Rawest: Kürtçeyi okuyup yazanların oranı sadece yüzde 18

img

DİYARBAKIR – Rawest'in 4 Kürt ilinde yaptığı araştırmada, anadilde eğitim talebi yüzde 84 çıkarken, Kürtçe okuyup yazanların oranı sadece yüzde 18 çıktı. Rawest Araştırma Merkezi Yöneticisi Reha Ruhavioğlu, "Asimilasyon ve beraberinde devreye giren oto asimilasyon sürecinin devam etmesi halinde dilin ömrünün fazla olmayacağı" değerlendirmesi yaptı. 

 
Rawest Araştırma Merkezi tarafından yapılan "Kürtçe araştırması" Kürtçe için "tehlike çanlarının çaldığına" işaret ediyor. Anket, bu ay içinde Diyarbakır, Mardin, Van ve Urfa'da 18-30 yaş aralığında 600 kişiyle yüz yüze yapıldı.
 
PEKÇOK SORU SORULDU 
 
"Anadilinizi ne kadar biliyorsunuz?" sorusuna katılımcıların yüzde 18'i "Hem konuşabiliyor hem de okuyup yazabiliyorum", yüzde 26'sı "Konuşabiliyorum ama okuyup yazamıyorum", yüzde 24,5'i "Anlıyorum ama pek konuşamıyorum", yüzde 17'si "Kısmen anlıyorum, hiç konuşamıyorum",  yüzde 14.5'i "Bazı kelimeleri biliyorum ya da hiç bilmiyorum" yanıtını verdi.
 
Ankette gündelik hayatta Kürtçeyi kullanma sıklıklarını ölçmek için sorulan, "Arkadaşlarınızla Kürtçe konuşma sıklığı nedir?" sorusuna ise yüzde 15'i "sık sık", yüzde 28'i "ara sıra", yüzde 40'ı "nadiren", yüzde 17'si ise "hiç konuşmuyorum" cevabını verdi.
 
Kürtçenin kullanılmasına ilişkin en sevindirici gelişme müziğe ilişkin oldu. Katılımcıların yüzde 40.5'i "Kürtçe müzik dinleme sıklığınız?" sorusuna "hemen hemen her gün", yüzde 36'sı" ara sıra", yüzde 13'ü "nadiren", yüzde 10.5 "pek dinlemiyorum" yanıtını verdi.  
 
KÜRTÇE HABER TAKİP EDİLMİYOR
 
"TV ya da internetten Kürtçe haber takip etme sıklığınız nedir?” sorusuna katılımcıların yüzde 10''u "hemen her gün", yüzde 18'i "ara sıra, yüzde 21'i "nadiren" yüzde 51'i ise "pek dinlemiyorum" yanıtını verdi. 
 
ANADİLDE EĞİTİM İSTEMİ YÜZDE 84 ÇIKTI
 
Ankete katılanların sadece yüzde 3'ü anadilde eğitime karşı çıkarken, yüzde 84'ü anadilde eğitimin olmasını istedi. Yüzde 13'ü ise anadilin ayrıca öğretilmesi yönünde görüş bildirdi. Anadilde eğitim için sorulan "Sizce anadili Türkçe olmayanlar için eğitimin dili nasıl olmalı?" sorusuna katılımcıların yüzde 39'u "İsteyen herkes eğitim dilinin anadil olduğu eğitim alabilmeli", yüzde 45'i "Eğitim dili ikili olmalı, hem Türkçe hem anadil", yüzde 13'ü "Eğitim dili Türkçe olmalı, anadil ayrıca öğretilmeli", yüzde 3'ü ise "Eğitim dili Türkçe olmalı, anadil öğretmeye gerek yok" sözleriyle görüş bildirdi. 
 
YÜZDE 86 ÇOCUĞUNUN KÜRTÇE ÖĞRENMESİNİ İSTİYOR
 
"Çocuğunuzun Kürtçe öğrenmesini ister misiniz?" sorusuna katılımcıların yüzde 86'sı "Evet", yüzde 14'ü ise "Hayır" cevabını verdi. "Çocuğunuza kendi çabanızla Kürtçe öğretmeyi düşünüyor musunuz?" sorusuna ise yüzde 68'i "Evet yapabilirim", yüzde 32'si "Hayır üstesinden gelemem" dedi.
 
