Uzmanlardan son uyarı: Hasankeyf hala kurtarılabilir

img

DİYARBAKIR – Sular altında kalacak Hasankeyf’i ziyaret eden enerji jeopolitiği uzmanı Mehmet Öğütçü ve EMO Yönetim Kurulu Başkanı Gazi İpek, Türkiye’nin enerji ihtiyacı adı altında bu projeye ihtiyacı olmadığını yineleyerek, “Hala bu yanlıştan dönülme şansı vardır” diyerek alternatif çözümler önerdi. 

 
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) adına, Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) tarafından Diyarbakır Şubesinin ev sahipliğinde "Enerji, Ekoloji ve Toplumsal Barış" başlığıyla düzenlenen 12'nci Enerji Sempozyumu’nun katılımcıları sular altında kalacak Hasankeyf’i ziyaret etti. Ziyarete katılanlardan The Bosphorus Energy Club Başkanı Mehmet Öğütçü ve EMO Yönetim Kurulu Başkanı Gazi İpek, gözlemlerini ve çözüm önerilerini Mezopotamya Ajansı’yla (MA) paylaştı. 
 
‘MANZARA ÜRKÜTÜCÜ, UTANDIM’ 
 
Hasankeyf’i ziyaret edenlerden enerji jeopolitiği uzmanı Öğütçü, gördüğü tablo karşısında çok üzüldüğünü ve utandığını belirterek, “Gördüğünüz manzara gerçekten ürkütücü. Evler yıkılmış, karşıdaki tepede Selahaddin Kalesi’nin hemen altında muazzam bir beton ve taş var. İstinat duvarı yapılmış. Tarihi köprünün ayakları aslına uymayan bir şekilde restore edilmiş. Bazı türbeler, eserler kaydırılmış ama tarihi mekanın bütünlüğü bozulmuş” dedi. 
 
‘ENERJİ İLE TARİH VE ÇEVRE BAĞINI KURAMIYORUZ’ 
 
Türkiye’nin orada üretilecek elektriği ihtiyacı olmadığını verilerle ortaya koyan Öğütçü, “Enerjiye ulaşmak için medeniyetin izlerini tahrip etmek, betona ve suya gömmek kabul edilebilir bir şey değil. Hele ki geldiğimiz aşamada. Biz medeniyete yeni izler bırakacağımıza geçmişten gelen izleri silmeye başladık. Enerjiyle tarih ve çevre arasındaki bağlantıyı iyi kuramıyoruz. Bu sadece Hasankeyf’te yaşadığımız bir olgu değil. Ülkemizin neresine giderseniz gidin, hidroelektrik, altın madenleri, termik santrallerde insan sağlığını ve doğayı tahrip eden bir yaklaşım izliyoruz. Savunma olarak ‘Enerjisiz kalacağız’ demek, basit bir izahat. Kendi yeteneklerimize, zekâmıza, tarihimize ve medeniyet mirasımıza ihanet olur. Ne su ne enerji ne güvenlik mülahazaları böyle bir şeyi haklı gösterebilir. Ben burada tamamen Hasankeyf’in tarihi özelliğine odaklanması gerektiğini düşünüyorum. Bu her türlü siyasi, ekonomik mülahazanın üzerindedir” diye belirtti. 
 
‘MALİYETİ KARŞILANABİLİR’ 
 
“Hala bu yanlıştan dönülme şansı vardır” diyen Öğütçü, şöyle devam etti: “Ya suyun akış yönü değiştirilebilir ya barajın belki mühendisliğinde zamanında hatırlıyorum bir takım çalışmalar yapılmıştı kademeli olarak yükselttirilirse ya da alçaltılırsa ona göre bu alan kurtarılabilir. Bunun için maliyeti ne olursa olsun Türkiye maliyeti karşılayabilir. Böyle bir medeniyet mirasının koruyabilmek için bunu geri çevirecek adımlar atılmalıdır. Bu konuda hükümetin tamamen inşaat, enerji ve su odaklı hareket etmesi doğru değildir. Çünkü öyle şeyler vardır ki onlara değer biçemezsiniz. Bu onlardan bir tanesidir. Yani Topkapı müzesine koyabileceğiniz değerde nitelikteki eserleri suyun altında bırakmak betona boğmak anlaşılır bir şey değil. Hele hele oranın doğal yapısına uygun evleri yıkıp tepede beton yığınlardan TOKİ inşaatları yapmak bu o çevreye o habitata, o tarihe hakarettir. Ben işin politik güvenlik mülahazalarından bağımsız olarak Hasankeyf’i bir kültürel tarihi miras olarak görüyorum.” 
 
