Efrin'de süren trajedi BM tarafından belgelendi

img
URFA - Türkiye ve bağlı Suriye Milli Ordusu’nun denetiminde bulunup, hemen her gün kaçırılma, işkence, fidye, tecavüz ve talan vakalarıyla gündeme gelen Efrin, derin bir trajedi içerisinde. Kentte yaşananlar son olarak BM Suriye Soruşturma Komisyonu tarafından hazırlanan raporla belgelendi.  
 
Suriye’de 2011 yılında başlayan iç savaş kısa sürede tüm ülkeye yayılarak binlerce insanın yaşamına yitirmesine, binlercesinin de göç etmesine sebep oldu. Bu süreçte savaşın yaşanmadığı tek yer ise, Efrîn olarak kayıtlara geçti. Suriye’nin savaş yaşanmayan tek kenti olan Efrîn, o dönem ülkenin hemen her yerinde süren çatışmalardan kaçan insanların sığındıkları adeta tek limandı. Yaşanan bu göçlerle birlikte kentin nüfusu 1 milyona kadar ulaştı.
 
 “Huzur kenti” olarak da tanımlanan şehirlerini hiçbir güce dayanmadan kendi öz gücüyle kentlerini yöneten Efrînliler, demokratik ulus projesi kapsamında birlik içinde, özgür, eşit ve adaletli bir yaşamı inşa ediyordu. Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu’nun (ÖSO) sık sık saldırılarda bulunduğu kente 20 Ocak 2018 tarihine kadar özgün yapısını korumayı başardı. 
 
58 GÜN BOYUNCA BOMBALANDI
 
Efrîn’de inşa edilen ortak yaşam AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından sürekli tehdit olarak görüldü. Kente yönelik tehditler takvim yaprakları 20 Ocak 2018 tarihini gösterdiğinde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) 79 uçak, yüzlerce tank, obüs, binlerce asker ve 25 bin kişilik selefi grup ile fiili saldırısına dönüştü. Demokratik Suriye Güçleri (QSD) ise, kazanımları korumak için kenti savunmaya başladı. TSK ve Özgür Suriye Ordusu’na (ÖSO) bağlı paramiliter gruplar kenti 58 gün boyunca 21’inci yüzyılın teknolojik silahlarıyla havadan ve karadan bombardıman altına aldı.
 
Rusya’nın bölgedeki güçlerini çekip, hava sahasını açarak onay verdiği operasyona ABD, Avrupa Birliği ülkeleri, Birleşmiş Milletler ve NATO ise seyirci kaldı. 
 
SELEFİ GRUPLAR YERLEŞTİRİLDİ
 
İki ayı yakın süre devam eden saldırılar sonucu 300’ü aşkın insan hayatını kaybetti. 400 bin civarında insan yerinden göç etmek zorunda bırakıldı. Kaçırılan kişilerin çoğunun akıbeti ise hala bilinmiyor. Kent, Türkiye’nin denetimine geçmesi ile birlikte selefi grupların yerleşkesi haline dönüştürüldü. 21’inci yüzyılda dünyanın gözü önünde kentin demografik yapısı değiştirildi. 
 
ASİMİLASYON, TALAN, İŞKENCE VE TECAVÜZ
 
Kentte devreye sokulan asimilasyon politikalarının ilk adımı Kürt dili, kültürü ve sanatına yönelik yasaklarla atıldı. Kürtçe eğitim yasaklandı, anadilde eğitim veren okul ve üniversiteler kapatıldı, Osmanlı padişahlarının isimlerinin verildiği okullarda sadece Arapça ve Türkçe eğitim verilmeye başlandı. Yine köy, mahalle ve sokaklara Türkçe isimler verildi. 
 
EFRİN ZEYTİNİNE ‘TÜRK ZEYTİNYAĞI’ ETİKETİ 
 
Efrîn halkının ana geçim kaynağı zeytindi. 18-20 milyon arasında zeytin ağacı olduğu tahmin edilen kente yönelik saldırılar sonucu 15 bin hektarlık zeytin ağacı ve ormanlık alan yok edildi. Geriye kalan ağaçlardan toplanan zeytinler ise el konularak Türkiye’ye getirildi.  Efrin halkına ait olan zeytinler, “Türk zeytinyağı” etiketi ile Avrupa Birliği ülkelerine satıldı. 
 
