Kemal Can: CHP'deki kaos fiili kopmalara dönüşebilir

img

ANKARA – Gazeteci yazar Kemal Can, seçimler sonrası iç tartışmalara giren CHP’deki gelişmeler için, “Bu kaos, moral kopmaların, fiili kopmalara dönüşmesine neden olabilir" dedi. 

Cumhuriyet Halk Partisi'nde (CHP) 24 Haziran seçimleri sonrası başlayan kurultay isteği, parti yönetimi tarafından reddedildi. Muhalifler ise, sürecin devam ettiğinde ısrarlı. CHP'yi yakından izleyen gazeteci-yazar Kemal Can, Mezopotamya Ajansı’nın (MA) sorularını yanıtladı.
 
Seçimlerin artından CHP’de başlayan kurultay tartışmaları sürüyor. Bu haldeki CHP’nin muhalefet pozisyonunun nasıl değerlendiriyorsunuz?
 
Daha önceki seçim ve referandum dönemlerinde de, muhalefet partileri ve özellikle de CHP yüksek bir beklenti oluşturdu. Seçmende "bu sefer tamam" havası yaratmanın yeterli olacağını düşündü. Bu tavır, iktidarın siyaseti seçime, seçim sonuçlarını da sadece sayısal dengeye indirgemesine razı olan bir sınırda durmak demekti. 24 Haziran seçiminde de benzer bir havada gidildi ve yine seçmendeki beklentiler karşılıksız kaldı. Üstelik bu sefer, seçim sonrasında halkın karşısına çıkılıp açıklamalar yapmak yerine, şaşkınlık ve suskunluk hakim olduğu için, muhalefet seçmenindeki moral bozukluğu daha büyük oldu. Seçim sonrasını yönetemeyen CHP, yaşanan rahatsızlıkları da hızla kendi içine dönerek çözmeye yöneldi. Özellikle, CHP'nin aldığı oyun hayli üzerinde bir destek sağlamış olan Muharrem İnce'nin öncülüğünde bir kurultay tartışması başladı. Aslında, sadece seçim endeksli siyaset düşünme zaafı, ortaya çıkan problemlerle ilgili olarak da yine bir iç seçim sürecini tetikledi. Seçim odaklı siyaset ve muhalefet yaklaşımı her bakımdan çok zayıf bir siyasi pozisyon. Bu hem aktörleri sürekli bir yenilgi döngüsüne sokuyor, hem de siyaseti sığlaştırıyor.
 
CHP yönetimi, salt çoğunluğu sağlayıp sağlamasına bakılmaksızın bu talepleri dikkate alınması gerekirdi. Diğer yandan, kurultay talep eden muhalifler, meseleye fazla bir derinlik kazandırmayı denemeden ve neyi değiştirmek istedikleri konusunda bir tartışmayı açmaması sürecin böyle sonuçlanmasında etkili oldu
 
 Kurultay isteyenler ile yönetim arasındaki tartışma delege sayısında kitlendi. Arada konuşulan fark, 53 gibi bir rakam. Tartışmanın burada takılı kalmasını parti içi demokrasi açısından nasıl değerlendiriyorsunuz? 
 
Siyasetin basit aritmetik ve iktidarın getirdiği yeni siyaset düzeni içinde yüzde 51'e sıkıştırılmasının ana muhalefet partisi içine de sirayet ettiği anlaşılıyor. Seçim sonuçları, sadece salt çoğunluğu kimin kazandığı, yüzde elliyi kimin geçebildiği üzerinden değerlendirilemez. Seçimlerde ortaya çıkan sayısal sonuçlar çoğunluğu sağlayamasa da belirli talep ve iddiaların ağırlığını ve yönünü gösterir. Sadece bu açıdan bakıldığında bile, CHP yönetiminin, kurultay taleplerine karşı ‘yüzde elliyi bulamadınız öyleyse yoksunuz’ tavrı, aslında sürekli eleştirmekte olduğu iktidarın siyaset tavrıyla aynı. Sadece ilkesel düzeyde bir fark göstermek için bile başka türlü davranılması, salt çoğunluğu sağlayıp sağlamasına bakılmaksızın bu taleplerin dikkate alınması gerekirdi. Diğer yandan, kurultay talep eden partideki muhaliflerin büyük çoğunluğunun da yine meseleye fazla bir derinlik kazandırmayı denemeden ve aslında neyi değiştirmek istedikleri konusunda bir tartışmayı açmadan konuyu bir iç seçim havasına sokmaları da sürecin böyle sonuçlanmasında etkili oldu. Kurultaya gidelim Muharrem İnci'yi seçelim, sonrasına bakarız havası güçlü bir dalga oluşturmaya yetmedi.
 
 Size göre kurultay süreci devam eder mi, edip ya da etmemesi kime yarar? 
 
