Yeni sistem döviz-faiz alemine güven vermedi

img
 
ANKARA - Gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye’ye de sıcak para girişi azalıyor. Kırılgan ekonomide bu durum dövizin yükselmesi anlamına gelirken, ekonomist Mustafa Sönmez, yeni sistemin yabancı sermayeye güven vermediğini ve doları ateşlediğini söyledi. 
 
Yeni kabinenin açıklaması ardından piyasaların sert tepkisi sürüyor. Dolar, TL karşısında 5 TL bandını zorladı. Ekonomist Mustafa Sönmez, yeni ekonomi yönetimine dair, “Merkez Bankası’nı daha fazla kontrolleri altına almak ve yönetim üzerinde kontrol hissettirmek istiyorlar. KHK bunu yapmak istediler ama bu ne işe yarayacak? Bu ihtiyaçları olan batıdaki dış kaynak sahipleri, MB’nin baskı altına alınmasından hoşnut değiller. Erdoğan, Londra’ya gidip, bunu ima ettiğinde dolar fiyatları artmıştı. Yabancı kaynaklar ‘bağımsızlık’ istiyor. Sizin de yabancı kaynağa ihtiyaç varken böyle politikalar doğru değil. Hazine ve Maliye’nin başına damadı getirmek yine dış para sahiplerinin hoşnut oldukları bir şey gibi görünmüyor” dedi.
 
KABİNE DÖVİZ-FAİZ ALEMİNE GÜVEN VERMEDİ
 
Dövizdeki hızlı artışı, “Yeni sistem, kabine, piyasaya, döviz-faiz alemine güven vermedi” diye değerlendiren Sönmez, “Kabinenin açıklandığı anda 4.55’ten 4,70’lere çıktı. Şimdi, 4,90’larda ve inmek bilmiyor. Bütün yabancı gözlemciler, yatırım bankaları kurda sürekli hızlı artış olacağını söylüyorlar. Türkiye’nin yatarım yapmaya uygun olmadığın müşterilerine rapor ediyorlar. O nedenle yeni cumhurbaşkanlığı sistemi işleyecek bir sistem gibi görünmüyor” dedi.
 
‘İKİNCİ ARJANTİN OLMAYA ADAY’
 
Sönmez, Türkiye’nin bir an önce hem iç hem de dış aktörler açısından güçlü güven kredisine ihtiyacı olduğunu söyledi. Sönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yeni cumhurbaşkanlığı sistemi güven vermiyor hem de ekonominin en kırılgan olduğu zamanda. Son olarak yıllık 58 milyar dolara ulaşan bir cari açık olduğu açıklandı. Bu da milli gelirin yüzde 6.5- 7 oranında. Böyle bir durumda olan dünyada sadece Arjantin var o da İMF’ye gitti. Türkiye’de ikinci Arjantin olarak gözleniyor. Bunun tekzip edecek herhangi bir olumlu gelişme de yok. Enflasyon yüzde 20’ye doğru seyrediyor, bütçe açığı devasa boyutlarda. Yatırımcı ve tüketici için güven ortamı yok. Bunlarla, yeni rejimin baş etmesi kolay görünmüyor.”
 
DIŞ BORÇ
 
Türkiye’nin dış borcu 453 milyar dolar civarında. Bu oran milli gelirin yüzde 48’i civarında. Borcun milli gelire oranın yükselmesi “Asya tipi kriz” beklentisi oluştururken Sönmez, konuyu şöyle değerlendirdi: “Oranın yükselmesine gerek yok. Önemli olan borcu çeviriyor musun, çeviremiyor musun. Türkiye’de borç çevrilemeyecek düzeyde. Çünkü dışarıdan yeni kredi açılmıyor, para girişi yok. Mayıs ayı cari ödemeler dengesi para girmediği tam tersine çıktığını gösteriyor. Yeni para girmezse borç dönmez. O zaman da döviz arzı sınırlı kaldığı için fiyatlar durmadan artıyor. Bununla da baş edemezsin. Para bulmak için İMF’nin kapısını çalmak zorundasın. Şimdiye kadar bildik yollarla, sıcak para ve doğrudan yatırım biçiminde yeni para girişi olmazsa İMF’nin kapısına gidilir. İMF’de kredi verir, ama ‘enflasyonu düşür, kamu açığını kapat’ der, bunun için de ‘kemer sık, zam yap, vergileri artır’ der, acı reçeteleri uygular.”
 
SICAK PARA GİRİŞİ AZALIYOR
 
Sönmez, tüm meselenin dönüp dolaşıp Türkiye’ye sıcak para girişinin olup olmadığına geldiğine dikkat çekti. Açıklanan rakamlar sıcak para girişinin olumsuz olduğunu gösteriyor. MB verilerine göre, Mayıs ayında Türkiye’den 1 milyar dolarlık sıcak para çıkışı oldu ve ilk beş aydaki net giriş tutarı da 1 milyar 22 milyon dolara geriledi. Oysa Türkiye geçen yılın ilk beş aylık döneminde uluslar arası portföy yatırımcılarından ek 13.2 milyar dolarlık borç bulabilmişti.
 
