Gazeteci Çaksu: Türkiye'nin amacı İdlib değil sıranın Efrîn'e gelmesini engellemektir

img

URFA – Tansiyonun her geçen gün yükseldiği İdlib'de sahadaki gelişmeleri değerlendiren gazeteci Ersin Çaksu, Türkiye’nin ısrarını için “İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak” dedi. 

 
Suriye Rejim Güçleri’nin M4 ve M5 karayollarında denetim sağlamak için İdlib’e yönelik düzenledikleri operasyonlarda hedef olan 13 TSK mensubu yaşamını yitirmişti. Çok sayıda askerin de yaralandığı saldırılardan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Askerlerimize zarar gelirse Soçi Mutabakatı'na bağlı kalmayacağız; rejim güçlerini her yerde vuracağız” açıklaması yapmıştı. Operasyonda rejimi destekleyen Rusya ve İran da Türkiye'nin sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklı durumun kötüye gittiğini açıkladı. ABD’nin başını çektiği NATO da müttefiklerinin yanında duracaklarını ifade ederek Türkiye’yi İdlib batağına sürüklemenin arayışına girdi.
 
Atmosferin ısındığı İdlib'te yaşananları uzun zamandır bölgenin nabzını tutan gazeteci Ersin Çaksu, değerlendirdi. İdlib’in 28 Mart 2015 tarihinde El Nusra öncülüğündeki grupların denetimine girdiğine, silahlı grupların merkezi haline geldiğine işaret eden Çaksu, özellikle 15 Temmuz darbe girişimi ardından Türkiye ile Rusya arasından gelişen ilişki üzerine anlaşmalar imzalandığını ve bu doğrultuda Guta, Dera, Halep, Humus gibi birçok kentten silahlı gruplar İdlib'e çekildiğini hatırlattı. 
 
Bu adımlarla birlikte kentin silahlı grupların merkezine dönüştüğüne dikkat çeken Çaksu, "Suriye rejimi ve Rusya her zaman bölgeyi gruplardan arındırmayı ifade ediyordu. Türkiye ile Rusya arasında 17 Eylül 2018 tarihinde Soçi anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre İdlib’in doğusu ve güneyindeki bölgede 15 ile 20 kilometre arasındaki bölge silahlı gruplardan arındırılacak, yine M4 ile Halep ile Şam ve Ürdün’e kadar uzanan M5 yolu tamamen rejimin denetimine girecekti. Halep, İdlib, Lazkiye ve Tarsus’a kadar uzanan M4 yolunun da rejimin kontrolüne geçmesi anlaşmanın maddelerinden biriydi. Yine orada bulunan silahlı grupların birbirlerinden ayrıştırılması yani radikal ve radikal olmayan grupların ayrıştırılması kaydedilmişti” dedi.  
 
M4 VE M5’TE KONTROL SAĞLANDI
 
Silahlı grupların garantörlüğünü yaptığı için bu görevin de Türkiye’ye verildiğini, Rusya ve İran’ın ise rejimin garantörlüğünü kabul ettiğini belirten Çaksu, şunları söyledi: “Lakin bu sözler Türkiye tarafından yerine getirilmedi. Çünkü Türkiye bu sözleri hep erteledi. Suriye’nin doğusunda Kürt halkına karşı kimi yerleri ele geçirmek istiyordu. Bunun içinde hep erteledi. Rejim, Ağustos 2019’da operasyonlara başladı. Aralık ayındaki operasyonda Han Şehun’u geri aldı, yine Aralık ayında da Merek El Numan’ı aldılar. Ve ilerlemede kat ettiler. En sonunda Serakip’te M4 ve M5 yolunun denetimini sağladılar ve Türkiye burada sert karşılık verdi. Bu süreçte karşı karşıya geldiler.” 
 
SURİYE’DEN ÇIKMANIN İLK ADIMI
 
Türkiye’nin İdlib’i bırakmak istemediğine dikkati çeken Çaksu, gerekçesi hakkında şunları ifade etti: “Çünkü İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak. Öbür taraftan Rusya ve Rejim ise Soçi anlaşmasının çerçevesinde İdlip ve bölgenin kendi denetimlerine geçmesini istiyorlar. Kremlin sözcüsü Dimitrov Peskov, Soçi anlaşmasının yorumlanıp başka yerlere çekilmemesi gerektiğini, bu anlaşmanın gereklerinin yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Rusya’nın istediği bu. Rejimde Rusya ve İran’dan aldığı yardım ile ilerleme kaydediyor. Kudüs Güçleri Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinden sonra, İran ayağını yere sert vurarak diretmeye çalışıyor ve güçleri bu operasyonda yerlerini alıyorlar.” 
 