16 BİN TARİHİ ESER TÜRKİYE’YE TAŞINDI
 
Birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan kentteki tarihi mekanlar ise uçaklarla bombalanarak tahrip edildi. Binlerce tarihi eser ÖSO grupları tarafından çalınarak, Türkiye pazarlarında satıldı. Bu konudaki kimi araştırmalara göre, şu ana kadar 16 binin üzerinde tarihi eser Türkiye’ye getirildi. Bu tarihi eserlerin akıbeti bilinmiyor. 
 
İki buçuk yıldır Türkiye destekli ÖSO gruplarının denetiminde bulunan Efrîn, hemen her gün farklı bir trajediyle gündeme geliyor. Evde, sokakta ve tarlalarda kaçırılan kadınlar, çocuklar ve yaşlılar işkence ve tecavüz ile karşı karşıya kalıyor. Yine birçoğu Türkiye’ye getirilerek tutuklanıp cezaevine konuluyor. Geçtiğimiz 23 Mayıs’ta Sultan Murat Tugayı üyeleri tarafından kaçırılan 16 yaşındaki Melek Nebih Xelil adlı bir kız çocuğunun cansız bedeni bir zeytinlikte bulunmuştu. Efrîn İnsan Hakları Örgütü, Mart 2018’den bu yana kadar 1564 kadına karşı suç işlendiğini ve bu suçların birçoğunun belgelendiğini yakın zaman önce açıklamıştı. 
 
Burada yaşananlara dünyanın sessiz kaldığı Efrîn, aradan geçen zamanda “Huzur kenti” ismini aşama aşama insanlığa karşı suçların işlendiği bir merkeze bıraktı. Türkiye’de 1990’lı yıllarda başvurulan politikaların uygulandığı Efrîn’e yönelik saldırılara 58 gün boyunca direnen QSD, sivil katliamı engellemek için yerini Efrîn Kurtuluş Güçleri’ne (HRE) bırakmıştı. HRE ise 2 buçuk yıldır kentin kırsalına çekilerek, TSK ve ÖSO gruplarının saldırılarına karşı direniyor.  
 
İŞKENCE, TALAN VE TECAVÜZ BELGELENDİ 
 
Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde oluşturulan Suriye Soruşturma Komisyonu’nun kentte 11 Ocak ve 1 Temmuz 2020 tarihleri arasında yapılan incelemeler sonucunda hazırlayıp önceki gün yayımladığı rapor, Efrîn’de yaşanan işkence, rehin alma, tecavüz ve talanın açıkça yer aldığı bir belge oldu. 
 
Açıklanan raporda Efrîn’de tutuklanan kişilerin yer altı cezaevlerinde tutulduklarına, kimi tutukluların ise akıbetlerinin bilinmediğine yer verildi. Yine gözaltına alınan sivillerin inançları ve etnik kökenleri nedeniyle sorguya tabi tutuldukları, günlerce işkenceye maruz kaldıkları belirtildi. Raporda, komisyonun görüştüğü bir çocuğa ilişkin ise şu bilgiler yer aldı: “Kürt bir çocuk, Efrîn merkez cezaevine gönderilmeden önce 5 ay boyunca SMO karargahında tutulduğunu, hem SMO hem de Türkçe konuşan yetkililer tarafından sorguladığını, eli kelepçeli ve gözleri bağlı tavandan asılı şekilde günlerce dövüldüğünü söyledi.” 
 
ÇOCUĞA TOPLU TECAVÜZ 
 
Raporda, belgelenen bir diğer suç ise Efrîn cezaevinde tutulan kadın ve erkeklere dönük cinsel şiddet vakaları oldu. SMO gruplarının erkek tutukluları bir çocuğun tecavüzüne tanık olmaya zorlandığı, bu çocuğun daha sonra toplu tecavüze uğradığı belirtilen raporda, cezaevinde kalan bir başka tutuklunun daha yine toplu tecavüze uğradığı kaydedildi.
 
KÜLTÜREL MİRAS YOK EDİLDİ 
 
Raporda yer bulan bir diğer önemli bilgi, kentteki kültürel ve dini mirasın yok edilmesi oldu. Efrîn bölgesindeki Qastel Jindo, Qibar, Cindayris ve Sharran gibi birçok Êzidî mabedi ve mezarlığının bilinçli bir şekilde yağmalandığı ve tahrip edildiği kaydedildi.
 
