Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

15/12/2018
23:22 AB’den Türkiye’ye Rojava uyarısı
21:08 Kürt partilerinden Türkiye’ye Şengal ve Maxmur tepkisi
20:17 Van'da gözaltına alınan açlık grevi eylemcileri serbest bırakıldı
20:04 Gözaltındaki 35 HDP'linin gözaltı süreleri 4 gün uzatıldı
19:39 Hukukçular AİHM kararlarını tartıştı: 15 No’lu Protokol insan haklarını sınırlama yetkisi tanıyor
18:58 ‘Hasta tutuklu Özdemir ihtiyaçlarını kendi karşılayamıyor’
18:55 İşe geri alınmayan Güngördü: Belediye başka hukuksuzluğa imza atmıştır
18:06 Akın Birdal ‘Sarı Zarf’ı imzaladı
17:39 HDP'li Babrak tutuklandı
17:27 Erdal Eren Dersim’de anıldı
17:18 Tutuklular süresiz dönüşümsüz açlık grevine başlıyor
17:14 Dr. Yiğiter: KHK’liler adeta yurttaş statüsünden çıkarıldı
16:06 Bozgeyik: AKP krizi örtmek için herkese saldırıyor
15:39 Buldan: Tecrit insanlık suçudur
15:18 Sarı Yeleklilerden beşinci cumartesi
15:01 İHD Adıyaman Şubesi faili meçhulleri sordu
14:57 İHD: Ege Bölgesi'nde 67'si ağır 127 hasta tutuklu var
14:55 HDP'de çalışan mülteci 'Sınır dışı' ediliyor
14:45 F Oturumu’nda Kalay’a özgürlük istendi
14:44 Kayıp yakınları Hakikatleri Araştırma Komisyonu taleplerini yineledi
14:37 KESK’in Çukurova mitingi başladı: Birlikte mücadele edeceğiz
14:27 Demirtaş: Türkiye toplumunu tarafsız yargıya kavuşturacaktır
14:15 TJA’dan BM'ye Şengal ve Maxmur çağrısı
14:14 ‘Hasta tutsak Cemil İvrendi serbest bırakılsın’
13:56 İnsan hakları paneline salon verilmedi
13:53 AİHM’e yapılan başvuruların 3’te 1'i eksikliklerden reddediliyor
13:51 Açlık grevinden gözaltına alınan Oğur cezaevinden gelen mektuplardan tutuklandı
13:45 Kadınlar ekonomik krizi tartıştı
13:36 Koçyiğit: Güven'in eylemi toplumsaldır
Hamzaoğlu: Ortadoğu halkalarının iradesi bombalanıyor
13:23 Barış Anneleri: Açlık grevi eylemleri vicdan meselesidir
13:14 Cumartesi Anneleri: Adalet arayışından vazgeçmeyeceğiz
13:14 Metro raylarına atlayan kişi yaşamını yitirdi
13:13 İzmir'de 7 kişi tutuklandı
13:13 Miting için yola çıkanlara GBT yapıldı
13:09 Ekolojistler yerel yönetimleri güçlendirmek için buluştu
10:55 Sarısözen: Türkiye’ye izin verirse ABD’nin pozisyonu sıfıra iner
10:37 Dengbêjler: Kürtçenin gelişimi için yapılan her çalışma desteklenmelidir
09:43 KESK'ten Diyarbakır mitinge çağrı
09:36 DİSK Basın-İş: Sarı basın kartı gazetecilik ruhsatı değildir
09:11 Lice, Kulp ve Silvan’daki sokağa çıkma yasağı kaldırıldı
09:10 Çiftyürek’ten Kürt partilerine: Ortak tutum alalım
09:05 ‘PVSK yetkiyi keyfi şekilde kullanmaya yol açtı’
09:03 Hamzaoğlu: Tecridin amacı insanı yaşarken çürütüp hiçleştirmek
09:00 Dicle Barajı’nda ihmaller zinciri
09:00 15 ARALIK 2018 GÜNDEMİ
08:38 Irak Hükümeti’nden Türkiye’ye nota
14/12/2018
20:41 Urfa'da açlık grevine destek veren 5 kişi tutuklandı
20:33 Akademisyen Akın: Kürtler kayyumlar eliyle sömürülüyor
18:24 Erdoğan Trump'la görüştü
18:13 ‘Kaçak mal’ gerekçesiyle baskın yapan polis esnafı darp etti