Rawest: Kürtçeyi okuyup yazanların oranı sadece yüzde 18

img

DİYARBAKIR – Rawest'in 4 Kürt ilinde yaptığı araştırmada, anadilde eğitim talebi yüzde 84 çıkarken, Kürtçe okuyup yazanların oranı sadece yüzde 18 çıktı. Rawest Araştırma Merkezi Yöneticisi Reha Ruhavioğlu, "Asimilasyon ve beraberinde devreye giren oto asimilasyon sürecinin devam etmesi halinde dilin ömrünün fazla olmayacağı" değerlendirmesi yaptı. 

 
Rawest Araştırma Merkezi tarafından yapılan "Kürtçe araştırması" Kürtçe için "tehlike çanlarının çaldığına" işaret ediyor. Anket, bu ay içinde Diyarbakır, Mardin, Van ve Urfa'da 18-30 yaş aralığında 600 kişiyle yüz yüze yapıldı.
 
PEKÇOK SORU SORULDU 
 
"Anadilinizi ne kadar biliyorsunuz?" sorusuna katılımcıların yüzde 18'i "Hem konuşabiliyor hem de okuyup yazabiliyorum", yüzde 26'sı "Konuşabiliyorum ama okuyup yazamıyorum", yüzde 24,5'i "Anlıyorum ama pek konuşamıyorum", yüzde 17'si "Kısmen anlıyorum, hiç konuşamıyorum",  yüzde 14.5'i "Bazı kelimeleri biliyorum ya da hiç bilmiyorum" yanıtını verdi.
 
Ankette gündelik hayatta Kürtçeyi kullanma sıklıklarını ölçmek için sorulan, "Arkadaşlarınızla Kürtçe konuşma sıklığı nedir?" sorusuna ise yüzde 15'i "sık sık", yüzde 28'i "ara sıra", yüzde 40'ı "nadiren", yüzde 17'si ise "hiç konuşmuyorum" cevabını verdi.
 
Kürtçenin kullanılmasına ilişkin en sevindirici gelişme müziğe ilişkin oldu. Katılımcıların yüzde 40.5'i "Kürtçe müzik dinleme sıklığınız?" sorusuna "hemen hemen her gün", yüzde 36'sı" ara sıra", yüzde 13'ü "nadiren", yüzde 10.5 "pek dinlemiyorum" yanıtını verdi.  
 
KÜRTÇE HABER TAKİP EDİLMİYOR
 
"TV ya da internetten Kürtçe haber takip etme sıklığınız nedir?” sorusuna katılımcıların yüzde 10''u "hemen her gün", yüzde 18'i "ara sıra, yüzde 21'i "nadiren" yüzde 51'i ise "pek dinlemiyorum" yanıtını verdi. 
 
ANADİLDE EĞİTİM İSTEMİ YÜZDE 84 ÇIKTI
 
Ankete katılanların sadece yüzde 3'ü anadilde eğitime karşı çıkarken, yüzde 84'ü anadilde eğitimin olmasını istedi. Yüzde 13'ü ise anadilin ayrıca öğretilmesi yönünde görüş bildirdi. Anadilde eğitim için sorulan "Sizce anadili Türkçe olmayanlar için eğitimin dili nasıl olmalı?" sorusuna katılımcıların yüzde 39'u "İsteyen herkes eğitim dilinin anadil olduğu eğitim alabilmeli", yüzde 45'i "Eğitim dili ikili olmalı, hem Türkçe hem anadil", yüzde 13'ü "Eğitim dili Türkçe olmalı, anadil ayrıca öğretilmeli", yüzde 3'ü ise "Eğitim dili Türkçe olmalı, anadil öğretmeye gerek yok" sözleriyle görüş bildirdi. 
 
YÜZDE 86 ÇOCUĞUNUN KÜRTÇE ÖĞRENMESİNİ İSTİYOR
 
"Çocuğunuzun Kürtçe öğrenmesini ister misiniz?" sorusuna katılımcıların yüzde 86'sı "Evet", yüzde 14'ü ise "Hayır" cevabını verdi. "Çocuğunuza kendi çabanızla Kürtçe öğretmeyi düşünüyor musunuz?" sorusuna ise yüzde 68'i "Evet yapabilirim", yüzde 32'si "Hayır üstesinden gelemem" dedi.
 
RESMİ DİL TALEBİNİN TOPLAMI YÜZDE 85 ÇIKTI
 
"Yaşadığınız yerde resmi dil sizce ne olmalıdır?" sorusuna ise yüzde 12 "Sadece Türkçe", yüzde 13.5 "Sadece Kürtçe", yüzde 71,5 "Hem Türkçe hem Kürtçe" yüzde 3 ise "Diğer" cevabını verdi.
 
SADECE TÜRKÇE EĞİTİM YÜZDE 9 ÇIKTI
 
"Çocuğunuzu sayacağım okullardan hangisine göndermek isterdiniz?" sorusuna katılımcıların yüzde 9'u "Eğitimi Türkçe olan", yüzde 18'i "Eğitimi Kürtçe olan", yüzde 42'si "Eğitimi Kürtçe ve Türkçe olan" yüzde 15.5'i "Eğitimi Kürtçe ve İngilizce olan" yüzde 15'i ise "Eğitimi Türkçe ve İngilizce olan" diye yanıt verdi.
 
