Garantorên Astanayê li Enqereyê ne: Rê ji Tirkiyeyê re diyar dibe

  • rojane
  • 12:58 16 Îlon 2019
  • |
img

NAVENDA NÛÇEYAN  - Garantorên Astanayê li Tirkiyeyê ne û li ser maseya Îdlib heye. Dê Rûsya û Îran ji bo derxistinê ji xaka Sûriyeyê zorê bidin Tirkiyeyê û Tirkiye jî li ser navê rejîmê li dijî Bakûr û Rojhilatê Sûriyeyê operasyonê bîne ziman.

Hevdîtinên ku bi garantoriya aştiyê ya Rûsya, Tirkiye û Îranê li paytexta Kazakistan Astanayê dest pê kirin, dê îro bi rojeva Îdlibê ku bi awayekî fîîlî şer lê didome, li Enqereyê berdewam bikin. Di 6'emîn hevdîtina Astanayê de ku  di 18'ê Îlona 2017'an de hatibû lidarxistin de biryar hatibû girtin ku ji Rûsya, Tirkiye û Îranê 500 çavdêr li Îdlibê bên bicihkirin. Her çiqas biryar hatibû dayîn ku Tirkiye li Îdlibê 12 noqteyên çavdêriyê ava bike û komên girêdayî El Qaîde û El Nûsrayê bi qasî 20 kîlometreyî ji rêya di navbera Helep û Lazkiyeyê de dûr bixe jî berovajiyê vê yekê Tirkiye piştgiriya xwe ya lojîstîk a ji bo komên radîkal domand.  
 
Li gel ku Rûsya û Rejîma Sûriyeyê, gelek caran Tirkiyeyê ji bo pêkanîna peywira ku li Astanayê girtibû ser xwe pêk bîne, hişyar kirin jî Tirkiye ji ya xwe şaş nebû. Li ser vê yekê Rejîma Sûriyeyê bi piştgiriya Rûsyayê li dijî Îdlibê operasyon da destpêkirin û li derdora rêya di navbera Helep û Lazkiyeyê de bi navê nû Heyet Tahrîr El Şamê (El Nusra) kir hedef. Di demeke kurt Han Şeyhûn ku weke deriyê vedibe Îdlibê tê binavkirin ji hêla Rejîma Sûriyeyê ve hat kontrolkirin û leşkerên Tirkiyeyê yên li 9'emîn noqteya çavdêriyê hatin dorpêçkirin.  
 
Li hemberî vê operasyonê Serokkomar Recep Tayyîp Erdogan serî li Serokdewletê Rûsya Vlademîr Pûtîn da û ewlehiya derketina leşkerên tirk jê girt. 
 
Kontrolkirina komên radîkal a li ser a li ser Îdlibê bi destê Tirkiyeyê ku di 22'ê Kanûna 2016'an de Helebê radestî Rejîma Sûriyeyê kir hat xutkirin. Endamên El Nûsrayê yên li Helebê û bejahiya wê di berdêla dagirkirina Efrînê de bi otobusan birin Îdlibê. Beriya derxistina van komên selefî, Rûsyayê di 24'ê Kanûnê 2016'an de çavên xwe ji operasyona "Mertalê Firatê" ya Tirkiyeyê ku ya li ser Cerablûs, Ezaz, Babê çavên xwe girt û çareserkirina pirsgirêka Îdlibê li demê berbelav kir. Bi vê yekê bi erêkirina Amerîkayê Tirkiye tevlî şerê navxweyî yê Sûriyeyê bû û bi awayekî bêkontrol dest bi tevgerandina xwe ya bi Rûsyayê re kir. 
 
Ji ber ku wê demê Rejîma Sûriyeyê li bejahiya Dêra Zor û Reqqayê operasyonan dimeşand nikaribû Îdlibê bike rojeva xwe. Tirkiye jî ji vê yekê sûd werdigirt. Li qada Sûriyeyê ku bi awayekî hûrgilî hesab têne kirin, Tirkiyeyê qet destkeftiyên kurdan ji rojeva xwe dernexist û di lêgerîna pêkanîna şertên Astanayê de Efrînê girt rojeva xwe. Rûsya ji bo kurdan ku kontrolkirina Rejîma Sûriyeyê qebûl nekirin, helwesta êrîşkar a Tirkiyeyê bi kar anîn û rê da ku Tirkiye di 20'ê Çileya 2018'an de di bin navê "Çiqlê Zeytûnê" de li dijî Efrînê operasyona li dar xist. Her çiqas tavîzên Tirkiyeyê yên ku ji bo Efrîn da Rûsyayê di rojevê de bin jî Tirkiye li Efrînê qad ji komên girêdayî El Nûsrayê re vekir. Binpêkirinên mafê mirovan ên ku li Efrînê pêk tên, herî dawî li Lîjneya Giştî ya Neteweyên Yekbûyî (NY) bû rojev. 
 
