Yeni sistem döviz-faiz alemine güven vermedi

img
 
ANKARA - Gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye’ye de sıcak para girişi azalıyor. Kırılgan ekonomide bu durum dövizin yükselmesi anlamına gelirken, ekonomist Mustafa Sönmez, yeni sistemin yabancı sermayeye güven vermediğini ve doları ateşlediğini söyledi. 
 
Yeni kabinenin açıklaması ardından piyasaların sert tepkisi sürüyor. Dolar, TL karşısında 5 TL bandını zorladı. Ekonomist Mustafa Sönmez, yeni ekonomi yönetimine dair, “Merkez Bankası’nı daha fazla kontrolleri altına almak ve yönetim üzerinde kontrol hissettirmek istiyorlar. KHK bunu yapmak istediler ama bu ne işe yarayacak? Bu ihtiyaçları olan batıdaki dış kaynak sahipleri, MB’nin baskı altına alınmasından hoşnut değiller. Erdoğan, Londra’ya gidip, bunu ima ettiğinde dolar fiyatları artmıştı. Yabancı kaynaklar ‘bağımsızlık’ istiyor. Sizin de yabancı kaynağa ihtiyaç varken böyle politikalar doğru değil. Hazine ve Maliye’nin başına damadı getirmek yine dış para sahiplerinin hoşnut oldukları bir şey gibi görünmüyor” dedi.
 
KABİNE DÖVİZ-FAİZ ALEMİNE GÜVEN VERMEDİ
 
Dövizdeki hızlı artışı, “Yeni sistem, kabine, piyasaya, döviz-faiz alemine güven vermedi” diye değerlendiren Sönmez, “Kabinenin açıklandığı anda 4.55’ten 4,70’lere çıktı. Şimdi, 4,90’larda ve inmek bilmiyor. Bütün yabancı gözlemciler, yatırım bankaları kurda sürekli hızlı artış olacağını söylüyorlar. Türkiye’nin yatarım yapmaya uygun olmadığın müşterilerine rapor ediyorlar. O nedenle yeni cumhurbaşkanlığı sistemi işleyecek bir sistem gibi görünmüyor” dedi.
 
‘İKİNCİ ARJANTİN OLMAYA ADAY’
 
Sönmez, Türkiye’nin bir an önce hem iç hem de dış aktörler açısından güçlü güven kredisine ihtiyacı olduğunu söyledi. Sönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yeni cumhurbaşkanlığı sistemi güven vermiyor hem de ekonominin en kırılgan olduğu zamanda. Son olarak yıllık 58 milyar dolara ulaşan bir cari açık olduğu açıklandı. Bu da milli gelirin yüzde 6.5- 7 oranında. Böyle bir durumda olan dünyada sadece Arjantin var o da İMF’ye gitti. Türkiye’de ikinci Arjantin olarak gözleniyor. Bunun tekzip edecek herhangi bir olumlu gelişme de yok. Enflasyon yüzde 20’ye doğru seyrediyor, bütçe açığı devasa boyutlarda. Yatırımcı ve tüketici için güven ortamı yok. Bunlarla, yeni rejimin baş etmesi kolay görünmüyor.”
 
DIŞ BORÇ
 
Türkiye’nin dış borcu 453 milyar dolar civarında. Bu oran milli gelirin yüzde 48’i civarında. Borcun milli gelire oranın yükselmesi “Asya tipi kriz” beklentisi oluştururken Sönmez, konuyu şöyle değerlendirdi: “Oranın yükselmesine gerek yok. Önemli olan borcu çeviriyor musun, çeviremiyor musun. Türkiye’de borç çevrilemeyecek düzeyde. Çünkü dışarıdan yeni kredi açılmıyor, para girişi yok. Mayıs ayı cari ödemeler dengesi para girmediği tam tersine çıktığını gösteriyor. Yeni para girmezse borç dönmez. O zaman da döviz arzı sınırlı kaldığı için fiyatlar durmadan artıyor. Bununla da baş edemezsin. Para bulmak için İMF’nin kapısını çalmak zorundasın. Şimdiye kadar bildik yollarla, sıcak para ve doğrudan yatırım biçiminde yeni para girişi olmazsa İMF’nin kapısına gidilir. İMF’de kredi verir, ama ‘enflasyonu düşür, kamu açığını kapat’ der, bunun için de ‘kemer sık, zam yap, vergileri artır’ der, acı reçeteleri uygular.”
 
SICAK PARA GİRİŞİ AZALIYOR
 
Sönmez, tüm meselenin dönüp dolaşıp Türkiye’ye sıcak para girişinin olup olmadığına geldiğine dikkat çekti. Açıklanan rakamlar sıcak para girişinin olumsuz olduğunu gösteriyor. MB verilerine göre, Mayıs ayında Türkiye’den 1 milyar dolarlık sıcak para çıkışı oldu ve ilk beş aydaki net giriş tutarı da 1 milyar 22 milyon dolara geriledi. Oysa Türkiye geçen yılın ilk beş aylık döneminde uluslar arası portföy yatırımcılarından ek 13.2 milyar dolarlık borç bulabilmişti.
 