RAWEST SONUÇLAR KONUSUNDA KÖTÜMSER
 
Konuya ilişkin konuşan Rawest Kamuoyu Araştırma Şirketi'nin kurucularından ve yöneticisi, aynı zamanda Hak İnisiyatifi Diyarbakır Temsilcisi olan Reha Ruhavioğlu, taleple gayret arasında çok ciddi bir makas olduğunu fark ettiklerini söyledi.
 
"Kirmançkî sekeratta (ölüm baygınlığında), Kurmancî ise son demlerini yaşıyor gibi görünüyor" diyen Ruhavioğlu, Kürtçenin kuşaklar arasında kullanımının azaldığını, sokağa bakıldığında Kürtçe konuşan çocuk göremediklerine dikkat çekti. Kürtçe üzerindeki baskı ve asimilasyon politikalarına değinen Ruhavioğlu, asimilasyon ve beraberinde devreye giren oto asimilasyon sürecinin devam etmesi halinde dilin ömrünün fazla olmayacağını kaydetti. 
 
'ANADİL YUVADIR' KAMPANYASI
 
Hak İnisiyatifi Diyarbakır Temsilciliği'nin “Anadil yuvadır" adıyla Kürtçe konuşma ve öğrenmeye yönelik başlattığı dil kampanyasına değinen Ruhavioğlu, bez çantalar, el broşürleri ve twitterda yaptıkları hastaglarla bu konuda farkındalık yaratmaya çalıştıklarına işaret ederek, "Dil meselesi sadece eğitim hakkının ihlal edildiği bir mesele değil aynı zamanda hayatın bütün alanında anadil hizmeti ihlal ediliyor. Devlete şunu söylüyoruz: Anadilde hizmet alma önündeki engelleri kaldırın Kürtçe statüye kavuşturulsun" dedi. 
 
KÜRTLERİN SORUMLULUĞU 
 
Kamusal alanda Kürtçenin iletişim dilinden uzaklaşması sorununun ciddiyetine de vurgu yapan Ruhavioğlu, "Kürtler ve Türkiye’de yaşayan diğer halklara sesleniyoruz. Anadilinizle hizmet hakkını talep ederken, kaybolmaması için dilinize sahip çıkın diyoruz. Dolayısıyla bir yandan talep ederken diğer yandan da kaybolmaması için bir şeyler yapmanız gerekiyor" ifadelerini kullandı.
 
Anadil hakkının siyasileştirilerek bir kısır döngü içinde kaldığı ve buna karşın devletin bu talepleri kriminalleştirdiğini dile getiren Ruhavioğlu, Kürt halkının tüm renklerinin dillerini talep ettiğini belirtti.  Kürtçe için yapılan eylemlerin istek ve temennilerden kurtulması gerektiğinin altını çizen Ruhavioğlu, bir an önce pratik adımlar atılarak dili canlandırma çalışmaları başlatılması gerektiğini kaydetti. 
 

