Öcalan’ın avukatları AYM’ye başvurdu: Tecrit gerekçeleri soyut ve hukuk dışı

img
İSTANBUL – PKK Lideri Abdullah Öcalan hakkında “ziyaretçi, haberleşme ve avukat yasağı” getiren Bursa 1’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararı Anayasa Mahkemesi’ne taşındı. Başvuruda, “kararların gerekçelerinin tamamının soyut, maddi gerçekliği olmayan, hukuk dışı” olduğuna dikkat çekildi. 
 
Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talebi üzerine Bursa 1. İnfaz Hakimliği, PKK Lideri Abdullah Öcalan ile İmralı’da tutuklu Hamili Yıldırım, Ömer Hayri Konar ve Veysi Aktaş hakkında “ziyaretçi, yazılı haberleşme, telefon hakkı ve avukat görüşmesi” yasağı getirmesi ve kararın Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından onanması üzerine avukatlar, dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıdı. Öcalan’ın avukatları tarafından yapılan başvuruda, Öcalan’ın son 6 yıl 10 aydır, diğer başvurucuların ise İmralı Cezaevi’ne nakledildikleri günden bu yana, 3 yıl 2 aydır tüm avukat görüş başvurularının Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından reddedildiğine yer verildi. 15 Temmuz 2016 tarihine kadar  “hava muhalefeti” ve “gemi arızası” gerekçeleriyle reddedilen başvuruların, bu tarihten sonra Bursa 1. İnfaz Hâkimliğinin tüm görüşme ve iletişim ağlarını yasaklayan 21 Temmuz 2016 tarih ve 2016/56 d. İş sayılı kararı gerekçe gösterilerek reddedildiği hatırlatıldı.
 
Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı talebi ve Bursa 1. İnfaz Hâkimliği kararı ile başvurucuların, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) İşkence ve Kötü Muamele Yasağı, Adil Yargılanma Hakkı, Özel ve Aile Yaşamına Saygı Hakkı, Ayrımcılık Yasağı’nın ihlal edildiğine yer verilen başvuruda, “Bu uygulama ile yine AİHS’de yer alan Olağanüstü Durumlarda Yükümlülük Azaltma (Md.15) maddesi, temel hak ve özgürlüklerin Sözleşme de öngörülenden daha geniş sınırlandırılmasını engelleyen hakkın kötüye kullanılması yasağı (AİHS Madde 17) maddesi ile Sınırlamaların Amaç Dışı Kullanılmaması (AİHS Md.18, Anayasa Md. 15) ilke ve kuralları da ihlal edilmiştir” denildi.
 
‘HİÇBİR DELİL SÖZ KONUSU DEĞİL’
 
Söz konusu karar ve uygulamanın “birkaç açıdan hukuken öngörülebilir değildir” ifadesine yer verilen başvuruda, Bursa İnfaz Hâkimliği kararına dayanak yapılan 5275 sayılı yasanın 114 ve 115. Maddelerinin soruşturma ve kovuşturma evresindeki tutuklular için geçerli olduğu, İmralı Cezaevi’ndeki başvurucuların tümünün hükümlü olduğu hatırlatıldı. Başvuruda, bu hükümlerden yola çıkarak Öcalan ve diğer tutuklular hakkında ziyaret, mektup, iletişim kısıtlılığı ve yasağı uygulanamayacağı kaydedildi.  Başvuruda, “59/4-5-7-8 hükümleri ise gerekçeler ve maddenin aradığı unsurlar oluştuğu takdirde avukat görüşmelerinde bir görevlinin bulunmasını, belgelerin incelenmesini ya da belirli sürelerle yasaklanmasını düzenler. Aile ziyaretleri ile ilgili hukuka aykırı hiçbir delil, bulgu ve belge veya tutanak söz konusu değildir. Kaldı ki tutuklular için yer verilen yukarıdaki kanun maddeleri ile aşağıdaki avukat görüşmelerini düzenleyen kanun maddelerinin hiçbirinde aile ziyaretinin yasaklanması hususu düzenlenmemektedir. Buna rağmen aile ziyaretlerinin kararda yasaklanmış olması açık hukuka aykırılığı göstermekte, ‘öngörülebilme’ kriterini ortadan kaldırmaktadır” denildi. 
 
