Yeni sistem döviz-faiz alemine güven vermedi

img
 
ANKARA - Gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye’ye de sıcak para girişi azalıyor. Kırılgan ekonomide bu durum dövizin yükselmesi anlamına gelirken, ekonomist Mustafa Sönmez, yeni sistemin yabancı sermayeye güven vermediğini ve doları ateşlediğini söyledi. 
 
Yeni kabinenin açıklaması ardından piyasaların sert tepkisi sürüyor. Dolar, TL karşısında 5 TL bandını zorladı. Ekonomist Mustafa Sönmez, yeni ekonomi yönetimine dair, “Merkez Bankası’nı daha fazla kontrolleri altına almak ve yönetim üzerinde kontrol hissettirmek istiyorlar. KHK bunu yapmak istediler ama bu ne işe yarayacak? Bu ihtiyaçları olan batıdaki dış kaynak sahipleri, MB’nin baskı altına alınmasından hoşnut değiller. Erdoğan, Londra’ya gidip, bunu ima ettiğinde dolar fiyatları artmıştı. Yabancı kaynaklar ‘bağımsızlık’ istiyor. Sizin de yabancı kaynağa ihtiyaç varken böyle politikalar doğru değil. Hazine ve Maliye’nin başına damadı getirmek yine dış para sahiplerinin hoşnut oldukları bir şey gibi görünmüyor” dedi.
 
KABİNE DÖVİZ-FAİZ ALEMİNE GÜVEN VERMEDİ
 
Dövizdeki hızlı artışı, “Yeni sistem, kabine, piyasaya, döviz-faiz alemine güven vermedi” diye değerlendiren Sönmez, “Kabinenin açıklandığı anda 4.55’ten 4,70’lere çıktı. Şimdi, 4,90’larda ve inmek bilmiyor. Bütün yabancı gözlemciler, yatırım bankaları kurda sürekli hızlı artış olacağını söylüyorlar. Türkiye’nin yatarım yapmaya uygun olmadığın müşterilerine rapor ediyorlar. O nedenle yeni cumhurbaşkanlığı sistemi işleyecek bir sistem gibi görünmüyor” dedi.
 
‘İKİNCİ ARJANTİN OLMAYA ADAY’
 
Sönmez, Türkiye’nin bir an önce hem iç hem de dış aktörler açısından güçlü güven kredisine ihtiyacı olduğunu söyledi. Sönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yeni cumhurbaşkanlığı sistemi güven vermiyor hem de ekonominin en kırılgan olduğu zamanda. Son olarak yıllık 58 milyar dolara ulaşan bir cari açık olduğu açıklandı. Bu da milli gelirin yüzde 6.5- 7 oranında. Böyle bir durumda olan dünyada sadece Arjantin var o da İMF’ye gitti. Türkiye’de ikinci Arjantin olarak gözleniyor. Bunun tekzip edecek herhangi bir olumlu gelişme de yok. Enflasyon yüzde 20’ye doğru seyrediyor, bütçe açığı devasa boyutlarda. Yatırımcı ve tüketici için güven ortamı yok. Bunlarla, yeni rejimin baş etmesi kolay görünmüyor.”
 
DIŞ BORÇ
 
Türkiye’nin dış borcu 453 milyar dolar civarında. Bu oran milli gelirin yüzde 48’i civarında. Borcun milli gelire oranın yükselmesi “Asya tipi kriz” beklentisi oluştururken Sönmez, konuyu şöyle değerlendirdi: “Oranın yükselmesine gerek yok. Önemli olan borcu çeviriyor musun, çeviremiyor musun. Türkiye’de borç çevrilemeyecek düzeyde. Çünkü dışarıdan yeni kredi açılmıyor, para girişi yok. Mayıs ayı cari ödemeler dengesi para girmediği tam tersine çıktığını gösteriyor. Yeni para girmezse borç dönmez. O zaman da döviz arzı sınırlı kaldığı için fiyatlar durmadan artıyor. Bununla da baş edemezsin. Para bulmak için İMF’nin kapısını çalmak zorundasın. Şimdiye kadar bildik yollarla, sıcak para ve doğrudan yatırım biçiminde yeni para girişi olmazsa İMF’nin kapısına gidilir. İMF’de kredi verir, ama ‘enflasyonu düşür, kamu açığını kapat’ der, bunun için de ‘kemer sık, zam yap, vergileri artır’ der, acı reçeteleri uygular.”
 
SICAK PARA GİRİŞİ AZALIYOR
 
Sönmez, tüm meselenin dönüp dolaşıp Türkiye’ye sıcak para girişinin olup olmadığına geldiğine dikkat çekti. Açıklanan rakamlar sıcak para girişinin olumsuz olduğunu gösteriyor. MB verilerine göre, Mayıs ayında Türkiye’den 1 milyar dolarlık sıcak para çıkışı oldu ve ilk beş aydaki net giriş tutarı da 1 milyar 22 milyon dolara geriledi. Oysa Türkiye geçen yılın ilk beş aylık döneminde uluslar arası portföy yatırımcılarından ek 13.2 milyar dolarlık borç bulabilmişti.
 