‘ÇAĞ VE İNSANLIK DIŞI BİR PROJE’ 
 
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu Başkanı Gazi İpek de gördüklerinin karşısında duygulandığını dile getirdi. Böyle bir projeye ihtiyacın olmadığını vurgulayan İpek, “Çok rahatlıkla çözülebilir bir sorun olduğu halde adeta bir hesaplaşma gibi görüyorum. Toplumla hesaplaşma, zıtlaşma ve bölge içerisinde ben istediğimi yaparım diyen ve toplumu dikkate almayan projeler çok eski çağların, dönemlerin politikaları. Günümüzde yereldeki insanların desteğini almadan, onların ihtiyaçlarına uygun bir hale getirmeden hiç kimsenin böyle projeler yapmaya hakkı yok. 12 bin yıllık bir mirası kalkıp bir iktidarın ben istediğim gibi kullanırım deme hakkı da yok. Bu çok çağ dışı insanlık dışı bir proje. Tarihler sular altında kalıyor. Kalmaya devam ediyor. Tarihsel yapıyı taşıdığınızı söylüyorsunuz. Anlaşılır şeyler değil, evet bu çok çağdışı, adeta gözü dönmüş siyasal bir iktidarın toplumda hesaplaşması gibi görünüyor” diye konuştu. 
 
‘HIZLA DURDURULMALI’ 
 
Projenin hızla durdurulmasının bir zorunluluk olduğunu ve alternatifinin olduğunu ifade eden İpek, “Bunun dışında bir çözüm yok. Bir kere projeyi durdurup sonra bunu nasıl kurtarabileceğimizin tartışmasını yapabiliriz. Su hızla dolmaya başladı. Şuanda yüzde 30 civarında bir doluluk var. Yılbaşından sonra Ocak- Şubat’ta da tamamen sular altında kalacağını görüyoruz. Bu tabii kurtarılabilir ama öyle bir niyet yok, sağır duvara konuşuyoruz. Türkiye’de olağanüstü bir güneş var. Rüzgar projeleri var. Bunlar desteklenebilir. Gelecekte çok büyük iletim hatları, dağıtım hatları yapmamıza gerek kalmayacak. Güneş ve rüzgar gibi diğer bir takım imkanlar artık daha küçük boyutlu depolanabilir. Kontrol edilebilir. Böyle bir çağda kör kör parmağım gözüne anlaşılır gibi değil. Hızla durdurulması gerekiyor” dedi.  
 
‘RANT VE LOBİ BELİRLEYİCİ’ 
 
İktidarın enerji politikalarındaki tercihleri ve lobilerin etkileyici olduğunu belirten İpek, Karadeniz’deki HES’ler dahil, doğaya ve tarihe zararlı projelerin tamamının durdurulması gerektiğini yineledi.  
 
Ekonomik krizin bir anlamda enerji sektöründe rant dağıtılarak çözülmeye çalışıldığını da sözlerine ekleyen İpek, sözlerini şöyle tamamladı: “İhtiyaçtan fazla üretim yapılıyor. Üstelik de yanlış tercihler yürütmelerinin altında gördüğümüz temel faktör rant ve lobi faaliyetleri. Sahipsiz bir ülkeye dönüştük. Yani hiç kimsenin sözü dinlenmiyor. Ne söylerseniz dinleyen yok, karşılığı yok. Yetki bir elde toplanmış oradan adeta parmak basılıyor. O parmağa göre her taraf yürüyor. Bu bir rezalet ama biz inanıyoruz ki Türkiye böyle gitmeyecek. Aklın ve bilimin hakim olduğu yeni günler yaratılacaktır. Ve hepimiz de bunun mücadelesini veriyoruz. EMO olarak halka karşı sorumluluklarımız var. Uyarılarımızı yapmaya devam edeceğiz.” 
 