‘ANAYASAL KURAL İHLAL EDİLDİ’
 
Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararına dayanak gösterdiği 5275 Sayılı Yasanın 49/2. Maddesine atıfta bulunulan başvuruda, “Dayanak gösterilen bu maddede de düzenlendiği üzere ‘kanunda açıkça belirtilmeyen diğer tedbirler’ olarak ele alındığından temel hak ve özgürlükleri kısıtlayıcı ve yasaklayıcı olarak ve de genişletilerek ele alınması hukuken öngörülebilirlik kriterinin kesin ihlalidir” ifadesi yer aldı. 
 
Bursa1. İnfaz Hakimliği ve Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararlarına esas dayanak olarak gösterdiği 5275 Sayılı Yasanın 59/4-5-7-8. Maddelerinin 667 Sayılı KHK’nin 6/d maddesinin fıkralara bölüştürülmüş ve kanunlaştırılmış hali olduğu belirtilerek, “Zira İnfaz Hakimliği tarafından dayanak gösterilen ve Ağır Ceza Mahkemesince de kabul edilen iddialar, dayanak gerekçeler ve bahsi edilen disiplin cezalarının tamamı eski tarihlilerdir. Aşağıda açıklanacağı üzere İmralı Hapishanesinde görüş ve haberleşme yıllardır hiçbir şekilde gerçekleşmediğinden mutlak tecrit koşulları bulunmaktadır. Anayasa’nın 2. Maddesinde de belirtildiği üzere hukuk devleti ilkesinin en önemli uygulamalarından bir tanesi yasaların geçmişe yürütülemeyeceğidir. Hukukun öngörülebilir olması ve hukuki güvenlik açısından anayasal bir kural burada ihlal edilmektedir” vurgusu yapıldı. 
 
‘GEREKÇE 10 YIL ÖNCEKİ DİSİPLİN CEZALARI’
 
Savcılık talebinde ve hakimlik kararı içerisinde yer verilen disiplin cezalarının tamamının 2005-2009 yılları arasındaki disiplin cezaları olduğu hatırlatılan başvuruda, “Hiçbir güncelliği kalmayan ve infaz edilen disiplin cezalarının 2018 yılındaki bu karara dayanak gösterilmesi hukuken kabul edilemezdir. 10 yıl öncesinin infaz edilen ve bugüne hukuken dayanak olamayacak disiplin cezaları Sayın Abdullah Öcalan için ileri sürülmüşken diğer başvurucular Sayın Hamili Yıldırım, Sayın Ömer Hayri Konar, Sayın Veysi Aktaş açısından kararda herhangi bir disiplin cezasından da bahsedilmemiştir. Zaten maddi delil yoksunu olan kararda Sayın Öcalan dışındaki başvurucular için hukuka aykırıda olsa disiplin cezası gibi bir iddia ileri sürülmemiş, dayanak gösterilmemiştir” denildi. 
 
Öcalan için 10 yıl önce uygulanan disiplin cezalarının karara gerekçe gösterilmesine ilişkin başvuruda, “Hükümsüz kalan bir ceza, bugün Uluslararası Kişisel ve Sosyal Haklar Sözleşmesi Madde 7’ye göre hukuka uygun bir ceza gerekçesi yapılamaz” diye ifade edildi. “Diğer başvurucular açısından ise herhangi bir delil gösterilmediğinden, var olmayan bir durumdan dolayı ceza veya yasak adı altında sınırlama getirilmesi Anayasa’ya ve dayanak gösterilen kanun maddelerine de aykırıdır” diye belirtildi. 
 
‘AVUKAT GÖRÜŞLERİ HUKUKA AYKIRI YASAKLANDI’
 
5275 Sayılı Yasanın 59. Maddesine dayanarak verilen kararın hukuka uygun herhangi bir dayanağı söz konusu olmadığına vurgu yapılan başvuruda, şöyle denildi: “Dayanak yapılan kanun maddelerinin aradığı şart ve yaptırımın her ikisine de aykırı bir müdahale yapılmıştır. Hem iddia edilen hukuka aykırı durumlara dair bilgi, bulgu ve belge elde edilmemiştir, kararda gösterilmemiştir hem de bu soyut iddia ile 59. Maddenin beşinci fıkrasındaki müdahalelere gidilmemiştir. Olmayan, yapılmayan avukat görüşmelerinin yasaklanmasına karar verilmiştir” denildi. Başvuruda, “Hem avukat görüşmelerinin yapılmamış olması hem kanunun aradığı ağır şartların hiçbirinin gerçekleşmemiş olmasına rağmen avukat görüşmeleri hukuka aykırı bir şekilde yasaklanmıştır.” 
 
