Guneştekîn: Li gorî Yaşar Kemal bingeha mirovahiyê ji hilberinê tê

  • rojane
  • 11:41 28 Sibat 2020
  • |
img

STENBOL - Hunermend Ahmet Guneştekîn, bi minasebeta salvegera mirina nivîskarê navdar Yaşar Kemal ku wekî Homeros dihat zanîn, diyar kir ku li gorî Yaşar Kemal bingeha mirovahiyê ji hilberîn û afirantinê tê. Guneştekîn anî ziman ku cîhana ku mirov lê dijî çiqas rasteqîn be, xeyal û xewn û xeyalên wî jî ew qas rasteqîn in." 

 
Nivîskarê navdar Yaşar Kemal 5 sal berê jiyana xwe ji dest da. Yaşar Kemal di hemû romanên xwe de cih da jiyana gundiyan û mirovên xizan. Cih da karker û cotkaran. Bi nivîs û herhemên xwe navê xwe li Tirkiye û cîhanê belav kir. 
Kemal di piraniya emrê xwe de ji bo aştiya Tirkiyeyê têkoşiya. Kemal, di sala 2007'an de li Enqereyê tev li konferansa "Tirkiye li aştiya xwe digere" bû. Kemal di konferansê de gotibû “Ji Milazgirtê heta niha Kurd û Tirk dostên hev in. Rizgariya rûmet, ked, çand, dewlemendî û nirxên welatê me di destê me de ye. An demokrasiya rastîn, an jî qet." Hunermend Ahmet Guneştekin, bi minasebeta salvegera mirina Yaşar Kemal ji Ajansa Mezopotamya (MA) re qala jiyan û têkoşîna Kemal kir. Guneştekîn, anî ziman ku îro fikra Yaşar Kemal bandor li ser gelek mirovan kiriye û wiha got: "Di feraseta hunerê de jî bandorek awarte li ser min hişt. Wî erdnîgariya ku lê dijî zîvirand xeyalên gerdûnî. Ji ber afirinerî û pênûsa wî wekî Homeros  hat naskirin. Du wêjeyê de Lîrîzmek xweser ava kir. Herî dawî di pêşengeha min a “Rengên piştî tariyê" em hatibûn cem hev. Yaşar Kemal ji min bêtir bi hunerê min eleqeder bûbû. Yaşar Kemal jîrê û zanayê herî mezin ê demê ye. Mirov tenê wekî Homeros pênase bike kêm dimîne. Dema em xwezayê ji wî guhdar dikin, dixwînin û fêr dibin, em dibêjin gelo qala ku dike? 
 
'WÎ DI NAVA NIVÎSKARÊN HERÎ BAŞ Ê SEDSALA 20'AN DE CIH GIRT'
 
Guneştekîn, anî ziman ku bi nivîs û romanên xwe herêma Çukurova û Serhatê zîvirand rewşek mit û mîtolojîk û wiha axivî: "Mirov tenê bêje çîrokbêj û romannivîs kêm dimîne. Divê mirov tenê ji wî re bêje hunermend. Me gelek kesan piştî Yaşar Kemal nas kir, me rengê ku qet me nedîtibûn dît. Rengê me nedîtibûn di wî de dît. Cihê ku em berê çûbûn lê geriya bûn, bi gera wî re me ji nûve dît û keşif kir. Aliyê wî yê dostanî, hevaltî, fêrkerî û parvekirina wî li aliyekî, cihekî wî yê taybet ê vegotinê di wêjeya cîhanê de heye. Wî bi hêsanî di nava kevneşopiya wêjeya herêmî û gerdûnê û di nava wêjeya devkî û nivîsê de têkilî danî. Vê taybetiya wî ew di nava nivîskarên herî baş ên serdema sedsala 20’an de bi cih kiriye. 
 
