Yeni rejimin Meclis karnesi: İktidarın torba yasaları geçti, muhalefet susturuldu

img

ANKARA - Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin ilk bir yıllık Meclis pratiğinde, AKP- MHP ittifakının getirdiği torba yasalar transit geçti, muhalefetin verdiği araştırma ve soru önergeleri reddedildi. Bir yılda 14 torba yasa kanunlaştı, muhalefet milletvekilleri hakkında ise 633 fezleke hazırlandı. 

 
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin 24 Haziran 2018 tarihinde hayata geçirilmesinin ardından yeni rejime uyarlanan Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) yasama faaliyeti 18 Temmuz itibariyle tatile girdi. 1 Ekim saat 15.00’te açılacak Meclis’in yeni rejimdeki ilk yıl pratiğinde, sadece AKP- MHP ittifakına çalıştı. 
 
14 TORBA YASA KANUNLAŞTI
 
Meclis Genel Kurul’a getirilen torba yasalar geçtiğimiz yılın en çok tartışılan konularının başında geldi.  27’nci yasama döneminde ikisi gelir vergisi, biri vergi kanunu olmak üzere toplamda 14 tane torba yasa teklifi getirilerek, kanunlaştı. Merkez Bankası’nda düzenlemeler, vergi affı, köprü affı, ÖTV zamlarında düzenlemeler gibi daha çok ekonomik düzenlemeyi içeren bu torba yasa teklifleri, muhalefetin eleştiri konusu oldu. Muhalefetin daha çok “seçim rüşveti”,  “ekonomik krizin itirafı”, “krizin düzenlemesi” olarak şerh düştüğü torba yasa tekliflerinde tüm bu sorunların temelinde muhalefet tarafından “tek adam rejimi” diye nitelendirilen “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” gösterildi. 
 
‘SARAY’ VE ‘SAVAŞ BÜTÇESİ’ 
 
Meclis’in en yoğun mesai harcadığı dönem 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe görüşmeleri oldu. Ekonomik krizi derinleştirdiği ve daha çok güvenlikçi politikalara yatırım yapıldığı eleştirileriyle tartışmalı ve gergin geçen bütçe görüşmelerinde HDP, 2019 yılı için hazırlanan bütçeye “savaş bütçesi”, CHP ise “saray bütçesi” şeklinde şerh düştü.
 
2 BİN 81 KANUN TEKLİFİ GETİRİLDİ 
 
Geride bırakılan yasama döneminde Meclis’e getirilen kanun teklifi sayısı ise toplamda 2 bin 81. Bu rakam içerisinde 40 kanun teklifi kabul edildi, 57’si gündemde, bin 983 tanesi ise komisyonda. Bedelli askerlik teklifi ile 2018 Temmuz ayında Olağanüstü Hal’i kaldıran ancak muhalefetin “OHAL’i kalıcılaştırdı” diyerek eleştirdiği kanun teklifleri Meclis’te çokça tartışıldı.
 
ARAŞTIRMA ÖNERGELERİ REDDEDİLDİ
 
Toplamda 972 araştırma önergesi veren CHP’nin bu önergelerinden 13’ü kabul edildi, 959 tanesi ise gündeme alındı. HDP’nin verdiği 322 araştırma önergesinden sadece 7’si kabul edildi. İYİ Parti’nin 170 araştırma önergesinden sadece 7’si kabul, 1 ise reddedildi. MHP’nin 77 araştırma önergesinden 9’u kabul edildi, 68’de gündeme alındı. AKP ise verdiği 19 araştırma önergesinin 9’u kabul edildi, 10’u da gündeme alındı.
 
13 BİN 488 SORU ÖNERGESİ
 
Buna göre, 27 Yasama Dönemi’nin başladığı 7 Temmuz 2018 tarihinden 10 Temmuz 2019’a kadarki 1 yıllık süreçte 13 bin 488 yazılı soru önergesi işleme alındı. CHP 10 bin 63; HDP bin 926; İYİ Parti bin 125 önerge verdi. MHP 300 soru önergesi verirken, Türkiye İşçi Partisi 7, Demokrat Parti 3, bağımsız vekiller de 8 önerge verdi.
 
