Kürtsüz kabineyle Milli Şef dönemine dönüldü

img
ANKARA – Özellikle 1980 sonrası her hükümet kabinesinde devlete yakın Kürt vekillere bakanlık verilmesi alışkanlığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemi ile sona erdi. Erdoğan kabinesi Kürtsüz bakan oluşumu ile İsmet İnönü kabinelerine döndü. 
 
2002 yılından beri iktidarda olan AKP’nin oluşturduğu bütün kabinelerde bir şekilde AKP’li Kürt vekillere yer verildi. Ancak sistem değişikliği ile birlikte kısa süre önce açıklanan yeni kabinede hiçbir bölge milletvekiline yer verilmedi. Antep Milletvekili seçilen Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’ün dışında bölge illerinde herhangi bir isim kabinede yer almadı. Oysa Abdullah Gül ile 2002 yılında başlayan AKP hükümetlerinde de Abdulkadir Aksu (Diyarbakır), Hüseyin Çelik (Van), Mehdi Eker (Diyarbakır), Cevdet Yılmaz (Bingöl), Mehmet Şimşek (Batman) gibi Kürt milletvekilleri bir şekilde kabinelerde yer aldı. 
 
İNÖNÜ KABİNELERİNDE KÜRT YOK 
 
Erdoğan’ın son açıkladığı Kürtsüz kabine İsmet İnönü’nün 1923 yılında başlayan ve 1937 yılına kadar süren 8 hükümet kabinesine benziyor. İnönü kabinelerinde, Bosna Hersek, Selanik, Lazistan bölge nüfuslarına kayıtlı vekiller yer alırken, herhangi bir bölge milletvekili yer almadı. Kürtlere yer verilmeyen İsmet İnönü kabinelerinde, 1935 yılından sonra yapılan seçimlerde Makedonya kökenli Kazım Özalp Van milletvekili seçildi ve 1939 yılına kadar Milli Savunma Bakanı olarak görev yaptı.  
 
ATATÜRK ERZURUM VEKİLLERİNİ KABİNEYE ALDI 
 
Oysa 1921 yılında Mustafa Kemal başkanlığında oluşan ilk İcra Vekilleri Heyetinde Erzurum’dan Celalletin Arif Bey ile Erzurum nüfusuna kayıtlı ancak Tokat’tan vekil seçilen Refet Bey gibi isimler yer alıyordu. 1937-39 yılları arasında Celal Bayar başkanlığında kurulan 9 ve 10’uncu hükümet kabinelerinde Erzincan’dan Safet Arıkan yer aldı. 1939-1942 yılları arasında kurulan Refik Saydam hükümetlerinde ise yine Erzurum vekilli Ahmet Fikri Tüzer kabinede görevlendirildi. Tüzer daha sonra 1942-43 yılları arasında kurulan Şükrü Saraçoğlu kabinesinde de yer aldı. 1946-47 yılları arasında kurulan Recep Peker hükümetinde ilk kez Diyarbakır’dan Cavit Ekin ekonomi bakanı olarak görevlendirildi. 1950-60 yılları arasında Adnan Menderes başkanlığında kurulan 5 kabinede Ağrılı ancak İstanbul’dan milletvekili seçilen Hüseyin Celal Yardımcı, Karslı Nedim Ökmen gibi isimler bakan yapıldı. 
 
İNÖNÜ DARBEDEN SONRA KÜRTLERİ HATIRLADI
 
Askeri müdahale sonrasında kurulan 24’üncü Cemal Gürsel kabinesinde de Diyadin nüfusuna kayıtlı ancak bölge ile bağları kopmuş olan Daniş Koper dışında herhangi bir isim yer almadı. Buna karşılık kabinede Bursa nüfusuna kayıtlı 5 isim yer aldı. 25’inci Gürsel Hükümetinde de Mardinli Kemal Türkoğlu, Hozatlı Ekrem Tüzemen bakanlık görevinde bulundu. İsmet İnönü’nün darbeden sonra 1961-62 yılları arasında kurduğu 26’ncı hükümet kabinesinde ilk kez bölge vekillerinden Kamran Evliyaoğlu Kültür Bakanlığı görevine getirildi. İnönü’nün 27’nci hükümet kabinesinde Diyarbakır Milletvekilleri Yusuf Azizoğlu, Vefik Pirinçioğlu, Van Milletvekili Ferit Melen, İnönü’nün 28’inci hükümet kabinesinde Diyarbakır Vekillerinden Vefik Pirinççioğlu, Ferit Alpiskender (daha sonra Tekirdağ vekilliği yaptı) Malatya Milletvekili Malik Yolaç gibi isimler yer aldı. 
 
