Garantorên Astanayê li Enqereyê ne: Rê ji Tirkiyeyê re diyar dibe

  • rojane
  • 12:58 16 Îlon 2019
  • |
img

NAVENDA NÛÇEYAN  - Garantorên Astanayê li Tirkiyeyê ne û li ser maseya Îdlib heye. Dê Rûsya û Îran ji bo derxistinê ji xaka Sûriyeyê zorê bidin Tirkiyeyê û Tirkiye jî li ser navê rejîmê li dijî Bakûr û Rojhilatê Sûriyeyê operasyonê bîne ziman.

Hevdîtinên ku bi garantoriya aştiyê ya Rûsya, Tirkiye û Îranê li paytexta Kazakistan Astanayê dest pê kirin, dê îro bi rojeva Îdlibê ku bi awayekî fîîlî şer lê didome, li Enqereyê berdewam bikin. Di 6'emîn hevdîtina Astanayê de ku  di 18'ê Îlona 2017'an de hatibû lidarxistin de biryar hatibû girtin ku ji Rûsya, Tirkiye û Îranê 500 çavdêr li Îdlibê bên bicihkirin. Her çiqas biryar hatibû dayîn ku Tirkiye li Îdlibê 12 noqteyên çavdêriyê ava bike û komên girêdayî El Qaîde û El Nûsrayê bi qasî 20 kîlometreyî ji rêya di navbera Helep û Lazkiyeyê de dûr bixe jî berovajiyê vê yekê Tirkiye piştgiriya xwe ya lojîstîk a ji bo komên radîkal domand.  
 
Li gel ku Rûsya û Rejîma Sûriyeyê, gelek caran Tirkiyeyê ji bo pêkanîna peywira ku li Astanayê girtibû ser xwe pêk bîne, hişyar kirin jî Tirkiye ji ya xwe şaş nebû. Li ser vê yekê Rejîma Sûriyeyê bi piştgiriya Rûsyayê li dijî Îdlibê operasyon da destpêkirin û li derdora rêya di navbera Helep û Lazkiyeyê de bi navê nû Heyet Tahrîr El Şamê (El Nusra) kir hedef. Di demeke kurt Han Şeyhûn ku weke deriyê vedibe Îdlibê tê binavkirin ji hêla Rejîma Sûriyeyê ve hat kontrolkirin û leşkerên Tirkiyeyê yên li 9'emîn noqteya çavdêriyê hatin dorpêçkirin.  
 
Li hemberî vê operasyonê Serokkomar Recep Tayyîp Erdogan serî li Serokdewletê Rûsya Vlademîr Pûtîn da û ewlehiya derketina leşkerên tirk jê girt. 
 
Kontrolkirina komên radîkal a li ser a li ser Îdlibê bi destê Tirkiyeyê ku di 22'ê Kanûna 2016'an de Helebê radestî Rejîma Sûriyeyê kir hat xutkirin. Endamên El Nûsrayê yên li Helebê û bejahiya wê di berdêla dagirkirina Efrînê de bi otobusan birin Îdlibê. Beriya derxistina van komên selefî, Rûsyayê di 24'ê Kanûnê 2016'an de çavên xwe ji operasyona "Mertalê Firatê" ya Tirkiyeyê ku ya li ser Cerablûs, Ezaz, Babê çavên xwe girt û çareserkirina pirsgirêka Îdlibê li demê berbelav kir. Bi vê yekê bi erêkirina Amerîkayê Tirkiye tevlî şerê navxweyî yê Sûriyeyê bû û bi awayekî bêkontrol dest bi tevgerandina xwe ya bi Rûsyayê re kir. 
 
Ji ber ku wê demê Rejîma Sûriyeyê li bejahiya Dêra Zor û Reqqayê operasyonan dimeşand nikaribû Îdlibê bike rojeva xwe. Tirkiye jî ji vê yekê sûd werdigirt. Li qada Sûriyeyê ku bi awayekî hûrgilî hesab têne kirin, Tirkiyeyê qet destkeftiyên kurdan ji rojeva xwe dernexist û di lêgerîna pêkanîna şertên Astanayê de Efrînê girt rojeva xwe. Rûsya ji bo kurdan ku kontrolkirina Rejîma Sûriyeyê qebûl nekirin, helwesta êrîşkar a Tirkiyeyê bi kar anîn û rê da ku Tirkiye di 20'ê Çileya 2018'an de di bin navê "Çiqlê Zeytûnê" de li dijî Efrînê operasyona li dar xist. Her çiqas tavîzên Tirkiyeyê yên ku ji bo Efrîn da Rûsyayê di rojevê de bin jî Tirkiye li Efrînê qad ji komên girêdayî El Nûsrayê re vekir. Binpêkirinên mafê mirovan ên ku li Efrînê pêk tên, herî dawî li Lîjneya Giştî ya Neteweyên Yekbûyî (NY) bû rojev. 
 