Genel seçim yenilgilerinde olduğu gibi, parti içi çekişmelerde de sayısal sonuçlar bir süreliğine siyasi hareketliliği bastırabiliyor. CHP yönetiminde değişiklikler yaparak tartışmaları yatıştırmaya yöneldi. Muhalefetteki isimler de yönü ve içeriği belirsiz olan ‘değişim’ tartışmasını devam ettirmeye çalışacaklar. Gelen ilk bilgiler, tüzük kurultayı arayışı gibi bazı şekli zorlamaların devreye sokulacağını gösteriyor. Ayrıca, bazı muhaliflerde de partiden kopma eğiliminin bile ortaya çıktığı anlaşılıyor. Ancak, yakın bir vadede yerel seçimlerin olması dolayısıyla, kısa bir sürede parti içindeki hareketlilik, yine seçim ve adaylıklar merkezli hale gelecek. Eğer seçim kampanyalarına kadar ilerletici bir ortak zemin yaratılamazsa, yerel seçim adaylıkları konusundaki çekişmeler ve olası taktik hamleler de beklenenden fazla reaksiyon alabilir.
 
Nasıl bir reaksiyon?
 
 Normal şartlarda iktidara göre daha avantajlı olunması beklenecek yerel seçimlerde yeni bir seçim şokuna neden olabilir. Bu karmaşa ve kaos, moral kopmaların fiili kopmalara dönüşmesine bile neden olabilir.
 
CHP’deki iç tartışmalar genel muhalefete etkisi nedir?
 
Şu anda Türkiye'de yaşanmakta olan, çok sert baskıcı bir yönetim modeli yürürlükte. 16 Nisan referandumu ve 24 Haziran seçimleri sonrasında, bu durum hem yasal alt yapısı hem de uygulama alanı açısından çok daha sert sonuçlar yaratmaya aday. Zaten şimdiye kadar da OHAL düzeninde bunların neler olabileceğini uygulamalı biçimde gördük. Dolayısıyla, yaşanmakta olan çok sert baskı, hukuksuzluk, keyfilik ile bunları dengeleyecek kurum ve kuralların işleyemez halde olması, topyekun bir muhalefeti zorunlu kılıyor. Bu baskı ortamı ile baş etmek ve demokratik hakları, talepleri korumaya çalışmak bütün muhalefet aktörlerini tek tek ve birlikte önemli hale getiriyor.
 
CHP açısından… 
 
En fazla seçmen desteğini içinde barındıran ana muhalefet partisinin içinde bulunduğu durum, yaşadığı iç tartışmalar, aldığı siyasi pozisyon elbette bütün ülkeyi ve özellikle de muhalefette yer alan demokrasi güçlerini yakından ilgilendiriyor. Oluşabilecek ortak bir siyasi direnç açısından CHP'nin temsil ettiği veya desteğini sağlayabildiği toplumsal taban hesap dışı tutulamaz. Bu tabanın siyasi motivasyonunun kırılması genel olarak bütün muhalefeti de önemli ölçüde etkileyecektir. 
 
OHAL’in kalıcılaştırılması, ekonomik kriz, dış ve iç politikadaki kriz ve önümüzdeki yerel seçim süreci gibi temel gündemleri düşündüğümüzde CHP’nin yeni yönetiminin pozisyonu nasıl olmalıdır?
 
Sadece CHP'nin değil bütün siyasi aktörlerin, çok uzun zamandır iktidar lehine oluşmuş siyasi kilitlenmeyi kıracak, siyaseti derinleştirecek ve içerik kazandıracak çabaları yoğunlaştırması gerekir.
 
 Öncelikli olarak yerelden başlayarak alanda siyaset yapılabilmeli, aktörlerin değil temel taleplerin ve tercihlerin tartışılabildiği platformlar oluşturulabilmeli
 
Peki bu nasıl sağlanabilir?
 
Öncelikle, seçmenlerin oy verme davranışında belirleyici olan kutuplaştırma siyasetinin etkisinin azaltılması gerekiyor. Bunun olması için, daha tanıdık gelen isimler bularak karşı bloktan oy çalma üzerine taktik hesaplardan vazgeçilip, başta ekonomi olmak üzere temel meselelerle ilgili tartışmaların açılabilmesi ve geniş bir alana taşınması lazım. Bunun için de öncelikli olarak yerelden başlayarak alanda siyaset yapılabilmeli, aktörlerin değil temel taleplerin ve tercihlerin tartışılabildiği platformlar oluşturulabilmeli.
 
 Önümüzdeki yerel seçimlerde muhalefet bu süreci avantaja dönüştürebilir mi?
 