29’uncu hükümet kabinesinde Antep Milletvekili Mithat San Ulaştırma Bakanı, Diyarbakır vekili olarak Recai İskenderoğlu İmar ve İskan Bakanı olarak görev yaptı. 
 
60 SONRASI KÜRT BAKANLARDA ARTIŞ
 
Süleyman Demirel’in 1965-71 yılları arasında Başbakanlık yaptığı 30, 31 ve 32’nci hükümetlerden Antep’ten Mehmet Kamil Ocak, Kars’tan Bahri Dağdaş, Bitlis’ten Refet Sezgin gibi isimler bakan olarak görevlendirildi. 33 ve 34’üncü Nihat Erim hükümeti, Ferit Melen yeniden bakan yapıldı. 35’inci Ferit Melen hükümetinde ise bölge illerinden herhangi bir bakan görevlendirilmedi. 36’ncı Ecevit Hükümetinde Mardin’den Fehim Adak, Diyarbakır’dan Selahattin Cizrelioğlu, Malatya’dan Korkut Özal, Kars’tan Orhan Birgit gibi bölge vekilleri Bakan olarak görevlendirildi. 38’inci Sadi Irmak hükümetinde ilk kez Hakkari nüfusuna kayıtlı biri bakan oldu. Van Milletvekili Hakkarili Mehmet Salih Yıldız devlet bakanı oldu. 40’ıncı hükümette Batman Milletvekili Abdulkerim Zilan bakan yapılırken, 41’inci Demirel Hükümetinde Urfa Milletvekili Necmettin Cevheri Adalet Bakanlığı gibi bir göreve getirildi. 42’nci Ecevit hükümeti ile Diyarbakır Milletvekili Hikmet Çetin’in bakanlık dönemi başlamış oldu. Yine Diyarbakır’dan Ali Rıza Septioğlu kabineye girdi. 
 
 
KÜRTLERE BASKI DA KÜRT BAKAN SAYISI DA ARTTI
 
1980 sonrası darbecilerin Bülent Ulusu Başbakanlığında kurduğu 44’üncü Hükümette bile Malatya’dan Turgut Özal, Bitlis’ten Cevdet Menteş gibi isimler kabineye alındı. Daha sonra başlayan Özal hükümetlerinde Mardin’den Necdet Eldem, Malatya’dan Hüsnü Doğan, Bitlis’ten Kamran İnan, Diyarbakır’dan Abdulkadir Aksu gibi isimler kabinede görev aldı. 90’lı yıllardaki 50, 51, 52’nci Tansu Çiller hükümetlerinde Hikmet Çetin, Necmettin Cevheri, Mehmet Gülcegün, Mehmet Kahraman, Azimet Köylüoğlu, Ziya Halis, Salih Sümer, Adnan Ekmen, Mehmet Sevigen, Salim Ensarioğlu gibi çok sayıda bölge milletvekili ve Kürt milletvekili kabinede yer aldı. 
 
KÜRTLER KRİTİK GÖREVLERDE YOK
 
Cumhuriyet tarihi boyunca Ziya Halis, Adnan Ekmen dışında kalan Kürt bakanların tamamı özel olarak belirlendi. Uzun yıllar kabinelerde yer alan Ferit Melen aynı zamanda Cumhuriyet Senatosu ve Kuvayi Milliye üyeliğini yapıyordu. Tamamı devlet politikasına göre hareket etmelerine rağmen, Kürt Bakanlar kritik görevlere getirilmedi. İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma gibi bakanlıklarda Kürt bakanlara yok denecek kadar az görev verildi. Abdulkadir Aksu ve Hikmet Çetin gibi isimler İçişleri Bakanlığı yaptıkları dönemde de Kürtlere yönelik yoğun baskılar uygulandı. 
 