RESMİ DİL TALEBİNİN TOPLAMI YÜZDE 85 ÇIKTI
 
"Yaşadığınız yerde resmi dil sizce ne olmalıdır?" sorusuna ise yüzde 12 "Sadece Türkçe", yüzde 13.5 "Sadece Kürtçe", yüzde 71,5 "Hem Türkçe hem Kürtçe" yüzde 3 ise "Diğer" cevabını verdi.
 
SADECE TÜRKÇE EĞİTİM YÜZDE 9 ÇIKTI
 
"Çocuğunuzu sayacağım okullardan hangisine göndermek isterdiniz?" sorusuna katılımcıların yüzde 9'u "Eğitimi Türkçe olan", yüzde 18'i "Eğitimi Kürtçe olan", yüzde 42'si "Eğitimi Kürtçe ve Türkçe olan" yüzde 15.5'i "Eğitimi Kürtçe ve İngilizce olan" yüzde 15'i ise "Eğitimi Türkçe ve İngilizce olan" diye yanıt verdi.
 
RAWEST SONUÇLAR KONUSUNDA KÖTÜMSER
 
Konuya ilişkin konuşan Rawest Kamuoyu Araştırma Şirketi'nin kurucularından ve yöneticisi, aynı zamanda Hak İnisiyatifi Diyarbakır Temsilcisi olan Reha Ruhavioğlu, taleple gayret arasında çok ciddi bir makas olduğunu fark ettiklerini söyledi.
 
"Kirmançkî sekeratta (ölüm baygınlığında), Kurmancî ise son demlerini yaşıyor gibi görünüyor" diyen Ruhavioğlu, Kürtçenin kuşaklar arasında kullanımının azaldığını, sokağa bakıldığında Kürtçe konuşan çocuk göremediklerine dikkat çekti. Kürtçe üzerindeki baskı ve asimilasyon politikalarına değinen Ruhavioğlu, asimilasyon ve beraberinde devreye giren oto asimilasyon sürecinin devam etmesi halinde dilin ömrünün fazla olmayacağını kaydetti. 
 
'ANADİL YUVADIR' KAMPANYASI
 
Hak İnisiyatifi Diyarbakır Temsilciliği'nin “Anadil yuvadır" adıyla Kürtçe konuşma ve öğrenmeye yönelik başlattığı dil kampanyasına değinen Ruhavioğlu, bez çantalar, el broşürleri ve twitterda yaptıkları hastaglarla bu konuda farkındalık yaratmaya çalıştıklarına işaret ederek, "Dil meselesi sadece eğitim hakkının ihlal edildiği bir mesele değil aynı zamanda hayatın bütün alanında anadil hizmeti ihlal ediliyor. Devlete şunu söylüyoruz: Anadilde hizmet alma önündeki engelleri kaldırın Kürtçe statüye kavuşturulsun" dedi. 
 
KÜRTLERİN SORUMLULUĞU 
 
Kamusal alanda Kürtçenin iletişim dilinden uzaklaşması sorununun ciddiyetine de vurgu yapan Ruhavioğlu, "Kürtler ve Türkiye’de yaşayan diğer halklara sesleniyoruz. Anadilinizle hizmet hakkını talep ederken, kaybolmaması için dilinize sahip çıkın diyoruz. Dolayısıyla bir yandan talep ederken diğer yandan da kaybolmaması için bir şeyler yapmanız gerekiyor" ifadelerini kullandı.
 
Anadil hakkının siyasileştirilerek bir kısır döngü içinde kaldığı ve buna karşın devletin bu talepleri kriminalleştirdiğini dile getiren Ruhavioğlu, Kürt halkının tüm renklerinin dillerini talep ettiğini belirtti.  Kürtçe için yapılan eylemlerin istek ve temennilerden kurtulması gerektiğinin altını çizen Ruhavioğlu, bir an önce pratik adımlar atılarak dili canlandırma çalışmaları başlatılması gerektiğini kaydetti. 
 