Dê rojeva civîna bilind a Enqereyê jî dê Îdlibê be.Her çiqas tê gotin ku dê ji bo derketina ji Îdlibê dem ji Tirkiyeyê re bê diyarkirin jî dê Tirkiye pergala ku gelên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ava kirine bîne rojevê. Lewre Tirkiye di serî de komên radîkal bi hezaran sûriyeyiyan li Tirkiyeyê naxwaze. Ji ber vê yekê herêmeke (ji vê herêmê re dibêjê herêma ewle) di bin kontrola xwe dixwaze. Rûsya dixwaze Îranê jî bi demê re ji derxistina Sûriyeyê qanîh bike. Her çiqas li gorî hesabê Rejîma Sûriyeyê be jî Rûsya li qada ku Amerîka polîtîka li dimeşîne, dê piştgiriyê nede Tirkiyeyê. 
 
Wek encam, li ser meseyê dê rûs zora derketinê li Îran û Tirkiyeyê bikin û Tirkiye jî li ser navê Rejîma Sûriyeyê Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê bînin rojevê. 
 
MA / Nazim Daştan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Sernavên din

22/05/2020
11:11 HDP'iyên hatin îşkencekirin axivîn: Em ê serî netewîn in
11:00 Ji ber ‘Sirûda Îstîklalê’ îşkence li welatiyan hat kirin
10:55 Rejîma Îranê kolberek birîndar kir
10:19 Guzel: Bi qeyûman tenduristiya gel xistin talûkeyê
09:54 Li Dersimê erdhej pêk hat
09:11 George Dîrîl: Dibe ku hin kesên ji hebûna me aciz in heb in
09:10 Giştînameya wezaretê tenê ya li ser kaxezê ye
09:09 Jina ku 11 caran gilî kir: Dengê min bibhîzin
09:08 Keça Ozkanê girtî: Bila emrê xwe yê mayî li cem me derbas bike
09:07 'DEDAŞ di bin banê dewletê de dest xistiye qirika me'
09:05 4 sal in bê delîl girtiye
09:00 ROJEVA 22'YÊ GULANA 2020'AN
08:35 Li dijî siyasetmedarên kurd operasyon: Gelek kes hatin binçavkirin
08:05 Girtiyê nexweş roja hat berdan jiyana xwe ji dest da
21/05/2020
21:43 Îdianameya polîsê ku Hemdanê 18 salî kuştibû hat amadekirin
20:56 MEBYA-DER û HDP'î serdana goran kirin
19:37 Hejmara kesên jiyana xwe ji dest dane bû 4 hezar û 249
16:56 Dermankirina zarokê bi mermerê TOKÎ birîndar bû didome
16:51 Ji Ocalan re nameya cejnê şandin
16:49 Li Wanê tayînkirina qeyûman hat şermezarkirin
16:39 KCD, DBP û HDP'iyan Sûr ziyaret kirin
16:30 Ji Goristana Kilyosê bang kirin: Dawî li vê bê ehleqiyê bînin
16:17 Wê firotina neguhêzbarên şaredariyê veguhezînin darazê
15:39 Li Stenbolê ji bo girtiyan berdin bang kirin
15:32 Mirina bi Covît-19 xwezayî nîşan dan
15:22 45 parlamenteran pêşniyaznameya derbarê qeyûman de da Meclîsê
15:12 150 jinên pêşeng ji 20 welatan banga yekitiyê kirin
15:06 Ji bo cejnê çûn serdana gorên Ayhan û Yazar
15:02 Li Qersê 'Mexazeya Piştevaniya Civakî' hat vekirin
14:34 Başaran: Îstîsmar di serdema AKP’ê de 3 qat zêde bû
14:33 Li ser sînorê Îranê mirin
14:03 Girtiyên nexweş dernaxin revîrê
13:39 Berpirsê êrişên li Kobanê û Şengalê yê DAIŞ’î hat girtin
13:36 Biryara berdewamkirina girtina Yuksekdag hat dayîn
13:17 HDP’ê êrişa polîsan şermezar kir: Em ê serê xwe netewînin
13:10 Di mehekê de 271 binpêkirin û 561 îşkence
13:08 Nelirêtiya qeyûman gelo tê pirsîn?
12:51 HDK'ê kesên di komkujiya Çerkezan de hatin kuştin bibîr anî
12:42 Rêxistinên jinan ji bo girtiyên siyasî dest bi kampanyayê kirin
11:52 Komeleya Jiyana Nû Akademiya Aborî û Civakê vekir
11:01 Bac biha bû, 5 hezar û 430 ton zebeş xera bûn
11:01 HDP: Divê Rûsya û Tirkiye Qirkirina Çerkezan nas bikin
