AYM YÖK başkanının soruşturma açma yetkisini iptal etti

img

HABER MERKEZİ - Anayasa Mahkemesi (AYM), YÖK başkanına öğretim elemanları hakkında doğrudan soruşturma açabilme yetkisi veren kuralı, "bilimsel özerkliği zayıflattığı, YÖK'ün denetim yetkisini aştığı" gerekçesiyle iptal etti. Karar, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre CHP, 2547 Yükseköğretim Kanunu'na eklenen bazı düzenlemelerin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Dava dilekçesinde, devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının personeline uygulanabilecek disiplin cezalarını gerektiren fiillere 657 sayılı Kanun'daki fiil ve hallerin de ilave edildiği, bu şekilde 657 sayılı Kanun'da sayılan fiil ve hallerin 2547 sayılı Kanun kapsamına alındığı belirtildi.

Dilekçede, üniversite öğretim elemanlarının memur statüsünde olmadığı halde bu statüye ilişkin disiplin hükümlerine tabi tutulmalarının amacı aşan bir düzenleme olduğu savunuldu.

Dava dilekçesinde ayrıca 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, "disiplin cezası verme yetkisini" düzenleyen maddesine eklenen ve öğretim elemanları hakkında doğrudan YÖK Başkanı tarafından soruşturma açılmasını öngören kuralın da Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek, iptaline karar verilmesi istendi.

Anayasa Mahkemesi, her iki düzenlemeyi de Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Öğretim elemanlarının disiplin sorumluluğu kapsamına 657 sayılı Kanun'da sayılan fiillerin tamamını dahil eden kuralın iptaline ilişkin karar, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

GEREKÇEDEN

Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesinde, yükseköğretim kurumları personeline uygulanabilecek disiplin cezalarına yer verilen kuralda, bu kurumlarında çalışan kamu görevlilerinin herhangi bir ayrım gözetilmeksizin aynı disiplin hükümlerine tabi tutulduğu belirtildi. Gerekçede, "Anayasa'da üniversiteler, bilimsel ve idari özerkliğe sahip kılınarak diğer kamu kurumlarından farklı değerlendirilmiştir. Buna göre öğretim elemanları hakkında yapılacak düzenlemelerde de söz konusu farklılığın dikkate alınması gerektiği açıktır." tespitleri yer aldı.

"ANAYASAL BAKIMDAN SORUNLARA YOL AÇAR"

2547 sayılı Kanun'un "disiplin ve ceza işleri"ne ilişkin maddelerine, 6764 sayılı Kanun ile eklenen, "657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak..." şeklindeki ibarelerle, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde sayılan fiillerin tamamının, 2547 sayılı Kanun kapsamına alındığı belirtilen gerekçede, şunlar belirtildi:

"Bu fiillerin bir kısmının öğretim elemanlarına uygulanması anayasal bakımdan sorunlara yol açacak niteliktedir. Şöyle ki, 657 sayılı Kanun'da yetkili olmadığı halde basına demeç vermek kınama cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. Bir öğretim elemanının bilimsel faaliyet alanına ilişkin bir konuda basın veya medya aracılığıyla kamuoyuna açıklamada bulunmasının disiplin yaptırımına bağlanması ise bilim hürriyeti ile bağdaşmamaktadır."

Gerekçede, 2547 sayılı Kanun'da siyasi parti faaliyetinde bulunmamak kaydıyla yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanlarının siyasi partilere üye olabileceklerinin düzenlendiği hatırlatıldı. 657 sayılı Kanun'da ise, siyasi partiye girmenin devlet memurluğundan çıkarılmayı gerektiren fiiller arasında gösterildiği belirtilen gerekçede, şu tespitler yapıldı:

"Bu yönüyle Anayasa'nın öğretim elemanlarına yasaklamadığı siyasi partilere üye olma fiilinin dava konusu ibareler yoluyla 2547 sayılı Kanun kapsamında kamu görevinden çıkarma cezasının dayanağı sayılması Anayasa ile çelişmektedir.

657 sayılı Kanun'da sayılan fiiller esas olarak devlet memurları için öngörülmüş olduğundan, bu fiillerin bir kısmı gerek içerik gerekse kullanılan kavramlar ve ifade tarzı itibarıyla öğretim elemanlığı görevinin kapsam ve niteliğiyle örtüşmemektedir. Nitekim kullanılan kavramlar noktasında ortaya çıkan bazı uyumsuzlukları kanun koyucunun da öngördüğü anlaşılmaktadır."