MA / Lezgin Akdeniz
 

Diğer başlıklar

09/08/2020
23:10 Bulgaristan’daki yangın Türkiye sınırına vardı
23:02 CHP Kadın Kolları Başkanı Nazlıaka oldu
22:25 Hesekê’de 14 bin kişinin yaşadığı kampta yangın çıktı
21:46 Türkiye’de bin 182 yeni vaka
21:25 Gabar’da yangın kontrol altına alındı
21:16 Aileler arasındaki kavgaya askerden silahlı müdahale: 2 yaralı
20:30 Mardin'de sokağa çıkma yasağı kaldırıldı
20:16 Beyrut’ta halk yeniden sokaklarda
19:47 Sağlık Bakanı: Temaslı kişilerde pozitif oranı arttı
19:30 Lübnan'da bir bakan daha istifa etti
18:49 Beyrut’ta kayıp 21 kişi için umutlar tükendi
18:34 Erdoğan: Türkiye'yi yüzyılın lider ülkelerinden biri yapmanın hayalini kuruyoruz
18:04 100 gündür iç bulaş görülmedi
17:55 Grup Yorum’a polis müdahalesi
17:32 Güney Kore’de aşırı yağışlar can alıyor: En az 30 ölü
17:11 Davutoğlu Diyarbakır’da konuştu: Kürt sorunu eşit vatandaşlıkla çözülebilir
16:51 Kızılırmak’a giren 2 çocuk boğuldu, baba kayıp
16:26 Aram Tigran ezgileriyle anıldı
16:02 Karakoçan’da orman yangını
15:46 Yüzde 80 engelli baba ile oğluna polis şiddeti iddiası
15:20 Kuran Kursu hocası boşanma aşamasındaki kadını ve ailesini ağır yaraladı
15:15 Amedspor kongresini gerçekleştiremedi
15:02 Yakılan mezarlık ağıtlar eşliğinde temizlendi
14:24 Karabük’te bir köy karantinaya alındı
14:05 DBP kongresinde tecride tepki
13:54 HDP Gençlik Meclisi üyeleri 3 gündür gözaltında
13:53 Munzur Gözleri için imza kampanyası
13:52 İnce: Önümüzdeki hafta her şeyi açıklayacağım
13:15 Lübnan Enformasyon Bakanı istifa etti
12:47 Xwebûn’un 34’üncü sayısı çıktı
11:29 Eyüpsultan’da üst geçit çöktü
10:22 Mardin'de çatışmalar sürüyor
10:21 Beyrut’ta ‘patlama’ protestosu: 1 ölü, 490 yaralı
10:00 Feqiyê Teyran’ın seveni çok sahip çıkanı yok
09:30 Yürekli: CPT artık gözlem ve tespit dışında adım atmalı
09:11 Ekonomistler: ‘Yarına Allah kerim’ politikası uygulanıyor
09:09 Rojava'da ‘birlik’ neden ağır ilerliyor?
09:08 'Doku’nun kaybedilme, kaçırılma ve öldürülme ihtimalleri üzerinde durulmalı'
09:06 Mısır Çarşısı’nda turist ve dolar durgunluğu
09:05 Mardin esnafı: Artık çorba bile kaynamıyor
09:03 Çavuşlu tesislerin istilası altında
09:00 09 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
08:47 İstanbul'da yolcu otobüsü yoldan çıktı: 5 ölü, 25 yaralı
08/08/2020
23:53 Mazıdağı kırsalında çatışma ve sokağa çıkma yasağı
23:51 Kurt taziyeleri karıştırdı
23:44 Hindistan’daki uçak kazasında ölü sayısı 18’e yükseldi
23:14 Adana'da bir genç daha serbest bırakıldı
21:51 MSB: Bir asker hayatını kaybetti
21:38 Şırnak ve Mardin'de orman yangınları
21:22 Can kaybı 5 bin 829’a yükseldi
20:21 Lübnan'da halk Dışişleri Bakanlığı'nı bastı
19:16 Zaynal Abarakov'un polis babası açığa alındı