10:37 Qeyûm qadên dibistan, park û tesîsên tenduristiyê difiroşe
10:20 Kultaş a 17 salî hat qetilkirin
10:09 Ciwana HDP’î: Em dixwazin vê xakê bikin cihêkî ku jiyan lê bê domandin
09:58 Çelîk: Kesên ku pişta xwe dispêrên dewletê Hurmuz û Şîmonî Dîrîl winda kirine
09:29 Erdogmuş: Divê muxalefet gavan bavêje
09:20 Li dijî sererastkirina ‘efûya bi rêya zewacê’ berxwedana 2016’an bi bîr xist
09:18 Prof. Ulusoy: Peymana Qatarê maqyaj e
09:17 Cenaze wiha xistine bin peyarêyê!
09:17 200 hezar xwendekar di çerxa sermayeyê de ne
09:16 30 hezar esnafên Mêrsînê dikanên xwe girtine
09:16 Bendavê barê koçeran girantir kir
09:08 Bang li cerdevanan kir: Dev ji vê şaşiyê berdin, xwezayê qirêj mekin
09:06 DER-MEZ’ê bi zimanê zikmakî piştevaniya derûnî-civakiyî da destpêkirin
09:00 ROJEVA 21'Ê GULANA 2020'AN
07:48 Bajaroka Weyselqeranî 14 rojan xistin qerantînayê
07:38 HDP'iyên polîsan ew bi îşkenceyê binçavkirin hatin berdan
20/05/2020
19:36 23 kesên din jî jiyana xwe ji dest dan
19:06 MEBYA-DER: Dest nedin nirxên me
16:56 'Mertalên Firatê dexl û çandiniyê Rojava şewitandin'
16:38 Ji bo Tîmtîk û Unsal dest bi kampanya îmzeyan kirin
16:25 Li Payîzavayê taxekê kirin qarantînayê
15:42 Hevşaredara Îdirê Çelîk hat berdan
15:35 4 siyasetmedarên ku 25 sal ceza li wan hat birîn hatin berdan
15:17 Endamên OHD’ê li Goristana Kilyosê lêkolîn kirin
15:15 Li Nexweşaneya Zarokan a Amedê tundî li jinê kirin
14:58 HDP li dijî qeyûman daket kolanan
14:50 Li dijî qanûna îstismarê çalakiya qurdeleya Xemrî li dar xistin
14:46 EMO bertek nîşanî Bendava Ilisûyê da: Ji xeletiyê vegerin
14:34 Wekîlên jin ên HDP’î xwestin îstîsmara zayendî bê lêkolînkirin
14:16 Hevşaredara Îdirê Çelîk sewqî edliyê kirin
13:55 Destê girtiyan li pişt wan kelemçekirin û ji kogûşan derxistin
13:45 BTS: Em ê li dijî sirgûnan li berxwe bidin
13:08 Serpîl Kemalbay: Bi taybetî gorên li ser navê Kurdî û tîpên ê-x-î heye dikin nedef
13:07 Ji Gola Sixkê 30 ton çop derxistin
12:29 Doza Pirsûsê cara 14’emîn taloq kirin
12:03 Gulum, 261 cenazeyên li ser hev li Kilyosê hatin defin ji meclîsê pirsî
11:35 30 karkerên bi koronayê ketine ne li nexweşxaneyê li konteyniran tên ragirtin
11:22 Paylan: Çima wezîr warên dîrokî û dêran naparêze?
10:59 Beşdariya bernameya xwarinê jî sûc hat dîtin
10:34 Elîaçik: AKP bi kapîtalîzmê dezmêjê dide girtin
10:03 'Ya wê îtîraz bikin an jî wê dawiya xwe bînin’
09:55 Danişîna doza Pirsusê dê bê parêzer bê dîtin
09:35 Tenduristiya siyasetmedarê kurd Demîr xirab e
09:30 Medya îqtîdarê Efûya Îstîsmarê nûjen dike û bingehê ava dike
09:29 Wê tazmînatê bidin girtiyên dest dane ser nameyên wan
09:28 Wexta zebeşên pêşwext dest pê kir
09:27 Alîgirên xwe tayin dikin, muxalifan jî sirgûn
09:26 Girtî test nekirin û xistin qarantînayê
09:26 Penaber bi şewbê û birçîbûnê re rû bi rû hatine hiştin
09:25 Sykes-Pîcot a nû di dewrê de ye: Divê hêzên Kurd bibin yek
09:24 Ji her kesî re qedexeye, lê ji AKP û qeyûman re serbest e
09:24 Bi xwezaya xwe mirov heyr dihêle
09:23 Nanê zuha jî bi mista wan nakeve
09:22 AVM'yan pêla şewbê zêde kir
09:21 'AKP-MHP bi çavê dijmin li girtiyan dinere'
09:00 ROJEVA 20'Ê GULANA 2020'AN
19/05/2020
22:57 Partiyên Yekîtiya Nîştimanî ya Kurd hate avakirin
19:33 Hejmara kesên jiyana xwe ji dest dane bû 4 hezar û 199