkin soruşturmanın başlatılabileceğini, mezarlıkların tahrip edilmesine ilişkin gerekli inceleme ve değerlendirilmenin yapılacağını belirtmiştir.”

Raporun öneriler bölümünde ise şu maddeler sıralandı:                            

*Mezarlık tahribatlarına ilişkin ilgili ulusal ve uluslararası kurumlara bilgilendirilme yapılması ve gerekli başvuruların yapılması,

*Sorunun kaynağı olan yetkili kişi ve kurumların suç oluşturan eylemleri hakkında suç duyurusunda bulunması ile tazminat davalarının açılması,

*Yaşanılan durumun kamuoyunda duyarlılık oluşturması ve gelinen noktada durumun vahametinin anlaşılması için basın açıklaması ve sosyal medya çalışmalarının yapılması önerilmektedir.”

Diğer başlıklar

19:06 Dersim’de 29 bölge geçici güvenlik bölgesi ilan edildi
19:04 Veli Saçılık serbest bırakıldı
19:02 KESK: Emekçiler sefalete mahkum ediliyor
18:31 Öğrenciler İŞKUR önünde bu sefer ‘diplomalarını’ yırttı
18:27 Van Gölü'nde 1 göçmenin daha cenazesine ulaşıldı
18:24 Eşbaşkan Yaşar savcılığa sevk edildi
18:22 AKP-MHP’den darbenin siyasi ayağının ortaya çıkarılmasına ret
18:06 Çayeli’nde selin zararı büyük
17:48 Irak: Türkiye güvenlik anlaşmalarını ihlal ediyor
17:42 Diyarbakır’da gözaltı sayısı 22'ye yükseldi
17:29 HDP’liler Ulucanlar Cezaevi önünden seslendi
17:17 Kılıçdaroğlu, Erdoğan ve yakınlarına tazminat ödeyecek
17:13 Anayasa Mahkemesi AİHM kararını ilk kez tanımadı
17:03 Cudi’de bini aşkın askerle operasyon
17:01 Adalet Kürsüsü: Suruç’ta yapılmak istenen düşleri öldürmekti
16:56 Hatun Koç'un duruşması ertelendi
16:56 Mersin’de 14 Temmuz anması
16:20 TMMOB'dan yarım asırlık ağaçlar için duyarlılık çağrısı
16:12 Ulucanlar Cezaevi önünde yapılmak istenen açıklamaya müdahale
15:58 Hakim şerh koydu: Yüksekdağ’ın tutukluğunda hukuki fayda yok
15:54 Gözaltılara birçok kentten tepki: Kadın kırımı politikalar bizi yıldıramaz
15:48 DAİŞ’e karşı başlatılan operasyon sonlandırıldı
15:34 Adana'da ÇHD'li avukata tehdit
15:20 Eşbaşkan Yaşar’la gözaltına alınan 3 kişi serbest bırakıldı
15:03 DBP Eş Genel Başkanı Aydeniz: Geri adım atmayacağız
14:32 EMO’dan DEDAŞ’a: Mağduriyetleri gider
14:28 Barış Anneleri: Öcalan’a tecritle toplum hedef alınıyor
14:11 ESHOT çalışanlarına test yapılmıyor
14:03 Dolandırıldıklarını iddia eden veliler paralarını alamadı
14:02 Mersin Tabip Odası Başkanı Mehmet Antmen adaylığını açıkladı
13:49 4 bin 649 KESK’liden sadece 558’i işe iade edildi
13:28 Van'da salgından ölenlerin sayısı 12’ye çıktı
13:25 Basmane Çukuru’ndaki mülkiyetler belediyeye devredilsin
13:20 KESK: Ek bütçe istiyoruz
13:17 Nusaybin Davası’nda 49’uncu ceza: Sağlık hakkımız gasp edildi
13:13 Buldan: Kadınlara yönelik operasyon darbedir, düşmanlıktır
13:11 Bölgede yoğun helikopter hareketliliği
12:54 Rize’de sel felaketi: 2 kişi yaşamını yitirdi
12:52 MKGP ve DFG: Gazeteci Güney serbest bırakılsın
12:45 Emine Demir’in duruşması 9 Eylül tarihine ertelendi
12:37 HDP’den iktidara: Korkunun ecele faydası yok
12:22 Tahliye edilmeyen Yüksekdağ: Demokratik yaşam inisiyatifi geliştirilmeli