DEMOGRAFİK YAPI DEĞİŞTİRİLİYOR 
 
Yine Süleyman Şah Tugayı’nın Efrîn dışından gelen aileleri yerleştirmek amacıyla 3 kişiden az olan Kürt aileleri evlerinden çıkmaya zorladığı belirtilen raporda, Kürt ailelerin evlerinde ve topraklarında yaşamak için zorla vergiye tabi tutulduğu, yine mülkiyet belgesi talep edildiği, bu belgeye sahip olmayanların ise zorla evlerinden çıkarıldığı ve göçe zorlandıkları bilgileri yer aldı.
 
MA / Barış Polat

Diğer başlıklar

19:35 'OHAL Komisyonları lağvedilsin'
19:23 Koronadan 72 kişi daha hayatını kaybetti
19:14 İBB’nin ‘Sokakta sanat var’ etkinliğinde Kürtçe yasağı
19:04 Doktoru yaralayan sanığa 20 yıl hapis cezası
18:45 Cizre'de polis şiddeti kameralara yansıdı
18:01 Faiz kararı öncesi dolar tüm zamanların rekorunu kırdı: 7,71
17:29 Cezaevinde intihar ettiği iddia edilen Gencer polis ablukasında defnedildi
17:26 Ceylanpınar'da tecavüz faillerine tutuklama yok!
17:21 Tahliye olan İranlı Ali Hajılon’dan haber alındı
17:00 Eşbaşkan Akkuş tahliye edilmedi
16:55 Karamollaoğlu: Van'daki iddialar araştırılsın
16:45 Demirtaş’a ‘Saray’a giden savcı’ iddianamesi
15:27 PŞTA: İldem ve Çakıl’ın cenazelerini teslim edin
15:18 Gencer’in cenazesi alındı: Yakınları intihara inanmıyor
15:17 AYM Başkanı’ndan Soylu’ya: Eleştirmek için önce anlamak gerek
14:56 AYM Güven’in başvurusunu 'kabul edilemez' buldu
14:49 Hatimoğulları: Duvarları hep birlikte yıkacağız
14:35 Gülsüm Elvan: Siz öldürün diye doğurmadım
14:32 Sağlık çalışanlarına saldıran iki kişi gözaltına alındı
14:29 ‘Maden projeleriyle ekolojik katliam ortaya çıkacak’
14:27 Gazeteciler Yıldız ve Dükel hakkında 10 yıl kadar ceza istendi
14:25 Şırnak'ta rüşvet alan 5 polis tutuklandı
14:23 Diyarbakır’da Kovid-19’a yakalanan sağlıkçıların sayısı 800’ü aştı
13:53 Helikopterden atılan Turgut’un ilk fotoğrafı
13:19 Van Cezaevi’nde şüpheli ölüm
13:16 Helikopterden atılan Osman Şiban Mersin’e ulaştı
12:22 ETHA muhabirlerinin davası ertelendi
12:14 Hak savunucuları: Vahşete karşı demokratik iradeye ihtiyaç var
11:39 Görgü tanığı: İkisi de helikoptere sağlam bindirildi
11:38 Demirtaş: İnsan kimliğimizi siyasetçi kimliğimize kurban etmeyelim
11:02 Beraat ettiği suçlamalardan dava açıldı
10:53 Ambulans kazasında 4 sağlık çalışanı yaralandı
10:33 Sur’da inşa edilen butik oteller ve işyerleri sermayeye satılacak
10:29 Ressam Çelik helikopterden atılan 2 yurttaşı çizdi
10:28 Berkin Elvan duruşması başladı
10:00 Dersim’de maden sahasına tepki: Dağlarımıza göz diktiler
09:54 Kayyım, kaymakamı daire başkanı yaptı
09:41 Gergerlioğlu’ndan kanun teklifi: Eşler istediği soyadı ve kütüğü seçebilmeli
09:41 AYM 212 bin başvuruyu ‘kabul edilemez’ buldu
09:14 Mülteciler aylarca aç susuz yol yürüyor
09:12 TSK operasyonları kopyala yapıştır çıktı
09:10 Kobanêli işçilerin ‘mevsimlik’ çilesi ağırlaştı
09:09 Gülistan Doku dosyası kapatılmak isteniyor
09:09 David Graeber’in ardından: Kürtler müttefikini, dünya entelektüel rehberini kaybetti
09:08 33 şikayet sonuçsuz kaldı, tüfekli saldırıdan sonra tutuklandı
