Li holê tenê çirava Idlibê ma

img

IDLÎB - Tirkiyeyê li Sûriyeyê bi "Polîtîkaya deriyekî vekirî" heta îro gav avêt û îro xwe di nava cirava Idlîbê de dît. Tenê di bombekirina li Idlibê de bi dehan eskerên Tirkiyeyê hatin kuştin. Bi dehan esker jî birîndar bûn. 

Tirkiye bi mutabakata Astana û Soçî ket axa Sûriyeyê û niha li Idlibê asê maye. Li Sûriyeyê piştî di sala 2011'an de şer geş bû, Tirkiye jî xewst li Sûriyeyê bibe xwedî ax û cihê xwe çêke. Tiriye bi rêya hêzên çekdar xwest hêza xwe li axa Sûriyeyê bi cih bike. Tirkiye di 9 salên dawî de piştgirî dan komên Muslimanên Îhvan (Birayên Musliman) ku koka wan ji El Kaideyê tên. Di asta ku îro Tirkiye hatiyê de li Idlibê bi rejîma Sûriye re hat beramberî hev. Herî dawî artêşa Rejîma Sûriyeyê nokteyên Hêzên Çekdar ên Tirk (TSK) bombe kir. Tenê li gorî daneyên rayedarên Tirkiyeyê 33 eskeran jiyana xwe ji dest dan. Tirkiye her dem hebûna Kurdan ji bo xwe weki talûke dît.  Êrîşî Efrînê kir û komên çekdar ên girêdayî xwe li wir bi cih kir. Dîsa êrîşî Serêkaniye kir û hêzên girêdayî xwe li wir bi cih kir. Tirkiye her dem destkeftiyên Kurdan ji bo xwe talûke dît û bê navber êrîş pêş xistin. Piştî ku Tirkiye NATO û DYA li tenişta xwe nedît vê carê li gel Rûsyayê tev geriya. Demek dirêj Tirkiye bi hevkariya DAIŞ'ê hat nasîn. Piştî bi hêza DAIŞ'ê jî nikarîbû rê li pêş Hêsên Sûriyeya Demokratîk (QSD) bigire, vê carê bi piştgiriya Rûsya ket axa Sûriyeyê. 
 
Tirkiye piştî tavîz dan Rusya û DYA'yê, bi navê "Mertalên Firatê" li dijî Cerablusê operasyon li dar xist u ket axa Ezaz û Babê. Di sala 2018'an de Tirkiye ket Efrînê. Komên selefî ji Helep, Guta û Hamayê kişandin û li Idlibê bicih kirin. Komên girêdayî El Kaidê li Idlibê bi cih kirin. Tirkiye têkiliya xwe û Rûsya bi hevre kûr kir û êrîşî destkeftiyên Kurd kir. Li aliyê din bi hêza DYA re bazarî kir. Her çend pisporan ev hewldan ji bo Tirkiye wekî talûke nirxandin jî lê dîsa îqtîdara AKP'ê ew guhdar nekirin. Li şûna ku Tirkiye polîtîkayên xwe biguherîne, di Suriyeyê de israr kir û ket Girê Spî û Serêkaniyê.
 
TIRKIYE KOMÊN ÇEKDAR HILBIJART
 
Tirkiye piştî sala 2018'an li Sûriyeyê "Polîtîkaya deriyê vekirî" pêş xist û deriyê Tirkiyeyê li penaberên Suriyeyê vekir û 5 milyon penaber derbasî Tirkiyeyê bûn. Tirikye ev penaber li hemberî Ewropa û welatên din wekî çek bikar anî. Li gel vê hewldana Tirkiyeyê QSD'ê li Suriyeyê her dem ji bo çareseriya navneteweyî gav avêt. Li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê modela çareseriyê ya navneteweyî pêş xist. Tirkiye li Cenevre di pêşengiya NY'ê de gelek civîn li dar xistin. Dîsa li Rûsya, Îran û Kazakistanê civînên Astana Sociyê li dar xistin. Komên çekdar derbasî Idlibê kirin û rêyên M4-M5 xistin kontorla xwe. Lê piştî Rejîma Sûriye û Rûsya li dijî komên çekdar operasyon li dar xistin û dîsa gelek herêm ji destê HTŞ'ê û El Nusra rizgar kir. Sûriye ji bo çareseriyê Kurd, rêbaza muzakereyan derxist pêş. Ji bo vê yekê jî xwest Idlibê ji komên radîkal rizgar bike. Li gorî vê yekê Rejîmê li Idlbê operasyon pêş xist û pêş ket. Li aliyê din Tirkiye jî piştgirî dağn komên çekdar. An Tirkiye dê koman bîne beramberî xwe û li Efrin, Cerablus, Ezaz, Bab, Girê Spî û Serêkaniyê şer qebûl bike. An jî dê piştgiriya xwe berdewam bike. Lê Tirikye rêya duyemîn hilbijart û piştgirî da komên çekdar. Li ser vê yekê Rusya û Suriye êrîşî komên çekdar kir û Tirkiye jî bû hedef. 
 