GÖZLEM NOKTALARI GRUPLARA KALKAN OLUYOR
 
İdlib’de varlığını sürdüren gruplara dair konuşan Çaksu, yaklaşık 70-80 silahlı grubun olduğunu, bu grupların çoğunluğunun Heyet Tehrir El Şam (HTŞ/El Nusra) çatısı altında toplandığını, El Kaide ile bağlantılı olduklarını söyledi. Türkiye’nin adını koyduğu Suriye Milli Ordusu’nun da (SMO) 30 gruptan oluştuğunu dile getiren Çaksu, “Bu gruplar Ahrar u Şam, Sultan Murat, Süleymen Şah gibi birçok silahlı grup. Bu grupların çoğunluğu İhvanı Müslüm’e (Müslüman Kardeşler) bağlıdır. Yine orada Türkistan Partisi ve Ejnat Kafkas var. Xurasel Din var onlarda Nusra’dan daha radikal bir grup. Türkiye İdlib’de kurduğu 12 gözlem noktası ile bu gruplara kalkan görevini yapıyor. Bu şekilde bölgeyi korumak istiyor” dedi.  
 
NATO DEVREYE GİRER Mİ?
 
Türkiye’nin İdlib’teki varlığının baştan beridir tartışıldığını, ne zaman dile getirilse NATO’nun devreye girerek Rusya ve rejime tehditlerde bulunduğunu belirten Çaksu, şunları ifade etti: “Hulusi Akar Türkiye ve Rusya arasında çıkan çatışmalara ilişkin resmi bir şekilde NATO’ya çağrıda bulunarak yardım edilmesini istedi. Bu davete NATO ne diyecek, müdahale mi edecek, Rusya’nın tutumu ne olacak? Bunlar tartışma konusu. Bana göre Türkiye’nin son 4 yıldaki Rusya ile yakınlaşmasını engellemek için ABD birçok taviz verdi. NATO’nun 5’inci maddesinde herhangi bir üyeye saldırının tüm üyelere yapılacağı ve buna göre de müdahale edileceği yer almaktadır. Bu madde İdlib’te uygulanacak mı ya da uygulanmayacak mı? NATO’nun uluslararası boyutta müdahalesi pek mümkün değil. Çünkü Türkiye’ye karşı bir saldırı yok. Türkiye başka bir ülkenin topraklarında saldırılar gerçekleştiriyor. Bunlar tartışma konusu. Soçi’deki anlaşmayla rejimin belli bir yere kadar ilerlemesi oldu. Bunun içinde bu aşamadan sonra durdurulabilir. Kısmi olarak da Rusya gündemi soğutmaya yönelik adım atabilir. Bu ihtimaller arasında. Yine Rusya belli bir yere kadar erteleyebilir de. Belki S-400’ler gündeme gelebilir. Rusya’nın, İran’ın ve rejimin yaklaşımı nasıl olacak belli olmasa da önümüzdeki günlerde gündem daha da ısınabilir.” 
 
'KOBANÊ PAZARLIĞI SAVAŞI BAŞA SARAR'
 
Son olarak Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerklik Yönetimi’nin pozisyonuna değinen Çaksu, değerlendirmelerini şu sözlerle tamamladı: “Özerk Yönetim ile rejim arasındaki görüşmeler davam ediyor. En son Rejim diyalog için hazır olduklarını söylemiş. Bunu direk söylemese de Rusya üzerinden özerk yönetime iletmiş. Rejim ile Rusya diyalog için hazırlar mı, yoksa bu durumu Türkiye’nin İdlib’teki durumuna dair bir kart olarak mı kullanıyorlar zamanla görülecektir. Yani taviz koparmak için mi Kürt dosyası mı açıyorlar belli değil. Özerk Yönetim Suriye’de şimdiye kadar işgal edilen, yine terörün hakim olduğu yerlerde ittifak için hazır olduklarını söylüyor. Tabi şart olarak da siyasi bir anlaşmanın yapılması gerektiğini ortaya koyuyor. Şehba Kantonu üzerinde Rusya’nın bir pazarlığı olursa, o zaman Rusya Türkiye’nin Haleb’i işgal etmesi için kapı açmış olur. Bu sebeple Şehba’yı pazarlık konusu etmeyeceğini düşünüyorum. Haleb’e karşı da saldırılar yapılıyor. Şehba Haleb’i kuzeyden koruyan kapıdır. Serêkaniyê ve gerisindeki saldırılarda NATO sesiz kalmıştı. Bu sebeple Kobanê pazarlığı NATO tarafından masaya getirilir mi bilinmez ama bu durum da Suriye savaşını en başa sarar, Türkiye’nin işgalini, çözümsüzlüğü derinleştirir." 
 