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verileri yılın ilk altı ayında Türkiye'ye sıcak para girişinin 2017'nin aynı dönemindekinin 50'de 1'ine düştüğünü gösterdi. Yılın ilk altı ayında Türkiye'ye 383 milyon dolar portföy girişi yaşandı. 2017’nin aynı dönemindeki giriş 17,7 milyar dolar olmuştu.
 
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN GENELİNDE GİRİŞ OLMUYOR
 
Yine IIF’nin verilerine göre, yılın ilk altı ayında gelişmekte olan ülkeler grubuna yönelik portföy girişinin 56,1 milyar dolarlık kısmı tek başına borç senetleri üzerinden gerçekleşti. 2017’de bu rakam 126 milyar dolardı.
 
MA / Deniz Nazlım
 

Diğer başlıklar

20:44 Diyarbakır'da 7 kişi hakkında tutuklama kararı
18:51 Kalın’dan af açıklaması: Ortada ya yanlış anlaşılma var ya da çarpıtma
18:21 Valilikten mahkemeye ‘suç duyurusu’ yanıtı
18:19 Batman Valiliği’nin kitap fuarında ‘Kürt Ayaklanması’ kitabına el konuldu
17:20 CHP Sözcüsü'nden Kaşıkçı açıklaması: Hangi hesaplar var?
17:08 Suudi Başkonsolosluğu'nun aracı bulundu
17:04 Üzerinden 7 yıl geçen Van depremi için Araştırma Komisyonu talebi
17:02 Çumra Belediye Başkanı'na silahlı saldırı
16:44 Safitürk Davası'nda karar açıklandı
16:28 AKP Sözcüsü'nden Bahçeli’ye: Tekrarlanmaması gerektiğini ifade ediyoruz
16:26 Erin Errson için hapis cezası isteniyor
15:55 CHP’nin EYT Çalıştayı’nın sonuç bildirgesi: Prime takılan kadınların sorunu çözülsün
15:17 Protokol uygulanan Kaymakam Safitürk davasında karar için ara verildi
14:50 Erdoğan: 2019 seçimleri sıradan bir seçim değildir
14:42 Dargeçit JİTEM davasında heyet yine değişti
14:16 İHD: Öğrenci Andı bir daha geri getirilmemelidir
14:08 Bir kaçırma vakası daha: HDP’de ne oluyor bize anlat, kimse sana karışmaz!
13:44 Alacaklı işçiler açıklama yapmak isteyince maaşları ödendi
13:29 Bilgen: Kaşıkçı cinayeti örtülürse, suç ortağı buna fırsat veren herkestir
12:52 Nusaybin’de kontrol noktasında kilometrelerce araç kuyruğu
12:46 Kılıçdaroğlu'dan emeklilik açıklaması: Düzenleme yapılmasının önünü kesmek istiyorlar
12:33 3’üncü Havalimanı işçileri bu kez maaşlarını alamadıkları için iş bıraktı
12:10 Kampüs Cadıları tutuklanan üyeleri için imza kampanyası başlattı
11:55 İhraç edilen malların üretim maliyeti yüzde 75 arttı
11:28 Kaşıkçı olayıyla ilgili ifadeler alınmaya devam ediyor
11:00 Dargeçit JİTEM davasının duruşması dosyaya giren yeni belgeyle başladı
10:53 Firar eden asker AVM'deki çalışanları rehin aldı
10:25 İdlib'te her şey sil baştan: Gözler İstanbul toplantısında
09:45 Muğla'da mülteci teknesi battı: 2 çocuk can verdi
09:11 Saklı bir cennet: Salördek
09:10 DİSK-AR: Kriz 16 yıllık politikanın sunucudur
09:10 Safitürk Davası'nda karar bekleniyor: Adil yargılamayla hepsi beraat eder
09:07 Tiyatrocu Aydın: Kültür ve Sanat Kurulu AKP’nin yağdanlığıdır
09:06 'Kadınlar krizin faturasını ödememek için daha fazla örgütlenmeli'
09:04 ‘Halkın parasını alıyorlar, belediyeleri borçlandırıyorlar’
09:01 ‘Af tasarısı geçerse, kadına yönelik tehditler artacak’
09:01 Serbest Bölge’de işçileri ezmek serbest!
09:00 Körler Okulu’ndan mezun olan memur ‘raporun sahte’ denilerek işten çıkarıldı
09:00 22 EKİM 2018 GÜNDEMİ
21/10/2018
22:47 Van Baro başkanlığına Zülküf Uçar seçildi
22:13 Van Tiyatro Festivali Lorika Dayîkan konseri ile son buldu
21:09 Diyarbakır'daki 'Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri' sona erdi
21:00 Amedspor’un yeni başkanı Ali Karakaş
19:49 Erkan Baş: Bütün gücümüzü halka adayacağız
19:15 HDP Gençlik Meclisleri kongresinin startı verildi
18:54 İstanbul, Ankara ve İzmir’in baro başkanları belli oldu
18:17 ‘Suriyeli mülteciler savaştan kaçarken sömürüye tutuldu’
18:11 Erdoğan: Kaşıkçı konusunu grup toplantısında açıklayacağım
17:15 Ankara Barosu’nda oy verme işlemi sona erdi
17:12 Silopi Belediyesi haberi doğruladı, 'mağduriyet' savunması yaptı