‘HUKUK DIŞI GEREKÇELER’
 
Kararların gerekçelerinin tamamının soyut, maddi gerçekliği olmayan, varsayıma dayalı ve hukuk dışı gerekçeler olduğu kaydedilen başvuruda, şu bilgilere yer verildi: “Zaten yer verilen bu gerekçelerden de anlaşılacağı üzere kanaat bildiren, iddialar düzeyinde kalan, tahmin edildiği belirtilen söylemlerdir. Temel hak ve özgürlüklerin hiçbiri, hukuka uygun delillere dayanmadan özlerine dokunulamaz, ortadan kaldırılamaz, kısıtlanamaz ve yasaklanamaz. Karar dosyasının tamamının fotokopisi tarafımızca çekilmiş olmasına rağmen dosyada söylenen varsayımlara dair herhangi bir delil bulunamamıştır. Herhangi bir delil olmadan sırf savcılık makamının bir takım varsayımlarına dayanarak hüküm kurulmuş olması hukuken geçerli kabul edilemez.” 
 
‘HUKUKA AYKIRILIK KATMERLEŞTİRİLMİŞTİR’
 
Başvuruda, “Başvurucular için alınan İnfaz Hâkimliği kararının birebir OHAL ile bağlantılı olmadığı, karara konu kısıtlamaların, yasaklamaların geçmişe doğru uygulanma süresinden anlaşılmaktadır. İmralı Cezaevi’nde 700’ün üzerinde başvuruya rağmen 27 Temmuz 2011 tarihinden bu yana hiçbir avukat görüşmesi yaptırılmamıştır. Yine 7 Ekim 2014 tarihinden bu yana 180 görüşme başvurusu yapıldığı halde sadece bir kez (11 Eylül 2016) aile görüşü gerçekleşmiştir. Dolayısıyla İmralı’daki uygulama OHAL ile ilgisi olmayan politik, idari, fiili ve sistematik bir müdahaledir. OHAL içerisinde bu uygulamaların yasalaşmış olması da bu hukuka aykırılığı katmerleştirilmiştir” vurgusu yapıldı. 
 
‘AĞIRLAŞTIRILMIŞ TECRİT HALİ ÜRETMEKTEDİR’
 
Anayasa’nın 17. Maddesi ile AİHS’in 3. Maddesinin ihlal edildiğine yer verilen başvuruda, “Söz konusu karar işkence ve kötü muamele yasağı ilkesine, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına aykırı ağırlaştırılmış bir tecrit hali üretmektedir” denildi. Başvuruda, tutuklulara karşı yapılan muamele ve uygulanan cezanın, Anayasa’nın 17. maddesi uyarınca bir ihlal oluşturup oluşturmadığı hususunda yapılacak değerlendirmelerde AİHM kararları ile birlikte özellikle CPT’nin belirlediği standartlar ve Türkiye hakkında hazırladıkları raporların da göz önüne alınması gerektiği hususu üzerine duruldu.
 
‘HUKUKA AYKIRI BİR YASALLIK KAZANDIRILMIŞTIR’
 
“İnfaz Hâkimliği kararıyla, zaten yıllardır uygulanmakta olan bu tecrit uygulamalarına hukuka aykırı bir yasallık kazandırılmıştır” diye ifade edilen başvuruda, şunlar ifade edildi: “söz konusu uygulamalar dış dünya ile teması tamamen keserek İmralı’yı bir kez daha ve çok daha uzun sürelerle ‘kuşku götürmez bir tecrit’ haline sokmuştur. Ve böylesi bir tecrit uygulamasının başvurucular açısından mahpusluğun yapısında bulunan ceza düzeyini katlanılamaz derecede ağırlaştırdığı ve ‘daha da kötü hale getirdiği’ açıktır. Başvurucuların dış dünya ile temasını sona erdiren bu uygulamalar başvurucuların koşullarını da denetlenemez hale getirmektedir. Cezaevinde maruz kalabilecekleri kötü muamele koşullarını dışarıdan üçüncü kişi ve gözlemcilerin denetleme olasılığı bulunmamaktadır. Bu durum da başvurucuları keyfi uygulamalara karşı bir kez daha korunmasız ve çeşitli ihlallere açık bir durumda bırakmaktadır. Tüm bu nedenlerle başvurucuların söz konusu kararla içinde bırakıldıkları ağır tecrit koşullarının işkence ve kötü muamele yasağının ihlalini oluşturduğunun tespitini talep etmek zorunlu hale gelmiştir.” 
 
