Önlü: Dersim Katliamı tüm yönleriyle araştırılsın

img

DERSİM -  HDP Milletvekili Alican Önlü, Dersim Katliamı’nın tüm yönleriyle ortaya çıkarılması için Meclis Araştırma önergesi verdi. 

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkan Yardımcısı ve Dersim Milletvekili Alican Önlü, Dersim 1937-38 Katliamı'yla yüzleşilmesi, Seyid Rıza, oğlu ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması ve katliamın tüm boyutlarıyla araştırılması için Meclis Araştırma önergesi verdi. Meclis Başkanlığı’na verilen araştırma önergesinde, Dersim üzerine hazırlanan dönemin raporlarını anımsatan Önlü, dönemin Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak’ın, 18 Eylül 1930 tarihinde Başbakanlığa sunduğu Dersim raporuna dikkati çekerek, “Fevzi Çakmak bir an önce Dersim’e ‘askeri harekât’ düzenlenmesi gerektiğini belirtmiş ve en önemli gerekçe olarak da halkın Kürtçe konuşması ve Kürt dilinin bölgede yayılma eğilimini göstermiştir” dedi. 
 
Dersim “1938 Askeri Harekatı”ndan önce yaşanan gelişmeleri hatırlatan Önlü, yürürlüğe giren “Tunceli Kanunu” ile birlikte vali ve komutanlara, sürgün ettirme, yargılama, idam kararı verme gibi hukuk dışı geniş yetkilerin verildiğini belirtti. 
 
‘70-100 BİN İNSAN KATLEDİLDİ’
 
4 Mayıs 1937’de Bakanlar Kurulu’nun çıkarmış olduğu “Dersim Tenkil Kararları”na değinen Önlü, önergesinde şu bilgilere yer verdi: “Kararnamenin hemen ardından 12 ve 19 Mayıs 1937’de Dersim'e yönelik operasyon başlatılır, Diyarbakır’dan kalkan üç uçak filosu Dersim’e bombalar yağdırır, köyler ve ormanlar ateşe verilir. 5 Eylül 1937 tarihinde ise Erzincan Valisi’yle görüşmek üzere Erzincan’a giden Seyid Rıza, Muti Köprü’nde esir alınır. Seyid Rıza önce Erzincan’a, oradan Elazığ’a götürülür ve Elazığ’da kurulan İstiklal Mahkemesi’nde, Dersimli diğer esirlerle birlikte ‘Dersim’i isyana teşvikten ve bu isyana katılmaktan’ dolayı yargılanır. Sözde kurulan bu mahkemede, Seyid Rıza ve arkadaşlarına savunma hakkı verilmez. 15 Kasım 1937’de Seyid Rıza’nın yaşı küçültülerek, 17 yaşında ki oğlunun yaşı ise büyütülerek 5 yoldaşıyla beraber idam edilirler. Devletin resmi rakamlarına göre 12 bin kişi, Dersimlilere göre ise 70 bin ile 100 bin insan katledilir, binlerce insan zorla sürgüne gönderilir, kız çocukları asker ailelerine evlattık verilir.” 
 
‘GELECEĞİN İNŞASI İÇİN YÜZLEŞİLMELİ’
 
Türkiye’nin imzaladığı insanlığa karşı soykırım suçunun önlenmesi ve cezalandırılması sözleşmesine işaret eden Önlü, “Toplumsal barışın sağlandığı bir geleceğin inşası amacına dayanan, tanıkları ve mağduriyetleri açığa çıkaran, tarihsel acıların onarımı sağlayacak bir anlayışla Dersim 1937-38 Soykırımı ile yüzleşilmesi, Seyid Rıza, oğlu ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması amacıyla Meclis Araştırılması açılması tarihi görev ve sorumluluklar açısından hayati önem arz edecektir” diye belirtti. 
 
CUMHURBAŞKANLIĞI’NA DA SORDU
 
Önlü, aynı konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın yanıtlaması istemiyle Meclis Başkanlığı’na soru önergesi de verdi. Seyid Rıza ve yol arkadaşlarının 82 yıl önce kurulan düzmece mahkemelerin askeri araçlarının ışıkları altında, kendilerine savunma hakkı dahi verilmeden katledildiklerini belirterek, şu soruları sordu: 
 
“*Seyid Rıza ve arkadaşlarının mezar yerleri neresidir? Buna dair devlet arşivlerinde resmi bir kayıt bulunmakta mıdır? 
 
*Dersim halkı önderlerinden Seyid Rıza’nın mezarının olmaması için bedeninin yakıldığı doğru mudur? Doğru ise Seyid Rıza’nın bedeni nerede, kimler tarafından yakılmıştır? 
 
*1930 yılından itibaren 1940 yılına kadarlık sürede Dersim nüfusu ne kadardır? 
 
