Kürtsüz kabineyle Milli Şef dönemine dönüldü

img
ANKARA – Özellikle 1980 sonrası her hükümet kabinesinde devlete yakın Kürt vekillere bakanlık verilmesi alışkanlığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemi ile sona erdi. Erdoğan kabinesi Kürtsüz bakan oluşumu ile İsmet İnönü kabinelerine döndü. 
 
2002 yılından beri iktidarda olan AKP’nin oluşturduğu bütün kabinelerde bir şekilde AKP’li Kürt vekillere yer verildi. Ancak sistem değişikliği ile birlikte kısa süre önce açıklanan yeni kabinede hiçbir bölge milletvekiline yer verilmedi. Antep Milletvekili seçilen Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’ün dışında bölge illerinde herhangi bir isim kabinede yer almadı. Oysa Abdullah Gül ile 2002 yılında başlayan AKP hükümetlerinde de Abdulkadir Aksu (Diyarbakır), Hüseyin Çelik (Van), Mehdi Eker (Diyarbakır), Cevdet Yılmaz (Bingöl), Mehmet Şimşek (Batman) gibi Kürt milletvekilleri bir şekilde kabinelerde yer aldı. 
 
İNÖNÜ KABİNELERİNDE KÜRT YOK 
 
Erdoğan’ın son açıkladığı Kürtsüz kabine İsmet İnönü’nün 1923 yılında başlayan ve 1937 yılına kadar süren 8 hükümet kabinesine benziyor. İnönü kabinelerinde, Bosna Hersek, Selanik, Lazistan bölge nüfuslarına kayıtlı vekiller yer alırken, herhangi bir bölge milletvekili yer almadı. Kürtlere yer verilmeyen İsmet İnönü kabinelerinde, 1935 yılından sonra yapılan seçimlerde Makedonya kökenli Kazım Özalp Van milletvekili seçildi ve 1939 yılına kadar Milli Savunma Bakanı olarak görev yaptı.  
 
ATATÜRK ERZURUM VEKİLLERİNİ KABİNEYE ALDI 
 
Oysa 1921 yılında Mustafa Kemal başkanlığında oluşan ilk İcra Vekilleri Heyetinde Erzurum’dan Celalletin Arif Bey ile Erzurum nüfusuna kayıtlı ancak Tokat’tan vekil seçilen Refet Bey gibi isimler yer alıyordu. 1937-39 yılları arasında Celal Bayar başkanlığında kurulan 9 ve 10’uncu hükümet kabinelerinde Erzincan’dan Safet Arıkan yer aldı. 1939-1942 yılları arasında kurulan Refik Saydam hükümetlerinde ise yine Erzurum vekilli Ahmet Fikri Tüzer kabinede görevlendirildi. Tüzer daha sonra 1942-43 yılları arasında kurulan Şükrü Saraçoğlu kabinesinde de yer aldı. 1946-47 yılları arasında kurulan Recep Peker hükümetinde ilk kez Diyarbakır’dan Cavit Ekin ekonomi bakanı olarak görevlendirildi. 1950-60 yılları arasında Adnan Menderes başkanlığında kurulan 5 kabinede Ağrılı ancak İstanbul’dan milletvekili seçilen Hüseyin Celal Yardımcı, Karslı Nedim Ökmen gibi isimler bakan yapıldı. 
 
İNÖNÜ DARBEDEN SONRA KÜRTLERİ HATIRLADI
 
Askeri müdahale sonrasında kurulan 24’üncü Cemal Gürsel kabinesinde de Diyadin nüfusuna kayıtlı ancak bölge ile bağları kopmuş olan Daniş Koper dışında herhangi bir isim yer almadı. Buna karşılık kabinede Bursa nüfusuna kayıtlı 5 isim yer aldı. 25’inci Gürsel Hükümetinde de Mardinli Kemal Türkoğlu, Hozatlı Ekrem Tüzemen bakanlık görevinde bulundu. İsmet İnönü’nün darbeden sonra 1961-62 yılları arasında kurduğu 26’ncı hükümet kabinesinde ilk kez bölge vekillerinden Kamran Evliyaoğlu Kültür Bakanlığı görevine getirildi. İnönü’nün 27’nci hükümet kabinesinde Diyarbakır Milletvekilleri Yusuf Azizoğlu, Vefik Pirinçioğlu, Van Milletvekili Ferit Melen, İnönü’nün 28’inci hükümet kabinesinde Diyarbakır Vekillerinden Vefik Pirinççioğlu, Ferit Alpiskender (daha sonra Tekirdağ vekilliği yaptı) Malatya Milletvekili Malik Yolaç gibi isimler yer aldı. 
 