Avukatlar, başvurunun sonuç kısmında ise, Anayasa’nın 17. Maddesi ile Birleşmiş Milletler (BM) Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşme’nin 3. Maddesinin, Anayasa’nın 20, 22. ve 36.  Maddeleri ile Sözleşme’nin 6. ve 8. Maddesinin, Anayasa’nın 38. Maddesi ile Sözleşme’nin 7. Maddesinin, Anayasa’nın 141. Maddesi ile Sözleşme’nin 13. Maddesinin, Gerekçeli kararın bulunmaması yönünden Anayasa’nın 36 Maddesinin, Anayasa’nın 13 ve 15. Maddesi ile Sözleşme’nin 15, 17. ve 18. Maddesinin ihlal edildiğini tespit edilmesini talep etti.
 
MA / Yasin Kobulan 
 

Diğer başlıklar

00:31 TTB: Bir günde 7 sağlık çalışanı hayatını kaybetti
00:15 İçişleri Bakanlığı’ndan kısıtlama genelgesi
30/11/2020
23:28 Kılıçdaroğlu’na saldırı davası ertelendi
23:20 ‘İran Devrim Muhafızları komutanı Irak’ta öldürüldü’
22:46 Derecik’te askerler bir genci öldürdü iddiası
22:20 Batman’da 2 kişi tutuklandı
21:58 Şırnak'ta 1 korucu öldü
21:55 CHP Genel Başkanı’na saldıran sanık Kılıçdaroğlu’nu köyüne davet etti
20:44 Türkiye’de hasta sayısı 500 bini aştı
20:07 Erdoğan: Hafta sonu sokağa çıkma yasağı uygulanacak
20:02 Diyarbakır’da bir kişi tutuklandı
19:13 Kürt Medrese Alimi Selahattin Turhallı yaşamanı yitirdi
18:57 Güven: Öcalan ve Barzani Kürtlerin birliğini sağlayabilir
18:53 AİHM, 33 ülkeden savunma istedi
18:00 Hama'da deprem, Hatay'da da hissedildi
16:21 Gökalp'in tutuklanmasına tepki: Halkın sağlığını savunmaya devam edeceğiz
16:16 Kılıçdaroğlu'na saldıran sanıklardan 'öldürmek isteseydik, zaten çıkamazdı' savunması
16:05 CHP’li Başkan Yardımcısı tecavüz suçundan tutuklandı
15:57 Zainal Abarakov’un polis babası Doku dosyasından açığa alındı
15:51 Sincan ve Kırıkkale cezaevlerinde 7 tutuklu açlık grevinde
15:26 Alınak’ı tehdit eden polis için karar: ‘Facebook ABD'de, şüpheli tespit edilemez’
15:16 Nusaybin ve Kızıltepe'de HDP coşkusu
15:03 TJA’dan çağrı: Açlık grevlerine sessiz kalmayın
14:59 Bir sağlıkçı daha koronadan yaşamını yitirdi
14:56 Muhabirimiz Yalçın serbest bırakıldı
14:56 Tüm-Bel Sen: Avcılar Belediyesi’nde adalet istiyoruz
14:15 Adıyaman’dan El Bab’a asker takviyesi
14:09 HDP’den memurlar için ‘ek gösterge’nin attırılmasına dair kanun teklifi
13:55 Diyarbakır’da yeni mezarlık açılacak
13:52 Hukuk örgütleri: Elçi cinayetinin cezasız kalmaması için mücadele edeceğiz
13:42 İzmir’de bir kişi tutuklandı
13:41 Akkuyu Nükleer Santrali'nin lisans iptali için açılan dava görüldü
13:41 TJA doğa katliamlarına dikkat çekti
13:31 Emeklilerin mücadelesi engellenmek isteniyor
13:26 Bakan Elvan’dan büyüme açıklaması
13:13 Cezaevleri yeniden eylemde: Hedef 20 yıllık tecridi sonlandırmak
13:12 Ekonomi kimin için büyüdü?
13:09 Sancar: Hedefimiz Kürt halkını kendi kimliğiyle yönetime taşımak
12:55 Muhabirimiz Yalçın’a tutuklama talebi
12:32 HDP Kadın Meclisi: Hapishanelerde koğuşlara yapılan baskı işkencedir
12:08 BDDK TL işlemleri sınırını arttırdı
11:58 Yargıtay özsavunma yapan Havva Zor'un cezasını onadı
11:55 Meclis’e bir ay ziyaretçi yasağı getirildi