Gerekçede, öğretim elemanları hakkında kılık ve kıyafet ile çalışma saatleri ve biçiminin belirlenmesi konusunda memurlar için öngörülen düzenlemelerin ayniyle uygulanmasında, "Yükseköğretim kurumları ve üst kuruluşları"nı düzenleyen Anayasa'nın 130. maddesine uygunluk bulunmadığı vurgulandı.

Anayasa tarafından öngörülen ayrım ve farklılıkların dikkate alınmayarak, öğretim elemanları ile memur ve diğer personelin tümüyle aynı kurallara tabi kılınması ve dava konusu ibareler yoluyla öğretim elemanlarının disiplin sorumluluğu kapsamına 657 sayılı Kanun'da sayılan fiillerin tamamının dahil edilmesinin, Anayasa'da bu kişiler için öngörülen güvencelerle örtüşmediğine işaret edildi.

Dava konusu kuralların, gerek uygulayıcılar gerekse disiplin kurallarının muhatapları yönünden birtakım belirsizliklere de yol açmasından ötürü Anayasa'nın ilgili maddeleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşıldığı bildirildi.

YÖK BAŞKANIN SORUŞTURMA YETKİSİNİN İPTALİ

Anayasa Mahkemesi ayrıca, 2547 sayılı Kanun'un "disiplin ve ceza işleri"ne ilişkin maddelerine, 6764 sayılı Kanun ile eklenen ve YÖK başkanına öğretim elemanları hakkında doğrudan soruşturma açma yetkisi veren hükmünü de iptal etti.

İptal gerekçesinde, kuralın, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden ve kamu görevinden çıkarma cezalarını gerektiren fiillerle ilgili olarak YÖK başkanının disiplin amiri sıfatıyla öğretim elemanları hakkında doğrudan soruşturma açabileceğini hüküm altına aldığı hatırlatıldı.

Anayasa'da üniversitelerin, kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip olduğunun belirtildiği vurgulanan gerekçede, yükseköğretim kurumlarının işleyişine ilişkin yapılacak düzenlemelerde YÖK'ün Anayasa'da tanımlanan görev ve işlevlerinin dikkate alınması gerektiği kaydedildi.

YÖK'e atfedilen işlevlerden bir kısmının gerekli görüldüğü hallerde YÖK başkanına bırakılmasının kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu ifade edilen gerekçede, şunlar aktarıldı:

"Bununla beraber devletin üniversiteler üzerindeki gözetim ve denetim yetkilerini düzenleyen konular bilimsel özerklik dikkate alınmak suretiyle kanun koyucuya bırakılmıştır. Bilimsel özerkliğin koşullarının oluşturulabilmesi üniversitelerin kendi işleyişine ilişkin idari kararların alınmasında da serbest olmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda YÖK ile birlikte daha somut ve kurumsal bir görünüm kazanan devletin üniversiteler üzerindeki gözetim ve denetim yetkisi ile bilimsel özerkliğe sahip üniversite olgusu arasında hassas bir dengenin kurulması gerekmektedir."

Gerekçede, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (a) fıkrasının 6764 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki metninde, YÖK başkanı yalnızca YÖK ile üniversite rektörlerinin disiplin amiri olarak düzenlendiği, dolayısıyla soruşturma açma yetkisinin Kurul ve rektörler ile sınırlandırıldığı hatırlatıldı.

Dava konusu kuralın ise öğretim elemanlarının görev yaptığı yükseköğretim kurumundaki disiplin amirlerinin yetkisine ek olarak YÖK başkanına da disiplin amiri sıfatıyla öğretim elemanları hakkında doğrudan soruşturma açma yetkisi verdiği belirtildi.

Gerekçede, şunlar kaydedildi:

"Kuralın salt öğretim elemanlarının disiplin fiilleriyle ilgili YÖK başkanına doğrudan soruşturma açma yetkisi tanınmasının, YÖK'ün üniversiteler üzerinde sahip olduğu denetim yetkisinin neredeyse yükseköğretim kurumlarındaki tüm akademik personeli kapsayacak ve üniversiteler üzerinde hiyerarşik bir güce sahip olacak şekilde genişletilmesi sonucunu doğurduğu görülmüştür.