ARMANC ÇIYE? 
 
Rûsya bi polîtîkayên şerê navxweyî yên li Sûriyeyê xwe gîhand Derya Spî. Bi vê yekê bêtir dixwaze li Rojhilata Navîn bibe xwedî hêz. Lê li aliyê din polîtîkayên Îran û Tirkiyeyê nakokî çêbûn. Ji ber vê yekê Rejîma Sûriyeyê seha hewayê li Tirkiyeyê girt. Tirkiye ku nikare Rûsya bike hedefa xwe, her çend rejîmê êrîşî wê kiribe jî dizane ku aktora sereke Rûsya ye. 
 
PIRS
 
Li Idlibê Serokê Giştî yê AKP'ê  Recep Tayyip Erdogan jî wekî şer pênase kir. Piştî êrîşa li dijî eskerên TSK'ê gelek pirs li benda bersîvê ne: 
 
1- Tirkiye bi polîtîkayên li Sûriyeyê çi armanc dike? 
 
2- Hikûmeta heyî ya Sûriyeyê li Libyayê hikûmeta Sarac diparêze. Çima Kurdên li ser axa Sûriyeyê dijîn ji bo Tirkiye tehdît bin. 
 
3- Komên çekdar ên wekî DAİŞ, El Kaide, HTŞ û Îhvan ku ji bo mirovahiyê wekî talûke tên dîtin, çawa dikarin bibin dostê Tirkiyeyê? 
 
4- Hêzên Çekdar ên Tirk (TSK) li Efrîn, Cerablus, Ezaz, Bab, Girê Spî û Serêkaniyê kê diparêze çi diparêze? 
 
5 - Çima Tirkiye erka xwe ya li Idlibê HTŞ tasfiye nekir, çima rêyên M4-M5 venekirin û herêma bê çek ava nekir? 
 
6 - Çima Tirkiye eskeran dişîne axa Sûriyeyê? 
 
7 - Gelo şerê li dijî HTŞ'e ne rewa ye? 
 
8 -Her çend aşkere Rûsya êrîşali dijî eskerên Tirkiye bide ser xwe jî çima dikin malê Rejîma Sûriyeyê? 
 
 
MA / Nazım Daştan
 
 
 
 