Dê rojeva civîna bilind a Enqereyê jî dê Îdlibê be.Her çiqas tê gotin ku dê ji bo derketina ji Îdlibê dem ji Tirkiyeyê re bê diyarkirin jî dê Tirkiye pergala ku gelên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ava kirine bîne rojevê. Lewre Tirkiye di serî de komên radîkal bi hezaran sûriyeyiyan li Tirkiyeyê naxwaze. Ji ber vê yekê herêmeke (ji vê herêmê re dibêjê herêma ewle) di bin kontrola xwe dixwaze. Rûsya dixwaze Îranê jî bi demê re ji derxistina Sûriyeyê qanîh bike. Her çiqas li gorî hesabê Rejîma Sûriyeyê be jî Rûsya li qada ku Amerîka polîtîka li dimeşîne, dê piştgiriyê nede Tirkiyeyê. 
 
Wek encam, li ser meseyê dê rûs zora derketinê li Îran û Tirkiyeyê bikin û Tirkiye jî li ser navê Rejîma Sûriyeyê Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê bînin rojevê. 
 
MA / Nazim Daştan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Sernavên din

20/09/2020
09:01 Em cardin li vê derê ne, em ê tim li vê derê bin
09:00 ROJEVA 20'Ê ÎLONA 2020'AN
19/09/2020
16:11 Binpêkirinên li Girtîgeha Tarsûsê ragihand
15:43 Nûnerên rêxistinên sivîl li Sûrê xebata paqijiyê meşandin
15:23 ‘Ozkan ê 82 salî dimire serbest berdin'
15:22 Cenazeyê Ozkahraman di bin dorpêça polisan de hat veşartin
14:57 Li Amedê di 4 rojan de 62 kedkarên tenduristiyê enfekte bûn
14:41 'Girtiyên nexweş Konuk serbest berdin'
14:40 Ji Aydenîz ji bo NY’yê: Heke sûcê şer hene hûn çima gav navêjin?
14:06 Şaxa ÎHD'ê ya Îzmirê aqubeta Eroglu pirsî
14:03 Li peravên Bodrûmê keleka pênaberan noqî avê bû: 2 penaber mirin
13:47 Dayikên Şemiyê aqûbeta Morsumbul pirsîn
13:03 HDP: Wê teqez AKP-MHP û daraza ku di ferma wan de wê bê darizandin
13:02 Wezîrê Edaletê: Wê hevdîtin bi dîmen ên girtiyan dest pê bikin
12:15 Xizmên windayan aqûbeta Hakki Kaya pirsî
11:46 Macron: Me ji Tirkiyeyê peyamnek vekirî şand
11:35 Ji 5 kesên ku ji heman malbatê hatibûn binçavkirin kesek hat bgirtin
10:34 Di salvegera 28’emîn a qetilkirina xwe de wê Mûsa Anter li du navendan bê bibîranîn
10:20 Li ser bertekan remza ‘sosret’ rakirin
10:16 Rêveberê Navendî yê HDP'ê Aktumur ê MÎT'ê ew revand: Êrîşa li dijî fikra HDP'ê ye
09:58 Li gorî gel sedema qrîza aborî pêvajoya şer e
09:11 ‘Bi lêgerîna madenê xwezayê tune dikin û dikin qada şer'
09:11 Dîcle Anter: Pir tiş hene ku herkes dikare ji jiyana Apê Mûsa hîn bike
09:10 Şener: Divê muxalefet bê gel hev û hê bêtir wêrek be
09:09 Parêzerên Tûrgûr û Şiban giliya leşkeran kirin
09:08 ‘Em hemû ji kuştinên jinan ên li Agiriyê berpirsyar in’
09:07 Ozturk: Divê polîtîkayên têkoşîna bi şewbê re careke din bên sererastkirin
09:01 ROJEVA19'Ê ÎLONA 2020'AN
08:44 Girtiyê 75 salî Ozkahraman jiyana xwe ji dest da
18/09/2020
19:14 Malbata Şenyaşar ÇHD ziyaret kir: Ya girîng doz neyê ji bîrkirin
18:40 Dadgehê 3 kesên beşdarî merasima cenaze bûn girtin
18:29 Ji doza Xalfetiyê kes nehat berdan
17:45 Hestiyên mirovan li Sûrên Amedê dîtin
17:30 TJA'yê li Şirnexê starta 'Em xwe diparêzin' da: Em serî hil didin
17:21 Pirtûkên Yuksekdag gihişt xwînerên xwe
16:03 Rêxistinên mafan û hiqûqê tundiya li Zindanên Amedê kirin rapor
15:32 Girtiyê 75 salî bi lez rakirin nexweşxaneyê
15:19 Malbatan ji bo çûyîna Îmraliyê daxwazname dan dozgeriyê
15:05 Ji jinan guvenda 'Em xwe di parêzin'
14:45 Bavê êşkencekar hat girtin
14:30 Dozger xwest polîsê 2 jin qetilkirin bi cezayê herî giran bê cezakirin
13:29 Gunay: Em li dijî tecrîd û faşîzmê pêngava antî faşîzmê didin destpêkirin