Öğretim elemanlarının görevlerine son verilmesinin kendi organları tarafından yürütülmesi hususunun bilimsel özerkliğin bir gereği olduğu da dikkate alındığında, YÖK başkanına öğretim elemanları hakkında soruşturma açma yetkisi tanıyan kuralın bilimsel özerkliği zayıflatan ve YÖK'ün sahip olduğu denetim yetkisini aşan yönü ile Anayasa’nın 130. ve 131. maddeleri ile bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır

Diğer başlıklar

01:18 Elazığ’da kurtarma çalışmaları sürüyor: 44 kişi enkazdan kurtarıldı
25/01/2020
23:01 Van Barosu ve Otelciler Derneği’nden deprem için yardım
22:04 Elazığ'da 5 yaşındaki çocuk ve annesi enkazdan çıkarıldı
21:09 HDP heyeti halkın toplandığı cemevlerini ziyaret etti
20:19 AFAD’dan son açıklama: Ölü sayısı 29’a yükseldi
20:06 'Ekonomi politik değil, ekoloji politik için mücadele edilmeli'
19:52 Elazığ’da 5.1 büyüklüğünde bir deprem daha
19:30 Sosyal medyada 'deprem' paylaşımı yapan 2 kişiye gözaltı
19:23 Ekoloji Birliği Ege Bölge toplantısını gerçekleştirdi
19:10 HDP Elazığ Deprem Koordinasyonu'ndan köy köy deprem tespiti
18:38 Kadıköy’de Kanal İstanbul projesi tartışıldı
18:32 Elazığ depremi nedeniyle Barzani ve Merkel’den taziye mesajı
18:02 Tiyatro Mencel deprem sonrası oyunlarını iptal etti
17:58 ‘Deprem sırasında cezaevlerinin havalandırma kapıları açılmadı’
17:41 Bina enkazından 2’si yaralı 4 kişi çıkarıldı
17:31 'İhraç edilenlerin yerine yandaşlar alınıyor'
17:27 Malatya'da deprem sonrası içme suyu kesintisi
17:17 ‘10 saniye daha sürse bilanço farklı olurdu’
17:05 Sağlık örgütleri Elazığ’da: Olası depreme karşı hasar tespit çalışmaları başlamalı
17:03 RTÜK deprem haberlerine inceleme başlattı
17:00 35 yıl cezaevinde kalan Gülbahar: Askeri uygulamalar devam ediyor
16:12 Bakanlardan sonra Erdoğan Elazığ’a geldi
16:04 Ölüm orucundaki çocukları için eylem yapan aileye gözaltı
15:52 Depremde yaşamını yitiren 4 kişi toprağa verildi
15:40 Depremin etkisiyle Diyarbakır surları zarar gördü
15:35 Deprem paylaşımlarına soruşturma
15:16 Hasta Mahpuslara Özgürlük İnisiyatifi Şahin’in durumuna dikkati çekti
15:07 Mühendis ve mimarlar deprem bölgesinde yapıları inceledi
15:05 Önceki depremde önlem alınmadı, Çevrimtaş enkaza döndü
14:48 SES'ten şiddete karşı Beyaz Miting ve iş bırakma eylemi
14:43 Adıyaman Cezaevi’ndeki 814 tutuklunun tahliyesi başladı
14:41 Bağırsağı bir metre alınan tutuklu için özgürlük istendi
14:33 DTK'den Elazığ depremi için seferberlik çağrısı
14:24 Enkazdan yaralı çıkarılan hamile kadın yaşamını yitirdi
13:55 TMMOB: Depreme yönelik gerekli önlemler alınmadı
13:48 Eczacı Ayşenur Şimşek’in failleri soruldu
13:45 Kayıp yakınları: Doğal afetlerden önce gerekli önlemler alınsın
13:24 19 yıl önce kaybedildikleri kentte anıldılar: Fail Levent Ersöz'dür
13:10 Hasar gören Adıyaman Cezaevi boşaltılacak
12:39 Yan yana çöken binadan 6 kişi kurtarıldı
12:38 Enkazdan keçi ve eşek çıkarıldı
12:26 İslam ve Sol Çalıştayı başladı: Zihniyet devrimi yapıyoruz
12:16 HDP delegelerinden konferans değerlendirmesi
12:15 Elazığ sallanıyor: 300’e yakın artçı deprem
12:06 Deprem uzmanları: Uyarılarımız ciddiye alınmadı
