Ondul: Divê NY ji bo biryarek nû dîsa kom bibe

img

ENQERE – Serokê Akademiya Mafên Mirovan Husnu Ondul, bal kişand ser biryara agirbestê ya Neteweyên Yekbûyî ku Efrîn û Guta jî dixe nava sînorê xwe û wiha got: "Tirkiye guh nedaye vê biryarê. Ji ber vê yekê divê Neteweyên Yekbûyî ji nûve kom bibe biryarek nû bistîne." 

Şer û êrîşa Tirkiye ya li ser Efrînê di roja 53'an de berdewam dike. Tevî Neteweyên Yekbûyî di roja 36'an de agirbest îlan kir jî dîsa Tirkiye biryara Neteweyên Yekbûyî ya agirbestê nas nekir û 53 rojin bi tang, top û balafirên şer bombe dike. Tirkiye li dijî Efrînê ku 850 hezar mirov lê dijî êrîşên tang, top û balafirên şer zêde kiriye. 
 
Li gorî daneyên Çavdêriya Ji bo Mafên Mirovan a Sûriyeyê (SOHR), di 28'ê Çileya 2018’an de 51 sivîl di encama bombebaranê de hatin kuştin. Di daneyên 6'ê Adarê de jî di navde kurd, ereb, ermenî jî hene 177 sivil hene. Dîsa 337 welatiyên sivilîn bi giranî birîndar in.  Dîsa li gorî rapora Rêxistina Şopandina Mafên Mirovan (HRW) di mela çile de di bombebaranekê de zarok û jin jî di navde 26 sivîl hatin kuştin. Li gorî Nûnertê Fona Alîkariya Zarokan a Neteweyên Yekbûyî (UNICEF) yê Sûriyeyê Fran Equiza, di 26'ê Çileya 2018’an de di encama bombekirina Tirkiye ya li ser Efrînê de 11 zarok hatin kuştin.  Koordînatorê Alîkariya Mirovan ê Herêma Sûriye yê Neteweyên Yekbûyî Panos Moumtzis jî diyar kir ku tevî biryara agirbestê Tirkiye li ser Efrînê operasyonê dimeşîne. Ji ber êrîşên Artêşa Tirk ya li ser Efrînê didome mirina sivîlan zêde dibin. Raporên kuştî û birîndaran ên mirovna bêzar dikin zêde dibin. Li gorî Dîrektorê Lêkolîna Rojhilata Navîn ya Rêxistina Efoya Navneteweyî Lynn Maalouf, ji ber bombekirinê 93 kivîl hatin kuştin û 313 sivîl birîndar bûne. 
 
Serokê Akademiya Mafên Mirovan Husnu Ondul, bal kişand ser biryara agirbestê ya Neteweyên Yekbûyî ku Efrîn û Guta jî dixe nava sînorê xwe û wiha got: "Li Sûriye ji 2011'an hetae niha 7 salin şerek heye. Lê welatiyên koç kirine û hatine li Efrînê bi cih bûne 7 salin di nava aramiyê de dijîn. Em ketina axa welatekî din li dijî zagonên navneteweyî dibînin. Kuştin ji ku dê bila bê em li dijî kuştinê ne. Em wekî rêgez li dijî hemû rêbaz û cureyê kuştinê ne. Em bi tu awayî şer qebûl nakin û em alîgirin ku bi rêbazên aştiyane pirsgirêk çareser bibin." 
 
TEVÎ HIQÛQA SER NAVNETEWEYÎ ÊRÎŞ DIDOMIN
 
Ondul, anî ziman ku li gorî hiqûqa mafên mirovan û li gorî hiqûqa navneteweyî êrîş li dijî qanunê ye. Li gorî peymana Cenevre divê sivîl bên parastin. Ji bo parastina sivîlan di hiqûqa navneteweyî de belge hatiye amadekirin ku mafê sivîlan bê parastin. Em wekî parazvanên mafên mirovan ji destpekê de li dijî şer in." 
 
'GER SIVÎL NEYÊN PARASTIN DIVÊ DADGEHA NAVNETEWEYÎ TÊKEVE MERIYETÊ
 
Ondul, ani ziman ku di şer de jî pîvan, rêgez û zagon heye û divê berî her tiştî sivîl bên parastin û wiha berdewam kir: "Di çar peymanên Cenevre yên xala 3'emîn de kuştina sivîlan qedexe dike. Li gorî vê xalê divê teqez sivîl bên parastin. Dîsa çekên qedexe hene. Ger ku ev zagon û hikûm bên îhlalkirin wê demê kesên ev xal îhlal kirine dê li Dadgeha Ceza ya Navneteweyî bê darizandin. Ji ber vê yekê divê Dadgeha Ceza ya Navneteweyî têkeve meriyetê. 
 