*1937/38/39 tarihlerinde Dersim’de kaç yurttaşımız katledilmiştir? Dersim katliamı sonrasında kaç kişi zorla göç ettirilmiş ve bu kişiler nerelere gönderilmiştir?
 
*Ailelerinden koparılarak evlatlık verilen kız çocuklarına ilişkin devlet arşivlerinde resmi kayıtlar bulunmakta mıdır? Kaç kız çocuğu evlatlık verilmiştir?
 
*Dersim katliamına ilişkin gizlilik kararı alınan belgeleri kamuoyuyla paylaşmayı düşünüyor musunuz?
 
*Dersim’in tüm tarihsel arka planıyla, gasp edilen hakları, dili, inancı ve kültürüyle yüzleşmek amacıyla herhangi bir çalışma yürütmekte misiniz? Dersim Hakikat Komisyonu’nun kurulması adına bir girişiminiz olacak mıdır?”
 

Diğer başlıklar

08/12/2019
23:22 Kaya'nın cenazesi asker ablukası altında defnedildi
23:15 Kadınların eylemine müdahale gerekçesi ‘suç’ oluşturan sloganlar
20:53 İsrail Dışişleri Bakanı: İran’ı bombalama olasılığını düşünüyoruz
20:45 Gözaltndaki eşbaşkanların ifade işlemleri başladı
20:33 ‘Hangi İnsan Hakları? Film Festivali’ 2’nci gününde devam etti
20:27 Katledilen Fatma Şengül’ün duruşmasına katılım çağrısı
20:07 Gözaltındaki köylüler avukatları ile görüştürülmüyor
19:09 Belgesel sinema atölyesi sona erdi
19:01 Eski AKP’li vekil Kurt: Binlerce liraya devlet kadrosu satıyorlar
18:57 Kaya'nın cenazesi zorla defnedilmek isteniliyor
18:21 ‘Devlet Kürtlerle olan kavgasını kaybetti’
18:10 Ankaralı kadınlardan danslı protestosu
17:43 Altınörs: Türkiye halkları ekmek istiyorsa barış lazım
17:12 Polis trafikte tartıştığı otobüs şoförüne silah çekti
17:03 Kadınların danslı protestosuna müdahale: 7 gözaltı
16:57 Bakırköy’den seslenen emekçiler: Onlar bir avuç biz milyonlarız
16:45 Yazar Temo: Kürtçe yayınları okuyun
16:40 Hakkari'de HDP’li kadınlar yemekte bir araya geldi
16:32 Alanya’da gözaltına alınanlardan 8'i serbest bırakıldı
16:29 Malatya’da trafik kazası: 1’i ağır 3 yaralı
16:17 HDP'liler o köye sokulmadı
15:41 TTB'den sınır hattındaki sağlık çalışanlarının izin kısıtlamasına tepki
15:29 ABD Savunma Bakanı: Kürtlere sizi Türkiye'ye karşı koruyacağız diye söz vermedik
15:28 Binler Bakırköy’den haykırıyor: İnsanca yaşamak istiyoruz
14:54 Hani'de şüpheli kadın ölümü
14:42 ÖHD: Gözaltına alınanların işkenceye uğradığı bilgisi ulaştı
14:24 Sağlık alanındaki toplumsal cinsiyet eşitsizliği konuşuldu
14:06 BM: Çocukları Türkiye'ye bağlı silahlı gruplar öldürdü
13:46 HDP Hatay İl Örgütü yeni yönetimini belirledi
13:09 Silvan'da çocuğu taciz eden erkek gözaltına alındı
13:05 HDP'nin Van'da kazandığı tüm belediyelere kayyum
12:50 Diyarbakır’ın 3 ilçesine bağlı köylerde gözaltılar
12:42 Son 9 yılın en kurak Kasım'ı yaşandı
11:29 Aykol'un ceza aldığı 2 dosya Yargıtay'a gönderildi
11:09 12 yaşındaki Songül kendisine çarpan aracın altında kaldı
10:58 Kız arkadaşı ile birlikte 'mahallenin ahlakını bozuyorsunuz' diye tehdit edildi
10:20 Xelîl Xemgîn: Oyunlar ‘birlik’ ile boşa çıkarılır
Rotînda: Qamişlo’dan Hewler’e yürüyelim
09:17 Çocukları istismara uğrayan anne davadan vazgeçirilmeye zorlanıyor
09:16 HDP’liler plakasız araçların takibi altında
09:15 Encu: Til Rifat katliamının sorumluları Roboski'yle aynı
09:15 Azad Barış: Baskı politikalarına karşı direnç alanları kurmak gerekiyor
09:10 Sendika temsilcileri: Asgari ücret teklifleri beklentileri karşılamıyor
09:08 'Seracılık işsizler için bir alternatif olabilir'
09:05 Hava eksi 10 derece: İskelede inşaat işçisi