'YAŞAR KEMAL JI KOKA XWE QUT NEBÛ' 
 
Guneştekîn, destnîşan kir ku şensa herî baş a Yaşar Kemal ew bû ku j koka xwequt nebûbû û wiha axivî: "Dema derdiket kolanê, kalan bi tirkan nas dikir. Lê dema dihat malê jî jiyan bi Kurdî bû. Li ser koka xwe lêkolîn dikir. Ev ji bo wî dibû dewlemendiyek çandî. Malbata wî ji Wanê ye. Malbatek Kurd e. Pişti şerê yekemîn ê cîhanê malbata wî ji Wanê koçî Amedê kir. Ji wir jî koçî Gundê Hemîke yê Osmaniya Edeneyê kir. Li Gundekî Turkmenan ji dayik bû. Hêj zarok bû çavekî xwe winda kiribû. Ji bo nivîskarekê-î tişta herî baş çav e. Ligel çaveki wî tune bû jî tişta ku me nedît wî dît. Dema 4 salî bû ji ber lal bû tişta nikaribû bîne ziman nivîsî. Lalbûna wî ji bo nivîsandina wî bû avantajek pir mezin. Li mala xwe li ser koka xwe li çîrokan guhdar dikir. Lê li ser axek pir cuda dijiya. Ev nakokî ji bo wî dibe sedema afirandina çîrokên balkêş. Ji ber vê yekê ostaye wî Karacaoglan e. Cervantes û Tolstoy jî ji bo wî minak in. Hem wêjeya devkî û hem jî wêjeya nivîskî ya Yaşar Kemal pir kêşketî ye. Di serî de Evdale Zeynike û gelek dengbêjên din guhdar kiriye. Yaşar Kemal koka wêjeya xwe ya ji Çukurovayê ji ruhê koka xwe digire. " 
 
 
Guneştekîn, da zanîn ku Yaşar Kemal kaniya xwe ji dengêjên Kurd û ozanên gel ên Tirk digire û wiha berdewam kir: "Erdnîgariya lê dijî wekî baxê hezar û 1 çîçekî pênase dike. Dîsa qutkirina çîçekek ji vî baxî wekî felatek dibîne. 
Dema herêma Çukurova tîne ziman, bi hezar rengî tîne ziman. Ew hem çukurova ye hem jî ne ew e. Di kosmosa herî biçûk de mirov afirand û ket nava tevgerê. Ev dewlemendî û hêza gotinê ji mozaika gelan stend. Pêşeroj û paşeroja mirovan, xweza, dîrok, bi hezkirina folklorê rist û hûnand." 
 
Guneştekîn, bal kişand ser nêzîkatiya Yaşar Kemal a pirsgirêka Kurd û wiha got:  "Yayar pirsgirêka Kurd wekî pirsgirêka Tirkiyeyê ya hemdemî û demokrasiyê pênase dikir. Wî piştgirî dida Tirkiyebûnê. Wî perwerde û ziman pîroz didît. Wî giringî dida têgeha Tirkiyebûnê. Dema Serhat dianî ziman, Ji Kurdistanê dest pê dikir û heta Laleşê diçû. Lê ez bawer nakim ku Yaşar Kemal ji aliyê Kurdan ve pir dihat xwendin. Ji ber vê yekê zor e ku mirov bêje Kemal wêjevanekî Kurd e. Lê Yaşar Kemal Kurd e. 
 
MA /  Ferhat Çelik
 
 
 