MUHALEFETİN VERDİĞİ BİN 464 ÖNERGEDEN 27’Sİ KABUL EDİLDİ
 
Muhalefet partilerinin verdiği bin 464 araştırma önergesinden sadece 27’si kabul edildi. Partilerin ortak araştırma önergesiyle, bilişim ve teknolojilerinin bağımlığının etkilerinin incelenmesi, tıbbi ve aromatik bitkilerin korunması, down sendromu, otizm ve diğer gelişim bozukluklarının yaygınlığının tespiti, ALS, SMA hastalarının yaşadığı soruların ve çözümlerinin belirlenmesi ve hayvan haklarının korunması amacıyla 6 komisyon kuruldu. Rabia Naz Vatan başta olmak üzere şüpheli çocuk ölümlerinin araştırılması için ise komisyon kurulması kararı alındı.
 
Buna karşın muhalefetin ekonomik kriz ve yoksulluk, kadın ve çocuğa yönelik şiddet ve cinsel istismar, Kürt sorunun demokratik çözümü gibi konuları içeren soru ve araştırma önergeleri reddedildi, talep edilen komisyonlar kurulmadı.
 
 638 FEZLEKEDEN 430’U HDP’YE
 
Meclis faaliyetleri döneminde AKP, CHP, HDP, İYİ Parti, TİP ve MHP milletvekillerinin de olduğu toplam 638 dokunulmazlık fezlekesi Meclise getirildi. Fezleke rekorunu ise HDP kırdı. 56 HDP’li isim toplamda 430 fezleke hazırlandı. CHP’li 60 milletvekili hakkında toplam 193, İYİ Parti’li 4 milletvekili hakkında 4, AKP’li 3 vekil hakkında 3, MHP’li iki milletvekili hakkında 2 ve TİP milletvekilleri hakkında ise toplamda 5 fezleke hazırlandı. Bir fezleke de bağımsız milletvekili Öztürk Yılmaz’a geldi.
 
265 FEZLEKE KADIN MİLLETVEKİLLERİ HAKKINDA
 
638 fezleke arasında 265 fezleke kadın milletvekillerine geldi. Bunlardan 246’sı HDP’li kadın milletvekilleri, 18’i CHP’li kadın milletvekillerine ve 1’i de MHP’li kadın milletvekiline ait. Kadınlar arasında hakkında en fazla fezleke hazırlanan milletvekili ise 39 fezlekeyle HDP’li Feleknaz Uca oldu.
 
Parti Genel Başkanlarından Kemal Kılıçdaroğlu hakkında 23 fezleke, TİP Genel Başkanı Erkan Baş hakkında 2, HDP Eş Genel Başkanları Pervin Buldan hakkında 20, Sezai Temelli hakkında 7 fezleke hazırlandı. Böylece hakkında en çok fazla fezleke hazırlanan Genel Başkan Kılıçdaroğlu oldu.
 
BEYAZ TÜLBENTLİLER 5 GÜN MECLİS’TEYDİ
 
Yıl boyunca Meclis’te en çok konuşulan konular ise Türkiye’nin içine girdiği ekonomik kriz, Cumhurbaşkanlığı sistemi, PKK Lideri Abdullah Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılması talebiyle başlatılan açlık grevi eylemleri oldu. HDP’nin tüm milletvekilleri açlık grevlerinin devam ettiği süre boyunca kürsüde 200 gün boyunca eylemde olan DTK Eş Başkanı Leyla Güven ve cezaevlerindeki açlık grevlerine dikkat çekerek, tecridin kaldırılması çağrısını yaptı. HDP’liler Meclis’te açlık grevlerine dikkat çekmek için oturma ve açlık grevi eylemi gerçekleştirdi. Cezaevinde açlık grevinde bulunan yakınları için Meclis’te oturma eylemi başlatan Beyaz tülbentlilerin 5 günlük eylemi de Meclis’e damgasını vurdu.
 
SİSTEM TARTIŞMALARI
 
Muhalefetin kuvvetler ayrılığını ortadan kaldırdığı, Meclis’i işlevsizleştirdiği, “ tek adam rejimi” gibi odak konular üzerinden eleştirdiği yeni sistem, 23 Haziran seçimleri sonrası Meclis’te en çok tartışılan konular arasında yerini aldı. Özellikle yerel seçimler sonrası, CHP’nin güçlendirilmiş parlamento ve HDP’nin köklü değişiklikler yapılması gerektiği yönüne çağrıda bulunurken, AKP ise yeni dönemde revizyon gündemiyle sistemle ilgili tartışmaları gündemine aldı.
 
YARGI REFORMU
 
Kamuoyunda yoğun beklentiye neden olan Yargı Reformu ise siyasi iktidarın vaat ettiği gibi Meclis’e getirilmedi. Yargı Reformu, muhalefetin, TMK, CMK gibi kanunlarda belli başlı düzenlemeler yapılması gerektiği yönünde öneri ve eleştirilerde bulunarak son günlerde Genel Kurul’da en çok gündemine aldığı konular arasındaydı. 
 
