Yeni sistem döviz-faiz alemine güven vermedi

img
 
ANKARA - Gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye’ye de sıcak para girişi azalıyor. Kırılgan ekonomide bu durum dövizin yükselmesi anlamına gelirken, ekonomist Mustafa Sönmez, yeni sistemin yabancı sermayeye güven vermediğini ve doları ateşlediğini söyledi. 
 
Yeni kabinenin açıklaması ardından piyasaların sert tepkisi sürüyor. Dolar, TL karşısında 5 TL bandını zorladı. Ekonomist Mustafa Sönmez, yeni ekonomi yönetimine dair, “Merkez Bankası’nı daha fazla kontrolleri altına almak ve yönetim üzerinde kontrol hissettirmek istiyorlar. KHK bunu yapmak istediler ama bu ne işe yarayacak? Bu ihtiyaçları olan batıdaki dış kaynak sahipleri, MB’nin baskı altına alınmasından hoşnut değiller. Erdoğan, Londra’ya gidip, bunu ima ettiğinde dolar fiyatları artmıştı. Yabancı kaynaklar ‘bağımsızlık’ istiyor. Sizin de yabancı kaynağa ihtiyaç varken böyle politikalar doğru değil. Hazine ve Maliye’nin başına damadı getirmek yine dış para sahiplerinin hoşnut oldukları bir şey gibi görünmüyor” dedi.
 
KABİNE DÖVİZ-FAİZ ALEMİNE GÜVEN VERMEDİ
 
Dövizdeki hızlı artışı, “Yeni sistem, kabine, piyasaya, döviz-faiz alemine güven vermedi” diye değerlendiren Sönmez, “Kabinenin açıklandığı anda 4.55’ten 4,70’lere çıktı. Şimdi, 4,90’larda ve inmek bilmiyor. Bütün yabancı gözlemciler, yatırım bankaları kurda sürekli hızlı artış olacağını söylüyorlar. Türkiye’nin yatarım yapmaya uygun olmadığın müşterilerine rapor ediyorlar. O nedenle yeni cumhurbaşkanlığı sistemi işleyecek bir sistem gibi görünmüyor” dedi.
 
‘İKİNCİ ARJANTİN OLMAYA ADAY’
 
Sönmez, Türkiye’nin bir an önce hem iç hem de dış aktörler açısından güçlü güven kredisine ihtiyacı olduğunu söyledi. Sönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yeni cumhurbaşkanlığı sistemi güven vermiyor hem de ekonominin en kırılgan olduğu zamanda. Son olarak yıllık 58 milyar dolara ulaşan bir cari açık olduğu açıklandı. Bu da milli gelirin yüzde 6.5- 7 oranında. Böyle bir durumda olan dünyada sadece Arjantin var o da İMF’ye gitti. Türkiye’de ikinci Arjantin olarak gözleniyor. Bunun tekzip edecek herhangi bir olumlu gelişme de yok. Enflasyon yüzde 20’ye doğru seyrediyor, bütçe açığı devasa boyutlarda. Yatırımcı ve tüketici için güven ortamı yok. Bunlarla, yeni rejimin baş etmesi kolay görünmüyor.”
 
DIŞ BORÇ
 
Türkiye’nin dış borcu 453 milyar dolar civarında. Bu oran milli gelirin yüzde 48’i civarında. Borcun milli gelire oranın yükselmesi “Asya tipi kriz” beklentisi oluştururken Sönmez, konuyu şöyle değerlendirdi: “Oranın yükselmesine gerek yok. Önemli olan borcu çeviriyor musun, çeviremiyor musun. Türkiye’de borç çevrilemeyecek düzeyde. Çünkü dışarıdan yeni kredi açılmıyor, para girişi yok. Mayıs ayı cari ödemeler dengesi para girmediği tam tersine çıktığını gösteriyor. Yeni para girmezse borç dönmez. O zaman da döviz arzı sınırlı kaldığı için fiyatlar durmadan artıyor. Bununla da baş edemezsin. Para bulmak için İMF’nin kapısını çalmak zorundasın. Şimdiye kadar bildik yollarla, sıcak para ve doğrudan yatırım biçiminde yeni para girişi olmazsa İMF’nin kapısına gidilir. İMF’de kredi verir, ama ‘enflasyonu düşür, kamu açığını kapat’ der, bunun için de ‘kemer sık, zam yap, vergileri artır’ der, acı reçeteleri uygular.”
 
SICAK PARA GİRİŞİ AZALIYOR
 
Sönmez, tüm meselenin dönüp dolaşıp Türkiye’ye sıcak para girişinin olup olmadığına geldiğine dikkat çekti. Açıklanan rakamlar sıcak para girişinin olumsuz olduğunu gösteriyor. MB verilerine göre, Mayıs ayında Türkiye’den 1 milyar dolarlık sıcak para çıkışı oldu ve ilk beş aydaki net giriş tutarı da 1 milyar 22 milyon dolara geriledi. Oysa Türkiye geçen yılın ilk beş aylık döneminde uluslar arası portföy yatırımcılarından ek 13.2 milyar dolarlık borç bulabilmişti.
 
