Barış Akademisyenleri’nin yaşadığı ihlaller rapora dönüştü

img
İSTANBUL – Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), “Bu suça ortak olmayacağız” başlıklı bildiriye imza attıkları için hedef gösterilip, görevlerinden ihraç edilen ve haklarında davalar açıldığı için yurt dışına çıkmak zorunda kalan Barış İçin Akademisyenler’in yaşadıkları hak ihlallerini raporlaştırdı. 
 
Çözüm sürecinin sonlandırılıp, Türkiye’nin yeniden çatışma koşullarına sürüklenmesiyle 11 Ocak 2016'da “Bu suça ortak olmayacağız” başlıklı bir bildiri yayımladıkları için Kanun Hükmünde Kararnamelerle (KHK) görevlerinden ihraç edilip, haklarında davalar açıldığı için yurt dışına çıkmak zorunda kalan Barış İçin  Akademislerin yaşadığı hak ihlalleri Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) tarafından rapora dönüştürüldü
 
Rapor, Almanya ve Fransa’da farklı şehirlerde yaşayan ve farklı yasal statülerde bulunan 9 imzacı akademisyenle yapılan mülakatlar neticesinde hazırlandı. Hazırlanan 10 sayfalık raporda Barış Akademisyenlerinin yaşadığı hak ihlalleri 6 başlık altında ayrıntılı şekilde ele alındı.
 
Akademisyenlerin yaşadıkları hak ihlalleri raporda şöyle sıralandı: 
 
1- Konsolosluklarda İşlemlerin Engellenmesi: Konsolosluklar, KHK yoluyla ihraç edilmiş T.C. vatandaşlarına hizmet vermeyi reddetmekte ve hak kayıplarına sebep olabilecek biçimde işlemleri geciktirmektedir. Yurt dışında bulunan kişilerin, bulundukları ülkede oturma ve çalışma izinleri de dahil olmak üzere her türlü resmi işlem için pasaport belgesinin öneminin yadsınması mümkün değilken, kişilerin vatandaşlıktan doğan hak olarak ve yurt dışında geçerli kimlik ve seyahat belgesi olan pasaportlarının verilmemesi çoklu kayıplara neden olmuştur. 
 
Geçerli pasaportu olmayan ve KHK ile ihraç edilmiş olmaları sebebiyle konsoloslukların pasaport vermeyi reddettiği akademisyenlerden bazıları, yaşadıkları ülkede oturma izni için başvuru yapamamış, kağıtsız durumuna düşmüştür. Akademisyenlerin bulundukları ülke ve/veya eyaletlerdeki oturma izni ile ilgili farklılaşan uygulamaları sebebiyle, dört yılı aşkın bir süre boyunca bulundukları şehir sınırlarının dışına seyahat edemeyenler olmuştur. Bu kişilerin seyahat etme hakları, pasaportlarında tahdit olduğu süre boyunca ihlal edilmiştir.
 
İKİ DEVLET İLE MÜCADELE ETTİLER
 
2- İkinci devletlerin uygulamalarından kaynaklanan ihlaller: İhraç edilen akademisyenler, konsolosluklarda işlemlerini gerçekleştiremediğinde, gerekli belgeleri alamadığında, bulundukları ülkelerde o ülkenin yasalarında tanınan veya uluslararası sözleşmelerden doğan haklarını kullanmak üzere başvurularda bulunmuşlardır. Bunlardan bir tanesi, kişinin geçerli pasaportu olmadığı durumda oturma izni için yapılan başvurudur. Bu sorunla ilgili de ülkeler arasında ve/veya ülke içinde eyaletler arası farklılaşan uygulamalar olduğu görülmektedir. Bazı ülkelerde ilgili makamlarca kişilere bu izni vermek yerine kişinin iltica başvurusu yapmaya zorlandığı görülmüştür. Kişilerin, iltica etmeyi istemediği ve ilgili oturma izninin verilmesini talep ettiği durumlarda işlemler geciktirilebilmiştir. Bu gecikmeler nedeniyle bu kişiler uzun süreli kayıtsız statüsünde kalmış, iki ülkenin hukuki ve bürokratik yapısı içinde sürekli farklı yollara başvurmak ve bir anlamda iki devletle birden mücadele etmek zorunda bırakılmışlardır. 
 