Diğer başlıklar

00:02 4 günlük yasak sona erdi
26/05/2020
22:41 Polis şiddetinin yeni adresi Zeytinburnu
20:27 Urfa’da 8 bina daha karantinaya alındı
20:24 Özerk Yönetim yasakları 5 Haziran’a kadar uzattı
20:12 Türkiye’de can kaybı 4 bin 397’e yükseldi
19:38 Bir doktor daha koronadan hayatını kaybetti
19:30 Baraja düşen işçinin cenazesine ulaşıldı
17:53 Siirt'te traktör devrildi: 5 yaralı
17:25 Sağlıkçılardan dilekçe kampanyası
17:04 Silahla vurulan çocuk taburcu edildi
16:34 Karakoldan Gabar’a havan atışları
16:13 SOHR: Türkiye ve Rusya silahlı grupları Libya'ya taşıyor
15:57 Çorlu'da polisin darp ettiği aile o anları anlattı
15:36 Karantinadaki mahallede bir ölüm
15:34 Diyarbakır’dan ortak tepki: Sivil toplumu susturamazsınız
15:21 Kılıçdaroğlu’ndan Akşener’e bayram ziyareti
14:46 Dünyada Kovid-19: Salgında ikinci zirve uyarısı
13:58 Tıp öğrencileri koronavirüse yakalandı
13:51 Zrîng kaldırıma gömülen cenazeleri çizdi
12:35 Şüpheli asker ölümü Meclis gündeminde
11:56 Öcalan ‘çözüm’den hiç vazgeçmedi
10:35 Kadınlar: Haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz
10:24 Polis ve bekçi şiddeti bu kez Sultanbeyli'de
10:15 Vali AKP’li başkandan ‘umre’ istedi
10:00 Van’da 18 bin kişi karantinada
09:59 Öldürülmeden önce emniyete başvurmuş
09:44 Siya Avê filmi erişime açıldı
09:19 800 yıllık çınara gözleri gibi bakıyorlar
09:18 ‘20 yıl dağlara, taşlara ağıtlar yaktım’
09:17 İhraçtan sonra solucan gübresi üretmeye başladı
09:17 Şeyh Said’in torunu: Saldırılara karşı bir olalım
09:14 Bir yıl geçti: Tecrit ortak mücadeleyle yıkılır
09:12 Gezen’in annesi: Tutuklulara sahip çıkalım
09:11 Tarım nefes alamaz hale getirildi
09:10 HES’lerle yaşam tutsak ediliyor
09:01 Hayvan pazarı açılsa da satış yok
09:01 Köyüne dönüp tavuk yetiştiriciliği yapıyor
09:01 Kilyos tepkisi: Bu utanca ortak olmamalıyız
09:01 Bülbül: Zulmü mezara kadar ulaştıysa o iktidar bitmiştir
09:00 26 MAYIS 2020 GÜNDEMİ
07:44 Van'da yol kavgası: 13 yaralı
25/05/2020
22:28 Taziye çadırının kurulduğu mahallede koronadan ölüm
22:17 Polis şiddeti tavan yaptı
21:44 Sıtma ilacının klinik araştırmaları durduruldu
21:24 AKP’li meclis üyesinden tepki çeken paylaşım
21:10 Tutuklanan kadınlar: Mücadelemizin önünde durabilecek tek bir güç yoktur
20:57 987 kişiye korona tanısı
20:33 Efrîn’de 2 ayrı patlama
20:06 Rüzgâr çatıları uçurdu, evleri su bastı
19:57 Babacan: AKP’de nemalanma kavgası var
19:40 16 yaşındaki çocuk silahla vuruldu
19:31 HDP: Polis saldırısının takipçisi olacağız
18:51 Erdoğan: Gönül bağımızı güçlendirmek için 3 yıllık vakit var
18:28 Almanya’da önlemler 5 Temmuz’a kadar uzatıldı
16:40 Siyasi partiler video konferansla bayramlaştı
16:39 Urfa Barosu: Hukuk değil polis devleti var
16:03 Böbrek hastası Dilgeş ilaçlarını alamıyor
15:52 40 mahalle 11 gündür elektriksiz ve susuz
15:42 Van'da bir mahalle karantinaya alındı
15:41 Ahmet Türk: Ellerini sıkacak kimse kalmaz
15:26 Buldan kadınların bayramını kutladı
15:20 Bünyan’da tutuklulara: Türk’ün gücünü göreceksiniz
15:18 Ölüm orucundaki avukatlar için çağrı
15:15 Türkiye, Libya’ya Kenya uçağıyla asker taşıyor
14:38 Tepkiler üzerine polisler açığa alındı
14:18 Fırtına çatıları uçurdu
14:17 The Royal Society: Diğer salgın için hazırlıklı olalım
13:32 Bakanlık Rosa soruşturmasında müdahilliği değerlendirecek
13:26 İsrail uçağı 13 yıl sonra İstanbul’a indi
12:26 Aile hekimlerine dayanışma ziyareti
11:59 Yeneroğlu: Çocuklarımın yüzüne bakabilmek için AKP’den ayrıldım
11:43 Çığ altında kalan araçlar gün yüzüne çıktı
11:42 Van'da bir ev kundaklandı
11:20 Türbe ve mezarları tahrip edip bayrak astılar
09:21 Apê Musa 100 Yaşında!
09:09 Yaban mantarı toplanmaya başlandı
09:08 Aile içi istismarın engellenmesi için emsal karar
09:07 Hatimoğulları: Kürdün ölüsüne bunu yapan, dirisine neler yapmaz?
09:07 Destek alamayan çiftçi üretimi borçla yapıyor
09:06 Siyanürlü Atık Barajı felaketlere yol açacak
09:05 Hasta tutuklular ölüme terk edildi
09:05 Kadınlar: Bu yanlıştan dönün
09:03 Sanatçı Erkan Benli Nusaybin'i anlattı
09:03 6 bin yıllık rölyef yerinden sökülmeye çalışıldı
09:03 'Zulmün doruğa çıktığı yer'
09:03 Çay üreticileri çözüm istiyor
09:00 25 NİSAN 2020 GÜNDEMİ
24/05/2020
23:42 'Kürde bayram yok'
22:37 Polis noktasına araç daldı: 7 yaralı
22:09 Urfa’ya 'normalleşme' yaramadı
21:56 'Çocukken taş atanlar' serbest
21:13 Polisler zorla kapı açtırdı, tehdit ve hakaret savurdu
20:27 MEBYA-DER özgürlük diledi
20:18 Can kaybı 4 bin 340'a yükseldi
20:08 Tutuklular için 'acil' kampanya
19:27 Van'da fırtına ve yağmur
19:15 Mezarlık tahribatı yargıya taşındı
18:56 DBP: Soykırım operasyonları sürüyor
18:10 Dolu fıstığı vurdu
18:01 Netanyahu hakim karşısında