MA / Nazım Daştan

Diğer başlıklar

19:37 Urfa’da eylem ve etkinlik yasağı
19:30 İran’da 2 kişi koronavirüsten hayatını kaybetti
19:08 Yüksekova’da halk toplantısı düzenlendi
19:05 Ağır hasta tutuklu Terfa Akçın tahliye edildi
19:01 Ankara’da bir kadın katledilirken, Hatay’da bir kadın yaralandı
18:45 ENKS temsilcileri Çavuşoğlu ile görüştü
18:19 Mersin'de büyük kongreye çağrı
18:14 Gezi davasında beraat kararı veren heyete soruşturma izni
17:58 Libya Hafter ile müzakerelerin askıya alındığını duyurdu
17:50 Polisler tarafından darp edilen yurttaş 4 gündür yoğun bakımda
17:24 Çocuk istismarını engellemeye dönük önerge AKP-MHP oyuyla reddedildi
17:19 Şoygu ve Hafter Moskova’da görüştü
17:03 HDP'li vekiller: Türkiye’de idam cezası fiilen uygulanıyor
16:58 Büyükada Davası ertelendi
15:42 Amedspor deplasmanda mağlup oldu
15:21 Kurtulan: Tecride son verilmesi için mücadele gerekiyor
15:12 O fotoğrafın emrini verdiğini kabul etti
15:07 'Saray’a kaynak var emekçiye yok'
15:03 İHD Diyarbakır Yöneticisi Adnan Örhan gözaltına alındı
14:59 ‘Sorunların kaynağı sağlık politikalarıdır’
14:58 ODTÜ’de TGB'lilerden öğrencilere saldırı
14:51 7 sivili öldüren 37 asker hakkında 29 yıl sonra yeniden soruşturma kararı
14:50 Büyükada Davası: İbrahim Kalın'a da dava açılmalı
14:34 Cizre’de öğrencilere istismarda bulunan öğretmeni kim koruyor?
14:32 MB faiz indirimine gitti
14:31 Büyükşehirlere UKOME tırpanı
14:27 AYM'den mühimmat patlamasıyla ölen çocuk için karar: Yaşam hakkı ihlali
14:01 Ankara Kadın Platformu: Hasan Bilgili tutuklansın
13:56 CHP’li Tığlı’dan Vali Yaman'a ilişkin yeni iddia
13:51 Eğitim-Sen’den Ceren Damar duruşmasına çağrı
13:49 Erdoğan: ABD'yle her türlü dayanışmamız olabilir
13:48 HDP’den Kavala açıklaması: Adaletin içini boşaltanları insanlık affetmeyecektir
13:34 'Banka borçlarımı ödeyemiyorum' diyerek intihar etti
13:30 Rusya'dan Türkiye'ye yanıt: En kötü senaryo
13:11 Şırnak Tabip Odası Başkanı Küni’ye yeniden ceza talebi
12:58 Ambulansın karıştığı kazada 5 kişi yaralandı
12:32 Taner Kılıç: Telefonum gözaltındayken açılıp kullanılmış
12:30 Erdoğan: İdlib harekatı an meselesidir
12:06 Matematik öğretmeni intihar etti
11:43 'Medya ideolojik aygıta dönüştü'
11:26 İzmir'de 4 gün arayla ikinci intihar
11:18 Psikolog Türkmen: İntihar edenin varlığı sistemin bozukluğuna işarettir
10:57 Medeni Yıldırım davasında raporlar yine hazırlanmadı
10:49 Tutuklu sanatçı Benli’nin instagram hesabı kapatıldı
10:48 Ölçen’in cenazesi 108 gün sonra toprağa verildi
10:39 Ankara’da bir kadın öldürüldü
10:38 Büyükada davası başladı
10:20 Bakanlık, kolları yatağa bağlı tutuklunun intihar etmesindeki sorumluğu kabul etmedi
09:44 Gazeteci Hakkı Boltan gözaltına alındı
09:43 Amedspor olunca TRT canlı yayından vazgeçti
09:24 Mardin Valisi rakip takımın üstüne yürüdü, teknik direktör ve eşi alıkonuldu