11:54 DİB: Sağlık Bakanlığı’nın yalanları ifşa oldu
11:45 TTB’den acil çağrı: Pandemi süresince özel hastaneler kamu hizmeti sunsun
11:40 Muhabirimiz Yalçın adliyeye getirildi
11:35 Bakan Selçuk’tan işsizlik ve kısa çalışma ödeneği açıklaması
11:35 Kılıçdaroğlu’na yumruk atan sanık saldırıyı hatırlamadı!
11:20 Gazeteci Öztekin’e 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası
10:55 Beyaz Saray'ın iletişim ekibi kadınlardan oluşuyor
10:55 18 kişinin gözaltı süresi 4 gün uzatıldı
10:49 Dış ticaret açığı 11 ayda yüzde 76 arttı
10:49 TTB: Bir haftada 20 sağlık çalışanı yaşamını yitirdi
10:48 Koronavirüs test ihalesi Menzilci Ferhat Danışman’a verildi
10:47 Rosa Kadın Derneği üyesi Esmer’in duruşması ertelendi
10:37 TÜİK ekonomiyi büyüttü
10:16 Bakan Koca’dan koronavirüs paylaşımı
09:55 12 bin 671 kişiye adli ve idari işlem yapıldı
09:54 Cudi’de operasyon öncesi yasak
09:54 Hakkari’de deprem
09:03 GAP’ın özeti: Zengin daha da zengin yoksul daha da yoksullaştı
09:02 Gençlerin gündemi tecrit: Demokrasi isteniyorsa adres İmralı’dır
09:02 AİHM’in ikiyüzlülüğü: İdam yerini tecride bıraktı
09:01 ‘Keypa12500’ oyuncusu: Hasankeyf’in ruhu herkesten hesap soruyor
09:01 KNK Eşbaşkanı: Başur halkı iç çatışma istemiyor
09:00 30 KASIM 2020 GÜNDEMİ
29/11/2020
23:16 Çakıcı paylaşımına tutuklama
21:36 Irak’ta petrol rafinerisine roketli saldırı
21:00 Muhabirimiz Yalçın yarın adliyeye çıkarılacak
20:27 Mardin’de 5 kişi serbest bırakıldı
20:06 Kovid-19’dan 185 kişi hayatını kaybetti
19:19 Ordu’da hastane yemekhanesi ve otoparkı yoğun bakıma dönüştürülecek
18:50 Siverek'te silahlı kavga: 2 ölü
18:35 Urfa'da 2 gözaltı
18:33 Eğitim Sen’in yeni yönetimi belirlendi
18:22 Mardin esnafından Sancar'a sıcak karşılama
18:20 İzmir'de 16 kişi serbest bırakıldı
17:40 Vestel önlem alınmasını isteyen işçileri işten çıkardı
17:24 ‘AKP sıkışınca demokrasi ve reform söylemine sarıldı’
17:15 Gözaltına alınan Kandemir'in testi pozitif çıktı
16:10 Amedspor deplasmandan beraberlikle ayrıldı
16:03 CHP’li Başarır hakkında soruşturma başlatıldı
15:49 Açlık grevinin başladığı Kandıra Cezaevi’nde koğuşlara baskın
15:37 Taşdemir: Kürtlerin direnişi AKP’yi derin bir krize soktu
15:04 Gözaltında korona testi pozitif çıkan Uçar serbest bırakıldı
14:31 CHP'li Başarır'a dava tehdidi
14:25 HDP’li gençler: Tecrit derinleştikçe geleceksizlik reva görülüyor
14:03 Eğitim Sen Genel Kurulu ikinci gününde
13:42 Sancar: Kürt sorununu inkar eden çözülür
13:14 Bir ilk: Kürtçe’nin Hewramî ve Kelhurî lehçelerinde kurs başlatılıyor
12:39 AKP’li belediye koronavirüs yasağını deldi
12:32 35 kiloya düşen hasta tutuklu Çakmak hastaneye kaldırıldı
12:20 HDP: Siyaset yargı işbirliği itiraf edilmiştir
12:18 Sağlık Bakanlığı’ndan koronavirüs ilaç kullanımı broşürü
09:29 HDP önünde bekletilenlere 'Ankara’ya gidelim' önerisi
09:16 Elazığ’da deprem
09:12 TİHV Genel Sekreteri: Tutukluların tümü hasta olma yolunda
09:10 1938’de Pülümür: Sürgünler, katledilenler, tanıklar…
09:08 Bir yıldır cenazeleri verilmedi
09:04 Paylan: Katar anlaşması kanamayı durdurmaz