KÖTÜ MUAMELE 
 
3 - Konsoloslukta kötü muamele: İhraç edilmiş Barış için Akademisyenler, ihraç edilmiş olmaları sebebiyle konsolosluklarda sözlü kötü muameleye maruz bırakılmışlardır. Başvuru, dilekçe ve taleplerinin gayrı resmi ve hukuksuzca reddedilmelerine ek olarak; görüşme yapılan akademisyenler konsoloslukta KHK ile ihraç edildikleri anlaşıldığı andan itibaren, o anda başvuru odasında bulunan herkese duyuracak şekilde ihraç edilmiş oldukları, işlemlerinin yapılmayacağı ve konsolosluğa tekrar gelmemeleri yönünde sözlerin kendilerine yöneltildiğini belirtmişlerdir. 
 
HEDEF HALİNE GETİRİLİYORLAR
 
4- Ulus-ötesi damgalama, suçlulaştırma ve hedef gösterme: 2016 darbe girişiminin ardından, KHK ile ihraç edilen kamu personelinin terörist veya terörle irtibatlı ve iltisaklı kişiler olarak damgalanmasının, sadece Türkiye’de değil Türkiye dışında yaşayan Türkiyeliler arasında da yaygın olduğu görülmektedir. Görüşme yapılan Barış için Akademisyenler arasında, yurt dışında yaşadıkları yerlerde KHK ile ihraç edildiklerini saklamaya çaba göstermek zorunda bırakıldıklarını belirten akademisyenler bulunmaktadır. Bu kişilerden bir kısmı komşuları ve yaşadıkları yerdeki esnaf gibi çeşitli kişilerce ‘Biz burada vatan hainlerini sevmeyiz’ biçiminde tehditlere maruz kalmışlardır. 
 
Öte yandan üniversitelerde ders veren akademisyenler, özellikle Türkiyeli öğrencilerin sayısının çok olduğu derslerde hedef olmaktan korktuklarını dile getirmişlerdir. Ayrıca, ders içeriği veya derslerde yapılan tartışmalar nedeniyle öğrencilerin konsolosluklara ‘Burada terör propogandası yapılıyor’ yönünde şikayet olduğu için ders vermekten geri durmak zorunda kalan akademisyenler de bulunmaktadır. 
 
AKADEMİK DEĞİL POLİTİK DEĞERLENDİRME
 
5 - Yurt dışında sürdürülen lisansüstü eğitime ilişkin ihlaller: Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan doktora eğitimine ilişkin denklik işlemi ve belgesi Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı (ÜAK) tarafından tesis edilir. Mahkeme yargılama sonucunda tezde suç unsurları bulunduğuna hükmetse dahi, ÜAK’ın değerlendirme ve yaptırım gücünün akademik ve etik meselelerle sınırlı olduğu hatırlandığında, ÜAK’ın görev sınırlarının dışına çıkarak suç işlediği anlaşılmaktadır. ÜAK’ın akademik değerlendirme yerine hukuki ve politik değerlendirme yapması, sadece yetki ihlali değil aynı zamanda Türkiye’de akademik özgürlüklerin ihlaline de bir örnektir.
 
OTURUM İZNİ SORUNU
 
 6 - Göçmenlik ve neo-liberal akademinin kesişme noktası:  Çoklu krizler Düzensiz yollarla yurt dışına çıkan ve pasaport tahditleri nedeniyle kağıtsız duruma düşen, iltica başvurusu yapmak zorunda kalan akademisyenler, iltica hakkı krizinin de etkilerinden ağır biçimde etkilenmektedir. İltica başvurularının değerlendirilme sürelerinin bir yılın üzerine çıkması, bazı ülke ve/veya eyaletlerde diğerlerine nazaran oturma izni başvurusu yapanlara, kağıtsızlara, iltica başvurusu sahiplerine daha sert uygulamaların olması nedeniyle bu akademisyenler bakımından statü ve/veya oturma izni almak zorlaşmaktadır.” 
 