Sernavên din

03/04/2020
19:49 Koca: Hejmara kesên ji ber Covîd-19 mirin bû 425
17:00 'Li Mexmûrê hewcedarî bi amûrên tenduristiyê heye'
16:47 Girtiyê nexweşê giran Kaya cardin şandin girtîgehê
16:09 KCD û TJA’yê ji bo Helîn Bolek daxuyanî dan
16:02 Dadgeh hewl dide dosya doza Elçi heqlî bajarekî din bike
15:39 Malbat û parêzer ji bo biçin Îmraliyê serlêdan kirin
15:32 Hevserokên HDP'ê: Gunehê van windayan di stuyê îqtîdarê de ye
15:19 Amara di bin dorpêça eskeran de ye
15:02 Bajarê ku wezîr got 'Mirin tune': 3 welatî mirin
14:47 Bijîşkekî din jî ji vîrûsê jiyana xwe ji dest da
14:39 Îdîanameya kuştina Elçî hat qebûlkirin
14:11 Odeya Tabîban a Îzmîrê: Divê hekîm li cihê kal baldar bin
12:55 Gunay: Wekheviya di înfazê de ne qencî ye, mafekî qanûnî ye
12:50 Endama Grup Yorum Hêlîn Bolek a di rojiya mirinê de bû jiyana xwe ji dest da
12:26 Ege TUHAY-DER: Li kawîşan 20 girtî dimînin
12:06 Avahiya şîrketa ceyranê ya Kolikê xistin qerantînayê
12:03 Zarokê 11 salî yê li Licê birîndar bû jiyana xwe ji dest da
11:48 Li Amedê hejmara kesên testa wan a Covîd-19 pozîtîf derket zêde bûn
11:47 Li Amedê li dijî şewba koronayê torên piştevaniyê berfireh dibin
11:37 Li cîhanê 1 milyon û 16 hezar kes bi Covît-19 ketin û 53 hezar mirin
10:48 Coşkun: Divê erka kontrolkirinê ji destê dewletê bê derxistin
10:32 Piştî 5’ê Nîsanê tofanê dest pê kir
Onder: Zemîna Îmraliyê rêber e
09:45 Qeyûm 4 kesên ku bi nelirêtiyê tên sûcdarkirin cardin girtin kar
09:44 Jinên nikarin biçin kar ji bo debarê bang kirin
09:31 Serokê Giştî yê Haber-Senê: Pêdiviyên zêde li ser înternetê nexwazin
09:31 Qeyûm mala hevşaredar desteser kir!
09:26 Parêzer Şahîn: Divê bê niqaş hemû girtî bên berdan
09:25 'Teşxîs hemû di pergalê de wekî Covîd-19 nayên tomarkirin'
09:25 Karkerên înşeatan nikarin biçin bajarên xwe
09:24 Nexweşa nikare dermanê xwe bikire: Ma ez bimirim?
09:23 Serokê Odeya Bijîşkan a Kocaeliyê: Di qedexeya derketina derve de dereng man!
09:22 Dede: AKP di vê krîzê de keysperestiyê dike
09:21 Mala wî bi kamerayan dihat şopandin, dozgeriyê biryara neşopandinê da
09:21 Behsa bîranên xwe û Ocalan kir
09:19 Arîn a bavê xwe li girtîgehê nas kir: Ez wekheviyê dixwazim
09:18 Di heman qawîşê de sê girtiyên nexweş hene, wê çawa li xwe binêrin?
09:00 ROJEVA 3'YÊ NÎSANA 2020'AN
02/04/2020
22:04 Li Êlihê şermezarkirina qeyûm
21:30 Rêyên ketin û derketina Semsûrê hatin qedexekirin
21:27 Li Wanê jineke 23 salî mirî hat dîtin
20:09 Koca: Hejmara testên pozîtîf derketine bû 18 hezar û 135, hejmara kesên mirine jî bû 356
16:55 ÎTO 2'emîn rapora Covit-19 aşkere kir: Nexweşxaneyên taybet ne amade ne
16:54 Polîsan xebatên Parlamentera HDP'ê ya li dijî vîrûsa koronayê asten kir
16:28 Li Farqînê keyayek û hevjîna xwe bi şewba vîrûsê ketin
16:01 Prof. Dr. Feriha Oz, bi şewba vîrûsa corona jiyana xwe ji dest da
15:25 ‘Em naxwazin windahiyên din bidin'
15:17 Ji welatiyan Selika Piştevaniyê
15:05 Li Amarayê dorpêça 4’ê Nîsanê: Ji Ocalan navnîşana wî hat pirsîn
14:46 Prof. Dr. Taşçioglû hat veşartin
14:45 Başaran: Berpirsiyarê kuştina jinên li mal îqtîdar e
