Kürtsüz kabineyle Milli Şef dönemine dönüldü

img
ANKARA – Özellikle 1980 sonrası her hükümet kabinesinde devlete yakın Kürt vekillere bakanlık verilmesi alışkanlığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemi ile sona erdi. Erdoğan kabinesi Kürtsüz bakan oluşumu ile İsmet İnönü kabinelerine döndü. 
 
2002 yılından beri iktidarda olan AKP’nin oluşturduğu bütün kabinelerde bir şekilde AKP’li Kürt vekillere yer verildi. Ancak sistem değişikliği ile birlikte kısa süre önce açıklanan yeni kabinede hiçbir bölge milletvekiline yer verilmedi. Antep Milletvekili seçilen Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’ün dışında bölge illerinde herhangi bir isim kabinede yer almadı. Oysa Abdullah Gül ile 2002 yılında başlayan AKP hükümetlerinde de Abdulkadir Aksu (Diyarbakır), Hüseyin Çelik (Van), Mehdi Eker (Diyarbakır), Cevdet Yılmaz (Bingöl), Mehmet Şimşek (Batman) gibi Kürt milletvekilleri bir şekilde kabinelerde yer aldı. 
 
İNÖNÜ KABİNELERİNDE KÜRT YOK 
 
Erdoğan’ın son açıkladığı Kürtsüz kabine İsmet İnönü’nün 1923 yılında başlayan ve 1937 yılına kadar süren 8 hükümet kabinesine benziyor. İnönü kabinelerinde, Bosna Hersek, Selanik, Lazistan bölge nüfuslarına kayıtlı vekiller yer alırken, herhangi bir bölge milletvekili yer almadı. Kürtlere yer verilmeyen İsmet İnönü kabinelerinde, 1935 yılından sonra yapılan seçimlerde Makedonya kökenli Kazım Özalp Van milletvekili seçildi ve 1939 yılına kadar Milli Savunma Bakanı olarak görev yaptı.  
 
ATATÜRK ERZURUM VEKİLLERİNİ KABİNEYE ALDI 
 
Oysa 1921 yılında Mustafa Kemal başkanlığında oluşan ilk İcra Vekilleri Heyetinde Erzurum’dan Celalletin Arif Bey ile Erzurum nüfusuna kayıtlı ancak Tokat’tan vekil seçilen Refet Bey gibi isimler yer alıyordu. 1937-39 yılları arasında Celal Bayar başkanlığında kurulan 9 ve 10’uncu hükümet kabinelerinde Erzincan’dan Safet Arıkan yer aldı. 1939-1942 yılları arasında kurulan Refik Saydam hükümetlerinde ise yine Erzurum vekilli Ahmet Fikri Tüzer kabinede görevlendirildi. Tüzer daha sonra 1942-43 yılları arasında kurulan Şükrü Saraçoğlu kabinesinde de yer aldı. 1946-47 yılları arasında kurulan Recep Peker hükümetinde ilk kez Diyarbakır’dan Cavit Ekin ekonomi bakanı olarak görevlendirildi. 1950-60 yılları arasında Adnan Menderes başkanlığında kurulan 5 kabinede Ağrılı ancak İstanbul’dan milletvekili seçilen Hüseyin Celal Yardımcı, Karslı Nedim Ökmen gibi isimler bakan yapıldı. 
 
İNÖNÜ DARBEDEN SONRA KÜRTLERİ HATIRLADI
 
Askeri müdahale sonrasında kurulan 24’üncü Cemal Gürsel kabinesinde de Diyadin nüfusuna kayıtlı ancak bölge ile bağları kopmuş olan Daniş Koper dışında herhangi bir isim yer almadı. Buna karşılık kabinede Bursa nüfusuna kayıtlı 5 isim yer aldı. 25’inci Gürsel Hükümetinde de Mardinli Kemal Türkoğlu, Hozatlı Ekrem Tüzemen bakanlık görevinde bulundu. İsmet İnönü’nün darbeden sonra 1961-62 yılları arasında kurduğu 26’ncı hükümet kabinesinde ilk kez bölge vekillerinden Kamran Evliyaoğlu Kültür Bakanlığı görevine getirildi. İnönü’nün 27’nci hükümet kabinesinde Diyarbakır Milletvekilleri Yusuf Azizoğlu, Vefik Pirinçioğlu, Van Milletvekili Ferit Melen, İnönü’nün 28’inci hükümet kabinesinde Diyarbakır Vekillerinden Vefik Pirinççioğlu, Ferit Alpiskender (daha sonra Tekirdağ vekilliği yaptı) Malatya Milletvekili Malik Yolaç gibi isimler yer aldı. 
 