09:23 İlk cemre havaya düştü
09:21 12 Eylül darbecileri için 'rütbeleri sökülüp, mallarına el konulsun' talebi
09:05 'Sucuk dolum firmaları ile restorantlar denetlensin'
09:04 Karar çıkmayan her bir duruşmada kızlarının failleriyle yüz yüze geliyorlar
09:03 Kürt Edebiyatçılar Derneği Eşbaşkanı Yaray: 2020'yi Kürt dili yılı ilan edeceğiz
09:02 HEP'ten HDP’ye demokratik siyaset ve ittifak ısrarı
09:01 İstismara uğrayan çocuğun faille evlenmek isteyeceğini kim savunabilir?
09:01 Türkiye'deki azınlıklar: Özlemimiz anadillerin özgürlüğe kavuşacağı bir ülke
09:00 19 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
18/02/2020
23:28 Çocuklara şiddet uygulayan öğretmene soruşturma
23:22 ‘Xewna Şevek Havînê’ Ankara’da sahnelendi
23:04 HDP’li Sancar’dan Kavala tepkisi:Alınan karar önceden planlanmış
22:42 Trump: Erdoğan ile İdlib’i görüştüm
22:34 Urfa'da silahlı kavga: 1 ölü, 13 yaralı
21:43 Gözaltındaki gençlere Ömeryan ve Bagok soruldu
21:29 Osman Kavala hakkında yeniden gözaltı kararı
21:25 ‘Kürt kültürü dengbejlik sayesinde bugünlere gelmiştir'
21:11 Kayyım yeğen haberini ‘memleketlisi bile yok’ diye savundu: Liste kabarık
21:08 Hivron’dan konser
20:16 İstanbul Başsavcılığı’ndan Gezi kararına itiraz
19:59 Kalın: İdlib görüşmelerinde çıkan karar müzakerelerin devam etmesi yönünde
19:50 Cinsel saldırıda bulunan avukat Köylüoğlu gözaltına alındı
19:45 Manisa’da 5.2 büyüklüğünde deprem
19:37 Video aktivist İnce dayanışma çağrısında bulundu
19:06 Zeytinburnu Belediyesi işçisi intihar etti
18:42 Malatya’da bir gözaltı
17:53 AKP’li Muş’a göre HDP’li Sarısaç’ı takip eden aracın ‘plakası düşmüş’
17:38 HDP’li Taşçıer seçmeli dersi Meclis’e taşıdı
17:32 Cizre Kaymakamlığı'nda ikinci intihar girişimi
17:25 Soyer, Bergama Belediyesi’nden atılan işçilerle görüştü
17:08 Meclis’te Gezi tartışması
17:01 Bozova'da gözaltına alınan 13 kişi serbest
16:39 İstismar sanığı 2'nci duruşmada da tutuklanmadı
16:36 Libya Ulusal Ordusu: Türkiye'ye ait gemiyi yok ettik
16:16 Anadilde eğitim talep eden 90 kişiye 5’er ay hapis cezası
16:04 Ev baskınında yaşamını yitiren Özçelik için suç duyurusu
15:33 Batman'da 6 kişi serbest bırakıldı
15:30 Emekli-Sen'den promosyon açıklaması: Sadaka değil, haktır
15:29 18’inci FIFDH sosyal ayaklanmalar temasıyla başlıyor
15:20 AKP Sözcüsü: Darbe tartışması lüzumsuz
15:15 Kılıçdaroğlu: Sarayın Türkiye'si ile halkın Türkiye’si farklı
15:11 Dev-Tekstil mobbing ve işten çıkarmaları protesto etti
15:05 Gezi davasında tüm sanıklara beraat
15:01 Eşbaşkan Karaman'ın serbest bırakılmasını istediler
14:48 Yılmaz Güney Film festivali ertelendi
14:45 Moskova'daki İdlib toplantısı sona erdi
14:40 Grup Yorum'a destek pankartı açan 2 kişi gözaltına alındı
14:36 Kavala'dan mahkemeye: Siyasi değil tarafsız bakın
14:32 Yiğit Bulut, Gül’ün açıklamalarını darbeye yorumladı: Her an harekete geçebilirler