12:16 İran 2 Kürt tutukluyu daha idam etti
12:15 14 Temmuz direnişinde hayatını kaybedenler Çiçek'in mezarı başında anıldı
11:59 Türk-Rus ortak devriyesinde bombalı saldırı
11:56 Kadın örgütlerinden gözaltılara tepki: İtaat etmeyiz
11:54 Akşener: Ayasofya ibadete açılsın siyasete kapatılsın
11:50 Kadınlardan 'sessiz kalma' çağrısı
11:27 Gazeteci Evren’in duruşması görüldü
11:20 Kadınlar şiddet ve istismara karşı adliye önünden seslendi
11:08 70 yaşındaki kadın gözaltına alındı
10:51 Mahkeme kararı olan mahallelere elektrik verilecek
10:50 15 Temmuz darbe girişimi: Rıza gösterme hali etkisini yitiriyor
10:34 Yüksekdağ: Siyasi darbe sürüyor
10:17 Adalet Ağaoğlu yaşamını yitirdi
10:12 Tutuklulardan 14 Temmuz açıklaması
09:48 Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili hakkında gözaltı kararı
09:40 İş talebiyle 5 gündür açlık grevinde
09:39 Vikipedia’da Kürtçe makale sayısı 30 bini aştı
09:38 HDP: Halk iradesine düşman olanlarla mücadelemiz devam edecek
09:15 Kredi genişlemesi yeni sorunlara yol açıyor
09:14 Botan Vadisi su savaşlarına kurban edilecek
09:13 Cengiz İnşaat’ta koronavirüs yayılıyor, çalışma sürüyor
09:12 AKP’liler kendi yolsuzluk çarkını isim isim ifşa etti
09:09 Rektörlükten KHK’lilere ‘özel’ kıstas: Başvurmayın
09:08 5 Nolu Cezaevi tanığı Bilen: Amaçlarına ulaşamadılar
09:07 Bazid'in tarihine yolculuk
09:05 Diyarbakır'da vaka sayısına her gün 120 kişi ekleniyor
09:02 İmralı’da fiziksel tecride hukuksal tecrit eklendi
09:00 14 TEMMUZ 2020 GÜNDEM
08:53 Elektrik kesintilerine karşı trafo önünde sabahladılar
08:50 Adana'da 2 kişi daha serbest bırakıldı
08:45 Antep’te HDP ve DBP’lilere operasyon
08:35 Şırnak'ta 22 bölge yasaklandı
08:10 Diyarbakır'da kadınlara operasyon: Çok sayıda gözaltı
07:48 Gazeteci Ayşe Güney gözaltına alındı
13/07/2020
23:30 AFAD'tan Rize'deki sele ilişkin açıklama
23:22 Diyadin Belediyesi’ne kayyım atandı
21:38 BM: 3 milyardan fazla insan sağlıklı beslenemiyor
21:17 Diyadin Belediyesi’nde odaların anahtarları toplandı
21:07 Öğrencilerden KYK kesintisine ‘kartlı’ eylem
20:26 Katledilen kadınların resimleri parkın ağaçlarında
20:14 Türkiye’de vaka sayısı 214 bini aştı
19:50 Rize Çayeli'nde sel felaketi
19:47 HKMO: Ekonomik krizin çözümü parselleri satmak değil
19:33 Sele kapılarak hayatını kaybeden çocuk defnedildi
19:19 AKP Sözcüsü Çelik’ten Ayasofya açıklaması
19:06 Antalya'da 3.5 büyüklüğünde deprem
18:57 Surlarda yangın
18:07 Van Gölü'nde çıkarılan cenaze sayısı 32'ye yükseldi
17:31 Tatvan'da ev ve işyerleri sular altında kaldı
17:26 HDP'nin stant açmasına Valilikten yasak
17:18 Gün Matbaası davası kararları onandı
17:09 AB Dış İşleri Konseyi'nin gündeminde Türkiye var
16:39 Kayyıma karşı çıkan 23 kadının duruşması görüldü
16:33 ‘Zilan Katliamı arşivlerini açın’
16:25 Putin ülkesindeki Ayasofya rahatsızlığını Erdoğan'a iletti
15:40 12 kişinin gözaltı süresi uzatıldı
15:31 Diyarbakır D Tipi’nde 3 tutukluda koronavirüs tespit edildi
15:24 Yüksekdağ’ın avukatları: Aynı fiilden 2 kez tutuklanan tek siyasetçi