Sernavên din

08/04/2020
20:21 Li Tirkiyeyê hejmara kesên ji ber Covîd-19'yê mirine bû 812
16:56 Eskeran ketin û derketina Gundê Şawîşa ya Pasûrê girtin
16:30 KESK'ê rewşa Wanê a Covît-19 aşkere kir: Heta niha 7 kes bi vîrûsê mirine
15:58 Îdeaya li Girtîgehae Şakran a Zarokan zarokê 17 salî întîhar kir
15:57 Li Meclîsê bi meşê newekhevî şermezar kirin
15:28 Qedexeya li gundên Kerboranê di roja 3’yemîn de ye
15:25 TTB: Wezareta Tenduristiyê di raporên xwe de kodên navneteweyî nanivîse
15:10 HDP'ê neqebûlkirina serlêdana jinan a stargehê ji meclîsê pirsî
15:08 Beştaş: Em hiqûqa mirovheziyê dixwazin
14:39 Pîra 107 salî Covît 19 têk bir
14:19 ÎTO redkirina daxwaza 'Zagona Tundiya di Tenduristiyê de' hewaleyî hekîman kir
14:10 Hevserokê HDP’ê Bozdal û Dr. Altûndag hatin berdan
14:01 2 zarokên testa wan pozitif derketin rakirin nexweşxaneyê
13:48 Bapîrê 2 zarokên li Çinarê mirin ji ber krîza dil jiyana xwe ji dest da
13:12 Li gel talûkeya vîrûsê 2 qawîş kirin yek
13:05 Li Nisêbînê kesê di karantînayê de bû, jiyana xwe ji dest da
12:47 HDP'ê 90 daxwazname dan meclîsê
12:37 Rewşa îxracatê ber bi xirabbûnê ve diçe
12:34 Ûca tundiya li ser girtiyan bir rojeva Meclîsê
12:03 Kesên di teqîna Pasûrê de mirin, diçûn birîna daran
11:36 HDP'ê xwest ji bo karkeran tedbîrên bi lez bêne girtin
11:28 Girtiyekê ji ber vîrûsa koronayê jiyana xwe ji dest da
11:17 ILO: Dibe ku korona bibe sedema windakirina karê 195 milyon kesan
11:12 Nesrîn Nas: Divê dewlet ji siyasetmedar û rojnamegerên girtî lêborînê bixwaze
10:55 Dr. Ciwan Mistefa: WHO alîkariyê naden Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê
10:32 Di teqîna li çoltera Pasûrê de 5 kesan jiyana xwe ji dest dan
10:32 Aytaç: Dema kirdeyê şoreşgerî tune be qeyran her tiştî teslîm digire
10:18 GGM ji girtîgehan ne cuda ne: Penaber azadiyê dixwazin
09:34 ‘Em dest ji ax û hilberandinê bernedin’
09:28 Her du xwişkan ji ber feqîriyê jiyana xwe ji dest dan!
09:06 Jin li dijî tundiya bi şewbê re zêdebû, tevna piştevaniyê dihonin
09:06 HDP, li Stenbolê seferber bû
09:05 Xizmên girtiyan: Heger komkujiyek çêbibe berpirsiyar dewlet e
09:05 ‘Li girtîgehan tecrîd heye'
09:04 Endamê Konseya Navendî ya TTB'ê Menguç: Hikûmet di vê krîzê de jî li pey kesyperestiyê ye
09:04 Di serdema şewba coronayê de şideta mêrî zêde dibe
09:03 'Bila hemî bajar daxilî nav piştgiriya ji bo çandiniyê bên kirin'
09:03 Qeyûmê Cizîrê ronahiya qeyûmê berê neecibandiye!
09:02 Pisporê Îstihdamê Ok: Bila Fona Betaliyê ji nû ve bê sererastkirin
09:01 Mexdûr kirin bersûc
09:01 Ocalan: Kapîtalîzm di qonaxa xwe ya herî qels de ye
09:00 ROJEVA 8'Ê NÎSANA 2020'AN
07/04/2020
20:13 Li Tirkiyeyê hejmara kesên ji ber Covîd-19'yê mirin bû 725
19:28 Di hefteyekê de 5 bijîşk bi vîrûsê mirin
17:26 46 hunermendan vê carê ji bo girtiyan ‘Zindana Diyarbekir’ strîn
16:23 HDP: Girtiyan di testê re derbas bikin
15:54 ÎMO: Li şantiyeyan giştînameya parastina ji vîrûsê tê piştguhkirin
15:49 Niqaşên qanûna înfazê ya li meclîsê dest pê kir
15:38 Ji bo Ocalan ku tenduristiya wî tê meraqkirin bang kir
15:38 HDP'ê li Bismilê 3 hezar û 500 maske belav kirin