09:07 Grip ve zatürre aşı talebine korona etkisi
09:06 Karadeniz’de ‘Topal Osman zihniyeti’ sürüyor
09:05 Alınak: Ev hapsim kalkmazsa cezaevine girmeyi talep edeceğim
09:00 23 EYLÜL 2020 GÜNDEMİ
22/09/2020
23:11 Macron: Türkiye’yle diyaloğa hazırız
21:29 Şüpheli şekilde ölen Uslu'nun davası yeniden görüldü
21:13 Helikopterden atılan Osman Şiban’dan ilk sözler
20:29 TTB’nin sözleşmesi feshedildi, kongre yeri değişti
20:22 Kaz Dağları'ndaki nöbet alanının boşaltılmasına 65 kurumdan tepki
19:48 Özgür Gündem ile dayanışan gazetecilere verilen cezalar onandı
19:44 HDP'li eski eşbaşkan gözaltına alındı
19:39 Sağlıkçılara saldıranlar hakkında soruşturma başlatıldı
19:22 Koronadan ölenlerin sayısı 7 bin 639'a yükseldi
19:18 AKP Sözcüsü Çelik’ten açıklamalar
18:36 AB Zirvesi 1 Ekim’e ertelendi
18:30 Erdoğan: Doğu Akdeniz için bölgesel bir konferans düzenlensin
18:15 Gabar'da yangın devam ediyor
18:05 Hengav: İran güçleri araç tarayıp 4 kişiyi öldürdü
17:49 Türkiye’den Ege’de yeni NAVTEX ilanı
17:41 Sağlık emekçilerine dönük saldırı protesto edildi
17:21 Silvan’da okul servisleri ile operasyona çıktılar
17:07 Dersim’de kaybolan Mehmet Aydemir’in de cenazesine ulaşıldı
16:58 Nusaybin'de 5 kişi gözaltına alındı
16:43 Yurtiçi Kargo'dan yine bir taciz vakası
16:14 KESK’ten ırkçı saldırıya uğrayan işçilere ziyaret
16:12 Moody's: Türkiye’nin seçenekleri sınırlı
16:09 Ilısu Barajı protestosundan yargılanan gençler duruşmaya alınmadı
15:38 TJA aktivisti Elter serbest bırakıldı
15:35 Evleri yıkılan 4 aile: Evlerimiz rant için yıkıldı
15:12 Antep’te Suriyeli 2 çocuk 11 gündür kayıp
15:11 Dersim’de 13 yerleşim yeri karantinaya alındı
15:05 Askeri hastane doktorları: Şiban ifade veremeyecek durumda
14:37 TJA: DAİŞ'ten korkmadık, sizden de korkmuyoruz
14:26 Diyarbakır’da 10 sağlıkçı Kovid-19’dan yaşamını yitirdi
13:34 Tüm Bel-Sen Genel Başkanı: Kazanılmış haklarımıza göz dikiliyor
13:24 Kılıçdaroğlu’ndan TTB’ye ziyaret: Gerçekleri söyledikleri için hedefteler
13:22 HDP heyeti Van’da: Bu işkenceyi sizin yeni JİTEM’iniz mi yaptı?
13:13 Kepçeler Munzur Gözelerine girdi
12:41 HDP heyeti Van’da: Polis basın açıklamasını engelledi
12:24 Yerel mahkemenin direndiği istismar davasını istinaf onadı
12:24 İHD: 10 yılda 280 ırkçı saldırı yaşandı
12:09 EBA ilk derste çöktü
11:58 Şiban ve Turgut'un avukatları: Valilik dosyadan haberdar değil
11:58 Yüksekdağ ve Demirtaş'ın tutukluluğuna devam kararı
11:57 Gazeteci Temizkan’a ceza istemi
11:47 HDP, AK Kadın-Erkek Eşitliği Komisyonu Başkanı ile görüştü
11:43 Korona belirtisi gösteren 70 işçi hastaneden geri çevrildi
11:27 Sağlık emekçilerinin saldırıya uğradığı hastaneye ziyaret
11:25 Koronavirüsün olduğu cezaevinde sağlık kontrolü yapılmıyor
11:24 Özgür Gündem davası ertelendi
11:21 Tüketici güveninde kötümserlik sürüyor
10:51 Kuzey ve Doğu Suriye'de korona 3 can aldı
10:37 Kemal Kurkut davası 5 dakika sürdü
10:36 Dolar rekora doymuyor
10:33 Kaz Dağları’nda nöbet alanı boşaltılıyor