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verileri yılın ilk altı ayında Türkiye'ye sıcak para girişinin 2017'nin aynı dönemindekinin 50'de 1'ine düştüğünü gösterdi. Yılın ilk altı ayında Türkiye'ye 383 milyon dolar portföy girişi yaşandı. 2017’nin aynı dönemindeki giriş 17,7 milyar dolar olmuştu.
 
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN GENELİNDE GİRİŞ OLMUYOR
 
Yine IIF’nin verilerine göre, yılın ilk altı ayında gelişmekte olan ülkeler grubuna yönelik portföy girişinin 56,1 milyar dolarlık kısmı tek başına borç senetleri üzerinden gerçekleşti. 2017’de bu rakam 126 milyar dolardı.
 
MA / Deniz Nazlım
 

Diğer başlıklar

20/05/2019
23:10 HDP üyesi Kızılkaya emniyette kalp krizi geçirdi
22:57 İmamoğlu: YSK'nın kararı şaşırtmadı
22:18 İşkence iddialarına ‘#HalfetideDevletTerörü’ hasthagı ile protesto
21:30 CPT, İmralı’yı ziyaret ettiğini açıkladı
20:53 Esenyurt’taki eylem polis ablukasına rağmen sürdü: Nereye kadar inkar edecekler?
19:44 Suruç'ta yaşamını yitirenler 46'ncı ayında anıldı
19:36 HDP’li Beştaş: Onlarca anne olumlu bir haber bekliyor
19:36 Gözaltındaki sendikacı serbest bırakıldı
19:30 Dersim’deki oturma eylemi 15’inci gününde
19:27 PSKD Genel Başkanı Kaplan: Bu iş çözülecekse Saraya bile gideriz
18:41 Taşdemir: Hukuki anlamda sıkıntı yoksa neden İmralı’ya gidilmiyor
18:40 HDP'li Güzel Kortak'ın cenazesinin camide yıkanmasına izin verilmemesini sordu
18:25 Diyarbakır Barosu: Yargı kadın cinayetlerine politik yaklaşıyor
18:21 Kayyum MARSU’yu böyle borçlandırdı: Asker, polis eşleri iş yapmadan maaşa bağlandı
18:01 CHP: Çalınan minareye 200 sayfalık kılıf anca yetmiştir
18:00 Urfa T Tipi Kapalı Cezaevi’nde koğuşlara baskın
17:27 Tutuklu anneleri Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin toplantısına katıldı
17:15 Eşini öldüren Mesut Issı tutuklandı
17:14 YSK, İstanbul kararını bugün açıklamayacak
16:59 Yücel: Geri Gönderme Merkezi’nde avukatlara yapılanlar işkencedir
16:58 'İslam'da kadının toplumsal şahitliği ve eşitlik' tartışıldı
16:23 Nöbetteki anneler: Kazanacağız
15:56 Lice’de tutuklu ailelerinden yürüyüş
15:49 'Çocuk Bakanlığı kurulsun'
15:44 ‘Annelerin yaşadığı bu acıyı ortadan kaldırın’
15:35 Van Barış Anneleri Meclisi'nden oturma eylemi
15:23 Cenazesi bulunan 3 yaşındaki Nurcan toprağa verildi
15:03 Tutuklu annelerinden sloganlı, düdüklü yürüyüş
14:54 Sınırda son 2 ayda 21 mültecinin cenazesine ulaşıldı
14:54 Halfeti'de gözaltında işkence iddiası: Kafa, kol ve bacaklar kırıldı
14:53 Van demokrasi güçleri: Tutukluları ihtiyaçları karşılanmıyor
14:52 HDP’li Hatimoğulları: Pontos ve Çerkes soykırımları tanınmalı
14:48 Dicle EPSAŞ, mahkeme kararının eline ulaşmadığını iddia etti
14:41 Gebze'de ailelere saldırı: Yeter çocuğum ölüyor
14:40 Annelerden Hükümete: Çığlığımızı duyun!
14:32 Batman’da yol 30 metre kaydı
14:31 Türkdoğan: Madem yasak kalktı görüşmeler yapılsın
14:30 Dersim’de ‘yasalarını uygula ve sorunu çöz’ çağrısı
14:26 Kurtalan: İktidar toplu katliamı izler gibi açlık grevlerini izliyor
14:17 Açlık grevlerini izleme heyetinden Edirne Raporu
13:52 Cinsel istismar sanığı 3 erkek ara kararla tahliye edildi
13:35 İşsizlik can aldı
13:06 Polisin taradığı tarım işçileri Bakan Soylu’ya soruldu
13:01 Barodan öldürülen avukat için taziye
12:54 Kılıçdaroğlu 19 Mayıs’a davet edilmeyen partileri aradı
12:54 Çanakkale'de deniz ulaşımına zam
12:52 Bozgeyik: Adalet Bakanlığı pratikte adım atsın
12:43 Ölüm orucundaki tutukluların radyolarına el konuldu
12:30 Kuryelerin önünü kesip altınları gasp ettiler
12:03 MKM sanatçıları: Tutukluların talepleri karşılansın