14:59 Hevşaredar Alaca û Bîlgen banga piştevaniya kampanya malbatan kirin
14:57 Li gundên qedexe îlan kirin telefon jî qut bûn
14:19 Hinceta cezayê li Mizrakli birîn îfadeya îtîrafkar a ‘ji dil e'
14:10 Li Şakranê testa bijîşkek din pozîtîf derket: Li qawîşan têkilî bi girtiyan re daniye
14:03 Di qawîşa 7 kesî de 29 kes dimînin û 2 girtî xistine karantînayê
13:37 Li Îzmîrê 111 xebatkarên tenduristiyê bi vîrûsê ketin
13:35 DFG: 15 rojnameger hatin binçavkirin 8 hatin girtin
13:34 Karkeran li dijî şewbê dest bi piştevaniyê kirin
13:19 Ji Meclîsê bang kirin: Li hember yasaya înfaza îqtîdarê bêdeng nemînin
13:11 Di çapemeniya Cîhanê de korona: Dema derzî bê dîtin dê rewş asayî bibe
12:59 PENa Kurd: Hêmin Mamend serbest berdin
12:18 'Rîska xelayê heye'
11:47 Piştî raperînê girtî hatine îşkencekirin!
11:46 Rapora Korkûtelî: Tê xwestin ku dosya bê girtin
11:20 Siyasetmedarê Kurd dest bi kampanya bi vîdeo dikin
11:09 Guhertina yasaya înfazê ku wek ‘newekhev’ tê dîtin îro li Meclîsê tê nirxandin
11:08 Reşîd Ebdulkerîm El-Enesî: Bankayên cîhanê nikarin xwe li pêş vîrûsê ragirin
10:27 ‘Demildest girtiyan berdin'
10:27 Hevjîna rojnameger Azîz Orûç: Tu bergirî nehatine girtin
10:19 ‘Jin li Sêrtê ne bi tenê ne'
10:18 SES ‘komîteyên şewbê’ ava dike
10:17 Ji hevalan re digot ‘Min bi ken vebêjin'
09:23 Dr. Zorlu Gunok: AKP’ê berpirsyariyê xwe daye ser milê gel
09:03 Gulum: Pêşî jiyanê esas bigirin
09:02 Li Amedê malên starbûnê yên jinan serlêdanên xwe dan sekinandin
09:02 Xizmên girtiyan: Dev ji vê qanûna newekhev berdin
09:01 Wê kî hesabê mirinê bide?
09:01 'Karkerên çandiniyê neyê parastin, wê ewlehiya zexîreyî jî bi xetereyê re rû bi rû bimîne'
09:01 Erdem: Tu ferqa guhertina vê înfazê ji darvekirinê nîne
09:00 ‘Bi guhertina yasaya înfazê bi hezaran girtiyên siyasî terkî mirinê hatin kirin’
09:00 ROJEVA 7'Ê NÎSANA 2020'AN
08:36 Li 3 gundên Kerboranê qedexeya derketina kolanan
08:30 Li Cîhanê Covid-19: Kesên bi şewba vîrûsê ketin 1 milyon û 300 hezar derbas kir
06/04/2020
20:16 Li Tirkiyeyê rewşa dawî ya Covîd-19'yê: Hejmara kesên mirin bû 649
17:35 11 partiyên siyasî: Em bang dikin ku dengê edaletê bilind bikin
16:29 148 welatî li Amedê ji ber şewba vîrûsê têne dermankirin
16:21 Karkerê bi vîrûsê ket nexistin karantînayê
16:07 Hevşaredarên ku qeyûm tayînî şûna wan hat kirin dê piştevaniya 10 malbatan bikin
16:04 Zêdetirî 100 hezar mirovî bi daxwaza alikariyê serî li ÎBB’yê dan
15:58 Çerkezoglu bang li hikûmetê kir. Kar rawestînin
15:55 Rêxistinên civaka sivîl ên Amedê: Em di yasayê de wekheviyê dixwazin
15:22 Medreseya Sor careke din kirin restorasyonê
14:48 ATO: Nexweşxaneyên me yên hatin girtin vekin!
14:35 ‘Rêbaza hilbijartinê baş e lê ji bo vîna kurdan qeyûm tê tayînkirin’
14:15 Li ser Sûrên Amedê hewldana întiharê
14:00 Li Farqînê bi hoparlorên mizgeftê hêjmara nexweşên şewbê aşkere kirin
13:46 Li dijî tundiyê daxwaza ‘plana çalakiya lezgîn’
13:26 HDP’ê li dijî guhertina zagona înfazê şerh danî: Dê xizmeta aştiya civakê neke
13:25 Ji Kongreya Înşaya Dersimê kampanya piştevaniyê
13:05 Li Dersimê Kampanya Malbatê ya Xwişk û Bira dest pê kir