Diğer başlıklar

14:27 Zehra Doğan Rojava direnişini çizdi
14:17 Aldar Xelil: Bölgenin güvenliği BM sağlamalı
14:04 Gözaltına alınan 2'si kadın 3 ESP’li: Tecavüzle tehdit edildik
13:45 İnsan Hakları Çalıştayı sona erdi: Ablukayı dağıtmalıyız!
12:58 Foza Yusîf: Uluslararası bağımsız bir heyet kimyasal silah kullanımını araştırmalı
11:43 Çavuşoğlu: Rusya’yla YPG'nin Kobane ve Minbic'ten çekilmesini görüşeceğiz
11:28 'Türkiye’nin operasyon nedeniyle başı çok ağrıyacak'
09:46 Lemkow: Kürtler ve Katalanlar üzerindeki baskılar çok benziyor
09:34 Avukat Kuzu: Eşbaşkanların tutuklanması kayyum politikasına kılıf uydurmadır
09:28 ‘Ölümlere yeter diyelim’
09:17 Kukla Festivali başladı: Korkmayın ve keşfedin
09:13 HDP binası ablukaya alındı: Giriş çıkışlar kapatıldı
09:10 Ahmet Türk: Demografiyi değiştirmek ateşkesi anlamsızlaştırır
09:09 'Görülmüştür' filmin yönetmeni: Türkiye bir cezaevine dönüştürüldü
09:07 Temelli: Türkiye artık SDG'yi muhatap almalı
09:02 Cizre'de festival yasağına 'zarar' talebi
09:00 Sendika temsilcileri: Ekonomik kriz savaşla örtbas ediliyor
09:00 20 EKİM 2019 GÜNDEMİ
19/10/2019
23:48 Fransa'da 59 vekilden ‘Türkiye'nin NATO üyeliğini askıya alın’ çağrısı
22:02 'Devlet Kürt sivil siyasetinin gelişmesinden korkuyor’
20:27 Cenevre’de ‘operasyona’ karşı yürüyüş
19:59 HDK'den ‘Aynı gemide değiliz, kriz var’ paneli
19:48 Kuzey ve Doğu Suriye Kadın Meclisi: İnsani koridor açılsın
19:36 Rusya’dan ABD’ye: Suriye’de bulunmalarının amacı anlaşılmıyor
19:26 SKM ve SGDF üyesi kadınlar serbest bırakıldı
18:34 Sultangazi Kadın Dayanışması ‘İstanbul Sözleşmesi’ni tartıştı
18:07 ‘Türkiye'de en az 1 milyon Suriyeli kayıtsız çalışıyor’
17:56 Zeytinburnu’nda bir kadın intihar girişiminde bulundu
17:30 Mersin’de HDP’nin açıklamasına polis engeli
17:18 Kulp'ta kaza: 2 ölü 5 yaralı
17:06 Erdoğan’dan 'operasyonu sürdürme' mesajı
16:56 Heyva Sor a Kurd: Türkiye yaralılara mudahaleyi engelliyor
16:46 Yüzde 43 engelli Hasan Alkış’ın serbest bırakılması istendi
16:46 Öğrencilerden Rojava protestosu
16:40 ‘Kadın cinayetlerine karşı her gün durmadan mücadele edeceğiz'
15:41 Ankara’da HDP'lilere polis müdahalesi:Suriye'de savaş, Türkiye'de şiddet var
15:34 İzmir'de Cemil Kırbayır’ın akıbeti soruldu
15:22 Operasyona tepkiler sürüyor: Çözüm için diyalog
15:15 Gazeteci Özlem Oral gözaltına alındı
15:04 'AKP Kürt halkı yerine DAİŞ'le komşu olmak istiyor'
14:51 SP'den Adıyaman Belediyesi'ne tepki
14:50 F Oturumu'nda hasta tutuklu Gülistan Abdo'ya özgürlük talebi
14:41 Kayıp yakınları: Halkın iradesi gasp edildi
14:37 ‘Anayasa'nın eşitlik ilkesi Kürtlere uygulanmıyor’
14:24 Şam'da 'tansiyonu düşürme' görüşmesi
14:14 Hevrîn Xelef’in vücudunda işkence izleri
14:08 Mızraklı’nın itirazına ‘son dakikada’ ret
14:04 Van ve Mardin’de kayyuma uzatma
14:02 Meclis'teki 5 parti alternatif yargı paketi hazırladı