18:55 ‘Düş Yolcuları Adalet Plaketleri’ töreni bir kez daha engellendi
18:42 Sakarya’da erkek şiddeti: 2 ölü, 4 yaralı
17:56 İşçilerden Dardanel ürünlerini boykot çağrısı
17:22 Hafriyat kamyonunun çarptığı diğer çocuk da yaşamını yitirdi
16:12 Bitlis’te yangın bir köyde kontrol altına alındı, bir köyde sürüyor
16:09 Demirtaş'ın buzdolabı talebi reddedildi
15:57 Gençler Zilan için pedal çevirdi
15:56 İzmir'de konser ve açık alan etkinliklerine yasak
15:52 Munzur Özgür Aksın Meclisi: İzin vermeyeceğiz
15:45 Jandarma Kürtçe mevlidi kesti: Ya Türkçe ya Arapça oku
15:36 Valiliğe Kaz Dağı başvurusu
15:06 ‘Gazeteci Tepe'nin failleri yargılansın’
14:57 Adana'da bir genç daha gözaltına alındı
14:55 Adana’da gözaltılara tepki
14:42 Eğitim Sen’den araştırma: 18 milyon öğrenci, 1 milyon eğitimci hedefte
14:34 İskenderun’da ‘tedbirlere uyalım’ çağrısı
14:27 Darp var rapor yok
14:02 Rapora rağmen bırakılmayan Bulut'un durumuna dikkat çekildi
13:37 Kılıçdaroğlu’ndan Erdoğan’a: Sosyete damadını görevden al
13:21 Sincan’da 4 kadın tutuklunun sağlık durumu kritik
13:17 Gazeteci Tepe'nin annesi 27 yıldır adalet bekliyor
13:10 Paylan’dan Albayrak’a tek soruluk önerge: İstifa etmeyi düşünüyor musunuz?
12:07 DEVA’dan 10 çözüm önerisi
12:05 DFG ve MKGP 3 gazeteciyi andı: Kalemlerini yerde bırakmayacağız
11:50 Marmara cezaevleri hak ihlalleri raporu açıklandı
11:40 600’üncü hafta: Son kayıp bulunana kadar mücadeleye devam
11:35 4 yaşındaki Miraç’tan 9 gündür haber alınamıyor
11:30 Garzan Mezarlığı'nın bulunduğu köyde yangın
11:01 Tutuklandıktan sonra ismi ‘gri listeye’ alındı
10:42 28 yıl oldu: Hüseyin Deniz’i unutmadık, unutturmayacağız
10:26 İzmir’de polisten şiddet gören kadınlar: İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmeyeceğiz
10:11 Manisa'da mobilya fabrikasında yangın
10:05 Karlıova’da kavga: Bir kadın yaralandı
09:54 HDK Eş Sözcüleri: Demokrasinin anahtarı tecridi kırmaktır
09:35 ‘Düş Yolcuları Adalet Plaketleri’ töreni yasaklandı
09:27 Dolardaki artışın görünmeyen yüzü: Gelir ve servet dağılımındaki adaletsizlik
09:05 Diyarbakır’da korona ne aşamada?
09:04 Eğitim Sen Genel Eğitim Sekreteri: Okullar için hiçbir hazırlık yok
09:03 'Acil önlemler alınmazsa salgının kontrol edilemez noktaya gelecek'
09:03 ÇAYKUR'a karşı üreticinin yanında
09:00 Yangınlarla hafıza yok ediliyor
09:00 08 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
07/08/2020
23:10 Diyarbakır’da 346 sağlık çalışanı enfekte oldu
22:43 Bitlis'te 4.6 büyüklüğünde deprem
22:34 Kuzey ve Doğu Suriye’de Kovid-19’dan 3’üncü ölüm
22:16 Rakkalı aşiret: QSD etrafında kenetlenelim
21:13 7 gardiyan tarafından darp edilen tutuklu 2 gündür açlık grevinde
20:33 Son 24 saatte 1185 yeni tanı