MA / Kenan Kırkaya
 

Diğer başlıklar

22:38 DBP Eş Genel Başkanı Arslan tahliye edilmedi
21:49 Besta'da askeri operasyon
19:53 Madenci annesinden polise: Anneniz sizinle hiç gurur duymasın
19:23 Somalı anne: Kaybolan adaleti aramaya geldim
19:08 700 işçi çalışma koşullarının düzeltilmesi için iş bıraktı
19:02 Ailesi Dayangaç’ın cenazesini ATK’den aldı
18:46 Trump: Anlaşmazlık olan konuları detaylı konuştuk
Putin: Soğuk Savaş çok uzun süre önce sona erdi
18:14 HDP’li kadın vekillerden yurttaşlara teşekkür ziyareti
17:29 Muhabirimiz Söylemez serbest bırakıldı
17:21 HDP Güven’in durumunu Meclis’e taşındı
17:10 Bedelli askerlik ile ilgili düzenleme Ekim'de
16:56 Amanos Dağları yanıyor
16:53 ‘2 bin 215 bebeğin annesi 15 yaşından küçük’
16:31 Her ay TRT'ye çıkmak için kararname çıkardı
16:29 DİSK-AR: Türkiye işsizlikte en kötü 4 ülke arasında
16:24 OHAL düzenlemesi Meclis’e sunuldu
16:06 DİSK: Sendikalar DDK'nın yetki alanından derhal çıkarılmalı
15:59 İzmir’de gözaltına alınan 16 kişi serbest bırakıldı
15:23 6 milyon seçmen için Erdoğan'a açılan dava reddedildi
15:22 Ö.B.'nin istismarda bulunduğu çocuğun ablası mahkemede konuştu
15:08 Zirve öncesi telefon görüşmesi: Erdoğan Trump'la Suriye'yi konuştu
14:57 12 gazetecinin duruşması ertelendi
14:56 Helsinki’de Trump ve Putin görüşmesi başladı
14:53 Somalı aileler HSK Başkanı ile görüşecek
14:46 Muhabirimiz Söylemez gözaltına alındı
14:28 HSK’de yeni atamalar yapıldı
14:27 ‘Barış talebi suç değil, Onur Hamzaoğlu’na özgürlük’
14:27 CHP'li Beko’dan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tepkisi
13:49 HDP Sancaktepe İlçe Örgütü'ne yapılan baskın protesto edildi
13:48 Grevde olan işçiler üniversite avukatlarıyla görüştü
13:44 Mahkemeye göre Peker'in ki 'vatandaşlık borcu ve görevi'
13:43 Torbalı'da 45 hektarlık ormanlık alan küle döndü
13:20 HRW: Türkiye, Suriyeli mültecileri kayıt altına almayı durdurdu
13:19 ETHA muhabirleri ve EHB avukatlarının duruşması başladı
13:16 MHP'den Meral Akşener'e suç duyurusu
12:55 Somalı ailelere polis müdahalesi: Otobüse binin gidin yoksa sizi süpürürüz
12:01 Suruç’ta bir gözaltı bir tutuklama
11:54 Gazeteci Erdem Gül MİT TIR'ları davasından beraat etti
11:52 CHP’de 'Değişim ve Umut Kurultayı' için adım atıldı
11:46 HDK: Yeni dönemde parlamento yerine sokak esas alınacak
11:46 Adalet Bakanı: OHAL birkaç gün içinde sona erecek, ancak...
11:25 Moody's'den bankalara kredi uyarısı
11:02 Dışişleri Bakanlığı: ‘YPG Minbic'ten çekildi’ haberlerini abartılı buluyoruz
10:22 İşsizlik oranı yüzde 9,6
09:51 İzmir’de bir iş merkezin bodrumunda cenaze bulundu
09:46 'Alevilikte de eril zihniyet hakim kılınmak isteniyor'
09:14 Kayyum, belediye bütçesinden savcılığın kaza yapan aracını onardı
09:13 Dere kirliliği mahallelileri ve tatilcileri tedirgin etti
09:05 Çocuğun ölümüne sebep olduğundan şüphelenilen polisin av tüfeği Efrin’e götürülmüş
09:04 Peker davasında müşteki akademisyen: Bu tür olaylar daha da yaygınlaşacak