29’uncu hükümet kabinesinde Antep Milletvekili Mithat San Ulaştırma Bakanı, Diyarbakır vekili olarak Recai İskenderoğlu İmar ve İskan Bakanı olarak görev yaptı. 
 
60 SONRASI KÜRT BAKANLARDA ARTIŞ
 
Süleyman Demirel’in 1965-71 yılları arasında Başbakanlık yaptığı 30, 31 ve 32’nci hükümetlerden Antep’ten Mehmet Kamil Ocak, Kars’tan Bahri Dağdaş, Bitlis’ten Refet Sezgin gibi isimler bakan olarak görevlendirildi. 33 ve 34’üncü Nihat Erim hükümeti, Ferit Melen yeniden bakan yapıldı. 35’inci Ferit Melen hükümetinde ise bölge illerinden herhangi bir bakan görevlendirilmedi. 36’ncı Ecevit Hükümetinde Mardin’den Fehim Adak, Diyarbakır’dan Selahattin Cizrelioğlu, Malatya’dan Korkut Özal, Kars’tan Orhan Birgit gibi bölge vekilleri Bakan olarak görevlendirildi. 38’inci Sadi Irmak hükümetinde ilk kez Hakkari nüfusuna kayıtlı biri bakan oldu. Van Milletvekili Hakkarili Mehmet Salih Yıldız devlet bakanı oldu. 40’ıncı hükümette Batman Milletvekili Abdulkerim Zilan bakan yapılırken, 41’inci Demirel Hükümetinde Urfa Milletvekili Necmettin Cevheri Adalet Bakanlığı gibi bir göreve getirildi. 42’nci Ecevit hükümeti ile Diyarbakır Milletvekili Hikmet Çetin’in bakanlık dönemi başlamış oldu. Yine Diyarbakır’dan Ali Rıza Septioğlu kabineye girdi. 
 
 
KÜRTLERE BASKI DA KÜRT BAKAN SAYISI DA ARTTI
 
1980 sonrası darbecilerin Bülent Ulusu Başbakanlığında kurduğu 44’üncü Hükümette bile Malatya’dan Turgut Özal, Bitlis’ten Cevdet Menteş gibi isimler kabineye alındı. Daha sonra başlayan Özal hükümetlerinde Mardin’den Necdet Eldem, Malatya’dan Hüsnü Doğan, Bitlis’ten Kamran İnan, Diyarbakır’dan Abdulkadir Aksu gibi isimler kabinede görev aldı. 90’lı yıllardaki 50, 51, 52’nci Tansu Çiller hükümetlerinde Hikmet Çetin, Necmettin Cevheri, Mehmet Gülcegün, Mehmet Kahraman, Azimet Köylüoğlu, Ziya Halis, Salih Sümer, Adnan Ekmen, Mehmet Sevigen, Salim Ensarioğlu gibi çok sayıda bölge milletvekili ve Kürt milletvekili kabinede yer aldı. 
 
KÜRTLER KRİTİK GÖREVLERDE YOK
 
Cumhuriyet tarihi boyunca Ziya Halis, Adnan Ekmen dışında kalan Kürt bakanların tamamı özel olarak belirlendi. Uzun yıllar kabinelerde yer alan Ferit Melen aynı zamanda Cumhuriyet Senatosu ve Kuvayi Milliye üyeliğini yapıyordu. Tamamı devlet politikasına göre hareket etmelerine rağmen, Kürt Bakanlar kritik görevlere getirilmedi. İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma gibi bakanlıklarda Kürt bakanlara yok denecek kadar az görev verildi. Abdulkadir Aksu ve Hikmet Çetin gibi isimler İçişleri Bakanlığı yaptıkları dönemde de Kürtlere yönelik yoğun baskılar uygulandı. 
 