YETKİLİLERE ÇAĞRI
 
Raporun sonuç bölümünde ise şu ifadelere yer verildi:  “Barış için Akademisyenlere yönelik ihlaller, yaklaşık 5 yıldır sınırları aşarak devam etmektedir. Temmuz 2019 tarihli ve Bu Suça Ortak Olmayacağız! bildirisini imzalamış 10 olmanın ifade özgürlüğü kapsamında olduğuna hükmeden AYM kararının ardından, hakların iade edilmesi ve adaletin yeniden tesis edilmesi Türkiye’de yaşayan akademisyenler kadar diğer ülkelerde yaşayan akademisyenler için de kritik önemdedir. Barış İçin Akademisyenlere yönelik ihlallerin sonlandırılması ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılması için atılması gereken adımlar, sadece ihlale maruz kalan kişilerin tazmini açısından değil, fakat Türkiye’de ifade özgürlüğünün ve daha özel olarak akademik özgürlüğün yeniden tesisi açısından da kritik önemdedir. Türkiye İnsan Hakları Vakfı olarak süreci izlemeye devam edeceğimizi hatırlatarak, gerek Türkiye’de gerekse yurt dışında yaşayan akademisyenlere yönelik ihlallerin son bulması ve hakların iadesi için gereken adımların ivedilikle atılması konusunda yetkilileri sorumlu davranmaya çağırıyoruz.”
 