Aslında bu açıdan yerel seçimler genel seçimlere göre daha avantajlı zemin yaratır. Çünkü yerel seçimlerin doğası gereği genel blok tercihleri yerine yerel sorunlar öne çıkar. Önümüzdeki günlerde daha da keskinleşeceği anlaşılan ekonomik kriz konjonktürü, giderek daha yakıcı hale gelen baskı ve hukuksuzluk bu durumu yaratan bütün kaynak sorunlar işaret edilerek ortaya konulmalı. Bu pencereden bakıldığında CHP'nin de mevcut ekonomik - siyasi tercihleri daha iyi uygulama iddiasından daha fazlasını öneren, daha cesur bir çizgi ve program ortaya koyması gerekir. Ve muhalefet dinamiklerinin, demokrasi güçlerinin daha yüksek bir ortak zemin üretmesine imkan yaratması, içine kapanmak yerine, yeni alanlara açılması gerekir. Muhalefetin dar mutabakatlar için değil, geniş ortaklıklar için çaba göstermesi gerekli. 
 
MA / Diren Yurtsever
 

Diğer başlıklar

09:28 'Hastalar muayene olamıyor ilaç alamıyor'
09:15 Yaylacılar: Yangın korkusuyla uyuyamıyoruz
09:09 Aileler Nisan ayından beri çocuklarının cenazesini bekliyor
09:08 Kaya: 'Saldırı altındaki Türkiye' imajı yerel seçimlere yöneliktir
09:06 Antep Katliamı'nın avukatı Alagöz: Heyet dosyayı kapatmayı amaçlıyor
09:04 Toğrul: DAİŞ'in Antep yapılanmasının üzerine gidilmedi, Beybahçe yaşandı
09:03 Batumlu: Kürt sorununu aşmak için Öcalan üzerindeki tecrit kaldırılmalı
09:02 Geylani: İşkenceciler yargılanmadığı için yeni işkenceciler ortaya çıkıyor
09:01 Hakkari esnafı: Kepenk kapatacak duruma geldik
09:00 18 TEMMUZ 2018 GÜNDEMİ
17/08/2018
21:08 İsrail Mescid-i Aksa'nın tüm kapılarını kapattı: 1 Filistinli öldürüldü
21:01 Emek meslek örgütleri ekonomik krizi protesto etti
20:50 Antep sınır hattı özel güvenlik bölgesi ilan edildi
20:12 Adana'da 3 kişiye ‘ev hapsi’ cezası
19:59 HDP: İçişleri Bakanı suç teşvikçisi olmuştur
19:17 Trump'tan tehdit gibi bir açıklama daha: Ne olacağını göreceğiz
19:03 HDP’li Sürücü Urfa Cezaevi’nde yaşanan sorunları meclise taşıdı
18:55 Midyat'ta yangın 2 gündür sürüyor
18:26 İstanbul'da bayram trafiği başladı
18:23 Sosyal medya paylaşımlarından dolayı gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
18:09 HDP’li Uca İçişleri Bakanı’na Êzidî kamplarını sordu
17:33 İmralı’ya bayram görüşü için yapılan başvuru reddedildi
17:16 Roboskili aileler Nuşirevan Elçi’yi Şırnak Barosu’na şikayet etti
16:38 Diyarbakır Barosu, Telhamut Kampı için savcı ve kaymakamlıkla görüştü
16:37 Demirtaş: Parti yönetimimizle aramda en küçük bir kriz yoktur
16:33 Ankara'da gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
16:18 Beytüşşebap kırsalında yangın
15:50 Diyarbakır Barosu: Mücadelemizi sürdüreceğiz
15:19 Merkez Bankası dolar beklentisi: Yılsonu 5,96 TL
15:13 Yaşamını yitiren askerin kardeşinden Demirtaş’a ölüm tehdidi: İntikamını senden alacağım
15:10 'Dersim canlılar için yaşanılmaz kılınmak isteniyor'
15:05 HDK: Yeni depremler kapıda iktidar 'imar affı'yla rant peşinde
14:45 Genç ilçesinde çıkan orman yangını yayılıyor
14:28 Akar, Rus mevkidaşı ile görüştü
14:20 Sanayici, KOBİ ve girişimciler için destek paketi açıklandı
14:10 Ceylan Ertem'den Cumartesi Anneleri’nin eylemine katılım çağrısı
14:01 Bursa'da kitap okuyan kız heykeli kaldırıldı
13:57 Erdoğan’ın önerdiği akıllı telefona zam geldi
13:55 Dersimliler yasaklı bölgede yangına müdahale ediyor
13:29 Dolar yeniden 6 liranın üzerinde
13:04 DBP'nin Kömür Belediye Eşbaşkanı Yuka gözaltına alındı
13:02 17 Ağustos'un yıl dönümünde sordular: İstanbul depreme hazır mı?
12:32 HDP MYK üyesi Ağaoğlu tahliye edildi
12:31 HDP’den güvenlik soruşturması açıklaması
12:30 Tarım Orkam- Sen’den orman yangınına tepki: Bölge insansızlaştırılmak isteniyor
11:59 Elazığ’da tutuklular odalarından alınıp hücrelere konuluyor
11:58 11 yeni film vizyonda
11:57 Tüketici güven endeksi yılın en düşük seviyesinde
11:56 İHD: Dersim’deki yangın söndürülmeli
11:48 İmralı’ya bayram başvurusu