14:13 Li Amedê serdanên goristanan hatin qedexekirin
13:34 Li Tirkiyê 335 tax, bajarok, gund û mezra di karantînayê de ne
12:56 Ji Meclisa Tenduristiyê ya HDK’ê rêyên serî derxistina bi vîrûsê
12:52 BES: Xebitandina kedkaran a di bin rîskê de rawestînin
12:41 Tulay Hatimogulllari: Daxuyanî ne zelal in
12:01 Xizmetkarên tenduristiyê dê Taşçioglu bi rêzgirtinê bibîr bînin
11:52 30 leşkerên terhîs girtine hefteyeke di karantînayê de ne
11:32 Meclîsa Kantona Hesekê: Dê li dijî Koronavîrusê tedbîrên hişk bên girtin
11:07 Xwestin înfaza girtiyê nexweş Sabrî Kaya taloq bikin
10:45 Işik: Qanûna înfazê ji bo mafya û çeteyan hatiye amadekirin
10:41 Li dijî vîrûsê ji DER-MEZ'ê banga ‘dernekeve derve’
10:13 Dolar 6,70'î derbas kir
10:12 Hunermend û nivîskar: Divê ji bo girtiyan înfaza wekhev pêk bê û hemû girtî werin berdan
10:08 Li cîhanê Covid-19: 47 Hezar û 250 mirov mirin, 185 hezar mirov sax bûn
09:49 Hevberdevkê HDK’ê Şenoglû: Torên piştevaniyê haveyna jiyana nû ye
09:48 Divê di sererastkirina înfazê de hesabên polîtîk neyên kirin
09:48 Civaknas Dara: Piştgiriya van rojan jiyanî ye
09:17 ‘Ji bo ku ji zindanan cenaze dernekevin bibin deng’
09:16 'Li ber me du vebijêrk hene an sosyalîzm an jî rejîmên totalîter'
09:15 AKP, ji bo Qenal Stenbolê li pêyî 'keysperestiyê' ye
09:15 Mêrên li mal man 18 jin kuştin
09:13 'Qanûna înfazê divê her kesî daxilî nav xwe bike'
09:12 Aborînas Yoruk: Wê di sektorên fînansê de qeyran pêş bikeve
09:10 Guven: Deriyê zindanan vekin
09:09 Di rojên coronayê de malên xwe bikin dibistanên kurdî
09:07 Meclîsa Ciwanan a HDP'ê: Em dikarin bi piştevaniyê ji derheqê vê pêvajoyê derkevin
09:06 2 birayên wî girtî ne: Bira girtî hemû bên berdan
09:03 Di rojên coronayê de eleqeya ji bo ataran
09:01 Girtî li erdê radikevin û sabûn bi 50 TL’î tê firotin
09:00 ROJEVA 2'YÊ NÎSANA 2020'AN
01/04/2020
20:19 Li Tirkiyeyê hejmara kesên ji ber coronayê mirin bû 277
17:00 Li Agiriyê 7 gund xistin qarantînayê
16:49 Di 15 rojan de 15 hezar û 191 karkerên înşaetê ji kar hatin derxistin
16:48 Beştaş: Pakêta înfazê îmzekirina komkujiya li girtîgehan e
16:45 Li dijî zagona înfazê metna hevpar: Yekîtî ji bo demên wisa ne
16:05 Girtiyê li Gumuşhanê ragihand: Girtîgeh xistine karantînayê
15:48 Kampanya #Berîkûvîrûsbikevêbilarojnamegerderkevin hat destpêkirin
15:38 Şêniyên gund li dijî birîna daran dest bi nobetê kirin
15:28 Jiyana zarokê li Licê birîndar bû hêj di talûkeyê de ye
15:12 Koma Şopandina COVID-19 ya TTB'ê pirsên zêde tên pirsîn bersivandin
14:45 Nûçe û çavkaniya nûçeyê ji Rojnameger Kanbal pirsîn
14:39 Xwestin hikumet ji bo kedkarên tenduristiyê yên îxrackirî gav biavêje
14:27 Amed di bin avê de ma
14:22 Mehek şûnde germa laşê ajokarên TIR'an pîvan
14:21 Elîf Kisa ya dayika du astengdaran hat berdan
14:18 Di meha Adarê de 29 jin hatin kuştin
14:09 Hevşaredar Esmez ku tedawiya pençeşêrê dibîne tehliye nebû
13:47 3 taxên Meletiyê xistin karantînayê
13:33 Îmîr: Gef li girtiyên nexweş ên jin hatiye xwarin
13:12 Li gorî Diyanetê berhevkirina zekatê bi reya ÎBAN’ê helal e