12:05 Elazığ ve Malatya cezaevlerindeki tutukluların durumu iyi
11:58 HDP ‘deprem farkındalık yılı’ olsun dedi, AKP-MHP reddetti
11:30 Malatya'da trafik kazası: 7 yaralı
10:59 Elazığlıların bir kısmı kenti terk etti: 4 binada kurtarma çalışmaları sürüyor
10:51 AFAD son verileri paylaştı: 21 ölü 1030 yaralı
10:03 Diyarbakırlılar geceyi sokakta geçirdi
10:02 Soylu: Sosyal medya paylaşımlarına soruşturma başlatacağız
10:00 ‘Arkadaşımız Çayan’ belgeseline yoğun ilgi
09:48 HDP Elazığ’a heyet gönderdi
09:47 Tecavüze 'af' düzenlemesi: Sözleşmeler ihlal ediliyor, istismara izin veriliyor
09:09 Gezin’de çöken binanın enkazında kalan son 3 kişiye ulaşıldı
09:02 'Bana ilik donörü olur musun?'
09:02 Sarı basın kartı iptal edilen gazeteciler: Karar yok hükmündedir
09:01 Hekimler şiddete karşı büyük eylemlere hazırlanıyor
09:01 Akdeniz Belediyesi’nin yaptığı Pazar tezgahları tepki topladı
09:01 Tarsus Cezaevi'nde hastaneye sevk işkenceye dönüştü
09:00 25 OCAK 2021 GÜNDEMİ
06:56 Elazığ’da deprem: Enkaz çalışmaları devam ediyor
06:34 Sağlık Bakanı: 19 vatandaşımızı kaybettik
04:10 12 yaşındaki çocuk 5 saat sonra enkazdan kurtarıldı
03:58 Elazığ’da yaralılar için acil kan ihtiyacı
03:40 5 kişinin öldüğü Doğanyol'da enkaz arama çalışmaları sona erdi
03:25 AB’den deprem nedeniyle dayanışma mesajları
02:47 Artçıların devam ettiği Elazığ için seferber olundu
01:52 Soylu: Elazığ’da 18 kişi hayatını kaybetti
01:31 Malatya'da işyeri çatısı çöken yurttaş:Deprem 50 saniye sürdü
01:09 Elazığ Maden’de 2 kişi enkazdan sağ kurtarıldı
00:43 Öğretmen evinde ölü bulundu
00:40 Erdoğan’dan deprem açıklaması
00:30 Mersin ve Adana Büyükşehir belediyeleri de Elazığ için harekete geçti
00:27 Lawje’den müzik dinletisi
00:08 Elazığ Valisi: 2’si ağır 225 yaralımız var
24/01/2020
23:53 AFAD’dan yeni açıklama: 14 kişi hayatını kaybetti
23:48 Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Yavaş: Ekiplerimiz harekete hazır
23:44 Elazığ-Sivrice köy muhtarlarından deprem açıklamaları
23:36 Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın: Tüm kurumlar seferber edildi
23:33 İmamoğlu: İBB olarak her türlü yardım için hazırız
23:15 Kandilli Rasathanesi'nden açıklama
23:07 Elazığ’da deprem sonrası yangınlar yaşanıyor
22:54 Elazığ’da deprem: İnsanlar enkaz altında kaldı
22:44 CHP ve HDP deprem bölgesine gidecek
22:10 AFAD: Ekiplerimiz saha çalışmalarını yürütüyor
21:58 Soylu: 4 vatandaşımız hayatını kaybetti
21:04 Elazığ’da 6.8 büyüklüğünde deprem
20:38 İzmir’de işten atılan 4 kadının direnişi 94. gününde
20:21 Manisa'da işçi servisi kazası:10 yaralı
19:09 HDP 3. Büyük Konferansı’nın ilk günü sona erdi
19:03 Birgün çalışanlarının da sarı basın kartları iptal edildi
18:48 ‘ÇED gerekli değil’ diyen Vali'ye: Akla, bilime, hukuka aykırı
18:19 Öğrenciler:Üniversite ve KYK yönetimi şirket gibi çalışmasın
17:57 Erdoğan ve Merkel arasında 'Hafter' tartışması
17:40 YHT kaza davası mahkeme başkanı: Kimse bu davayı almak istemez
17:31 Nusaybin Davası'nda 37'nci ceza: Bizi yargılayacak tek merci halktır
17:25 Sur davaları ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla başladı
17:21 Ceren Damar davasında sanık avukatına tepki