Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

15/08/2018
23:07 Beyaz Saray: Türkiye, Trump'ın kararlılığını test etmemeli
22:21 ‘Rusya ile işadamları ve resmi pasaportlara vizenin kalkması konusunda anlaştık’
22:13 Cezaevine kardeşinin görüşüne gitti gözaltına alındı
21:20 Savaş uçakları Şengal’i bombaladı
20:36 ‘Yüzde 1’in borcunu neden yüzde 99 ödesin’
17:14 BM Mülteci Yüksek Komiserliği'ne çağrı: Çadır kentlerdeki fuhuş iddiaları araştırılsın
17:02 Erdoğan, Merkel ile görüştü
16:48 Diyarbakır'da gözaltına alınan siyasetçiler serbest bırakıldı
15:52 Kadın Meclisleri: Krizin sonuçlarına karşı kadınlar yalnız değil
15:51 Turan: HDP’nin gözaltılarla geri çekileceğine inanlar hayal görüyor
15:41 Af Örgütü Yönetim Kurulu Başkanı Kılıç tahliye edildi
15:00 Bahçeli: Pensilvanya’daki haini verin Papazı alın
14:53 Turan: Krizi yaratanlar bu krizin bedelini ödeyecektir
14:30 Ağrı’da 24 gözaltı
13:43 Adıyaman'da 3 gözaltı
13:29 Dersim Barosu: Yangına müdahale edilsin
13:10 HDP Kadın Meclisi: Ekonomik kriz tek adam rejiminin krizidir
12:58 Dersim Belediye Eşbaşkanı Altun tahliye edilmedi
12:57 Kalın: Türkiye saldırıları püskürtmek için gereken adımları atacaktır
12:23 Brunson için yapılan ikinci başvuru da reddedildi
11:48 Kumluca'da orman yangını
11:35 Adıyaman'da 2 asker yaralandı
11:32 Mersin'de ev baskınları: En az 20 gözaltı
11:30 Özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcu açıklandı
11:08 TÜİK konut satış rakamlarını açıklandı
10:37 Ekonomi yönetimine yeni atamalar
10:29 İstanbul ve Şırnak'ta çok sayıda gözaltı
10:20 Dövize yeni hamle
10:19 TÜİK: İşsiz sayısı 3 milyon 136 bin kişi
10:15 'Azadiya Welat'ın kapatılmasıyla dilin gelişmesini engellemeyi hedeflediler'
09:56 Sarıyıldız: Kriz Kürt halkına karşı savaşla başladı
09:43 Taşdemir: Krizden çıkış demokrasinin inşasıyla mümkün
09:33 Türkmen ve Çerkesler kurdukları derneklerde kültür ve dillerini geliştiriyor
09:08 Çirokbêj Duymak: Hikayeler aşkımız, kavgamızdır, sahip çıkılmalı
09:07 'Kendi dilimizde yazmak ve okumak sorumluluktur'
09:06 KPSS’de yüksek puan alan öğretmen adayları mülakat komisyonunu geçemiyor!
09:05 'Turizm gelişim merkezi' ilan edilen kilise yıkımla yüz yüze
09:05 Alıcı: Kolombiya'da barış insanların birincil meselesiydi
09:04 'Özgür Gündem halkın hakikate ulaşma geleneğiydi'
09:02 Kund editörü: Amacımız Kürtçeyi yaygınlaştırmak
09:01 Döviz yükselişi oto pazarında alım satımı sıfırladı
09:00 'Halkların Devrim Marşları'na ruh verdiler
09:00 15 AĞUSTOS 2018 GÜNDEMİ
08:53 ABD ürünlerine yaptırım: Yarış arabalarına yüzde 120 vergi
14/08/2018
23:11 Beyaz Saray Yetkilisi: Brunson bırakılmazsa yeni adımlar atılabilir
22:59 ‘AKP bugün yarattığı politikaların iktisadi sonuçlarını yaşıyor’
21:17 Dersim’de çatışma
20:03 ABD’li emekli generaller: Türkiye yıl sonunda NATO’dan çıkabilir
19:38 Edirne'de tutuklanan Yunan askerler serbest bırakıldı
19:12 DBP'li Yüksel tutuklandı