12:38 Av li Bajaroka Elîgorê rabû
12:21 Çalakvanên Kolana Yukselê sewqî girtîgehên cuda hatin kirin
12:06 Konseya Ewropa piştgirî da Peymana Îstanbulê
12:06 Li dijî ‘operasyona îdraksaziyê’ daîreyek nû hat avakirin
11:27 Dayika ku kurê wê di greva birçîbûnê de ye: Dengê wan bibihîsin
10:45 Li Meletiyê bi pileya 4.5 erd hejiya
10:44 Li Wanê girtiyek bi koronayê ket û 17 girtî xistin karantînayê
10:40 Iraq: Têkilî karê me yê navxweyî nebin
09:40 Parazvanên mafên mirovan piştgirî dan banga HDP'ê
09:35 Çoltera Zaxoyê hat bombebarankirin
09:34 Li Heftanînê 2 esker hatin kuştin
09:10 Girtiyê 66 salî 8 meh in nikare biçe kontrolê
09:09 Bi hev re diçin her karî
09:08 Piştî Ceylan bi dehan jin hatin qetilkirin
09:08 Dag: Desthilatdarî hebûna xwe bi pêkanînên JÎTEM’ê didomîne
09:07 Kamaç: Li dijî êrişan ji bilî avakirina yekitiya neteweyî rêyek din nemaye
09:06 DMME’yê girtina komeleyê weke binpêkirin hesiband
09:05 Ji bo perwerdeya bi zimanê zikmakî banga tevgerandina hiqûqa navneteweyî
09:05 Kotaya avê danîne ser girtiyan
09:00 ROJEVA 18'Ê ÎLONA 2020'AN
08:49 Xelatên pêşbirka Mûsa Anter û Rojnamegeriya Şehîdên Çapemeniya Azad diyar bûn
17/09/2020
21:28 Zilamekî li Amedê hevjina xwe kêr kir
21:20 Leyla Guven hat berdan
19:31 Polisan li Êlihê 3 kesan binçav kir
19:19 Leyla Guven birin edliyeyê
17:40 Leyla Guven li Colemêrgê hat binçavkirin
17:22 Ji 2 birayên li Dersimê winda bûn 5 rojin agahî nayê girtin
16:44 Dozger xwest derbarê Osman Baydemîr de biryara bultana sor bê derxistin
16:23 PÎA’yê bang li aliyan kir: Ji bo pirsgirêka kurd hêza xwe bikin yek
16:06 Girtî ji bo şermezarkirina binpêkirinên mafan derneketin hevdîtinê
15:53 ‘Karker ji ber feraseta yekperest tên kuştin’
15:38 Dayik Şenyaşar: Kujer li derve ne, kurê min di girtîgehê de ye
15:30 Ji ber sparteka kurdî ji dibistanê hat dûrxistin
15:15 Qereqolê ji şêniyan re gotiye: Heta ku qereqol li vir be dê şewat bidome
15:10 Ji bijîşkan bo Bahçelî: Civak li cem kedkarên tenduristiyê ye
15:01 Li Colemergê çalakiya ‘Em xwe diparêzin’
14:53 Parêzerên siyasetmedaran îdiaya lêdanê derewandin
14:40 Partiyên siyasî piştgirî dan TTB’ê: Îqtîdar ji xwe re saziyên şeqşeqker dixwaze
14:37 11 meh ceza li Tuncel hat birîn
14:27 Dayika banga aştiyê kir hat binçavkirin
14:16 Malbata Şenyaşar bi CHP’ê re hevdîtin kir: Êdî dengê me bibihîsin
13:48 Îpekyuz bersiva Bahçelî da: Dixwaze li welat aloziyê derxe
13:28 Desteya Rêveberiya HDP’ê li Stenbolê civiya
13:13 Piştî êşkenceyê rapora ‘ji bilindahiyê ketiye’ dan welatî
12:08 Nîvê nifûsa wê kurdin: Lê di billboardên 9 zimanî de, kurdî tuneye!
10:32 Li Ebexê leşkeran welatiyek birîndar kir
10:18 Pîlotê teqawit: Rêya rawestana şer, bi rawestana AKP’ê re derbas dibe
10:17 ‘Di pergala kapîtalîst de nikarin bi pandemiyê re têbikoşin’
09:57 Serokê komeleya karkeran bi ‘alîgiriya PKK’ê tê sûcdarkirin
09:13 TTB’ê bersiva Bahçelî da: Em li pey gotinên xwe ne
09:12 Tirkiye ji bo rastiyekê 6 bersîvên cuda dan NY’ê
09:12 Tûran: AKP fermana êrişên ser karkerên demsalî yên kurd bi rêyên sublîmînal dide
09:11 ‘Dibe ku Serokkomar were loma bi caran test dikin'
09:11 Zebeşên ku zipîkê li wan da di nav erd de man
09:10 Bihabûna xerckirinên çandiniyê li titûnvanan da
09:10 Bi 70 TL’yî derket bazarê bi çend kîlo zerzewat vegeriya malê
09:10 Di doza JÎTEM’ê de heqê parêzeriya cerdevanan walîtiyê razand
09:09 Malbata Kubra ji ‘întiharê’ bawer nake: Berpisiyar xwesû ye