09:03 Yoleri: En temel haklar dahi baskı altında
09:00 Üniversite öğrencisine Diyanet'te iş karşılığında ajanlık dayatıldı
08:59 08 ARALIK 2019 GÜNDEMİ
07/12/2019
22:29 ‘Duygu Asena çağının cesur kadınıydı’
22:07 Cezaevinden çıkan Kısa: Engelli oğlum annesinin hapiste olduğunu bilmiyor
21:42 HDP Şırnak İl Örgütü yeniden yapılanma için toplandı
21:29 Patnos’ta HDP üyeleri tutuklandı
21:09 Başkaya: Manzara çöküş tablosudur
20:34 Şiddete karşı yürüdüler: Var olmaya devam edeceğiz
20:13 Ruhavioğlu: Kürt meselesinin özü etnik eşitlik talebidir
19:55 ‘Suruç hala kanıyor’
19:35 'Kadınların yaşadığı şiddetin sorumlusu hükümettir'
19:22 Batman’dan kayyum tepkisi: İçişleri Bakanı suç işliyor
18:24 ‘Halklar Kendini Anlatıyor’ paneli: Sürgün ve savaş
17:43 Türkdoğan: Saldırılar karşısında mücadeleyi ayakta tutmalıyız
17:26 ‘Muhafazakar kültür kadın cinayetlerini süreklileştiriyor’
16:58 Neo-liberalizm çökerken seçenekler
16:56 ‘Hasta mahpusların tedavileri engelleniyor’
16:32 Tutak'ta asker baskını: Bir köylü yaşamını yitirdi, onlarca kişi gözaltına alındı
16:19 Yıldırım ve Öngel okuyucuyla buluştu
16:19 Avukatlar ‘soruşturma’ istedi, savcı ‘Biliyoruz’ dedi, bir gün sonra katliam oldu
16:02 ABD Suriye Özel Temsilcisi Barzani ile bir araya geldi
15:45 İkiköprü'den tepki: Baskılara boyun eğmeyeceğiz
15:38 Hasta tutukluya tahliye engeli: Heyet raporu kayboldu
15:21 Kayıp yakınları: Bir mezar taşımız olsun
14:40 ‘Türkiye’de kamusallık anlayışı tasfiye edilmiştir’
14:37 Hasta tutuklu Özel'in serbest bırakılması istendi
14:36 Ekonomistler: Toplumsal kriz sürecek, savaş krizi tetikliyor, barış yoksa bütçe hakkı da yok
14:28 Gazeteciler: Gerçeği yazmaya devam edeceğiz
13:54 Cumartesi Anneleri: Kayıplarımız sistemin aynasıdır
13:09 Bakırköy mitingine çağrı: Taleplerimizle alanda olalım
13:03 Kayyum atadıktan sonra Beşiri’ye giriş yasağı getirildi
12:38 Temelli: Türkiye’nin yoksulluk haritasında Kürt illerini görürsünüz
11:59 Eğitim-Bir-Sen Şube Başkanı Memiş’in ölümle tehdit ettiği kadın sosyal medyada yardım istedi
11:51 Kadın mücadelesi ile sağlık mücadelesi iç içe geçmiştir
11:26 Kayyum zırhlı araçlarla belediyeye geldi
10:15 Ferit Şenyaşar: Savcı karşı tarafın avukatlığını yapmış
10:10 Kürt partileri: Halkımız adına toplandık
09:33 'Kürt bölgesinden geçen boru hattı projesinden vazgeçilmedi'
09:26 İzmir’de İnsan Hakları Belgesel Film Günleri başlıyor
09:25 HDP'li 4 belediyeye kayyum atandı
09:13 Kayyum atamalarına ‘diktatör refleksi’ diyen Zırığ’a soruşturma
09:08 'İnsan hakları krizi yaşıyoruz'
09:07 Meclis araştırmadı: Kadın cinayetleri, Aleviler, DAİŞ ilişkileri, Hizbullah, 15 Temmuz, ekonomik kriz, Roboski Katliamı…
09:05 Kaşkollular kış ayında dışarıda kalıyor!
09:05 Antalya’da ırkçı saldırıya uğrayan Kürt öğrenciler okulu bıraktı
09:02 70 yıldır hızma kültürünü yaşatıyor
09:01 Selam verme cezası İnfaz Hakimliği'nden döndü
09:00 07 ARALIK 2019 GÜNDEMİ
06/12/2019
23:59 Irak’ta eylemcilere ateş açıldı: 8 ölü, 20 yaralı
23:59 Savaşlarda insanların aç bırakılması ‘savaş suçu’ kabul edildi
22:33 Kayseri’de yangın: İki çocuk yaşamını yitirdi
22:02 Kaz Dağları Dayanışması: Maden şirketinin ruhsatı iptal edilsin
21:42 ‘Kadınlar Yaşamın Her Yerinde’ fotoğraf sergisi açıldı
21:34 KESK’ten ‘İnsanca yaşamak istiyoruz’ mitingine çağrı
20:24 Ajansımızın haberi ses getirdi: Ali Kısa serbest bırakıldı