MA / Kenan Kırkaya
 

Diğer başlıklar

09:13 Tuma Çelik’ten gözaltı tepkisi: İktidar 31 Mart’ta cevabını alacak
09:11 HDP'lilere jet fezleke ‘cinayetten’ yargılanan AKP vekiline işlemiyor!
09:09 Kayyum DBP’li belediyenin projesini kendine mal etti
09:07 Tanzim satış noktalarına bağışlanan domates parayla satıldı!
09:06 Belediye taşınmazları bir bir devrediliyor!
09:04 Temelli: Ülkede vasfını yitirmiş bir meczup akıl vardır
09:02 Çiftçilerde gelecek kaygısı: Borcu borçla kapatıyoruz
09:00 'Sığınaktaki kadınların oy kullanamaması hak ihlalidir'
09:00 17 ŞUBAT 2019 GÜNDEMİ
08:17 Gözaltındaki 3 çocuğa işkence: Dipçikle kafamıza vurdular, yüzümüzü yumrukladılar, başımızı klozete soktular
16/02/2019
22:50 HDP’li genç bir günde ikinci kez gözaltına alındı
21:54 Çerkes halkının sesi Jıneps 14 yaşında
21:38 Ahmet Atakan doğum gününde anıldı
21:17 Berkin’in anne ve babasından Leyla Güven’e: Yanındayız
21:02 Akar ABD’li senatörleri ikna turunda
19:44 PSAKD İzmir Şubeleri: Tunçdemir ve Kaya derhal serbest bırakılsın
19:06 HDP’nin Manisa eşbaşkan adayı Naci Sönmez: Halk MHP ve İYİ Parti’ye mecbur değil
18:16 KESK'liler: KHK gidecek biz kalacağız
18:15 Cumartesi Annesi Meryem Baskın oğlunun yanına defnedildi
17:43 HDP Bozova ilçe eşbaşkanı tutuklandı
17:20 Serhat'ta halk buluşması, Elazığ'da büro açılışı
17:15 Kaya ve Karaaslan’ın tutuklanması kınandı
16:51 'Bir haftada 2 hasta tutuklu yaşamını yitirdi'
16:15 Balat'ta 3 katlı ahşap bina çöktü
15:27 'Hasta tutuklu Çelikdemir serbest bırakılsın'
15:27 Paylaşımları nedeniyle gözaltına alınanlardan 6'sı bırakıldı
15:05 İHD: Hasta tutuklular derhal serbest bırakılsın
15:04 Gazeteci Abayay ve Tekdağ'ın failleri soruldu
14:59 Bursa’da 11 kişi gözaltına alındı
14:24 'Medya kadın cinayetlerini meşrulaştırılıyor'
13:55 İHD İzmir Şubesi Murat Yıldız’ın akıbetini sordu
13:48 Barış Anneleri'nin Barış Nöbeti sona erdi
13:44 Tarım Orkam-Sen: İktidar tanzim satışları ile oy avcılığı yapıyor
13:33 QSD: DAİŞ işgalinin bittiğini yakında müjdeleyeceğiz
13:33 Cumartesi Anneleri: Bir 24 yıl daha geçse mücadeleyi bırakmayacağız
13:17 Cumartesi Annesi Meryem Baskın yaşamını yitirdi
12:56 İntihar ettiği söylenerek cenazesi teslim edildi
12:47 Buldan: Tarih 101 gündür direnişe tanıklık ediyor
Temelli: Türkiye çoklu kriz içinde
12:25 Mevsimlik tarım işçisi çocuklar için araştırma talebi
11:41 Kayyumların yönettiği 5 ilde HDP yüzde 60’ları aşan oy oranıyla birinci parti
11:40 HDP seçim bildirgesini açıkladı: Daha çok özgürlük, daha çok hak, daha çok hayat
11:10 Eylem bitti, abluka kalkmadı
10:56 Tutukluların aileleri: Ölümler yaşanmadan herkes sesini yükseltsin
10:54 QSD Derazor’a ilişkin açıklama yapacak
10:34 Adana'da 13 kişi serbest bırakıldı
10:34 Piyasada bulunamayan ilaçları ecza deposunda gördüler
10:01 AİHM'den müebbet hapis kararı: İşkencedir
09:42 Gazeteci Paksoy'a 3 yıl 1 ay 15 gün hapis
09:27 HDP’li genç kadınlar Diyarbakır’da toplanıyor
09:02 Soylu’nun ‘teröre ev sahipliği yapıyor’ dediği köylülere tazminat