‘SAZIYÊN NAVNETEWEYÎ HUKMÊN XWE WINDA KIRINE'
 
Ondul, herî dawi bal kişand ser Neteweyên Yekbûyî (NY) û saziyên navneteweyî û wiha got: "Dema em li birhyara NY'ê ya agirbestê û bêdengiya rêxistinên navneteweyî dinerin, em dibînin ku NY û saziyên navneteweyî hukmên xwe winda kirine. Divê NY ji bo Guta ya Rojhilat û Efrînê ji nûve kom bibe û ji nûve biryara Agirbestê Îlan bike. Dive NY rê li pêş kuştina sivîlan bigire. " 

Sernavên din

17:17 Jinên li Mexmûrê jiyana xwe ji dest dan bi girseyî hatin definkirin
16:41 Buldan: AKP ji bo polîtîkaya hilbijartinê êrîşî Mexmûr û Şengalê dike
16:30 Rêveberiya Xweser a Demokratîk: Armanca Tirkiye aramiya herêmê têk bibin e
16:06 Kiryarên muhtemel ên cînayeta Elçî hatin tespîtkirin
16:01 Kesên di qedexeyan de jiyana xwe jidest dan hatin bibîranîn
15:26 KESK’ê ji bo beşdariya mitînga herêma Amedê bang kir
15:13 Bi hezaran Mexmûrê êrîş şermezar kirin
15:11 Pira Deh Derî ji welatiyan re hat girtin
14:51 ‘Berxwedana li dijî zilmê derket holê me ji bîr nekiriye’
14:45 Ciwanan ên di qedexeyan de jiyana xwe ji dest dan bibîr anî
14:36 Welatiyê piştî îfade da dîsa hat binçavkirin hat berdan
14:26 ÎMO: Pirsên li benda bersivê ne
14:26 Bernamzetê HDP’ê Yetîm hat veşartin
14:11 YSK’ê salnameya hilbijartina herêmî aşkere kir
13:42 Girtiya 80 salî Meles Tekîn nayê dermankirin
13:38 Hevserokên HDP’ê: Her ku hilbijartin nêz dibe şer geş dikin
13:34 Însiyatîfa Piştevaniya Girtiyan: Bila daxwazên girtiyan bên qebûlkirin
13:23 Dadgehê 1 sal 10 meh û 15 roj ceza li Rojnameger Yasul birî
12:48 Erdogan: Me li Sîncar û Mexmûrê operasyona xwe pêk anî
12:29 Li Rihayê 2 welatî hatin binçavkirin
12:28 Di hevdîtina malbatan de lêgerîna tezî ferzî girtiyan kirin
12:05 Doza Nisêbînê: 53 girtî dê di danişîna bê de amade bin
11:58 Parlamenterê Parlamentoya Konseya Ewropa: Pêkanînên li Îmraliyê binpêkirina mafan e
11:57 Nasnameya kesên li Mexmûrê di bombebaranê de jiyana xwe ji dest dan diyar bûn
11:20 Mehmet Ocalan: Ji bo şikandina tecrîdê dem dema berpirsyariyê ye
11:13 Çemê Dîcle 6 metran bilind bû, welatiyan malên xwe terk kirin
10:45 HDP’ê dema serlêdanên bernamzetan dirêj kir
10:37 'Tişta ku dar jibîr nake, dê mirov çawan ji bîr bike’
09:50 Qeyyûmê ku şaredariyê kir bin deyn dest bi firotina mal û milkên şaredariyê kir
09:48 Di niqaşên butçeyê de bêtehamuliya ‘Kurdistan’ê
09:17 Hevserokê KESK'ê: Ji bilî têkoşînê tu rê tune ye
09:16 Midûrê girtîgehê gef xwar: 'Hîna we 12'ê Îlonê nedîtiye'
09:15 ‘Em ê bitêkoşin, di 16'ê Kanûnê de li Amedê ne'
09:14 Rojnamevan Parlak ji ber 'lêpirsîneke dubarekirî' 8 meh in girtî ye
09:12 Wexta çêkirina tihîna navdar a Çelê dest pê kir
09:00 ROJEVA 14'Ê KANÛNA 2018'AN
08:38 Li Wanê 11 kesên di greva birçîbûnê de hatin binçavkirin
07:04 2 deriyên Bendava Kral Kizi teqiyan: Şêniyên Geliyê Dîcle malên xwe terk kirin
06:46 TSK'ê Mexmûr bombe kir: 4 kesan jiyana xwe ji dest dan
13/12/2018
19:25 Girtiyên li Antalyayê: Heta tecrîd neşikê wê têkoşîna me dewam bike
18:33 Bûldan: Daxwaza Leyla Guven daxwaza milyona ye
17:36 Dadgehê der barê Demîrtaş de biryara domandina girtinê da
17:14 Şêniyên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê li dijî gefan daketin qadan
17:06 Prz. Balsak: Guven kîlo winda dike
16:25 Operasyona leşkerî ya Lîcê, Pasûr û Farqînê didome
15:49 HDP’ê ji Meclîsê xwest ji bo Cizîr û Silopî lêkolînê bike
14:53 Mînîbusa karkeran qeza kir: 25 karker birîndar bûn
14:47 Derbarê qezaya trenê de 3 kes hatin binçavkirin,
14:38 Li Girtîgeha Bunyanê koma sêyem greva birçîbûnê dewr girt
14:31 Bertekên li dijî operasyonên binçavkirinan zêde dibin