Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

21/10/2018
22:47 Van Baro başkanlığına Zülküf Uçar seçildi
22:13 Van Tiyatro Festivali Lorika Dayîkan konseri ile son buldu
21:09 Diyarbakır'daki 'Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri' sona erdi
21:00 Amedspor’un yeni başkanı Ali Karakaş
19:49 Erkan Baş: Bütün gücümüzü halka adayacağız
19:15 HDP Gençlik Meclisleri kongresinin startı verildi
18:54 İstanbul, Ankara ve İzmir’in baro başkanları belli oldu
18:17 ‘Suriyeli mülteciler savaştan kaçarken sömürüye tutuldu’
18:11 Erdoğan: Kaşıkçı konusunu grup toplantısında açıklayacağım
17:15 Ankara Barosu’nda oy verme işlemi sona erdi
17:12 Silopi Belediyesi haberi doğruladı, 'mağduriyet' savunması yaptı
16:24 AKP'li vekil Yıldız'ın kuzeni öldürüldü
15:01 Oluç: Seçim aynı zamanda demokrasi ve hukuk referandumudur
15:00 3 çocuğunu öldürdü
14:35 Gazeteci Kartal tutuklandı
14:34 Erdoğan: Talebelik asla diploma avcılığı değil
14:33 ‘AKP yerel seçimlerde kaybederse iktidarını da kaybedecektir’
14:29 'Batman Barosu yönetimi cesaretle tutum alamadı'
13:34 İstanbul Barosu'nda 44 bin 77 üye oy kullanıyor
12:55 Ankara Barosu yeni yönetimini seçiyor
12:21 27 gündür eylemde olan işçiler: Destekler arttıkça güçleniriz
12:20 HDP, Kürt partileriyle bir araya geldi
11:58 Temelli’den Erdoğan’a: Yerel seçimlerde Amedspor gibi kazanacağız
11:46 Dargeçit JİTEM Davası: Tutanaktaki koordinatlarda kaybedilenlerin kemikleri bulundu
10:53 İzmir Barosu yönetimi için oy kullanma işlemi başladı
09:18 Safitürk Davası: En önemli delilin orijinali yok, sağlam telefon bozuk!
09:16 3 metrelik odada kayıplarının akıbetini soruyorlar
09:15 22 yıldır cezaevinde bulunan Çelebi’ye 'yemek borcu' tebliğ edildi
09:13 Gazetecilerin davasında Genelkurmay’dan bir yıldır yanıt yok
09:12 Bir yıl tutuklu kalan avukat Uçar: Savunma saldırı altında
09:10 EHP Kriz Komitesi Sözcüsü: Arjantin’den de kötüyüz
09:08 KHK’liler Mersin'de çocuk şenliği düzenliyor
09:07 Cezaevindeki Arin bebek hastalığıyla büyüyor!
09:04 Hayallerini 60 metrekareye sığdırdılar
09:01 'Bekir Kaya’nın taviz vermez duruşu toplumsal muhalefeti güçlendirecektir'
09:01 21 EKİM 2018 GÜNDEMİ
08:56 Federe Kürdistan Bölgesi seçim sonuçları açıklandı
20/10/2018
23:53 Ankara Barosu Genel Kurulu’nda ÖÇAV’lı avukatlara saldırı
22:32 Mersin'de 'Nükleer Enerji Haberciliği' semineri
22:22 Köstebek Akademi açıldı
22:11 Fransa ve İspanya'dan Kaşıkçı açıklaması
21:38 Suudi Adalet Bakanı'ndan Kaşıkçı açıklaması
21:34 Merkel: Suudilerin yaptığı açıklama yetersiz
20:18 Hakkari'de 30 bölgedeki yasak yine uzatıldı
20:04 Suruç Aileleri İnisyatifi: Davanın takipçisiyiz
19:28 Ankara Genel Kurulu’nda İmralı tecridine dikkat çekildi
19:07 Hasta tutuklu Salih Gün’ün tedavisi aksıyor
18:34 Bakanlık Ulu Cami ile kiliseyi bir birine karıştırdı
18:27 İzmir'de Alman sendikacılar sınır dışı edildi
17:46 'Yasaların uygulanmaması kadınları mağdur ediyor'