MA / Diren Yurtsever 
 
 

Diğer başlıklar

12:46 TUAY-DER: Tutuklu ve hükümlülerin can güvenliğinden endişe duyuyoruz
12:34 Akar yaşanan sivil ölümler için 'dezenformasyon' dedi
12:02 Türkiye’den Doğu Akdeniz’deki tansiyonu yükseltecek yeni adım
10:57 Rahşan Anter: Suçlu insanları beraat ettirmek için her türlü taklayı attılar
10:12 Gazeteci Oruç yaşadıklarını anlattı: Beni zorla sınırdan atıp ölüme terk ettiler
09:45 Kemiklerinin yan yana gömülmesine bile izin verilmedi
09:08 Sur’un yıkıntıları kamyonlarla satılıyor
09:06 Sustam: İntiharlar sadece kişisel ya da toplumsal değil politik bir vakadır
09:05 Gençlik örgütleri: Talebimiz eşit, parasız ve anadilde eğitim
09:01 KHK mağdurları: Hiçbir şey eskisi gibi olmayacak
09:00 15 ARALIK 2019 GÜNDEMİ
00:15 Meclis'te Las Tesis protestosu
14/12/2019
23:44 İki yıl sonra ailelerine teslim edilen Elma ve Gördegir defnedildi
22:50 Suruç Belediyesi eski Eşbaşkanı Akbaş gözaltına alındı
22:06 Bütçe görüşmelerinde Cizre gerginliği:
Türk ordusu bombaladı
21:18 Hakkari’de yasak 15 gün daha uzatıldı
20:35 Özenç: Yargılamayan bir düzene doğru gidiliyor
20:05 Gazeteci Aziz Oruç için sosyal medya kampanyası
19:03 Kadınlardan dans müdahalesine tepki: Erkek devlet korksun
18:44 İSDEMİR'den patlama
18:24 Cizre bodrumları için Meclis Araştırma önergesi
17:34 ‘Hasankeyf'i yok etmek insanlığı yok etmektir’
17:30 Gazeteci Aykol: Halkın aynası olmamız gerekiyor
17:20 Leyla Güven: AKP de diğerleri gibi çöp sepetine gidecek
16:49 Pekcan: İhracatçılara 3 milyar 757 milyon TL fon sağlanacak
16:46 Gazeteci Oruç'tan mesaj: Dayanışmanıza ihtiyacım var
16:43 Gençler Erdal Eren'i andı
16:42 İstanbul’da arızdan kaynaklı metro seferleri durdu
16:27 Tiyatro oyuncusu Hale Akınlı yaşamını yitirdi
15:51 Pero Dundar: Yasaklar sürecinde 1 Milyon 809 bin kişinin temel hakları ihlal edildi
15:30 Federe Kürdistan Bölgesi'ne birlik çıkarması
15:29 Temelli: Cizre'yi unutmadık, yargılanacaksınız
15:21 Üç yıl önce randevu verildi hala hastaneye götürülmüyor
15:12 İzmir'de Faik Kevci’nin akıbeti soruldu
15:00 ‘Özgür baretlileriz’ diyerek kuruluşlarını deklare ettiler
14:56 Ayşe Karahan son yolculuğuna uğurlandı
14:49 'F Oturumu'nda hasta tutuklu Cihat Özdemir’in durumuna dikkat çekildi
14:42 Diyarbakır'da kaza: 4'ü çocuk 8 yaralı
14:39 Kayıp yakınlarının 'JİTEM Davası' isyanı: Yargı dinmeyen acıları katbekat arttırmıştır
14:35 Urfa'da kadınlar 'Toplumsal cinsiyeti' tartıştı
14:34 Cizre ve Silopi’de yaşamını yitirenler anıldı: Bodrumlardaki vahşeti tüm dünya gördü
14:32 Cumartesi Anneleri: Bizim ahımız onları rahat bırakmayacak
14:02 Olayın detayları paylaşıldı: Aziz Oruç sınırda ölüme terk edilmişti!
13:28 Dersim katliamı tanığı dengbêj Silo Qiz yaşamını yitirdi
13:22 HDP : İnsanlık suçlarını unutmuyoruz
13:07 AB ve BM'ye 'Özerk Yönetimi tanıyın' çağrısı
12:47 Çerkezoğlu: İşçi sınıfı hareketleri tarihsel bir süreçten geçiyor
12:18 Yük treni otomobil ile çarpıştı: 3 ölü