13:52 Serêkaniyê'de 'ateş' kesilmedi
13:35 '24 yıldır sözüm bitmedi'
13:20 Ankara'da 'barış' konuşuldu: Barış stratejilerini geliştirmek lazım
13:14 ‘Suriye, Suriye halklarına bırakılmalı'
12:57 AKP'den öğrenci indirimine ret
12:53 15 yaşındaki çocuk 3 ayda 3 kez gözaltına alındı
12:39 Nurcan Baysal’ın evine polis baskını
12:17 Gözaltında 'tecavüz' tehdidine kadınlardan tepki
11:42 'İnfaz Yasası değişmeli, ATK tek yetkili olmamalı'
11:36 Sınıra zırhlı araç sevkiyatı
10:25 Mızraklı: Minareyi çaldılar kılıfını hazırlamaya çalışıyorlar
10:08 Van’da gözaltına alınan 7 kişi serbest bırakıldı
10:07 Meslektaşı Merve Ünal’ı öldüren polise müebbet hapis istendi
09:19 Dr. Cengiz Güneş: Anlaşma bu haliyle Suriye'deki kaosu derinleştirir
09:16 HDP'li Bülbül: İşgal tamamen bitirilmeden sorun çözülmez
09:15 Nusaybinliler: Savaşı da kayyumu da istemiyoruz
09:15 QSD Sözcüsü: Türkiye ateşkesi ihlal ediyor
09:09 Bakanlık 'kayyumu' savunmak için hukuku tahrif etti
09:08 Hukukçular: Feyzioğlu'nun sözleri Nusaybin'de uygulandı
09:08 Sınır ilçelerinde ara verilen eğitimin telafisi zor
09:07 Taşdemir: AKP suç işleyen bir parti haline geldi
09:07 İki torununa istismarda bulunan erkeğe dava açıldı
09:06 CHP'li belediyelerin işten çıkardığı işçiler hakları için eylemde
09:05 'Cezaevinden tabut çıkmasın'
09:04 Keskin: Nadira Kadirova’nın dosyası kapatılmak isteniyor
09:04 Şeyh Said'in torunu: En büyük ibadet saldırılara karşı başkaldırmaktır
09:02 Patnos Belediyesi eşbaşkanlarına soruşturma: Gözünüzün üzerinde kaş var!
09:00 19 EKİM 2019 GÜNDEMİ
00:19 Lübnan'da vergi protestoları: 2 kişi öldü
18/10/2019
23:57 Savaş karşıtı paylaşım yapan 3 kişi tutuklandı
23:52 NATO Genel Sekreteri: Ateşkes gerginliği azaltmaya katkı sağlayacak
23:44 İzmir'de yük treni devrildi
21:50 Barış akademisyeni Prof. Dr. Üstel beraat etti
21:43 'Haydarpaşa ve Sirkeci ihalelerinden İBB iştirakleri elendi'
21:21 HDP Birecik İlçe Eşbaşkanı serbest bırakıldı
21:17 Feministler Berlin havaalanını işgal etti
20:55 Macron: Yaşanılanlar NATO’nun ağır hatası
20:45 Adana'da gözaltına alınan 9 HDP'li serbest bırakıldı
19:25 Kimyasal silah uzmanı: Beyaz fosfat korkunç bir silahtır
18:35 Özerk Yönetim: Ateşkes anlaşmasına göre hareket edeceğiz
18:31 'Kaza kırıma' uğrayan helikopteri QSD'nin düşürdüğü iddiası
18:26 HDP partilerinin ablukaya alınmasını yargıya taşıdı
18:22 Çet davasında yargılanan sanıkların konuşmaları çözümlenemedi
18:16 Temelli: İmzalanan ateşkese acilen uyulmalı
18:00 KESK’ten öğretmen Karaca davasında verilen beraat kararına tepki
17:55 Barzani: Çözüm için Kürtlerin ödediği bedel göz önünde bulundurulmalı
17:46 Afganistan’da camiye saldırı: 62 ölü
17:39 CHP binasını işgal eden 3 kişi tutuklandı
17:31 Xelîl: Direnişe ara vermeden devam etmek zorundayız
16:50 13 barodan kayyuma tepki
16:50 Merkel, Macron ve Johnson, Erdoğan’la görüşme kararı aldı