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verileri yılın ilk altı ayında Türkiye'ye sıcak para girişinin 2017'nin aynı dönemindekinin 50'de 1'ine düştüğünü gösterdi. Yılın ilk altı ayında Türkiye'ye 383 milyon dolar portföy girişi yaşandı. 2017’nin aynı dönemindeki giriş 17,7 milyar dolar olmuştu.
 
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN GENELİNDE GİRİŞ OLMUYOR
 
Yine IIF’nin verilerine göre, yılın ilk altı ayında gelişmekte olan ülkeler grubuna yönelik portföy girişinin 56,1 milyar dolarlık kısmı tek başına borç senetleri üzerinden gerçekleşti. 2017’de bu rakam 126 milyar dolardı.
 
MA / Deniz Nazlım
 

Diğer başlıklar

18/01/2019
21:26 McGurk: Trump’ın tercihleri DAİŞ'e yeni bir hayat verdi
20:25 Savur’da hayali 40 seçmen sildirildi, 411’inin silinmesi bekleniyor
20:16 HDP üyesi Elif Haran tahliye edildi
20:10 İstasyon Meydan’ından hükümete seslenecekler
18:41 Eğitim-Sen'den sürgün edilen iki üyesi için eylem
18:32 Tutuklular duruşmada seslendi: Leyla Güven'in talebi talebimizdir
18:19 Hakkari’de 30 bölge giriş çıkışlara yasaklandı
18:01 5 işçinin yaşamını yitirdiği yangında ihmaller zinciri
17:55 ‘Demokrasi, özgürlük ve adalet’ mitingi için bildiri dağıtıldı
17:34 CHP’li Altay: Erdoğan IMF’nin önünde diz çökecek
17:17 Yazar Bîrgul: Dilimize sahip çıkmalıyız
16:56 Eyleme geçen işçiler haklarını kazandı
16:53 HDP’li Hatimoğulları’ndan Bakan Kurum’a havaalanı sorusu
16:19 Diyarbakır Barosu Başkanı Aydın: Elçi cinayetinde adım atılmazsa verileri açıklarız
16:17 İzmir'de gözaltına alınanların sayısı 15’e çıktı
16:04 Doğanşehirli kadınlar çocuğa istismarı protesto etti
15:51 Karnesini açıkladığı kayyumu sınıfta bıraktı
15:14 Eğitimin hali içler acısı
15:12 KADAV'dan cezaevleri için 'valiz' kampanyası
14:53 HDP seçmen kaydırılması ve seçim güvenliğini Soylu’ya sordu
14:37 TMMOB Van İKK: Kenti talan eden politikalara karşı çıkacağız
14:36 Avcılar'da bir kadın cenazesi bulundu
14:15 Didem Uslu'nun katili babası çıktı
14:08 Kadınlardan Nevin Yıldırım için sosyal medya eylemi
13:57 İzmir'de yaşayan 18 seçmenin kaydı AKP'li adayın evinde çıktı
13:29 İzocam işçileri grevde
13:28 Leyla Güven’in taleplerini içeren soru önergesi reddedildi
13:24 Yüksek binalardan Leyla Güven'e destek bildirileri atıldı
13:06 6 kadına tahliye sonrası ‘cezaevinde propaganda’ soruşturması açıldı
12:51 Gazeteci Çapan tahliye edildi
12:09 16 yaşındaki Mazlum’u vuran polise ödül gibi ceza
11:54 Açlık grevine giren tutukluların sayısı 239'a çıktı
11:45 Aileler İmralı'ya gitmek için başvurdu
11:44 Kerestecioğlu: Üye ve yöneticilerimiz çocuklarıyla tehdit ediliyor
11:34 Bookchin’in ‘İnsanlığı Yeniden Büyülemek’ kitabı raflarda
10:52 Minbic Askeri Meclisi: İnşa sürecine hazırız
10:42 İzmir ve Adana'da çok sayıda gözaltı
10:19 '12 yıldır Hrant için adalet talep ediyoruz'
10:18 Özgür Gündem dağıtımcısı Karaağar'ın ardından 26 yıl
09:36 Celalettin Can gözaltına alındı
09:36 Sinemaya sansür yasalaştı
09:02 Haftanın filmleri
09:01 Tahliye olan hasta tutuklu Macit: Tecrit kalkarsa halklar nefes alır
09:01 Koç’un ölümünde kullanılan silah Efrin’e gönderildi: Savcı takipsizlik kararı verdi
09:00 İhraçlara karşı ortak tutum geliştirilecek
09:00 18 OCAK 2019 GÜNDEMİ
08:42 Nihat Hatipoğlu rektörlüğe atandı
17/01/2019
22:04 Macron: ABD çekilse de Suriye'de savaşmaya devam edeceğiz
21:56 Beytüşşebap’ta bazı seçmen kayıtları geri çekildi: Bini aşkın asker kaydı duruyor
20:47 Adana'da dengbêjlerin kilamları yankılanıyor