Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

16:07 Gençlik Örgütleri: 33 düş yolcusunun mücadelesini her yerde yükselteceğiz
15:19 'Kürt sorununun çözümsüzlüğü Türkiye'yi içte ve dışta tıkıyor'
15:07 HDP Manisa'da Gençlik Meclisi kurdu
14:55 Orman yangınlarına karşı toplanan imzalar HDP’de
14:30 Çözüm sürecini bitiren olay faili meçhule gidiyor!
14:26 ‘Baskı ve tehditler yaşatma mücadelemizi engelleyemeyecek’
13:54 Lice’de askeri operasyon
13:35 Mücahit Yılmaz infaz mı edildi?
13:11 Anız yangını mahalleye sıçradı
13:07 Manisa'da kayık alabora oldu: 2 kişi yaşamını yitirdi
12:12 Batman miting için hazırlıklarını tamamladı
11:36 Tarsus’tan 6 tutuklu Adana Kürkçüler Cezaevine sevk edildi
11:13 Stranlarıyla kültürünü koruyan bir sanatçı: Hozan Serhat
11:04 Maxmurlulara Hewler yasağı
10:48 Helikopter mezranın etrafına ateş açtı
10:38 Ağabey şiddetine uzaklaştırma kararı aldırdı, evine gidemeyen kendisi oldu
10:35 İçişleri Bakanlığı'nda Bağlar açıklaması
10:24 Engelsizlerden Sur'a ziyaret: Kayyum yolları yanlış yaptı
10:00 Diyarbakır'da 4 yıl sonra açık hava etkinliği: Türkülerimiz meydanlarda
09:44 Suruç anmasında gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
09:28 Diyarbakır mitingine emekçilerden çağrı: Haklarımıza sahip çıkacağız
09:24 Bağlar’da bir eve baskın: 1 kişi yaşamını yitirdi, 1 polis yaralandı
09:06 Kayyum mezarlığı da imara açmış
09:03 Vergi indirimi bitti otomotiv satışı kesildi: Piyasa yüzde 50 daraldı
09:02 Maden işçileri haklarını istiyor
09:00 Hatimoğulları: Türkiye’yi S-400 almaya iten sebep Kürt sorunudur
09:00 21 TEMMUZ 2019 GÜNDEMİ
08:50 Çocuk Tiyatrosu'na yoğun ilgi
20/07/2019
23:59 Pompeo’dan Çavuşoğlu’na: S-400'ler bizi hayal kırıklığına uğrattı
23:43 Kobanê halkı Suruç’ta katledilenler için meşaleler yaktı
23:16 5 kişinin bulunduğu tekne alabora oldu: 2 kişi kayıp
22:37 Kadıköy’de en az 23 gözaltı, 3 milletvekili hastaneye kaldırıldı
22:19 'Düşlerinin yarım bırakılmayacağı' sözü yinelendi
21:16 OHAL'in yıl dönümünde KHK'ların kaldırılmasını istediler
19:35 Suruç anmalarına müdahale
18:56 Kadınlar Dünya Dalış Günü'nde ilk kez dalış yaptılar
18:27 Torbalı’nın sorunlarına akademik çözüm önerileri sunuldu
17:55 Türkiye gelirinin yarısı yüzde 20’lik kesime gidiyor
17:37 İngiltere: İran tehlikeli bir yolu seçiyor olabilir
17:07 Yönetmenlere verilen cezaya tepki: Tüm sinemacılara tehdit ediliyor
17:05 Son 1 ayda 11 kişi sahte içkiden öldü
16:56 Mızraklı: Dicle Nehri kıyısı düzenlenecek
16:50 Erbil saldırısının faili gösterilen Dağ’ın yakalandığı ileri sürüldü
16:14 ‘Alternatif ekonomi modelli kooperatifler kurulmalı’
16:09 Hukukçular: İdare sorumluluklarına yerine getirerek doğayı korumalıdır
15:20 Partiya Azadî: Kürdistanî bütün yapılar birlikte hareket etmelidir
15:19 Nurdağı'nda yaşanan kaza trafiği aksattı
15:11 ‘Hasta tutsak Sinan Türkmen’in infazı ertelensin’
15:10 HDP’nin Diyarbakır mitingine izin çıktı
15:09 Beylikdüzü'nde kadın cinayeti