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verileri yılın ilk altı ayında Türkiye'ye sıcak para girişinin 2017'nin aynı dönemindekinin 50'de 1'ine düştüğünü gösterdi. Yılın ilk altı ayında Türkiye'ye 383 milyon dolar portföy girişi yaşandı. 2017’nin aynı dönemindeki giriş 17,7 milyar dolar olmuştu.
 
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN GENELİNDE GİRİŞ OLMUYOR
 
Yine IIF’nin verilerine göre, yılın ilk altı ayında gelişmekte olan ülkeler grubuna yönelik portföy girişinin 56,1 milyar dolarlık kısmı tek başına borç senetleri üzerinden gerçekleşti. 2017’de bu rakam 126 milyar dolardı.
 
MA / Deniz Nazlım
 

Diğer başlıklar

09:51 İzmir’de bir iş merkezin bodrumunda cenaze bulundu
09:46 'Alevilikte de eril zihniyet hakim kılınmak isteniyor'
09:14 Kayyum, belediye bütçesinden savcılığın kaza yapan aracını onardı
09:13 Dere kirliliği mahallelileri ve tatilcileri tedirgin etti
09:05 Çocuğun ölümüne sebep olduğundan şüphelenilen polisin av tüfeği Efrin’e götürülmüş
09:04 Peker davasında müşteki akademisyen: Bu tür olaylar daha da yaygınlaşacak
09:03 ‘Türkiye'deki hukuk sistemi sermayeye ceza vermeye çekindi’
09:02 Bu da oldu: Taşeron firma işçilerin grevine katıldı
09:00 HDP’li Gergerlioğlu: Böylesi bir dönem asla yaşanmadı
09:00 Evvel Temmuz Bayramı 4 bin yıldır kesintisiz sürdürülüyor
09:00 Yaylalar yasak olduğu için buldukları yüksekliklere çıkıyorlar
09:00 Yeni sistem kadın erkek fırsat eşitliği arasındaki uçurumu derinleştiriyor
09:00 16 TEMMUZ 2018 GÜNDEMİ
15/07/2018
22:41 Erdoğan: Tankların arasından sıvışanları unutmayacağız
22:16 ‘Leyla Güven serbest bırakılsın’
20:01 Dünya Kupası’nı Fransa aldı
19:43 Rêdûr Dîjle okurlarıyla buluştu
19:36 Bakanlıktan 392 çocuğun istismar sonucu hamile kalmasına ilişkin açıklama
18:30 Cizre’de bir çocuk daha nehirde boğuldu
18:24 HDP ilçe binasına polis baskını: Ya devlet başa ya kuzgun leşe
17:06 Irak’ta gösteriler yayılıyor
16:52 ‘#ŞuleÇetİçinAdalet’ kampanyası başlatıldı
15:27 Torbalı’da orman yangını
15:16 Erdoğan: Zaman geçtikçe daha iyi anlaşılacak
14:36 Gezi yaralısı Kesanbilici serbest bırakıldı
14:23 Manisa’daki ‘narkotik operasyonu’na gizlik kararı
14:20 Bölge baroları: OHAL yerel makamların inisiyatifine bırakılamaz
13:28 Meryem Ferecî öldürülmüş halde bulundu
13:07 Koçyiğit: Öcalan'ın sağlığına ve güvenliğine ilişkin bilgi alamıyoruz
13:06 Bağcılar'da istismar sonucu hamile kalan 392 çocuk makamlara bildirilmedi
12:17 Gezi yaralısı Kesanbilici gözaltına alındı
12:13 Diyarbakır’da 15 Temmuz etkinliğine katılım zorunluluğu getirildi
11:33 ‘Haberciliğe toplumsal cinsiyet odaklı bakılmalı’
11:03 Van'da 2 kişi öldürüldü, 3 polis yaralandı
10:54 Kuzey Suriye halkları devrimi kutlayacak
10:38 Manisa’da ‘narkotik operasyonunda’ infaz şüphesi
09:50 7 yeni cumhurbaşkanlığı kararnamesi yayımlandı
09:41 Başkaya: Despotik rejimi durduracak potansiyel var
09:35 HDP’li Tosun: O an sadece barışı düşündüm
09:32 İzmir’de öğrenci yurdunda yangın
09:19 Avukat Şimşek: Hadımı tartışmak tecavüzü meşrulaştırmaktır
09:18 Devletin fıstığa ilgisi yetersiz
09:15 Katırcıoğlu: Bu zihniyet değişmedikçe bu çark dönmez
09:14 Dicle Vadisi’ndeki tahribat Sur’dan daha büyük
09:11 Eğitim Sen: Paran kadar eğitim dönemine geçildi
09:08 Mısır yetiştiricisi zorda: Bir daha ekmeyeceğim
09:05 Mekana feminist açıdan bakan kitap: İstanbul’da Bekar Kadın Olmak
09:04 Av. Kaya: Ardahan’da hukukun kırıntısını arıyoruz
09:03 Tiyatrocu Masatçı: Sanatı özgür olmayan toplum kendini ifade edemez
09:03 Kentin tek Savat atölyesi yeniden açıldı