Diğer başlıklar

17:31 İstanbul’da kar yağışı
16:22 Selçuk Özdağ’a saldırıyla ilgili 2 kişi gözaltına alındı
16:22 DTSO’dan kadınların güçlendirilmesi için online eğitim
16:07 Şengal’de patlama: 9 kişi yaşamını yitirdi
15:02 Ankara Katliamı’nda yaşamını yitirenler için 103 çelik silüet
14:53 İzmir’de Suriyelilere saldırı
14:48 Serhat bölgesi için kar uyarısı
14:38 Eğitim Sen Milli Eğitim Bakanı’yla görüştü
13:29 Türkan Elçi Hrant Dink için yazdı: Yıldönümleri acının adıdır
13:24 Mersin’de bir doktor daha koronadan yaşamını yitirdi
13:23 Mahmurlu işçileri taşıyan araç kaza yaptı: 4 ölü, 2 yaralı
12:44 İHD: Gözaltındaki ESP’liler serbest bırakılmalı
11:30 4 gazeteci 100 gündür tutuklu
11:21 ‘Kadına şiddete hayır’ yürüyüşüne hapis cezası
11:11 Gözaltındaki 47 kişi adliyeye getirildi
09:26 Açlık grevi eylemi 52’nci gününde
09:13 Migros depo işçileri: Haklarımızı alacağız
09:12 ‘İnsanca bir yaşam için ortak mücadele şart’
09:11 Kayyım mülakatında ‘Barbie’nin erkek arkadaşı kim’ sorusu
09:09 Gazeteci Sarya: Eyn İsa’ya yönelik saldırılar sonuçsuz kaldı
09:08 Emekliler: Mezarımız kazıldı
09:07 Van’da otellerin 3’te biri kapandı
09:06 Hrant Dink cinayetinde 14 yıldır kalkmayan sis perdesi
09:05 Üniversite öğrencileri: Faşizme karşı bütünlüklü mücadele şart
09:00 17 OCAK 2021 GÜNDEMİ
16/01/2021
22:30 Frankfurt Havalimanı boşaltıldı
22:15 Akşener: Bu derece namertlik hiç yoktu
21:48 Biden, Obama dönemindeki bürokratlarla çalışacak
21:25 Gazeteci Fergün Atalay'ı habersiz AKP üyesi yaptılar
21:13 Adana’da aşırı yağıştan yol çöktü
21:05 Kürt gazeteciler ulusal birliği tartıştı
20:48 Çemişgezek’e sondaj için gelen şirket ruhsatsız çıktı
20:42 Mesut Özil Fenerbahçe'ye transfer oldu
20:34 Merkel’in partisine Türkiye yanlısı isim seçildi
20:21 ÖHD: Çıplak arama işkencesine son verilsin
20:16 Tezcan: CHP'li belediyelere operasyon hazırlığı yapılıyor
19:52 Koronadan 168 ölüm, 7 bin 550 yeni vaka
18:29 Erzurum’da iki kaymakam görevden alındı
17:10 Erdoğan, EPDK ikinci başkanını canlı yayında azarladı
16:53 NAK Kargo'da zam isteyen işçiler ücretsiz izine çıkarıldı
15:55 Mersin'de bir kişi gözaltına alındı
15:14 Yüksekdağ'dan ESP ile dayanışma mesajı
14:41 Ovacık’tan kar manzaraları
14:34 51 kişinin ifade işlemleri devam ediyor
14:13 Ağır hasta tutuklu Kemal Özçelik için tahliye çağrısı
13:35 Cumartesi Anneleri: Abdullah Canan davasındaki cezasızlığa son verin
13:16 76 yaşındaki hasta tutuklu ATK raporuna rağmen tahliye edilmedi
12:53 AKP'li vekilin ziyaretine özel taziye evini açtılar
12:42 Salgın gerekçesiyle hasta tutuklu Kocatürk’ün tetkikleri yapılmıyor
11:45 Akaryakıtta vergi kaçıranlara operasyon
11:44 Kayıp yakınları Hrant Dink’i andı
11:35 Cezaevlerinde bin 855 kişi işkence gördü
11:13 Yüksekdağ: Kobanê defteri böyle kapanmaz
11:07 4 il için çığ uyarısı
10:37 Kadir Şeker davası yeniden görülecek
09:35 İşten atılma yasaklanınca patronlar Kod 29’a sarıldı
09:30 Cezaevlerindeki açlık grevini 11'inci gruplar devraldı
09:27 Chomsky: Rojava Devrimi mucizedir, dünya görmeli
09:26 Millet Bahçesi ihalesinde 3.6 milyon TL’lik rüşvet
09:03 KHK'linin başvurusuna ret: Kardeşin hakkında dava var
09:02 Önlü: Muhalefet demokratik yönetime hazırlanmalı
09:02 Aşılamanın başladığı şehir hastanesinde kafalar karışık
09:02 DBP halk için aldı, kayyım rant için sattı!
09:02 'ÇED gerekli değil' yaşamı olumsuz etkiliyor
09:01 65 yaşında 'örgüt üyeliği' iddiasıyla tutuklandı
09:00 Kirmançkîyi yaşatmak için: Klamların Ardında Dersim Sanatçıları
09:00 Tecrit kadın sorununu derinleştiriyor
09:00 Gülmez: 32 parti kuruldu ama PİA'ya izin yok
09:00 16 OCAK 2021 GÜNDEMİ
15/01/2021
23:29 Marmara Üniversitesi’nden istifa eden Köse ABD’de istismardan tutuklanmış
22:39 Davutoğlu'ndan Erdoğan'a 'saldırı' tepkisi
21:52 AİHM eski Yargıcı Türmen: AİHM kararlarının tartışılması ürkütücü
21:38 Avustralya Büyükelçisi’nden HDP’ye ziyaret
21:32 İngiltere giriş çıkışlara kapatılacak
21:15 ‘Açlık grevleri için gerekli hassasiyet oluşturulmalı’
21:04 Hakkari'de eylem ve etkinlik yasağı uzatıldı
20:43 Ege Denizi'nde deprem
19:44 Koronadan ölenlerin sayısı 23 bin 664’e yükseldi
19:23 HDP’li heyet Suriyeli mültecileri ziyaret etti
19:20 HDP Genç Kadın'dan afiş çalışması
18:47 Boğaziçili öğrencilerin eylemi 12’nci gününde
18:27 Belediye işçilerinden Meslek Fabrikası direnişine ziyaret
18:22 İşten çıkarılan 65 işçiden işe iade eylemi
18:14 Gelecek Partili Üstün: Ülkeyi yönetenler ateşle oynadıklarının farkına varsın
18:07 ‘Gözaltılarla emekçilerin örgütlülüğünü dağıtamazsınız’
17:41 Hollanda’da hükümet istifa etti
17:19 Maaşları ödenmeyen inşaat işçileri: Devlet kimin yanında?
17:03 HDP: Özdağ’a yönelik saldırıyı kınıyoruz
17:00 Aynı koğuşta 16 tutuklu koronaya yakalandı
16:43 Tarihi Sinagog Meclis gündeminde
16:37 Muterem Akbulut davasında mütalaa hazırlanacak
16:24 Özdağ’dan Erdoğan ve Bahçeli'ye: Korkmuyorum
15:55 Kılıçdaroğlu’ndan Özdağ’a geçmiş olsun telefonu
15:47 Davutoğlu'dan Özdağ'a saldırı açıklaması: Sorumlusu Cumhurbaşkanı
15:46 Ankara’da ikinci saldırı: Gazeteci Uğuroğlu darp edildi
15:25 Ankara Valiliği’nden Özdağ açıklaması
15:13 AKP’nin Van adayı sınır kapısı için dua etti
15:12 Gözaltılara tepki: 67 yaşındaki annem devlete ne yapmış olabilir?
15:03 Tecride karşı eylemler dalga dalga yayılıyor
14:55 Erdoğan’dan S-400 açıklaması