29’uncu hükümet kabinesinde Antep Milletvekili Mithat San Ulaştırma Bakanı, Diyarbakır vekili olarak Recai İskenderoğlu İmar ve İskan Bakanı olarak görev yaptı. 
 
60 SONRASI KÜRT BAKANLARDA ARTIŞ
 
Süleyman Demirel’in 1965-71 yılları arasında Başbakanlık yaptığı 30, 31 ve 32’nci hükümetlerden Antep’ten Mehmet Kamil Ocak, Kars’tan Bahri Dağdaş, Bitlis’ten Refet Sezgin gibi isimler bakan olarak görevlendirildi. 33 ve 34’üncü Nihat Erim hükümeti, Ferit Melen yeniden bakan yapıldı. 35’inci Ferit Melen hükümetinde ise bölge illerinden herhangi bir bakan görevlendirilmedi. 36’ncı Ecevit Hükümetinde Mardin’den Fehim Adak, Diyarbakır’dan Selahattin Cizrelioğlu, Malatya’dan Korkut Özal, Kars’tan Orhan Birgit gibi bölge vekilleri Bakan olarak görevlendirildi. 38’inci Sadi Irmak hükümetinde ilk kez Hakkari nüfusuna kayıtlı biri bakan oldu. Van Milletvekili Hakkarili Mehmet Salih Yıldız devlet bakanı oldu. 40’ıncı hükümette Batman Milletvekili Abdulkerim Zilan bakan yapılırken, 41’inci Demirel Hükümetinde Urfa Milletvekili Necmettin Cevheri Adalet Bakanlığı gibi bir göreve getirildi. 42’nci Ecevit hükümeti ile Diyarbakır Milletvekili Hikmet Çetin’in bakanlık dönemi başlamış oldu. Yine Diyarbakır’dan Ali Rıza Septioğlu kabineye girdi. 
 
 
KÜRTLERE BASKI DA KÜRT BAKAN SAYISI DA ARTTI
 
1980 sonrası darbecilerin Bülent Ulusu Başbakanlığında kurduğu 44’üncü Hükümette bile Malatya’dan Turgut Özal, Bitlis’ten Cevdet Menteş gibi isimler kabineye alındı. Daha sonra başlayan Özal hükümetlerinde Mardin’den Necdet Eldem, Malatya’dan Hüsnü Doğan, Bitlis’ten Kamran İnan, Diyarbakır’dan Abdulkadir Aksu gibi isimler kabinede görev aldı. 90’lı yıllardaki 50, 51, 52’nci Tansu Çiller hükümetlerinde Hikmet Çetin, Necmettin Cevheri, Mehmet Gülcegün, Mehmet Kahraman, Azimet Köylüoğlu, Ziya Halis, Salih Sümer, Adnan Ekmen, Mehmet Sevigen, Salim Ensarioğlu gibi çok sayıda bölge milletvekili ve Kürt milletvekili kabinede yer aldı. 
 
KÜRTLER KRİTİK GÖREVLERDE YOK
 
Cumhuriyet tarihi boyunca Ziya Halis, Adnan Ekmen dışında kalan Kürt bakanların tamamı özel olarak belirlendi. Uzun yıllar kabinelerde yer alan Ferit Melen aynı zamanda Cumhuriyet Senatosu ve Kuvayi Milliye üyeliğini yapıyordu. Tamamı devlet politikasına göre hareket etmelerine rağmen, Kürt Bakanlar kritik görevlere getirilmedi. İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma gibi bakanlıklarda Kürt bakanlara yok denecek kadar az görev verildi. Abdulkadir Aksu ve Hikmet Çetin gibi isimler İçişleri Bakanlığı yaptıkları dönemde de Kürtlere yönelik yoğun baskılar uygulandı. 
 