10:49 Avukat Alataş: Yargı Ankara JİTEM'i aklamak için çalıştı
10:32 Til Rifat katliamında ikizini yitiren çocuk: Bizden ne istiyorlar, sadece çocuğuz
09:57 Cezaevine para gönderdikleri gerekçesiyle gözaltına alınan 10 kişi serbest
09:57 Gazeteci Aykol Van'daki okurlarıyla bir araya gelecek
09:21 Cari fazlanın etkisi daralan ekonomi ve rekor işsizlik oldu
09:17 Efrin'den kaçırılan sivillere asılsız suçlamalarla hapis cezası verildi
09:17 KHK'li çift: Zulüm her yerde karşımıza çıkıyor
09:16 Van’da 3 yıldır yasak sürüyor: Ülke için utançtır
09:15 ‘Türkiye’de sorunların ana kaynağı tecrittir'
09:14 AKP'li başkanın 2 çocuğu işe gitmeden maaş alıyor
09:13 Kadınların bahçesine kayyum girdi!
09:12 Meslektaşları anlattı: Aziz'in gazeteciliğinin tanığıyız
09:11 İstanbul'da Jineoloji Atölyeleri başlıyor
09:09 Ali Bağdur dosyası 30 ay bekletildi bir günde kapatıldı
09:09 Kitabı yasaklanan Alınak: Bir ibret vesikasıdır
09:07 ‘Böyle giderse Kars’ta 2 yıl sonra hayvancılık tamamen biter’
09:02 Cezaevi yönetimi resim tablolarını 'müstehcen' gördü
09:01 Savcı HDP Gençlik Meclisi’ni suç olarak gördü
09:00 14 ARALIK 2019 GÜNDEMİ
00:22 Cenevre’de ‘Kürt Film Günleri’ başladı
13/12/2019
21:57 İHD’den ‘Türkiye’de İnsan Hakları’ konulu panel
21:37 'Cezaevlerinde Sağlığa Erişim Hakkı' konuşuldu
21:22 Ajansımız editörü Ziyan Karahan’ın annesi yaşamını yitirdi
21:16 Bursa’da işten çıkarılan işçiler eyleme başladı
21:05 Eşbaşkan Azim Yacan hala tek kişilik koğuşta kalıyor
20:57 4 partiden ABD Senatosu’nun Ermeni Soykırımı tasarısına kınama
20:46 İklim aktivistleri: Ya sıfır karbon ya sıfır gelecek
20:39 Ma Müzik’ten ‘Şarkılardan köprü yaptık’ konseri
20:27 Zihinsel engelli Eken 5 gün sonra serbest bırakıldı
19:49 Erciş'te şüpheli kadın ölümü
19:31 Rahatsızlığı sonrası Demirtaş’ın ilk fotoğrafı paylaşıldı
19:19 Mersin’de kadın cinayeti, İstanbul’da taciz
19:07 Alanya'da 17 kişinin gözaltı süresi ikinci kez uzatıldı
18:52 Katledilen Habibe ve Fatma’nın duruşması ertelendi
17:57 5 Haziran Katliamı davasında 3 sanığa beşer kez ağırlaştırılmış müebbet
17:46 Meclis’te ‘Suriye Milli Ordusu’ tartışması
17:20 Gazeteci Kanbal beraat etti
17:06 5 Haziran Katliamı davası: İnsanlığa karşı suçtan ceza alsınlar
16:56 Gazeteci Oruç'la birlikte gözaltına alınan iki isim tutuklandı
16:50 HDP Gençlik Meclisi üyeleri tahliye edildi
16:38 Diyarbakır Barosu’ndan JİTEM Davası'ndan çıkan beraat kararlarına tepki
16:34 Sur'daki yasak ve usulsüzlükler Meclis'e taşındı
16:20 Patnos’ta 9 kişi gözaltına alındı
16:20 Paylan: BİM’lerin, A101’lerin değil, esnafın bütçesi olmalı
15:45 Tüm Emekli-Sen taleplerini sıraladı
15:44 İdam edilen Erdal Eren anıldı
15:41 Korucuların öldürdüğü kardeşlerin davası görüldü
15:33 Davutoğlu’nun partisinin programı 8 ana başlıktan oluştu
15:31 Adana'da 'İnsanca yaşamak istiyoruz' mitingine çağrı
15:27 Emekliler: Bütçede büyük pay savaşa
15:26 İmamoğlu’ndan Erdoğan’a Kanal İstanbul yanıtı
15:26 Silvan'da polis mezar taşını söküp götürdü