MA / Kenan Kırkaya
 

Diğer başlıklar

21:14 İstismar sanığına 40 yıl 10 ay hapis cezası
21:07 İstanbul’da bir erkek eşi ve 2 çocuğunu öldürdü
20:01 CHP'lilerden stadyumun yıkımına tepki
19:58 Temelli: Bölgedeki acılar ve adaletsizlikler çok büyük
19:54 Gazeteci Alayumat ve Akman'ın duruşması ertelendi
19:51 HDP’li Çamçı’nın tutuklanmasına itiraz edildi
18:15 Raydan çıkan tren kalabalığın arasına daldı
17:58 Hasankeyf'te tarihi kapı da taşındı
17:54 İzmir'de gözaltına alınan 13 kişi serbest bırakıldı
17:52 Temelli’den Soylu’ya: Bir tek suçlu sizsiniz
17:11 Kaşıkçı soruşturması: Konsolosluk çalışanlarının ifadesi alınıyor
16:55 Öcalan'ın vasisinin görüşme talebi reddedildi
16:43 Tarım işçisi olarak gittiği Antalya'da tutuklandı
16:27 Levent Tüzel’e 1 yıl 3 ay hapis cezası
16:27 Yeniden yargılanan HDP'li Yıldırım tahliye edilmedi
16:14 Diyarbakır’da serbest bırakılanlara savcı itiraz etti
15:43 KESK'ye dönük karalamalara yanıt verdiler
15:37 HDP’den ‘kaçırılma’ açıklaması
15:31 İHD: Geri Gönderme Merkezleri denetime açılsın
15:04 Tahir Elçi İnsan Hakları Kürsüsü kuruluyor
14:20 Boş arazide 6 saat işkence gördü
13:57 Oluç’tan Moldova’da ‘Özerklik’ diyen Erdoğan’a: Keşke Türkiye’de de savunsa
13:51 Elazığ Cezaevi'nde ayrımcılık, ceza ve yasak
13:34 Demokratikleşmeden vazgeçilince 'Öğrenci Andı' geri döndü
13:11 Diyarbakır Barosu yeni yönetimi Elçi’nin kabrini ziyaret etti
13:04 Duruşma sonrası polisten milletvekiline haddi aşan sözler
12:57 Suruç'ta bir ayda 40'a yakın yarış atı öldü
12:56 Öcalan'ın vasisi İmralı’ya gitmek için savcılığa başvurdu
12:48 Ayşe Öğretmen'in cezası ertelendi
12:24 Bekir Kaya'nın avukatı: Verilen cezaların amacı yerel seçimler
11:59 Nusaybin Davası'nda tahliye yok: Bir tanık bir günde 343 kişi teşhis etmiş!
11:21 SGP Başkanı Qeftan: Suriye Baas’ın değil halklarındır
11:11 HDP yerel seçim çalışmalarını Diyarbakır’da başlatıyor
10:41 Birecik ve Çermik'te 2 muhtar tutuklandı
10:40 Darp edilip üstüne bir de cezalandırıldı
10:39 Gergerlioğlu: Hasta tutuklular için yasa teklifi hazırlıyoruz
10:35 Hasankeyf'te 265 tonluk eyvan da taşındı
10:24 Barış Annesi Medine Kaymaz gözaltına alındı
10:12 100 gündür çocuğunun cenazesini arıyor
09:49 Belgelerine ulaşıldı: Silopi'de milyonluk araziler AKP yöneticilerine yok pahasına verildi
09:16 Çiftçi traktörünü satılığa çıkardı
09:15 Kaymakamken izin verdi, kayyum olunca yıktı
09:13 9 yeni film vizyonda
09:11 'Kürtler o gün barışa hazırdı ama devlet değildi'
09:08 ‘Cezaevindeki ihlaller dışarıda çıkacak güçlü sesle azalır’
09:07 Avukat Süren: Nafakanın engellenmesi ekonomik şiddettir
09:05 ‘Yoksulluk nafakası kadınları korumasız bırakacak’
09:04 Ataşehir esnafı: İflas bayrağını dikeceğiz
09:03 Vanlılardan Erdoğan'a cevap: Sandıkta görüşürüz
09:02 Un ve ekmek fiyatı artınca halk değirmene dönüş yaptı